Vísir - 24.12.1928, Blaðsíða 1

Vísir - 24.12.1928, Blaðsíða 1
Ritstjóri: PALL STEINGRlMSSON. Sími: 1600. Prentsmiðjusími: 1578. W W Afgreiðsla: AÐALSTRÆTI 9B. Simi: 400 Prentsmið j usími: 1578. 18. ár. Mánudaginn 24. des. 1928. 352 tnl Sól í skammdegi. Les jólaguðspjallið: Lúk. 2, í—14. Jólahugleiðing eftir síra Arna Sigurðssön, fríkirkjuprest. Þegar skuggafarg skamm- degisins hvílir þyngst á oss á veturna, saknar margur sólar- innar. En vonirnar lifna við vetrarsólhvörf, þegar skemsti dagur ársins er liðinn og af tur lengir sólarganginn. Þeim, sem búa þar i löndum, sem dagur verður að nótt langan tima á ári hverju, þeim, sem elska blessaða sólina og sækja i geisla hennar líf og orku; verður það fögnuður, þegar fargi myrkursins léttir og lengja tekur daginn. Og á þeim tímamótum er þau góðu straumhvörf verða í rás nátt- úrunnar, verður þá eðlilegt og ljúft að halda gleðihátíð. Myrkrið hefir að vísu enn mik- il völd, en máttur þess fer þverrandi og lýtíir brátt i lægra haldi fyrir Ijósinu. Það hefir jafnan verið há- tiðarefni á Islandi er sólin hækkar á himni. Það hlýtur að vera hátiðarefni þeim, sem verða að berjast við myrkur og hættur vetrarins allar hin- ar löngu skammdegisnætur. Víst er það von að þeir elski sólina, sem vermir og gleður og blessar hvern þann, sem baðar sig i geislum hennar og leyfir þeim að skína inn til sín. Sólina hafa Islendingar elskað frá þvi er þjóð þeirra fæddist fyrst i þessu landi. I heiðnum og kristnum sið hefir blessuð sólin verið þessum nágrönnum norðursins hið fullkomnasta tákn æðsta máttarins, öflug asta prédikunin um guðdóm- inn, hin skýrasta og fegursta ímynd alheimsskaparans. Og ógleymanleg verður hún jafn- an, sagan um þann göfuga Islending í heiðnum sið, sem á banadægri sínu „lét bera sig i sólargeisla og fal önd sína þeim guði, er sólina hafði skapað." Sama tilfinningin, sama sólarþráin og sólarelsk- an bjó i brjósti þess Islend- íngs, er kvað hin kristnu Sól- arljóð og mælti svo: „Sól eg sá; svo þótti mér sem eg sæi göfgan guð." Og enn i dag er Islendingum ekkert jafn drint og dapurt i hinum ytra heimi sem skamm- degið, og ekkert jafn fagurt og hugljúft sem sólar sýn. Iiann finnur leysandi og' lifgandi orku sólar læsa sig um likama og sál, þegar daginn lengir, og finnur að þar er hann í ætt við alt það, sem lifsanda dregur. I þa ættina sverja sig þessi orð eins þjóðskálds vors á 'sið- astliðinni öld: „Af þvi myrkrið undan snýr, ofar færist sól; þvi eru heilög haldin hverri skepnu jól." Það er kristið skáld sem kveð- ur svo. En hér eru honum straumhvörf náttúrunnar rik- ust i huga," þegar hann yrkir um heilög jól. II. En jólafögnuður kristinna manna á sér einnig aðrar, dýpvi og andlegri rætur. Hann stendur í sambandi við þau straumhvörf mannkynssög- unnar er jóliri boða á ári hverju. Þau straumhvörf urðu við fæðingu Jesú Krists i þenna heim. Er sá nokkur sem þetta les, er geti komist hjá þvi að i játa, að Jesús Kristur haf i vald- ið aldahvörfum? Að minsta kosti enginn, sem kann að hugsa hleypidómalaust. jólahelgin er í hugum vor kristinna manna óleysanlega tengd þeim meginviðburði mannkynssögunnar, sem eigi einungis markar upphaf nýs tímafa/s, heldur og upphaf nýs tímafci'Zs, þegar straumar leys- andi og lífgandi orku, nýs, undursamlegs, geislandi ljóss flæddu inn yf ir hugarlönd mannkynsins, skópu ný trúar- hrögð, nýtt siðgæði, nýjar hug- sjónir að þjóna, ný takmörk að keppa að. Og frá þessum úrslitavið- burði jarðar vorrar er skýrt i sögu, sem i eyrum barnanna lætur sem yndislegt ævintýr. Og þótt köld og drambsöm efahyggja vilja kasta henni burt sem uppspuna, heldur hún þó áfram að vera mönn- unum nægtabrunnur faghaðar og friðar. Enn er hún óteljandi grúa manna um viða veröld eins og joidisleg gróðurey, þótt eyðimerkurvindar rangnefndr- ar visku hafi reynt að granda henni. Vér nálgumst hina helgu jólasögu um fæðingu barnsins guðdömlega i Betle- hem með sama hugarfari og Matth. Jochumsson, er segir svo i einu jólaljóða sinna: „Les og lít i letri fornu hærri speki en spiltra tíma, dýpri en spár drembins hj arta, innilegri en efans fræði." Og hvað sjáum vér þar? Hina sömu ljúfu og fögru sýn, sem vér sáuiri á öllum þeirn jólahátíðum er vér getum minst: Barn fæðist af fátækri, ættgöfugri konu og er lagt i jötu gripahússins eða fjárhell- isins. Englar birtast við fæð- ingu þess, ljósbjartar verur frá æðri veröld, til að boða hirð- unum, fulltrúum mannkyns- ins, í kyrð næturinnar þánn mikla fögnuð, að sá sem mest- ur var og bestur i dýrð Guðs, er kominn á jörðu til þess að lifa sem fullkominn maður meðal ófullkominna bræðra, birtast þeim sem ástrikur og fórnfús frelsari, og öðlast hjá þeim tignarheitið: Guðs ein- getni sonur — ljómi Guðs dýrðar og imynd veru hans. Og líf hans og áhrif á jörðu sanna alt þetta. Hann verður sá sem veldur aldahvörfum. Hann verður i samtið sinni og í frumkristninni andleg sól í skammdegi því, sem þá grúfði yfir andlegu og siðferðilegu lífi þjóðanna. Og hvar sem orð hans kemur til þjóðanna síð- ar, hvar sem andi hans nær áhrifum og tökum — þar verða vetrarsólhvörf. Sól sannleika, réttlætis 'og elsku hækkar á lofti hvarvetna þar sem Krist- ur kemst til valda i sálum mannanna. Myrkrið snýr und- an, myrkrið, sem mennirnir villast i og hrasa. Og sólin sem skín i þvi skammdegi, er sú hin nýja þekking á Guði og vilja hans, sá nýi kraftur til betrunar og þroska, sem Krist- ur flutti bræðrum sínum, hann, sem sýndi oss Guð í lífi hins sanna manns. Sú breyting, sem koma Krists hefir valdið í mannheimi, er af kristnum mönnum táknuð með fjölda likingarorða og spámæla úr heilagri ritningu, er tala um hækkandi sól og vaxandi völd og áhrif ljóssins. Eitt þessara spámæla er það sem s.tendur i riti Jesaja (9, 2): „Sú þjóð, sem i mjTkri geng- ur, sér mikið ljós; yfir þá, sem búa í landi náttmyrkranna, skín ljós." Þetta ljós stafar frá andlegu sólinni, Jesú Kristi, þessari ímynd þess Guðs, sem eigi að eins er skapandi mátt- ur, heldur og siðgæðisvilji og eilífur kærleikur. I geisla- magni persónu sinnar opin- berar Kristur oss alt eðli Guðs og tilgang og takmark lifs vors. Það skildi skáldið, er heilsar jólabarninu og hyllir það með þessum orðum: „I þér vér sjáum þýðing lífs, í þér vér fáum bætur kífs og skipan hneigjum skaparans er skilja vegir Guðs og manns." Já. Jesús sem er fæddur i fá- tækt, Jesús sem lifir til þess að gera Guðs vilja, Jesús sem birt- ir elsku hans á krossi — hver hefir betur en hann kent oss að skilja þýðing lífsins og lúta vilja hins hæsta? I skamm- degismyrkri mannlegrar synd- ar skín hann sem sólin, er leysir bundna orku úr læðingi og gefur nýtt líf. Ljósið skín i myrkrinu og flytur fölskva- lausan fögnuð öllum þeim sem vilja ~taka við því. Það varð forðum fögnuður við jötuna og i næturkyrðinni í hópi hirð- arina fátæku. En gistihúsið fór á mis við fögnuðinn, af þvi að þar var ekki rúm fyrir barnið heilaga. Það er svo enn, að f æðing Krists getur ekki valdið tímamótum þar sem þrengsli eru fyrir. Það verður að vera rúm lijá mönnunum handa Jesú Kristi, þrá eftir hugsjón- um hans og fyrirmynd, brenn- andi löngun til að njóta ávaxt- arins af prédikun hans og kær- leiksfórn i lífi og dauða. Að eins þar getur hann orðið ljós og sól þeim, sem i myrkri gengur. III. Bjartasti geislinn i sólgeisla- flóði jólanna er boðskapurinn um það, hve nálægur og ástrík- ur Guð er oss öllum. Hugur minn og hjarta dregst æ meir að þeim atriðum jólasögunnar helgu, sem fræða um englana og dýrð Drottins. Það sem lengi var torskilið og eins og fjarlægt og óskylt öllu því sem vér eigum að venjast, einmitt það verður mér því hugljúfara sem eg hugsa oftar um það, og reyhi að skilja það. Einn af jólasálmum vorum hinum feg- urstu, hefst með þessum orð- um: „Sjá, himins opnast hlið." Já, fæðingarsaga Jesú sýnir oss himininn opinn með sérstök- um hætti. Hulunni, sem hylur æðri veruleika sýn, er burtu svift frá augum hirðanna. Englar Guðs, sjaldséðir gestir, birtast nú, hjúpaðir dýrðar- ljóma. Hin yndislega jólafrá- saga sýnir oss einnig i þessu atriði, að það er ekki eins langt milli heimanna, þess er vér sjáum, og þess er vér ekki sjáum, eins og vér flest mun- um venjulega halda. Og eigi er hitt siður sælurikt að sjá, að englar Guðs geta verið oss nær en oss grunar. Þeir þurfa ef til vill ekki nema eitt augna- blik til þess að koma inn i hryggar, óróar og kviðnar sál- ir vorar, á hinum örðugu stundum, huggandi, styrkjandi, leiðbeinandi og helgandi áhrif- um. Áður en varir, kann að verða við oss sagt, ef til vill þá, er dimmast er yfir oss: Verið óhræddir; eg boða yður mikinn fögnuð! Slik kærleiks- afskifti Guðs sem gaf oss sinn eingetna son, halda stöðugt áfram. Og þá opnast mönnun- um himins hlið, er þeir sjá, að Guð er nærgætinn og ástrík- ur, alheimstilveran auðug og f ögur, og að til eru æðri, f egri og sælli heimar en sá, sem vér byggjum, og að þaðau ná til vor kraftar, af Guði sendir. Þannig sýna jólin oss, frá öll- um hliðum skoðað, himininn opinn. Frá þeim skína sólgeisl- ar skilnings yfir ráðgátur lifs- ins, sólgeislar náðar yfir þá, sem mæðast undir byrðum þess, sólgeislar fyrirgefandi elsku yfir synduga sál, sem þráir lausn og frið. I einum spádómi gamla testamentisins er nefnt eitt

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.