Vísir - 28.04.1936, Blaðsíða 2

Vísir - 28.04.1936, Blaðsíða 2
VlSIR Gðhring fær einræðisvaid i kendur til þess að ráða fram úr hráefnamálum Þjóðverja og til þess að ráðstafa erlendum gjald- miðli til hráefnakaupa. Hlutverk hans er samvinna milíi allra, sem hafa þessi mál með höndum. London í morgun. FB. Samkvæmt símfregnum frá Berlín snemma í morgun hefir þýska stjórnin gert nýjar og viðtækar ráðstafanir vegna hrá- efna- og gjaldeyrismála, að því er erlendan gjaldmiðil snertir. Það, sem raunverulega hefir gerst, segja simfregnirnar, er það, að Hitler ríkisleiðtogi hef- ir fengið Göhring í hendur ein- ræðisvald viðvíkjandi hráefn- um og erlendum gjaldmiðli, sem Þjóðverjar hafa yfir að ráða. I opinberri tilkynningu um þetta segir, að hlutverk Göhrings sé að koma á betri samvinnu um þessi mál milli allra þeirra, sem haf a þau með höndum. (United Press—FB). Fuad konungur meðvitundarlaus. Farouk ríkiserfingi býst til heimferðar þegar í stað. London 28. aril. Fregnir frá Cairo herma, að Fuad Egiptalandskonungi sé ekki líf hugað. Fer máttur hans stöðugt þverrandi og var hann að missa meðvitund, er siðast fréttist. — Farouk ríkiserfingi, sem dvalist hefir við nám a Englandi, er í þann veginn að leggja af stað áleiðis til Egipta- lands, að líkindum loftleiðis. — (United Press—FB). Metaxas- stjórnin gpiska fékk traustsyfirlýsingu í þinginu í gær. — London 28. apríl. Fregnir frá Aþenuborg herma, að ríkisstjórn sú, sem nýlega var mynduð hafi fengið traustsyfirlýsingu samþykta i þinginu. Forsætisráðherra hinn- ar nýju stjórnar er Metaxas. — (United Press—FB). Frá Alþingi i gær. Efri deild. M. a. var á dagskrá: Frv. til 1. um bráðabirgða- breyting nokkurra laga. 3. umr. Breytingartillaga frá M. Jóns- syni var samþykt og frv. þann- ig breytt samþ. og endursent til neðri deildar. Frv. til 1. um garðyrkjuskóla ríkisins. 1. umr. Frv. er komið frá neðri deild og var þvi vísað til 2. umr^ og landbúnaðar- nefndar. Nokkur mál voru tekin út af dagskrá. Neðri deild. Frv. til 1. um kenslu í vél- fræði. 3. umr. Frv. samþ. sem lög frá Alþingi. Frv. til 1. um breyting á 1. um bæjargjöld í Vestmannaeyjum. 2. umr. Sökum þess að flutn- ingsmaður var ekki við í deild- inni var umr. frestað. Frv. til I. um breyt. á 1. um viðauka við lög um Landsbanka Islands. 1, umr. Frá fjárhags- nefnd. Frv. þetta er flutt eftir beiðni fjármálaráðherra og stjórnar Landsbankans, og er um framl. á undanþágu frá sept. 1936 til sept. 1941. Málinu var vísað til 2. umr. Frv. til jarðræktarlaga. — 1. umr. Flm. Jörundur Brynjólfs- son. — Frv. þetta er mikill laga- bálkur, í 8 köflum og 60 gr. og langri greinargerð og skýrsl- um eða 53 bls. alls. Kaflarnir eru þessir: I. Um stjórn ræktunarmála. II. Um styrk til jarðræktar og húsabóta. III. Um Félagsrækt. IV. Um verkafærakaupasjóð. V. Um vélasjóð. VI. Um bú- ferlaflutning. VII. Um erfða- leigulönd. VIII. Almenn ákvæði. Flutningsmaður hélt alllanga framsöguræðu og mælti með frv., en Pétur Otteseii, Jón Sig- urðsson og Jón Pálmason tættu sundur orðagjálfur mannsins, og sýndu fram á, að frv. væri árás á Búnaðarfélag íslands. Þeir gátu þess og að frv. mundi hafa með leynd verið útbýtt meðal stjórnarflokksmanna löngu áður en því var útbýtt i þinginu, en stjórnarandstæðing- ar hefðu ekki getað fengið að sjá það, þrátt fyrir ítrekaðar til- raunir. Frv. til 1. um jarðakaup rík- isins. 3. umr. Um það urðu all- miklar umræður, sérstaklega um till. frá minni hluta land- búnaðarnefndar. Til máls tóku Jón Pálmason, Páll Zóphónías- son, Pétur Ottesen og Sig. Kristjánsson. Umræðu var lok- ið, en atkv.gr. ekki reynd. i Ný þingmál. Frv. til I. um breyt. á 1. um alþýðutryggingar. Flm. Thor Thors. Tillaga til þingsályktunar um skipun nefndar samkvæmt 34. gr, stjórnarskrárinnar til að rannsaka, að hve miklu leyti símaleynd hefir verið rofin. Flm.: Jakob Möller, Pétur Halldórsson, Sigurður Krist- jánsson, Gárðar Þorsteinsson. „Neðri deild Alþingis ályktar að skipa 5 manna1 nefnd, kosna með hlutfallskosningu, til að rannsaka, að hve miklu leyti og í hverju augnamiði síma- leynd hefir verið rofin, og að hverra tilhlutun. Nefndin hefir vald til að heimta skýrslur, munnlegar og bréflegar, bæði af embættismönnum og einstök- um mönnum, samkvæmt 34. gr. stjórnarskrárinnar". , Oslo, 27. apríl. Köber-málið. Sven Arndtzen málflytjandi hefir verið skipaður verjandi frú Köber. (NPiP. — FB.). Oslo, 27. april. Liitzow Holm látinn. Liiízow prófastur, fyrrum stórþingsmaður fyrir Finn- mörk, er látinn. (NRP—FB). Hleranirnar. Svivirðing- sem aldrei gleymist. i. Hræsnarar afhjúpaðir. Forkólfar stjórnarflokkanna hafa klífað á þvi mörg undan- farin ár, að þeir væri hinir einu og sönnu unnendur lýðræðis- ins í þessu landi. Of t og mörg- um sinnum hafa þeir lofað því, með mörgum og stórum orð- um, að verja lýðræðið og vernda það fyrir öllum hættum. Mörgum hefir verið það ljóst, að forkólfarnir voru hér að leika hlutverk Fariseans — hræsnarans, sem þóttist vera betri en aðrir menn. -— Og síð- asta hneykslið, símahleranin, hefir sannfært flesta Reykvík- inga um það, að forkólfarnir eru mestu og verstu f jandmenn lýðræðisins í þessu landi. Þeir taka sér til fyrirmyndar hina örgustu einræðisböðla og fara jafnvel fram úr „meisturun- um." 1 öllum lýðræðislöndum er þeirri reglu stranglega fylgt, að vernda friðhelgi heimilisins og þar með friðhelgí símans. 1 ein- ræðislöndunum er gagnstæðri reglu fylgt. Þar vita menn með vissu, að það er hættulegt að tala um það í sima, sem ætlast er til að ekki fari hátt. íslensk stjórnarvöld hafa í raun réttri hagað sér ver en ein- ræðisstjórnir telja sæmilegt. Þau hafa komið aftan að mönn- um. Þau hafa fullyrt, að ekki væri hægt að hlera i sima, en hafa samt sem áður látið standa á hleri — sennilega um langt skeið. „En fátt er svo með öllu ilt, að ekki boði nokkuð gott". Hræsnarar þessir hafa nú ver- ið afhjúpaðir. Svikararnir hafa verið dregnir fram í dagsljósið. — Þéír standa nú berstrípaðir fyrir augum alls almennings. II. Staðið á hleri. Það hefir jafnan verið talinn lubbaskapur og einstök ó- menska að standa á hleri. Þeir menn, sem lagt hafa það í vana sinn, hafa ávalt þakað sér and- stygð manna og fyrirlitningu. Ríkisstjórnin hefir nú lagst svo lágt, að standa á hleri eða láta standa á hleri við sima bæj- arbúa. Hún hefir með því skip- að sér í flokk forvitinna og ósiðaðra lítilmenna. Hún hefir gert sig að einskonar „Hjálmari tudda". III. Eftir hverju var hlerað. Ríkisstjórnin hefir haldið því fram, að bílstjóraverkfallið og leynivínsalan hafi verið og sé svo alvarleg brot, að nauðsyn- legt hafi verið að hlera í símann þeirra vegna. s Slík fullyrðing er frámuna- leg vitleysa og fjarstæða. Bílstjóraverkfallið var á eng- an hátt alvarlegra en önnur verkföll, sem hér hafa verið háð, nema síður sé. Það var meira að segja friðsamara en flest eða öll önnur verkföll. Hvergi voltaði fyrir æsingum né neinskonar óróa. Leynivinsalan gaf engu meiri áíyllu til hlerunar. Henni er að vísu engin bót mælandi. Hún er í eðli sínu ósæmilegur verknað- ur. En hún er þó ekki svo al- varleg, að nokkurt vit geti ver- ið í því, að rjúfa öryggi símans hennar vegna, enda er ekki hægt, eins. og öllum má ljóst vera, að sanna hana með hlerun, en ólíkt meiri möguleikar að fá hana sannaða á annan hátt. Ríkisstjórnin selur vín til kl. 7 á kvóldin. Leynisalarnir kaupa vín af ríkisstjórninni og selja það eftir kl. 7. Og stjórn- inni hefir vafalaust verið kunn ugt um það lengi. Leynisalarnir kváðu ekki fara né hafa farið neitt leynt með vínkaup sín í Áfengisversl- uninni. Þeir kaupa vínflöskur í tuga og jafnvel hundraða tali. Lögreglan hlýtur að kannast við þessa menn, alla eða flesta, sem nokkuð kveður að. Hún getur þvi sett vörð um hús þeirra, veitt þeimeftirföro.s.frv. Með því móti hefði hún getað fengið miklu meiri sannanir á hendur þeim, heldur en með því, að standa á hleri við sím- ann. Það er því alveg augljóst, að hvorki bílstjóraverkfallið né leynisalan hefir getað gefið til- efni til hlerana. Það er vafalaust eitlhvað annað, sem gefið hefir tilefni til þessaósæmilegaverkn- aðar. Eitthvað, sem stjórnin vill fela og þarf að fela. — Hún neitar að nefna þau símanúm- er sem hleruð hafa verið. — Hvers vegna? Hér ber alt að einum brunni. Allar líkur benda í eina og sömu átt: að bilstjóraverkfallið og leynisalan, séu notuð sem skálkaskjól, til þess að hylja, að víðtæk njósnarstarfsemi hafi farið fram við símann, þar sem njósnað hafi verið um orð og athafnir stjórnarandstæðinga og meðflokksmanna ríkis- stjórnarinnar, ekki til þess að upplýsa afbrot, heldur í póli- tískum tilgangi. STRÍBID. Oslo, 27. apríl. Italir hef ja nýja sókn í áttina til Addis Abeba. Mishepnist hún verða þeir að bíða með frekari sóknir suður á bóginn uns rign- ingatímabilið er búið. Badoglio marskálkur hef ir byrjað nýja sókn í áttina til Addis Abeba. I herflutningalest- um, sem lagðar eru af síað frá Dessie, eru 30 brynvarðar bif- reiðir og 100 flutningabifreiðir. Samkvæmt símskeyti til Dag- bladet gera ítalir sér nú Ijóst, að þeir geta búist við að verða að heyja margar grimmilegar orustur áður en þeir nái Addis Abeba á sitt vald. Mishepnist sókn sú, sem nú er hafin, verða Italir sennilega að fresta frekari tilraunum til að sækja suður á bóginn þar til næsta rigninga- timabil er um garð gengið. — (NRP. — FB.). Oslo, 27. apríl. SOS-merki frá norsku skipi með 31 manns áhöfn. E.s. Ivanhoe frá Oslo hefir sent frá sér SOS-merki. Skipið er statt á Atlantshafi (51 gr. 30 mín nl. I. og 53 gr. 4 mín. vl. br.) með brotið stýri. Á skipinu er 31 manns áhöfn, þar af 7 Norðmenn, hinir Kínverjar. Pólska eimskipið Pilsudski er á Ieið til hjálpar Ivanhoe. (NRP. — FB.). — Síra Jóhann Þorkelsson f. dómkirkjuprestur á 85 ára afmæli í dag. Eftir ára- tölunni að dæma er hann gam- all maður. En ungur er hann i anda, og bjartsýni og lífsgleði ekki minni en hjá mörgum æskumönnum. Fögur sál hans er ávalt ung. Síra Jóhann hætti opinberu prestsstarfi fyrir 12 árum. Hafði hann þá gegnt erfiðu starfi í 47 ár, og af þeim tíma var hann dómkirkjuprestur i Reykjavik í 34 ár. HaUn er hættur að flytja prédikanir, en er þó í raun og veru altaf að prédika, þvi að honum er eðlilegt að tala um sín helgustu og hjartfólgnustu mál. Þess vegna hefir hann ekki hætt sínu prestsstarfi. Hann er altaf prestur, og kirkjan er hahs annað heimili. Þar er hann á hverjum sunnudegi. En á hverj- um degi er hann sjálfur mjög skýr prédikun, á hverjum degi ber hann hinum helgustu sann- indum vitni með dagfari sínu. Oft hefir síra Jóhann í starfi sínu vitnað í þessi alkunnu orð: „Gleðjist ávalt í Drotni. Ljúf- lyndi yðar verði kunnugt öllum mönnum." En þessi orð sannast á honum sjálfum. Altaf glaður og Ijúflyndi hans öllum kunn- ugt. Eg veit ekki til þess, að hann eigi nokkurn óvin, alla heyri eg tala um hann á einn veg. Síra Jóhanni er hyort- tveggja jafneðlilegt, að sam- gleðjast og hugga. Ánægður og þakklátur maður, sem kannast við, að honum líði vel. Hjá hon- um heyra menn ekki möglun- aryrði. Eg heyrði hann einu sinni segja: „Mér hefir hlotnast svo mikil heill, að eg vil ekki skifta á kjörum mínum við nokkurn mann." Þannig hugs- ar hann og talar enn í dag. Fyr- ir nokkru sagði hann við mig: „Ef eg væri 20 ára, þá veit eg, hvað eg mundi gera. Eg skyldi verða prestur." Það eru um 60 ár liðin frá þvi hann varð prestur, og það starf var unnið með alúð og samviskusemi hins trúaða manns. Og enn er hann prestur í hinum besta skilningi þess orðs, sjálfur glaður og bros- andi villi hann vekja gleði hjá öðrum, vill enn í dag vera sam- verkamaður að gleði annara. Hann sækir ekki um lausu frá þessu starfi. 1 þessum skilningi verður hann aldrei uppgjafa- prestur. Síra Jóhann telur sig ham- ingjusaman mann og víst er það, að hann á góða elli. Þvi láni á hann að fagna, að honum er ekki gleymt í ellinni, hinum elskulega f öður, tengda- föður og afa. Honum er ekki gleymt hér heima og ekki gleymt í Danmörku, þar sem börn hans og tengdasonur bíða hans á hverju ári. Hér býr hann við hamingju á kæru heimili sínu, og í f jarlægu Iandi hefir hann á undanförnum ár- um átt styrkjandi endurhress- ingarstundir á hinum ágætustu heimilum, svo að hann á kveld- tíma æfinnar bæði hér og þar hefir fagnað birtu vakandi um- hyggju. Margir eru þeir, sem i dag hugsa hlýlega til gamla prests- ins, fjöldamargir, sem senda síra Jóhanni þá afmælisósk, að hann megi, það sem eftir er æfikvöldsins, njóta farsældar og friðar í fögru aftanskini. Bj. J. Páll ísólffsscra hefir orgelhljómleika í kveld í fríkirkjunni. Það eru fagnaðar- tíðindi öllum þeim mörgu, sem kunna að meta orgelið, þetta dásamlegasta hljóðfæri sem til er, og meistarlega meðferð göf- ugustu tónsmíða á það hljóð- færi. Þeim þykir öllum of langt síðan Páll hefir haft opinbera orgelhl j ómleika. Það eru nú liðin 20 ár siðan Páll ísólfsson hélt hér sína fyrstu kirkjuhljómleika á gamla dómkirkjuorgelið. Og í 10 ár hefir Páll gegnt jafnhliða sínum f jölbreyttu tónlistar- störfum organistastarfi við fri- kirkjuna hér. Það er því um afmælisminning þessa vinsæla listamanns að ræða. Hugurinn lítur 20 ár til baka. Þá. brá Páll sér heim hingað sunnan úr löndum i sumarleyfi sínu. Hann kom frá námi sínu suður í Leipzig kornungur og fullur áf áhuga fyrir sinni göf- ugu listgrein og túlkun hennar. Hann fylti kirkjuna tónaregni Bachs og Regers og annara æðstu snillinga i ríki tónlistar- innar. Hann seiddi áheyrendur sína inn í nýjan heim, þvi að slík orgelmúsik var ókunn hér áður öllum almenningi. Og þetta hefir hann gert hvað eft- ir annað siðan i tuttugu ár. Eg veit, að frá þesum tíma og síð- an, um 20 ára skeið, hefir Páll ísólfsson átt sem listamaður sina staðföstu vini og aðdáend- ur, sem aldrei hafa setið sig úr færi, þegar þeim bauðst að hlusta á hann. Og um 10 ár af þéssum tíma hefir hann haft til afnota hið ágæta orgel fríkirkj- unnar, og verið allan þann tíma jafnframt organisti við guðs- þjónusturnar í þeirri. kirkju. Og sérstaka ástæðu hefi eg til að þakka honum, ekki aðeins fyrir fjölmargar, ógleymanleg- ar unaðarstundir á hljómleik- um hans, heldur og 10 ára stöð- ugt samstarf i kirkjunni. ÖIl Reykjavík þekkir Pál ís- ólfsson af margvíslegum og mikilsverðum störfum hans í þágu og þarfir íslenskrar tón- listar, fyrst og fremst við Tón- listaskólann, útvarpið o. m. m. fl. I útvarpinu hafa heyrst við og við orgelhljómleikar, bæði frá fríkirkjunni og eins frá hinu ágæta nýja orgeli dómkirkj- unnar. En lengi hafa bæjarbúar verið án þeirrar ánægju að koma saman i kirkju á orgel- hljómleik hjá Páli, og halda þar hátíð saman. Þegar hann þvi nú býður oss Reykvíkingum i kirkju til þess að hlusta á sig eftir það langa hlé sem orðið hefir á opinber- um kirkjuhljómleikum hans, hygg eg, að vér verðum mörg, sem hugsum um 20 ára mikils- vert menningarstarf hans í þágu hinnar æðstu listgreinar, og sýnum honum, að við vilj- um þakka honum hjartanlega fyrir það alt. Og mér finst nú gott tækifæri til að sýna þetta þakklæti með því að f jölmenna við hljómleik- ana, sem hann heldur i kveld. Á. S. Oslo, 27. april. Mesta seglskip heims strandar og brotnar í spón. Herzogin Gecilie, fjórmastr- að seglskip finskt, stærsta segl- skip i heimi, strandaði í niða- þoku á Salcombe i Devonshire. Skipið var að koma frá Ástralíu og er talið víst, að það brotni i spón. Skipið hafði unnið kapp- siglinguna milli kornflutninga- skipanna stóru frá Ástralíu í áttunda sinn. (NRP. — FB.).

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.