Vísir - 23.09.1938, Blaðsíða 3

Vísir - 23.09.1938, Blaðsíða 3
Föstudaginn 23..Mptembér 1938. V 1 S IR -. ¦¦ ¦ Skortur á bygging nýbygginga í Reykjavík, en íiti um land er vídast nég byggingarefni fyri^ liendi. Kpöfar um réttlátari lithlutun Mikil óánægja er ríkjandi meðal verkamanna og iðnaðarmanna út af því, hve skarðan hlut byggingaiðnaðurinn hér í bænum ber frá borði, að því er innflutning á byggingarvörum snertir. Iðnaðarmenn og verkamenn hafa lagt mikla áherslu á það, að leyfður væri innflutningur á nægilegu efni,svo að atvinna þeirra þyrfti ekki að stöðvast, en afleiðing þess, að byggingaiðnaður- ínn stöðvast á þessum tíma árs, er atvinnuleysi f jölda manna um margra mánaða skeið, manna, sem hafa fjölda fólks á framfæri sínu. — Það, hefir verið föst venja, að byrja nýbygg- ingar að hausti, þannig, að steypuvinnu gæti verið lokið áður en frost koma, en innivinnan að vetrinum og húsin höfð íbúð- arhæf að vorinu. Úthlutun á innflutningsleyf- um til byggingaiðnaðarins fer fram þrisvar á ári og reynslan segir, að við þriðju úthlutun verði Reykjavík æ harðar úti með hverju ári. Þrátt fyrir harða sókn iðnaðarmanná og verkamanna fékst að eins inn- flutningsleyfi fyrir nokk- urum hluta þess, sem leyfð- ur var við þessa sömu út- hlutun í fyrra. Tók innflutn- ingsnefnd fullnaðarákvörðun um þetta á fundi sínum fyrir tæpum hálfum mánuði. En þótt Reykjavik verði svo hart úti sem reynd ber vitni, er ekki að sjá, að neinn skortur hafi verið byggingarefna út um land, fyrr en ef til vill i sumar, og þö að eins á nokkrum stöðum. — Kaup- félagið fyrir austan fjall hefir nýlega fengið skip með timbur- farm — og hafði fengið annan farm byggingarefna fyrir eigi löngu síðan — og mun kaupfé- lag þetta hafa nægar birgðir af byggingarvörum, timbri, þak- ijárni o. fl., fram á næsta ár, en hér er ekki hæg að fullgera hús- in, vegna skorts á byggingar- efni. Hér í Reykjavik er viðbúið áð byggingaiðnaður, sem þarf að fá efni á þessum tíma árs, stöðvist i heilt misseri, því að mikið af því, sem unnið er að, þarf að ljúka við áður en frost koma. Yfirleitt er skortur hér á nauðsynlegustu byggingavörum tií viðhalds og nýbygginga. Þess verður að krefjast mjög eindregið, að byggingáriðnaður- inn í Reykjávik verði ekki harð- ar úti en aðrir, sem þurfa á inn- flutningsvörum að halda til starfsemi sinnar. Innflutningshömlurnar mega ekki koma harðar niður á versl- unar-, iðnaðar- og verkamanna- stéttunum en öðrum. Síðan farið var að beita inn- flutningshöftunum í þeirri mynd, sem nú er, hefir í hvert einasta sinn (að einu ári und- anteknu) verið reynt að svíkja Reykjavík i seinustu úthlutun, að því er byggingarefnainn- f lutning snertir. Og það verður ekki nógsam- lega vitt, hversu kaupfélögum er ívilnað, jafnframt því, sem þrengt er kosti allra þeirra, sem þurfa á byggingarvörum í Reykjavík að halda og eiga at- vinnu sína undir því komna, að byggingarefni sé fáanlegt til við- halds og nýbygginga. Frá Vestmannaeyjum Fréttaritari Vísis í Vest- mannaeyjum skýrði blaðinu svo frá í gær að flestir bátar þaðan væru nú komnir heim frá síld- veiðunum og hefir afkoma bát- anna yf irleitt verið góð, með þvi að bátarnir éru smáir, en slutt hefir verið á mið að þessu sinni og þeir átt auðvelt með sjósókn. Oliuskip er nú i Eyjum með farm til samlags útgerðar- manna, bæði hráolíu og ljósolíu, og kolaskip kom í gær til Helga Benediktssonar kaupmanns. UthlDtaa Nobeis- verDlauuaiina. Fleiri Þjóðverjar hafa fengið Nobelsverðlaunin, en menn nokkurar annara þjóða. Þrjátíu Þjóðverjar hafa fengið verð- launin fyrir vísindastarfsemi, fimm fyrir bókmentir og tveir fyrir friðarstarfsemi. • England er næst í röðinni með samtals 23% verðlaun, Frakkland þriðja með 20% og Bandarikin f jórða með 18 verð- laun. Fimta sætið skipar Svi- þjóð með 10% verðlaun, Sviss- land skipar það sjötta með 7 verðlaun. Holland hefir fengið sex verðlaun, en Danir og Aust- urrikismenn eru jafnir með 5% verðlaun hvor. Belgiumenn, Norðmenn og ítalir hafa unnið fjögur og hálf verðlaun, Ind- verjar, Pólverjar, Rússar og Spánverjar tvenn hver. Kan- adamenn, Irar, Ungverjar og Argentínumenn hafa fengið ein verðlaun. Þá voru ein verð- laun talin „alheimsleg" og hef ir því alls verið úthlutað 160 verð- launum. Var byrjað að úthluta verð- laununum árið 1901 og hefði þeim verið úthlutað árlega myndi þau nú vera orðin 185 að tölu. Frakkar eru að eins fremstir í bókmentum og friðarstarf- semi, en á vísindasviðinu eru Þjóðverjar svo langt á undan, að þeir hafa þar fleiri verðlaun einir, en tvær næstu þjóðir samanlagf. Sé athuguð hundraðstala verðlauna hvers lands á 10 ára fresti, sést að hundraðstala Þjóðverja er altaf sú sama, hundraðstala Frakka fer mink- andi, en hundraðstala Banda- ríkjanna vex óðum.' .-¦ ¦¦¦:¦¦¦¦¦¦ BREYTINGARNAR Á FRÖNSKU STJ(ÓRNINNI. Tveir franskir ráðherrar sögðu af sér nýlega, en það varð stjórninni ekki að falli, eins og menn þó bjuggust við í svip, e.i nokkurn beyg hefir þetta vakið um að Daladier sé ekki eins traustur í sessi og hann hefir verið talinn. Hér sést annar ráðherrann, sem baðst lausnar, Frossard, er hann var að koma úr kveðjuheimsókn frá Lebrun, ríkisforseta. — Guðieysingi gefur stór- fé til klaustursíofnunar í ágústmánuði lést á Java sir Walter William Strickland, 87 ára að aldri. Hann lét svo um mælt í erfðaskrá sinni, að nota skyldi 50 þús. sterlingspund til þess að stofna munkaklaustur fyrir Buddhatrúarmenn á eyj- unni Ceylon. Lögfræðingur hans lét svo um mælt við Lundúnablaðið Daily Express: „1 síðasta bréfinu, sem sir Walter skrif aði mér, sagði hann að hann ætlaði að gefa 50 þús. sterlingsp. til stofnunar Budd- ha-munkaklausturs. Sir Walter skrifaði mér einnig, að hann ætlaði að gefa 90 þús. stpd. til þess að vinna gegn hernaðar- sinnum heimsins. Hann var ekki Buddhatrúar, hann var guðleysingi. Hann studdi socialista með fjárfram- lögum, en var anarkisti. Hann gaf Sun-Yat-Sen 10 þús. stpd. til þess að hjálpa hon- um til þess að hef ja uppreist- ina gegn kínverska keisaranum. Þeirri uppreist lauk á þann veg, að Sun-Yat-Sen varð forseti Kínaveldis. Tekjur sir Walters námu 10 þús. stpd. á ári, en hann eyddi aldrei meira en 200 stpd. í eigin þarfir á ári. Hann var hreykinn af því, að hann ferðaðist altaf á briðja farrými og dvaldi í hin- um ódýrustu gistihúsum. Þegar hann erfði aðalsnafn- bót sína bjó hann þrjá daga á sveitasetrinu, er henni fylgdi, en kom þar aldrei síðan. Árið 1923 afsalaði hann sér nafnbótinni og gerðist tékkó- slóvakiskur þegn. Síðustu tíu árin bjó hann á Java og aldi þar upp tvo mexikanska drengi. Hafði áður tekið tvo indverska drengi sér í sonar stað, en þeir létust. Sir Walter var hámentaður og málamaður mikill. Hann þýddi mikið af austurlenskum þjóðsögum. líiiiiir Elli- og örorkutryggingar eru lögboðnar í Finnlandi frá næstu áramótum. Gjaldskyldualdur er 17 (18)—55 ára í fyrstu, en færist á 10 árum upp í 65 ár. Auk þess leggja ríki og bæir fram styrk. Hluti af hagnaSi áfengiseinkasölu rennur til trygginganna. Vinnu- veitendur skulu sjálfir gjalda iS- gjald fyrir þá, sem hjá þeim vinna, en draga annað iSgjald frá kaupi þeirra og standa skil á iSgjaldinu tvöföldu til tryggingasjóSs. Mun þetta a. n. 1. miðað við slysahættu verkamanna. Lægsta iðgjald á einstakling er 50 finsk mörk, en hámark iðgjalds 500 mörk á ári. — Markið gildir tæpa 10 aura íslenzka. — Gjaldið er ekki miðað við nef hvert, heldur eingöngu lagt á há, sem hafa skattskyldar tekjur, — 1% af skatttekjunum næstu 5 ár, en úr bví 2%, og verður lágmark ið- gjalds þá 75 mörk, en hámarkið 1000 mörk. Undantekningar eru nokkrar og ívilnað t. d. hjónum við þröngan kost. Innheimta er í höndum bæjar- og sveitarstjórna og yfirleitt sameinuð útsvarsinn- heimtu (Vinnuveitendur greiSa þó á sérstakan hátt). Réttur til ellilauna fæst við 65 ára aldur, h.ó hví aSeins, aS maS- urírin sé þá búinn aS vera tryggS- ur í 10 ár. Full ellilaun verSur m. ö. o. byrjað að greiða I. jan. 1949. En öryrkjalaun skal greiða þeim, sem búinn er aS vera tryggSur 3 ár og verSur öryrki að meira eSa minna leyti, án þess aS örorkan sé sjálfskaparvíti. Sé hún þaS eða stafi af glæp, fær hinn tryggði aðeins endurgreidd iðgjöld sín. Dánarbætur eru í flestum tilfellum greiddar ómögum, ef þeir voru á framfæri hins tryggða og hann deyr fyrir 65 ára aldur. —• Skipu- lag hessara trygginga er að ýmsu leyti ólíkt því, sem er á öðrum Norðurlöndum. .*/¦** Herbert von Dirksen. Herbert vori Dirkseti er éinti áf kuhtiustu stjórnmála- mönnum Þýskalands og var hann kunnur orðinn sem stjórnmálatiiaður áður en nazistár liáðu völdunum í sinar hendúr. En reyndin hef ir orðið sú, síðán er nazistar urðu öllu ráðandi í Þýskalandi, að nýir metiti hafa verið settir til þess að gegna flestum mikilsverðum embættum, menn, sem ánnaðhvort aðhyltust stefnu þeirra þegar í upphafi, eða fljót^ lega, og einn þeirra reyndu embættismanna hins „gamla" Þýskalands, sem ekki datt upp fyrir við hina gagngeru breyt- itigu, sem varð í Þýskalandi, við valdatöku nazista, var Herbert von Dirksen. Það er sagt, að hann hafi átt mikinn þátt í, að Hitler tók þá stefnu í utanríkismálum, sem reyndin varð, og in. a. átti Dirksen mikinn þátt í þvi, að Þjóðverjar, ítalir og Japanir urðu samherjar í andkommúnistiskri baráttu og gerðu méð sér sáttrnála í þvi skyni. Það er sagt, að vön Dirksen beri iá sér mörg eitikenni stjórn- málamanna af „gamla skólan- um". Faðir hans var stjórnmála- maður og setti hann til menta með það fyrir augum, að liann gengi sömu braut. En Herbert von Dirkens kom tiltöluléga seint fram á sjónarsviðið sem stjórnmálafulltrúi, eða ekki fyrr en eftir beimsstyrjöldina. Hann var fæddur í Berlin 2. april 1882. Þegar hann bafði tekið logfræðipróf gerðist hann embættismaður í Prússlandi, en fanst snemma starfssvið sitt of þröiigt, óg breytti því til. Ferð- aðist hann mikið um nokkur ár, kom til ýmissa landa í öll- um heimsálfum, en einkanlega lagði hann stund á að kynna sér sem best Afríkunýlendur Þjóð- verja og alt, sem þær varðaði. Á þessum árum jók hann mjög tungumálakunnáttu sína. En hann er sagður framúrskarandi málamaður. Þegar heimsstyrjöldin braust út fór hann til vígvalla í ridd- araliðsdeild, en var brátt flutt- ur til Belgiu, er Þjóðverjar höfðu hertekið hana og hafði þar embætti iá hendi það sem eftir var styrjaldarinnar. Siðar dvaldist hann um skeið í Haag. Árið 1918 gerðist hann full- trúi Þýskalands erlendis, í Danzig, Varsjá og Kiev, en milli þess dvaldist hann i Berlín og starfaði i utanríkismálaráðu- neytinu. Árið 1918 varð hann sendi- herra i Moskva og var þar þangað til í september 1933. Hafði hann þar erfiðu hlut- verki að gegna síðari hluta þessa tímabils, vegna afg'töðú nasista til kommúnista og hinna áköfu áriása þeirra á kommún- ísmann. Þar næst var Dirksen sendur til Tokio og átti mikinn þátt í aukinni stjórnmálalegri sam- vinnu Þjóðverja og Japana, og ennfremur, að nánari samvinna var tekin upp við Itali. Árang- urinn varð andkommúnistiski sáttmáliim sem gerður var árið 1936. Einnig, að Þjóðverjar við- urkendu Mansjúkóríkið. Dirksen var vinsæll með af- brigðum í Tokio. Hann átti mestan þátt í því, að dr. Oscar Trautmann, sendiherra Þjóð- verja í Nanking, gerði tilraunir til þess að komast að hvort ger- legt væri að ná samkomulagi milli Japana og Kínverja — samkomulagi, sem leiddi til þess að styrjöldin í Kína hætti — en þessar tilraunir báru ekki árangur og er þó talið, að Jap- anir hefði fegnir viljað, að Dirksen og Trautmann hefði getað komið þessu til leiðar. En skilmálar Japana voru með öllu óaðgengilegir í augum Kínverja. Heilsu Dirlísens fór hrakandi i Tokio og honum hafði verið ráðlagt að fara heim, en hann dró það, vegna þess hversu al- varleg mál voru á döfinni þar eystra. Þegar Joachim von Ribben- trop varð utanríkisimálaráð- herra fékk Dirksen lausn frá stöðu sinni (febr. 1938). Á ferðalagjnu heim til Þýskalands og er þangað kom hrestist hann brátt og þegar í apríl var hann skipaður til þess að gegna mik- ilvægasta sendiherraembætti Þýskalands — sendiherraem- bættinu í London. Það þarf ekki að f jöl,y»ða um hversu mikilvægt embætti það er, sem hann gegnir. Ekki sist, eins og nú horfir, er ófriðar- blika er stöðugt á lofti. — Von Dirksen fór til Þýskalande fyr- ir nokkuru, í sumarleyf i að sagt var, en vafalaust aðallega til þess að ræða við Ribbentrop og Hitler um stefnu Breta i al- þjóðamalum, vegna Tékkó- slóvakíu. Og þegar Chamberla- in fór hin frægu flugferð sína til Þýskalands, til þess að hitta Hitler í Berchtesgaden, var von Dirksen einn þeirra embættis- manna, sem tóku á móti hon- um.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.