Vísir - 13.08.1938, Blaðsíða 3

Vísir - 13.08.1938, Blaðsíða 3
VISIR Útvarpsstjóramálið rætt „fyrir opnum tjöldum." Fopdæmí, sem skapap óvenfuleg og óeðlileg véttindi til handa fopst|ói»um ríkisstofnana. INNGANGUR. Þegar umræðurnar um út- varpsstjóramálið hófust, gat Vísir þess, að frá því er Her- manni Jónassyni hefði verið falin stjórn dómsmálanna,hefði hann ekki misbeitt ákæruvald- inu sér til ófremdar, en slíkt hið sama væri ekki hægt að segja um þann mann, sem Framsókn hefði áður tylt i þann tignar- sess. 1 grein sinni í Nýja dag- blaðinu hinn 10. þ. m., er nefnd- ist „Endalausar sakamálsrann- sóknir", viðurkennir ráðherr- ann, að ekki sé unt að bera á móti því, að Jónas Jónsson hafi misbeitt ákæruvaldinu á hinn svívirðilegasta hátt, en stærir sig hinsvegar af því, að hann hafi horfið írá fordæminu og beitt réttlæti i þessum efnum. . t sjálfu sér er ekki ástæða til þess fyrir ráðherrann að stæra sig af því, að hafa ekki breytt gegn betri vitund, þótt slíkt beri að virða og meta eins og hverja aðra þá breytingu, sem er til bóta innan Fram- sóknarflokksins. Til þess er liins vegar engin ástæða, að láta menn úr hvaða flokki sem þeir eru, njóta meira en sannmæhs, enda væri það hið sama og shk- ir menn væru yfir gagnrýni hafnir, og er þá hætt við að þeir fyltust sjálfsþótta og of- metnaði, sem yrði hvorki þeim né þjóðfélaginu til blessunar. Hér á landi eins og i öðrum menningarlöndum á gagnrýni heilbrigðrar blaðamensku i hin- 'um alvarlegustu málum að skapa hverjum einstaklingi það aðhald, að hann þori ekki i of- metnaði sínum að fótumtroða þær hugsjónir lýðræðis og jafn- réttis, sem þjóðinni eru í blóð bornar, og skif tir þar engu máli, hvort hlutaðeigandi skipar há- an sess eða lágan, að öðru leyti en því, að skyldurnar eru þeim mun þyngri, sem trúað er fyrir meiru. Skyldur dómsmálaráðherr- ans eru tvíþættar, eins og skyld- ur allra dauðlegra manna, ann- ars yegar að láta kyrt liggja, •en hins vegar að hafást að, og 'þött ráðherrann hafi uppfylt hinar fyrri skyldur, sannar það (ékki, að svo sé um þær siðari. Vísir hefir ásakað ráðherr- ann fyrir það, að hann hefir beitt valdi sínu til þess að halda hlífiskildi yfir brotlegum flokksbróður, <eða m. ö. o. látið og réttsýni, hvernig hann beitir því, — gagnvart flokksmönnum sem öðrum —, en lögin, eins og þaui liggja fyrir, gera sér engan mannamun. Það hefir forsætis- ráðherrann hinsvegar gert i þessu máli á mjög leiðinlegan hátt. Annar aðili málsins, Jónas Þorbergsson, á langa sögu að baki og að vissu leyti ekki ó- merkilega. Hann hefir um langt skeið af samherjum sínum ver- ið talinn einn af liðtækustu flokksmönnum og jafnan stað- ið fremst i fylkingu vandlætar- anna og siðabótapostulanna upp á þeirra vísu. Hann hefir verið ein af styrkustu stoðum flokksins á ritvellinvxm, reiðu- búinn til að leggja eða höggva, og hefir lítt hirt um, þótt eit- ur væri i eggjum bitjárnanna. Hann hefir verið settur i fram- boð til Alþingis og fengið þar sæti, og fyrir alla þessa þjón- ustu i þágu Framsóknarfloldcs- ins var honum trúað fyrir þvi vandastarfi, a*ð hafa á hendi yf- irstjórn útvarpsins, sem ætlast var til ,að yrði menningartæki alþjóðar, og alt valt á að yrði falið samvisuksömum manni. 'Þegar í upphafi var mjög um það deilt, livort valið hefði ver- ið heppilegt, en Framsókn myndaði skjaldborg um út- varpsstjórann, sem ekki varð rofin, þar til örlögin tóku í taumana og nirfilsháttur mannsins og smásálarskapur varð honum að falli. Það upp- lýstist, að útvarpsstjórinn var óþarflega ör á að „láta skrifa hjá útvarpinu" eigin þarfir sin- ar, og virtist hann gera á því litinn greinarmun, hvað væri hans og hvað útvarpsins. „Út- varpið, — það er eg" sagði hann á sinn máta eins og Lúðvíg XIV. Þá komu upp raddir um það, að útvarpsstjórinn væri ekki stöðu sinni vaxinn, með því að mjög skorti hann siðmenningu og ytri fágun til þess að gegna slíku embætti. Þessu til afsönn- unar hefir hann þrávegis verið sendur utan á mannamót, en þær utanfarir hafa af ýmsum verið taldar til lítils sóma, og mun yfirboðurum hans hafa borist það til eyrna, en alt kom fyrir ekki. SÓKN NÝJA DAGBLAÐSINS. Það er sagt, að það lagalegar og siðf erðilegar skyld- ur víkja una set fyrir flokks-blekkJa einn mann altaf en alla hagsmunum. Slikt framferðimenjl ekki nema einu sinni, og verður ekki réttlætt að al-bratt mannadómí, og ef það nær fram a'ð ganga, skapar það virð- ingarleysi fyrír lögum og rétti í landinu, en öryggisleysi, vantrú og andúð gegn valdhöfunum. megi FORSAGA JÖNASAR ÞORBERGSSONAR. Það er venja dómara, að víkja sæti í málum, sem nánír vinir þeirra erui við riðnir, en ef nákomnir ættingjar eða vensla- menn eiga i hlut, ákveða lögin að þeim beri að gera það. Eng- ar slíkar reglur geta gilt um dómsmálaráðherrann, sem hef-. ir ákæruvaldið í höndum, og alt fer það eftir samviskusemi hans fyrir skjaldborg Fram- sóknar um útvarpsstjórann, liefir almemiingur smám sam- an séð grilla í vankantana, og verður ekki blektur lengur. Alþýðublaðíð ljóstaði því ó- vart upp, að kærumal hefði bor- ist forsætisráðherra á hendur útvarpsstjóranum, en ráðherr- ann myndi þagga þau niður. — Vísir hélt málinu við, en Nýja dagblaðið, —¦ málgagn forsæt- jsráðherrans, — ærðist, og hóf grímma sókn á hendur Vísi fyr- ir 'þá ósvífni, að bera forsætis- ráðherranum það á brýn, að hann léti réttlætið ekki njóta sín til fulls. Var sókn blaðsms svo áköf, að ýmsir voru þeirr- ar skoðimar, að Alþýðublaðið hefði hlaupið með ósanna fregn uni málið, þar til er blað ráð- herrans viðurkendi, að kæran hafði borist ráðherranum, þótt það neitaði með öllu að ræða nánai* innihald kærunnar. Taldi blaðið að hér væri um þýðingarlitið atriði að ræða,sem vel sæmdi mönnum i æðstu stöðum. VÖRN NÝJA DAGBLAÐSINS. Þegar hér var komið málum birti blaðið, í sigurvímu sinni, að útvarpsstjórinn hefði ákveðið málshöfðun gegn ritstjóra þessa blaðs og stúlku þeirri, sern^ leit- að hafði á náðir ráðherrans, til að fá hlut sinn réttan. Sama dag birtist kæran á hendur útvarps- stjóra, og var hún svo alvarlegs efnis, að engir gátu skilið af- stöðu Nýja dagblaðsins og ráð- herrans á annan veg en þann, að um hreina neyðarvörn hefði verið að ræða frá upphafi, enda skýrði blaðið nú frá því, að ráð- herrann hefði átt sinn þátt i þessum málshöfðunum og hefði þannig þvegið hendur sínár og trygt hinn fylsta rétt. Þetta blað vakti þá athygli á því, að með einkamálshöfðun- inni hefði ráðherrann tekið af- stöðu útvarpsstjóra til varnar, með þvi meðal annars að út- varpsstjórinn legði grundvöll málsins og vitni, sem væru í þjónustu úlvariisins gætu skotið sér undan að svara spurningxim, en af því leiddi að með dómi í meiðyrðamáli væri ekkert sagt um sýknu eða sekt útvarps- stjórans- Þetta hefir Nýja dag- blaðið ekki treyst sér til að hrekja, og ekki heldur hitt, að með lögrejgluréttarrannsókn einni er hægt að upplýsa, — ekki einungis þetta mál, — heldur einnig hitt, hvort út- varpsstjórinn hefir misbeitt að- stöðu sinni gagnvart fleirum. Nýja dagblaðið reynir að gera stúlku þá, sem kærði yfir fram- ferði útvarpsstjórans, tortryggi- lega í augum almennings, með því að spyrja hvernig á því standi, að hún hafi ekki kært fyr yfir framferði hans. Hér er um gersamlega ósæmilegan málflutning að ræða, með því að brot útvarpsstjórans liggur aðallega í því, að hann býður stúlkunni stöðu gegn því,að hún gangi að vissum skilyrðum, en þegar hann fær ekki þessum vilja sínum framgengt, þá kem- ur staðan ekki til greina. Á þess- ari meðferð vill stúlkan fá leið- réttingu hjá ráðherra, og gefur skýrslu um málið samkvæmt hvatningu hans, en þáj' gerir hann það, sem í hans valdi stendur til bjargar máli útvarps- stjórans, eni ber hlut stúlkunnar fyrir borð. Alþýðublaðið hefir lítið eitt veist a'ð útvarpsstjóra vegna framferðis hans, en ákúrum Jilaðsins er svarað með hótun um að reka Sigurð Einarsson frá útvarpinu, eða m. ö. o. það á að hengja bakara fyrir smið. Langdvalir Sigurðar erlendis virðast ekki koma þessu máli við, nema því að eins að hann sé kostaður af útvarpinu í slík einkaerindl. GJAFSÓKNIN. Þá er komið að athyglisverð- um þætti þessa máls, sem sýnir smásálarskap og ágengni út- varpsstjórans, sem og hitt, að hann blandar með öllu saman einkamálum sinum og útvarps- ins. 1 bréfi sinu til ráðherrans get- ur útvarpsstjórinn þess, í sam- bandi við kærumál stúlkunnar, „að hann telji sig aldrei hafa sætt jafn tilefnislausri árás", og virðist þvi hafa gefið tilefni lil annara árása honum á hend- ur. Þrátt fyrir það, aðhannþyk- ist vera með öllu saklausafárás- um þessum, og ætti því að eiga 3igur vísan i málunum og fá þar af leiðandi fullan máls- kostnað tildæmdan, sækir hann um gjafsókn, þ. e. að ríkið greiði málskostnaðinn hans vegna. Ef útvarpsstjórinn er eins saklaus og hann vill vera láta, — hvað á hann þá að gera víð, gjafsókn? Þessi umsókn hans verður ekki skilin á annan veg en þann, að hér sé um jöryggis- ráðstöf un að ræða, ef svo skyldi til takast, að hann tapaði mál- unum, eða þá hitt, að hann hliðrar sér við að leggja út nokkrar krónurí um stundarsak- ir, til þess að heinsa mannorð sitt. Samkvæmt núgildandi lögum er ráðherra aðeins heimilt að veita opinberum stofnunum eða blásnauðum, mönnum gjafsókn. Útvarpið, sem er opinber stofn- un, — á hér ekki hlu't að máli, heldur útvarpsstjórinn — Jónas Þorbergsson sjálfur, — og eldci mun hann geta talist blásnauð- ur maður, miðað við þær tekj- ur, sem hann hefir haft, — viss- ar og óvissar. Lögum samkvæmt hefir ráð- herrann; þvi enga heimild til að veita slíka gjafsókn, enda hef- ir hann, að þvi er Nýja dag- blaðið fullyrðir, synjað beiðn- inni. Að undangenginni reynslu virðist því ekki vera um aðra leið fyrir útvarpsstjórann að ræða, en að láta skrifa máls- kostnaðinn hjá útvarpinu. FORDÆMIÐ. Af því, sem að framan hefir verið sagt, er auðsætt, að fram- koma forsætisráðherra í máli þessu er öll á annan veg en hún ætti að vera, nema því að eins, að hann líti svo á, að forstöðu- menn rikisstofnana eigi að hafa þau hhuinindi hjástarfsstúlkun- um, sem útvárpsstjóriim hefir farið fram á við stúlku. þá, sem kærði til raðherrans undan á- leitninni, og hér sé verið að skapa fordæmi, sem eigi að vera í fullu gildi meðan núverandi forsætisráðherra fer með yfir- stjórn stofnananna. Beri svo að líta á afstöðu ráð- herrans, skýrist hún til muna og almenningur ætti þvi að fylgjast vel með.máli þessu, og þá elcki síst aðstandendijr stúllaia þeirra, sem í stofnunum þessum vinna. Innilegt þakklæti fyrir auðsýnda samúð við fráfall og jarðarför Bpynjólfs Þórðársonar listmálara. Aðstandendur. Innilegar þakkir fyrir auðsýnda samúð og hluttekníngu við andlát og jarðarför sonar míns og bróður okkar„ Sigurðai* Guðmundssonar Dagbjört Brandsdóttir og systkiní. Trygging. 1 dag tekur til starfa mi'Slunar- skrifstofa, er heitir Trygging, og tekur hún að sér ýmiskonar störf fyrir þá, sem þess þarfnast, Hún útvegar t. d. leigjendur fyrir þá, sem hafa húsnæði til leigu, og hús- næði þeim, sem þao' vantar. Þá sér hún um verðbréfaviðskifti manna og ýms önnur kaup og sölur, ann- ast sendiferðir, innkaup, fjölritun, vélritun og þess háttar. Miðlunar- skrifstofan Trygging hefir aðsetur sitt í Þingholtsstræti 15 og hefir síma 5314. Áttræð er á morgun ekkjan Guðbjörg Torfadóttir, Flókagötu 3. Miniiingaropð um ísdfsi Geirlaogu Þöröarfiöttöf. fe- fr' Þaun 4, þ. m. andaðist Ásdís Geirlaug Þórðardóttir að heim- ili sínu, Þórsgötu 26. Var hún fædd 22. ágúst 1877 í Kolviðarnesi í Eyjahreppi. Ættfeður hennar voru snæ- fellskir í marga liði fram. Faðir hennar var Þórður Jóhann, er lengi bjó á Höfða í Eyjahreppi, en hann var sonur Þórðar al- þingismanns á Rauðkollsstöð- um, Þórðarsonar Jónssonar frá Dagverðará undir Jökli. Móðir Ásdísar var Kristín (eldri) dótt- ir hins þjóðkunna læknis, Þor- leifs í Bjarnarhöfn. Úr báðum ættum runnu Ás- dísi sterk áhrif, enda duldist það fæstum, er gerst þekktu hana, hve skaphöfn hennar var traust og heilsteypt. Tvitug að aldri giftist hún Alexander Valentínussyni smið, og settust þau að í Ólafsvik og bjuggu þar í 28 ár samfleytt. Þrjú börn eignuðust þau, sem öll eru búsett hér í bæ: Jón, forstjóri fyrir viðgerðarstofu Ríkisútvarpsins, Kristþór, mál- arameistari, og Aldís, gift Þor- steini Hannessyni, málarameist- ara. Á heimili þeirra hjóna rikti geðblær, sem andaði kyrð og innileik í vitund þeirra sem að garði b;áru. Saga þessa heimilis varð ekki viðburðaríkari en almennt gerist, en hún var eigi að síður merkileg fyrir þá ein- lægni og þann hlýleika, sem lagt var í hvert starf, er þar var unn- ið. Háttprýðin þar var fágæt og kemur glögt fram í skaphöfn barna þeirra. Á slíku heimili gerðist sagan hennar Ásdísar, þar var hún drottning og því vann hún alt. Heimili þeirra hjóna hélst í sama horfi, eftir að þau fluttust hingað suður. Snæf ellingar voru þar tíðir gestir og fundu glögt að hvorugu hafði kopað trygð- inni eða hlýleikanum. Átthagatrygð þeirra hjóna var einstæð, og hin siðari ár munu þau oft hafa sest við arin minninganna, enda var þar ekki að litlu eða fánýtu að hverfa. Með Ásdisi er horfin slík kona OP * Messur á morgun. 1 dómkirkjunni kl. 11, síra FriíS- rik Hallgrimsson. I Hafnarfjarðarkirkju kl. 5, sírá Garðar Þorsteinsson. I Bessastaðakirkju kl. 2, síra Gai-ðar Þorsteinsson. I Viðeyjarkirkju kl. 2, candL theol. P. Ingjaldsson. Veðrið í morgun. I Reykjavík 10 st., heitast í gaar 16, kaklast í nótt 9 st. Mestur hití á landinu 12 stig, í Fagradal qg; Vopnafirði, minstur 6 st., á Homi. TJrkoma hér síðasta sólarhring 0.4. mm. Sólskin 3.2 st. — Yfirlit' Grunn lægð fyrir norðan og noroV austan Island á hreyfingu norðaost- ur eftir. — Horfur: Suðvesturland*, Faxaflói, Breiðafjörður. Vestan ag norðvestan gola. Sumstaðar smá- skúrir, en bjart á millL Skipafregnir. Gullfoss var í VestmannaeyJunB í morgun á útleið. Goðafoss kor© til Hamborgar i nótt. Brúarfoss ef á leið til Vestmannaeyja frá Leithi Dettifoss var á Patreksfirði í morgr un. Lagarfoss fer frá Kaupmanna- höfn í dag. Selfoss er í ReykjavíÍL Skemtun að Eiði. Skemtun verður haldin að EíSi á morgun, ef veður leyfir. Verða^ þar til skemtunar ræðuhöld, dans á palli og frjálsar skemtanir. Bíí- ferðir eru frá ölluin stöðvunum og bátaferðir frá höfninni. Er búið a& gera bryggju að Eiði, svo að land- ganga er auðveld. Knattspyrna. K-l. 5/4 í gær keptu starfsmenn: Félagsprentsmiðjunnar við starfs- menn Isafoldarprensmiðju. SigruÖu hinir fyrnefndu með 2:1. — Rétt á eftir keptu starfsmenn Strætis- vagna við starfsmenn Útvarpsins,. og sigruðu Strætisvagnamenn me^ 3:0; Séndiherraskrifstofa Danæ. hefir beðið blaðið að geta þes^. að húu muni veita allar náhari upp— lýsingar um tónlistarkeprii þá, sens\ getið er í blaðinu í dag, og „Defe kgl. Kapel" í Höfn stendúr fyrir. Öll Nor(5urlánda-tónskáld.': geta tek- ið þátt í kepninni. Skemtisnekkjáií Warriór fór í morgun um níuieytio", ¦ ' Kolaskipið Great Hope kom í gær með farm^ til Kol & Salt. Nýja Bíó sýnir í fyrsta sinn • í' kveld ame^ rísku stórmyndina „Þræláskipið"' og eins og nafnið bendir til, gerist húis á dögum þrælahaldsins fyr á tím- um. Hún lýsir þrælaflutningunrfræ Afríku til Ameríku á mjög áhrifa- ríkan hátt. Leikararnir ero ölTurtE kvikamyndahúsgestum gamalkunn- ir, og eru nöfn þeirra Warner Bax*- ter og Wallace Beery trygging fyrír þvi, að vandað hafi verið til mynd- arinnar og að vel sé leikið.. Áheit á Strandarkirkju, afhent Vísi: 5 kr. frá Sigurðu Guðmundssyni, 2 kr. frá F. Si. (gamalt áheit), 5 kr. frá ferða- manni, 12 kr. frá N. O. V. og 1© kr. frá N. N., afhentar af sr. Bf^ Jónssyni. og heimilismóðir, sem því miS- ur átti ekki jafningja á hverjtt strái. L. K*.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.