Vísir - 13.10.1916, Blaðsíða 1

Vísir - 13.10.1916, Blaðsíða 1
Ulgefandi: HLUTAFÉLAG. Kitstj. JAKOU MÖLLER SÍMI 400 Skrifstofa og afgreiðsla i liÓTEL ÍSLAXD. SÍMI 400. arg. Föstudaginn 13. október 1916. 279. tbl. Þýsk menning og ensk írá íslensku sjónarmiði. (Niðurl.) í 61. tölublaöi ísafoldar má lesa mjög ákveðinn döm um stór- þjóðimar, þar stendur sem sé: „Það er deginum Ijós&ra, að ein skarar svo stórkostlega fram úr hinum, að allar hinar gera ekki betur en vega á móti og þessi þjóð eru Þjóðverjar . . • Og það er hugarburður einn að halda það, að þetta stafi alt af því, að Þjóðverjar hafl verið svo vel undir strið búnir að vopnum og verjum. Ekkort annað en and- legir yfirburðir Þjóðverja hafa unniS þetta kraftaverk, vísindi þeirra, hugvit og framsýni". Síð- ar f tömu grein stendur: „Eitt er óinótmælanlegt, að hvað stj ór nsemi og hlýðni ýms vísinidi, hugvit og herkænsku snertir ber einlangtaf öllumogþað eru Þjóðverjar". Bn ef svo er, þá sýnist kraftaverkið vera bandamanna megin, sem hvervetna hafa gjört að engu herstjórnarlist þessarar yfirburða þjóðar. Ekki komust ;þeir til París 1914 ekki náðu þeir Calais 1915 og hæpið að þeir nái Verdun 1916. Allir kannast við og vita að- Þjóðverjar eru dugleg og herská þjóð og að þessi „44 blessunarríku friðarár" sem þeir tala um, hafa aðeins gengið i að auka her og flota keisaradæmisins. 1914 áleit herveldisstjórnarflokkurinn, að her floti og hertæki væru svo full- komin að óhætt væii að bjðða Frökkum og Rússum byrgin, því herafli þessara þjóða væri máttar- minni og hergögn þeirra úrelt. fler Englendinga óttuðust þeir auðvitað ekki, því iandher áttu Englendingar engan, eða því sem næst, enda munu þeir hafa von- ast eftir, að Bretar mundu sitja hjá í þessum ófriði eins og i etrið- inu 1870—71. En „fyrirhyggja" þeirra brast algerlega, þvi Eng- lendingar sátu ekki hjaog þann her sem Bretar ekki áttu fyrir tveim árum eiga þeir nu. Ef að Þjóðverjar eiga að njóta sannmælis, þá verða Bretar einnig aðgeraþað,Og mesta krafta- V 6 r k i ð, sem unnið heflr verið í þessu stríði hefir Kitchener lávarð- ur unnið, því haun skapaði Eng- lendingum her eftir að stríðið var byrjað, og það er ems dæmi í söguuni. í íslenskum blöðum heflr furðu litið verið minst á þetta kiafta* verk og er það þó þess vert. Hér skal aðeins drepið á fáein atriði, sem sýna að hvað dugnað snertir þá eru Englendingar sannarlega ekki eftirbátar Þjóðverja. í ófriðarbyrjun gátu Bretar víg- búið alls um 600,000 manns, þar af voru aðeins 150,000 í herþjón- ustn, hinir voru reyndar skyldug- ir til að berjast en illa undirþað búnir. Annað var það, að allan útbún- að vantaði að herklæðum, vopn- um og skotfærum; og það sem mest var um vert, reglulegar skot- færaverksmiðjuí eins .ðg t. d. Krupp's-verksmiðjur á Þýskalandi, voru ekki til á Englandi. Kitohener lávarður kvaðst þurfa 30,000 sjálfboðaliða á viku. í september voru sjálfboðaliðar orðn- ir um tvær miljónir, en margir urðu frá að hverfa eftir að lækn- isrannsóknin hafði farið fram og yfir höfuð sáu Bretar loksins fram á, að til annara ráða þyrfti að taka og komu þá fyrst lögin um herskyldu ókvæntra manna og loksins í maímánuði þetta ár ný lög um almenna landvarnarskyldu. Það er auð&éð á blððum Þjóð- verja, að þ e i r hafa skilið þýð- ingu þessara laga, sem leiða út á vígvöllinn nýjan óþreyttan her, útbúinn með enn ægilegri morð- vopn en þeirra, og sérstaklega sýna þessi lög þeim, að Bretar eru fastráðnir i, að leggja alt í söl- urnar til að vinna sigur á þoim. En ef landvarnarskyldan hefir unnið bug á rótgrónum kenning- umum habeas corpus, þá hefír nauðsynin á að búa til vopn og skotfæri einnig sigrað „busi- ness"-hug Breta. Verksmiðjur, sem bjuggu til allskonar verzlunarvarning eru nú svo þúsundum skiftir (i mai voru þær orðnar 350o) breyttar í her- gagnaverksmiðjur og stjórnin hef- ir þar að auki sett á stofn um 30 nýjar. Lloyd George, sem á heiðurinn af að hafa aðstoðað Kit- chener í þeasu risafyrirtæki, hef- ir nýlega lýst þvi yfir, að her- gagnaverksmiðjurnar byggju til mörg hundruð fallbyssur á mán- uði og þrisyar sinnum fleiri fall- byssukúlur á mánuði en enski herinn hafl brúkað í fyrra í sept- embermánuði og ekki myndi líða á löngu áðnr en að hin núver* andi framleiðíla væri þrefölduð. . Eg hefl orðið að láta mér nægja nokkrar tölar til að sýna fram á hina stórkostlega byltingu í siðvenjum og atvinnulífl Breta, en þær munn þó ef til vill vekja athygli á framfórum og dugnaði þessarar miklu þjóðar. Fyrir haustið og veturinn. Vetrarfrakkar fyrir fnllorðna, unglinga og drengi. Regnkápnr — Waterproof og Ullarkápur — Regnfrakkar „impregnerede", hentugir sem haust-, vor- og regnfrakkar. Föt fyrir fullorðna, unglinga og drengi. Skinnjakkar og Skíunvesti. Loðhúfor og Hanzkar stórt firval. Fatatan sterk og sérlega hentug í SlSLÖlö/fÖt- Branns verzlun. Reykjavik. arjnús Ijörnsson Gand. phil. Kárastíg 11 kennir náttú.ru.fraeÖi? la.uda,íræði o. fl.. Hentngt fyrir þá, sem ætla að ganga undir gagnfræðapróf að vori en lesa utanskóla i vetur. Heima kl. 7—9 á kvöldin. Að endingu skal bent & að þrátt fyrir „hugvitið" sem Þjóðverjar að sögn hafa i svo miklu ríkari mæli en aðrar þjóðir, þá vill svo til, að mannkynið á þeim sára lítlð að þakka hvað nýjar upp- götvanir snertir. Hinir fyrstu rafmagnsfræðingar, Galvaní og Volta voruítal- ir. Þeirrar þjóðar er M a r c o n i, er fnndið hefir upp þráðlausa firð- ritun. MorseogEdison, feð- ur ritsímans og talsímans eru Ameríkumenn, eins og líka Ro- bert Pulton, sem bjðtil hið fyrsta gufuskip — og að S t e p- h e n s o n, sem fann upp eimreið- ina hafi verið enskur, þarf víst ekki að minna á. Ekki einu Binni loftförin, sem þó Zeppelin greifi er orðinn svo frægur fyrir, eiga rót sína að rekja til Þýeka- lands, heldur til Frakklands. Þeir höfundar, sem Þjóðverjar sýnast nú vera mest hreiknir af: Kant og öoethe eru að visu Gott Píanó fyrir 675 lacr. frá Sören Jensen Khöfn. Tekið á móti p'ðntunum og gefniar upplýsingar í Vttrulróeánix. Einkasala fyrir ísland. meðal hinna ðdauðlegu — en skyldi ekki Newton og Shake- speare þola samanburð við þá? Þjóðverjar geta verið miklir menn án þess að vera Ú b e r- menschen. Hitað Bíðaat i agúat. Thora Friðrikson.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.