Vísir - 07.03.1929, Blaðsíða 2

Vísir - 07.03.1929, Blaðsíða 2
yisiH H »¦»-.....¦ ,—.............i.....¦».»! ¦ Wl^fc. ¦¦!![, |W|I| | IMMI—<>W—^¦j**—WMpWg inaiiiw ..........MW3M i iiui ii ji iiiWiW'»WW*WM*WwM*«iJ|MMMMÉÍW^WWM<l Dósamjólkinn Milkmann frá Fyens Flöde Export Co. , — Ep bæði ódýr og góð. — Biðjið kaupmann yoar um „MILKMANN". Símskeyti —X— Khöfn, 6. mars. FB. Uppreisn í Mexico. . Stjórnin i Mexico tilkynnir, að uppreisnin sé að eins i ríkj- unum Sonora og Vera Cruz. Hins vegar segir í fregn frá United Press, að uppreisnin breiðst út um landið. Uppreisn- armenn hafi numið úr gildi lög- in á móti kaþólsku kirkjunni og skipað svo fyrir, að opna skuli kirkjumar á ný. Uppreisnar- menn segjast hafa unnið sigur á stjórnarhernum í ríkinu Nue- voleon og lekið mikið af skotfærum. Aguirra hershöfðingi kvað hörfa undan stjórnarhernum nálægt borginni Vera Cruz. — Uppreisnarmenn vilja, að sögn, steypa Gil forseta i Mexico. Ætla þeir sér að setja Valenzu- ela hershöfðingja á forseta- stólinn. Skjalafölsunin í Belgíu. Frá Berlín er símað: Geer, forseti stjórnarinnar i Hollandí, hefir lýst því yfir, út af birt- ingu fölsuðu skjalanna um frakknesk-belgiskan hermála- samning, að hollensku stjórn- inni þykir miður,að skjölin voru birt. Stjórnin hafði ekki fengið vitneskju um birtinguna á tæka tíð, til þess að koma i veg fyrir hana. Geer áleit, að Hoilandi væri engin hætta búin frá nokk- urri þjóð. Samningur Hollendinga og Þjóðverja 1918. Frá París er símað: Opinber frakknesk tilkynning hefir ver- ið gefin út, vegna skjals þess, sem birt hefir verið, þess efnis, að Hollendingar hafi leyft Þjóð- verjum að nota járnbrautir sin- ar 1918. Segir í þessari opinberu tilkynningu, að bandamenn haf i fallist á að Þjóðverjum væri ieyft aðnota hollenskar járn- brautir 1918, af því að banda- menn hafi óttast, að Þjóðverj- ar mundu annars ráðast inn á Holland. Khöfn, 7. mars. FB. Sambúð Breta og Bandaríkja- manna. Frá London er símað: Þar eð góð sambúð Bretlands og Bandarikja er talin eitthvert mikilverðasta skilyrði fyrir tak- mörkun herbúnaðar, þykir breskum blöðum einkennilegt, að Hoover skyldi ekki minnast á sambúð þjóðanna, í ræðu þeirri, sem hann hélt 4. þ. m. Bandaríkin og Mexico. Frá Washington er símað: Hoover hefir ákveðið, að bann- ið gegn vopnaflutningi tilMexi- co skuli gilda áfram. Talið er, að ákvörðunin kunni að leiða það af sér, að Mexicostjórn geri sér von um að vinna sigur á uppreisnarmönnum. F*á AlþingL Þar gerðist þetta í gær: Neðri deild. Frv. til laga um lendíngar og leiðarmerki og frv. til 1. um tannlækningar voru hvort- tveggja afgreidd til Ed. Frv. til laga um breyting á 1. um útflutningsgjald af síld var vísað til 3. umr. og frv. til 1. um f iskiræKtarf élög til 2. umr. og landbn. Um mál þessi urðu ekki um- ræður. Vinnudómurinn. — Þá var tekið til, þar sem fyr var frá horfið, að ræða um vinnudóm- inn. Sig. Eggerz hóf umr. og er útdráttur úr ræðu hans birtur á öðrum stað hér í blaðinu. — Þá er Sig< Eggerz hafði lokið máli sínu, töluðu þeir Lárus á Klaustri, Haraldur og Ólafur Tliors. Gengu ræður þeirra að nokkuru út á, að andmæla ýmsu þvi, er áður var fram komið undir umræðunum, og skal það ekki rakið hér. Ólafur gat þess, meðal annars, að framtíðarhorfur útgerðarinnar væri sist friðvænlegri, nú en áð- ur. Samningaumleitanir væru stöðugt að verða erfiðari og erf- iðari; gæti hann vel borið um það, því að hann hefði verið í í flestum samninganefndum þeim, sem starfað hefði síðustu árin. En með vinnudómi vonaði hann að verkföll væri dauða- dæmd hér á landi. Að lokum venjulegs fundar- tíma var málið tekið út af dag- skrá og umr. um það frestað. — Er málið aftur á dagskrá i dag. Efri deild. Um till. til þál. um kaup á á- höldum til að bora með eftir heitu vatni og gufu voru á- kveðnar tvær umræður. Málsýking. —o— • Hvergi hefi eg séð minst á ískyggilega málspillingu, sem er þó orðin svo mögnuð að hún gerir vart við sig hjá vel rit- færum mönnum. Málspillingu þessa mætti kalla þágufallssýki (dativitis), því að hún lýsir sér þannig, að menn nota mjög þágufall orða þar sem á að vera þolfall. Þannig skrifa nú orðið flestir: „að bola einhverjum burt", þó að bið rétt sé: að bola einhvern burt. Og fremur sjald- gæft er að sjá skrifað: berast á banaspjót, eins og rétt er; menn skrifa: berast á bana- spjótum, alveg eins og sagt væri: að bera vopnum á ein- hvérn. Málsýkingu þessa þyrfti að rannsaka og islenskukennar- arnir í barnaskólunum æítu að geta átt góðan þátt í að útrýma henni. 6. mars. Helgi Pjeturss. Gerðardómurinn. Svo andstæSar sem skoSanir manna viröast vera um vinnu- dómsfrumvarpiS á Alþingi, þá verSur þó niSurstaSan af rökum andmælenda sem meðmælenda sú, aö gerSardómur í vinnudeilum sé eina úrræSiS til aS fá vinnufriS og samkomulag um kaupgjaldiS milli atvinnurekanda og verkamanna. RæSur jafnaSarmanna gegn frv. hníga allar í þá átt, aS verkamenn eigi aS hafa ótakmarkaSan rétt til þess aS krefjast kauphækkunar, aö þaS sé þjóSfélaginu í heild sinni, 'atvinnurekstrinum og at- vinnurekendum sjálfum fyrir hestu, aS verkamenn hafi hátt kaup og aS kaupkröfurnar reki á eftir framförum í atvinnurekstrin- um. -— Þessu andmælir enginii. En hlutverk gerSardóms er vitan- lega alt annaS en þaS, aS hamla því, aS verkamenn geti gert rétt- mætar kaupkröfur. Hlutverk hans er einmitt aS stySja réttmætar kröfur verkamanna og hjálpa þeimi til aS fá þeim fullnægt. Eins °g þa8 er á hinn bóginn hlutverk hans aS koma í veg fyrir þaS, aS atvinnurekstur landsmanna þurfi aö stöSvast eSa iamast vegna of hárra krafa. ÞaS er hlutverk gerS- ardóms aS meta sanngjarnlega hvaS hver eigi aö bera úr býtum ASrir hafa þaS mest á móti gerSardómi, aS þvingunar dómar séu til ills eins. Þeim sé ekki unt aS framfylgja gegn vilja aSila, annars eSa beggja, gerSardómur eigi því aS eins rétt á sér, aS aSil- ar komi sér samian um, aS láta gerSardóm skera úr ágreiningi sín á milli. — Nú er þaS aS vísu orS- aS svo í frumvarpinu um vinnu- dóm, aS dómarnir eigi aS skuld- binda aSila. Hins vegar eru engin viSurlög ákveSin viS því, ef aSilar neita aS hlýSa dómi, og ríkis- valdinu ekki fengin nein meSul til þess aS þvinga þá til þess. Þessa þvingun, sem þarna er um aS ræSa í orði kveðnu, virSist því alveg aS skaSlausu mega /fella í burtu. ÞaS hefir ekki veriS tilgangur fiutningsmanna, aS þvingun yrSi beitt og virSist þá ákvæSiS þýö- ingarlítiS og ef til vill aS eins til ógagns. Ef til vill mundi þaS ein- mitt reynast affarasælla, aS lög- skipa ekki gerSardóm þegar í staS, heldur sáttanefnd, sem væri skipuS á sama' hátt og gérSardóm- ur ætti aS vera skipaSur og ynni á sama hátt, en aS eins kvæSi upp mat á því, hvaS væri hæfilegt kaup. — ÞaS skiftir engu máli, hvort sérstök lög yrSu sett um þetta, eSa þá breyting gerS á lög- unum um sáttasemjara í þessa átt. F.n þaS má ekki ætla sáttasemjara eínum aS vinna þaS stanf, semi hér er um aS ræSa, því aS hann xmmdi vafalaust verSa tortrygSur. Hins vegar væri þetta spor í átt- ina til lögskipaSs gerSardóms c^; lítill vafi' á því, aS gerSardóm- ur kæmi þá innan skamms. Ein mótbáran gegn gerSar- dómi er sú, aS gerSardómur sé „ósamrýmanlegur auSvaldsskipu- lagi", aS verkföll og vinnudeilur séu einskonar . óaSskiljanlegar „fylgjur" auSvaldsskipulagsins á atvinnuvegxmum. í raun og veru rnætti alveg eins halda því fram, aS þingræSi og konungsstjórn geti ekki fariS saman. Hefir því og vafalaust veriS haldiS fram á einveldistimunum, bæSi af þeimí, semi vildu halda fast viS einveldis- fyrirkomulagiS og eins af hinum, sem vildu gerbreyta skipulaginu. VíSast hvar hefir þó fariS svo, atí konungsvaldiS hefir smátt og smátt veriS takmarkaS meS lög- giöf og venjum, svo aS nú er þaS ! Kristalsápa | fyrirliggjandi. U Þúrður Sveinsson & Co. 8 8 FATAEFNI nýkomin í fallegu og miklu úrvali. RYKFRAKKAR með lang-fallegustu sniði. C. Bjarnason & Ijeldsted. .......... ........... i'i ¦ ' ' orSiS aS éins einn þáttur í lýSræS- isskipulaginu. Alveg á sama hátt nná meS löggjöf inni takmarka veldi auSsins í atvinnurekstrinum, smátti og smátt eftir því sem þörf krefur, án þess aS gerbreyta skipulaginu í einum svip. Og eitthvert fyrsta sporiS sem stígiS verSur í þá átt, er einmitt gerS- ardómur í kaupgjaldsmálum. ÞaS eru engin rök gegn gerSar- dómi, aS atvinnurekendur og verkamenn i Englandi hafi orSiS sammála um, aS gerSardómur eigi ekki viS| hjá þeim. ÞaS sannar ekkert annaS en þaS, aS þá brest- ur þi-oska til þess aS geta hlýtt gerSardómi. ÞaS eru heldur engin rök gegn gerSardómi, aS „viS Islendingar þurfum ekki aS hugsa okkur þaS, aS viS getum fundiS úrræSi í þeim málum, sem aSrar l>jóSir hafi ekki fundiS á undan okkur", eins og einn þingmaSur sagði. íslendingar hafa einmitt ýms skilyrSi til þess aS geta ráSiS fram úr þessum málum, sem aSr- ar þjóSir brestur, og þá 'fyrst og fvemst almennari' og jafnari inent- un og menning, lítt gróna auS- valdshyggju og tómlátan bylting- arhug. En hér er nú ekki einu sinni um þaS aS ræSa aS finna úrræSi, sem aSrar þjóSir hafi ekki fundiS á undan okkur. Þeir, sem ekki mega til þess hugsa, aS íslending- ar gerist svo ofdirfskufullir, aS hugsa sér slíkt, geta veriS alveg rólegir. ÞaS eru ekki íslendingar sem hafa fundiS upp gerSardóm ¦í kaupdeilum. ASrar þjóSir hafa reynt hann á undan okkur, sumar meS litlum árangri, a^rar meS ágætum árangri. Hvers vegna ætti okkttr ekki aS geta tekist veí? Dtflráttur úr ræðu- Sigurðar Eggerz um vinnudóminn. Vei-kfalliS seinasta hefir hlotií$ aS opna atigu þjóSarinnar fyrír hættu þeirri, semi henni stafar af verkföllum. Samniugum varð loks komiS á fyrir mlilligöngu for- sætisráSherrans. Og til þessí aö samningar næSust, varS stjórníö aS fara þá óvenjulegu leiS, a^ leggja frami fé úr rískissjóSi, eða gefa eftir skatta, til þess aS koma sættum á. Á þessu sést.hvaSstjórn- in taldi máliS alvarlegt, þar sem hún réSist í þessa lausn á málinu. Framyegis verSa deilur eins og þessar ekki leystar á þennan hátt. ÞaS virSist full ástæSa til aS slá því föstu. En hvaS á þá aS gera? Öllum ætti aS vera ljóst, aS átökin eru svo mikil i deiluml eins og þessum, aS þær geta beinlínis stofnaS þjóSfélaginu í voSa. Hvert verkfall eSa verkbann er eins og dauS hönd, sem rétt er yfir viSskiftalíf -þjóSarinnar. Og því oftar sem dauSa höndin er rétt fram, því betur finna hinir gætnai'í og rólyndari menn í þjóSfélaginu, hvílík hætta er á ferSum. Dómur í vinnudeilum er eín leiSin til aS vinna gegn þessura háska. Uffl þaS frumvarp, sem hér er á ferSinni, vil eg iyrst taka fram, aS eg hygg, aS skipa mættá dóminn betur en gert er ráö fyrir ; 4. gr. frumv. En á þvi veltur mjög mikiS, aS dóminum sé kom- iS fyrir á þann hátt, aS báSir aSil- ar beri sem best traust til hans'. Eg treysti því, aS málið komist í nefnd og miun eg þá gera tillögu um nýja skipun á dóminum. A6 öSru leyti virSist miér mjög furBu- legt, hvernig háttv. foringjar jafia- aSarmanna hafa tekiS í þetta mái. Þeir tala mjög hávært um þving- un þá, serri felist í frumvarpinu: Og byggja svo árásir sínar á þving-unum þeimí, sem þeir leggjd inn í frumvarpiS. ASalákvæBi frumvarpsins eru í 10. gr. Þar er bannaS aS gera verkfall eSa verk- bann áSur en deilumálin koma til STÓR ÍTTSALA Haf nfipðingap I Sökum breytinga á verslun minni um næstu mánaðamót, hefst stór útsala á morgun. A-lt á að seljast og þvi afar mikill af- sláttur gefinn af öllum vörum — frá 10—50%. Meðal margs annars má nefna: Léreft og Tvista, frá 0,60 pr. mtr. Flónel og Sirs, ódýr. Morg- unkjólatau, 3,50 i kjólinn. Rekkjuyoðir og efni. Sængurdúkar, hv. og misl.. Rúmteppi. Prjónágarn, á 3,50 pundið. Kápu- og Kjólatau fyrir neðan hálfvirði. Golftreyjur og Peysur fyrir lítið. Sokkar kvenna og bama með miklum afföllum. Fatatau, áður 14,50, nú 6,50. Reiðfata- efni, áður 12,75, nú 6,75. Silkisvuntuefni, mikið lækkuð. Karlanærföt, frá 2,45 stk. Hanesfötin þjóðfrægu seljast ódýrt. Manchettskyrtur með flibba, frá 5,00. Brúnar Sportskyrtur sterkar á 5,90 stk. Sokkar karla, frá 0,55 parið o. m. m. fl. Allur skófatnaður selst með minst 10% afslætti. Komið meðan nógu er úr að velja og gerið góð kaup. Vevsl« Þ* BeFgmanxu Hafnarfirði.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.