Vísir - 29.09.1938, Blaðsíða 2

Vísir - 29.09.1938, Blaðsíða 2
VÍSIR VlSIR ÐAGBLAÐ Útgef andi: BLAÐAÚTGÁFAN VÍSIR H/F. Eitstjóri: Kristján Guðlaugsson. Skrifstofa: Hverfisgötu 12. Afgreiðsla: Hverfisgötu 12. (Gengið inn frá Ingólfsstræti). Sí m a r : Afgreiðsla • 3400 Ritstjórn 4578 Auglýsingastjóri 2834 Verð 2 krónur á mánuði. Lausasala 10 aurar. Félagsprentsmiðjan h/f. Ráð sem í tíma er tekið. I útvarpinu í gær tilkynnti * gjaldeyris-og innflutnings- nefnd, að þeir innflytjendur, sem hefðu fengið leyfi hjá nefndinni fyrir innflutningi á rúgmjöli og haframjöli, mættu festa kaup á sama magni á þessari vöru og þeir hefðu áður fengið úthlutað leyfum fyrir á árinu, ef þeir ættu þess kost á annað borð. Nefndin tók það sérstaklega fram, að þeir, sem þetta gætu, fengju sent inn- flutnings- og gjaldeyrisleyfi heim til sín, en þyrftu ekki að eyða löngum tíma í að bíða eftir afgreiðslu hjá nefndinni. Þegar nefndin lét auglýsingu þessa frá sér fara gerðu menn ráð fyrir, að Evrópustrið gæti brotist út þá og þegar, og ríkis- stjórnin hafði rankað við og gefið út bráðabirgðalög, sem heimiluðu matvælaskömtun vegna hins yfirvofandi ófriðar og væntanlegra erfiðleika á því að sjá þjóðinni á annan viðun- andi hátt fyrir nauðsynjavör- um. Nú er það vitað, að innflutn- ings- og gjaldeyrisnefnd hefir starfað algerlega é vegum ríkis- stjórnarinnar og rekið erindi hennar ekki slælega, að því leyti að hún hefir dregið úr innflutningi til landsins eftir fi-ekustu föngum. Fyrir aðgerð- ir þessara tveggja aðila er litið um alla nauðsynjavöru í land- inu og vöruverð alt óeðilega hátt, en almenningur sýpur seyðið af hvorutveggja. Sjálfstæðismenn hafa þrá- faldlega bent á það, að slík stefna sem þessi hlyti að leiða til ófarnaðar, og á þeim tví- sýnu tímum, sem nú væru ríkj- andi í heiniinum, væri hér um hreint ábyrgðarleysi að ræða frá hendi ríkisstjórnarinnar, en nauðsynjavöruskortur hlyti að bitna á þjóðinni allri á ófriðar- tímum, en ekki væri vitað hve skamt framundan slíkir tímar væru. Ríkisstjórninni fórst hins- vegar eins og karlinum, sem reið út í fenið. Meðan hest- urinn var að sökkva, barði hann fótastokkinn og sagði: „Það" mjakast, — það mjakast", en það mjakaðist aðeins niður á við. Fjármálaráðherrann, sem lagt hefir innflutningsnefndinni lífsreglurnar, hefir talað af reynslulitlum myndugleik um það, að hið eina veraldlega bjargræði fyrir þessa þjóð, væri að skera niður innflutninginn. Bann hefir ekki getað skilið það, að innflutningur á nauð- I synjavörum yrði aldrei skorinn niður nema að einhverju á- kveðnu lágmarki, og hann hefir heldur ekki getað skilið hitt, að fyrir jafn nauðsynjasnautt land og ísland, gæti það verið lífs- skilyrði, að þjóðin birgði sig upp með helstu nauðsynjar eft- ir frekustu getu, enda hefir það aldrei komið til tals, fyr en nú, að heimila innflytjendum slíkan innflutning nauðsynjavara, sem nefndin auglýsti, þegar alt virt- ist komið í eindaga, og f enið var búið að gleypa bæði rikisstjórn- ina og reiðskjótann. Þegar þjóðin horfist í augu við alvöruna, og rikisstjórnin rennur frá hinni illræmdu inn- flutningshaftastefnu að nokkru, hlýtur mönnum að verða það ljóst, að stefna þessi hefir verið röng, að svo miklu leyti sem takmörkun á innflutningi lífs- nauðsynja snertir. Allir munu óska þess að þjóðin komist hjiá því að súpa seyðið af þessum ömurlegu afglöpum, bæði með tilliti til eigin örlaga, og einnig til hins að þau hjaðningavig verði umflúin, sem ógnað hafa álfunni til þessa dags. En úr því að mönnum hefir gefist kostur á að horfast i augu við sannleikann, — þótt ekki sé nema um stund, — væri það á- byrgðarleysi af þjóðinni að kalla ríkisstjórnina ekki til á- byrgðar, með þvi að hún hefir með skammsýni sinni orðið valdandi ófyrirsjáanlegum erf- iðleikum þótt úr kunni að ræt- ast. Hitt er svo alt annað mál, að þá erfiðleika verður þjóðin að yfirbuga — með þolgæði og þreki, sem borið er henni í blóð, og hefir verið einkenni hennar um aldirnar, alt til þessa dags, — ef þeir verða ekki umflúnir. Leidinleg mistök. í gagnrýni Vísis á útvarpsefni i gær var það ekki átalið, sem helst hefði verið ástæða til að finna að, og bið eg því Vísi að birta linur þessar. í fyrrakvöld tilkynti Sigurð- ur Einarsson, þulur erlendra frétta í útvarpinu, að erlendar fréttir væru svo umfangsmikl- ar, að engin leið væri til að lesa þær upp allar í fréttatímanum. en lýsti yfir þvi að þær myndu verða lesnar upp kl. 10 það sama kvöld. Margir útvarpshlustendur slöktu þá á tækjum sínum, og biðu fréttanna kl. 10, en er þeir tóku að hlusta á þeim tíma voru fréttirnar búnar, og það eina, sem þeir fengu að heyra var: Góða nótt, Þannig fór fyrir mér og mörgum öðrum óg verð eg að telja að hér sé um leiðinleg mistök að ræða frá hendi ríkis- útvarpsins. Margir munu einnig telja, að ástæða sé til að lengja nokkuð fréttatímann meðan svo tvísýnt er um friðinn i heimin- um og væri útvarpinu miklu nær að flytja sem glegstar og ítarlegastár erlendar fréttir, en allan þann vaðal, sem það býð- ur hlustendum upp á um-inn- Iend efni. Útvarpshlustandi. Kvennadeild Slysavarnafélagsins hefir ákveðið að fresta hlutaveltu sinni til sunnud. næstk. Félagskorv ur eru vinsamlega beðnar að koma hlutaveltumunum á skrifstofu fé- lagsins fyrir hádegi á laugardag i. okt. Stærsti sigur Ch og utanrí Morgiinblöðin gera sér góðar vonir nin árangur af fondinQm í MiiQGliep. SnieteodeilðP, Spán^ arstyrjöldin og ðnnnr vandamðl Evrðpu verða tekío þar til athngunnar. EINKASKEYTI TIL VlSIS. London í morgun. aðeins JLoftur, Chamberlain lagði af stað frá Hestonflugvellin- um áleiðis til Miinchen kl. 8.35 í morgun á- samt fylgdarliði sínu, og fylgja honum að þessu sinni allar bestu óskir hins enskumælandi heims. Mussolini lagði af stað til Miinchen í gær í einkalest sinni, en í fylgd með honum er tengdasonur hans, Ciano greifi, utanrík- ismálaráðherra Itala. Daladier lagði af stað frá París í morgun áleiðis til fundarstaðarins, en í gær ávarpaði hann frönsku þjóðina og lýsti j'fir því að hann teldi að vænlegar horfði um lausn deilumálanna, en menn höfðu almennt getað gert sér vonir um. Fundurinn í Munchen er i rauninni haldinn fyrir forgöhgu Chamberlains. Þegar hann ræddi við Hitler í Godesberg, og samningar allir virtust vera að fara út um þúfur, lýsti hann þó enn yfir því, að hann myndi reiðubúinn til að fara í þriðja sinn til Þýskalands til þess að ræða málin ásamt fulltrúum ítalíu og Frakklands, en samtímis snéri hann sér til Musso- lini og skoraði á hann að reyna að finna einhverja lausn á því öngþveiti sem Evrópu-málin væru nú komin í, þannig að frið- urinn í álfunni mætti haldast og menningin mætti varðveitast. Mussolini brást vel við þessum tihnælum, þrátt fyrir þá af- stöðu, sem hann hafði þegar tekið til málanna, og fyrir tilmæli lians hefir Hitler fallist á þessa fjórveldaráðstefnu, sem allar þjóðir heims vona að takist að leysa þessa alvarlegu deilu, þótt engu verði um það spáð svo öruggt sé, fyr en árangurinn liggur fyrir, í ræðu sinni í breska þinginu í gær, gerði Chamberlain ítar- lega grein fyrir tilraunum sínum til þess að miðla málum milli Þýskalands og Tékkóslóvakíu, en er langt var komið ræðu hans rétti Sir John Simon að honum blað, og lýsti þá Cham- berlain yfir því, að hann færi flugleiðis til Munchen daginn eftir. Þessi yfirlýsing kom þingheimi með öllu á óvænt, en það var eins og fargi væri skyndilega létt af mönnum, stjórnarand- stæðingum engu síður, en hinum, og hófust slík fagnaðarlæti, sem ekki munu eiga sinn líka í sögu breska þingsins, og var Chamberlain hyltur af öllum þingheimi. Er hér um slíkan persónulegan sigur að ræða fyrir Chamberlain og fyrir stefnu þeirra, hans og Halifáx lávarðar, að öll gagnrýni, sem hún hefir sætt að undanförnu er þögnuð með öllu. Það ét athyglisvert í þessu sambandi að athuga afstöðu morgunblaðanna i London, til þessara mála, eftir að mesta fagnaðarvíman er runnin af mönnum. Daily Mail lætur í ljós ánægju sina yfir þessari fjórvelda- ráðstefnu, og heldur því fram, að þar verði ekki aðeins rætt um viðhorfin til Tékkóslóvakiumálanna, heldur muni einnig verða rætt um ófriðinn á Spáni og önnur þau vandamál, sem nú eru efst á baugi með Evrópuþjóðunum. Við þessar um- ræður munu öll viðhorf skýrast og ákvarðanir verða teknar, sem muni hafa heimssögulega þýðingu. Öll eru morgunblöðin sammála um það, að dregið hafi stórlega úr ófriðarhættunni, að minsta kosti í bili, og lýsa velþóknun sinni yfir því. Sum þeirra láta hinsvegar í ljós nokkurn efa um það, að endanleg lausn fáist á Súdeten-deilunni. Dady Telegraph leggur áherslu á það, að svo mjög hafi verið slakað til gagnvart kröfum Þjóð- verja, að ekki sé unt að teigja sig öllu lengra, ef Tékkóslóvakía eigi ekki að afmást úr tölu Evrópuríkjanna, sem sjálfstæð rík- isheild. Daily Herald segir, að það beri að varast í umræðunum í Miinchen, að horfið verði að því ráði til þess að bjarga frið- inum, að hlíta ósanngjörnum og óeðlilegum kröfum í garð Tékkóslóvakíu. News Chronicle lýsir yfir því að það harmi að Rússum skuli ekki einnig hafa verið boðið til ráðstefnunnar í Múnchen, svo og fulltrúum fyrir Tékkóslóvakíu, en það sé ó- eðlilegt að ákveðin séu örlög þess ríkis, án þess að það eigi sjálft kost á að láta álit sitt í ljós og halda fram kröfum sínum í þessu sambandi. Bætir blaðið því við, að það beri að varast að veitt- ar verði frekari tilslakanir gagnvart kröfum Þjóðverja, en nú séu það Þjóðverjar sem verði að láta undan síga og stilla kröf- um sínum í hóf, í samræmi við resk-frönsku tillögurnar. Times lítur svo á, að í umræðunum í Munchen muni ekki einungis reynast kleift að leysa Súdeten-deiluna á friðsamelgan hátt, heldur myndist þar grundvöllur fyrir uppbyggingarstarfi inðið til fjörveida ráðsteÍM. EINKASKEYTI TIL VÍSIS. London, í gær. Konungur Breta undirritaði í dag ávarp, þar sem öllum vara- liðsmönnum í sjóhernum var fyrirskipað að gefa sig fram til herþjónustu, og er hervæðingu flotans þannig að fullu lokið. Ávarp þetta var undirritað eftir að fundur hafði verið haldinn í einkaráði konungs í Buckinghamhöllinni, en fundinn sátu Hailsham lávarður, Maugham lávarður, Sir John Simon, Sir Samuel Hoare og Duff Cooper. Fundurinn var haldinn í herbergjum einkaráðsins í Bucking- hamhöllinni, en fyrir utan höllina hafði safnast saman múgur og margmenni, til þess að fylgjast með komu ráðherranna og brottför af fundinum. Samkvæmt áreiðanlegum heimildum frá Róm hefir Cham- berlain snúið sér til páfans og Mússólíni og skorað á þá að beita sér fyrir því af öllum mætti að komist verði hjá Evrópustyrj1- öld. Opinber tilkynning hefir verið gefin út í Vaticaninu í Róm þess efnis að páfinn muni biðja fyrir heimsfriðinum í útvarp frá páfahöllinni kl. 7.30 (enskur tími) á fimtudag. Fréttaritari United Press í Berlín tilkynnjr, að þýska stjórnin hafi gefið út fyrirskipun um að öll skip í erlendum höfnum og einnig hin sem væru í siglingum milli landa, skyldu tafarlaust snúa heimleiðis, og þar á meðal er Atlantshafsfarið Europa, sem lét úr höfn frá Þýskalandi í gær. ÖH þýsk skip, sem lágu í breskum höfnum brugöu þegar við og lögðu af stað heimleiðis. Chamberlain tilkynti það í neðri málstofu breska þingsins, að Hitler hefði boðið honum að mæta á fundi, sem haldinn verður í Munchen á fimtudagsmorgun, ásamt þeim Mússólíni og Baladier. — Vekur fregn þessi óhemju athygli um heim all- an, og gera menn sér vonir um, að heimsfriðinum kunni að verða bjargað á síðustu stundu. United Press. innan Evrópu og skipulagsbreytingum, sem þegar sé nauðsyn á að gerðar verði. I þýskum blöðum er ráðslefnunni tekið mjög vinsamlega, en því er haldið fram að nauðsyn beri til skjótrar úrlausnar, ef jpær náðstafanir eigi að gera, sem komið geta í veg fyrir.áfram- haldandi deilur, og ef til vill Evrópustyrjöld. Leggja þýsku blöðin megináherslu á það, að aðalverkefni ráðstefnunnar hljóti að vera að frelsa Súdeten-Þjóðverja undan því ánauðar- oki, sem á þeim hefir hvílt, og engin endanleg lausn fáist á þessum deilumálum fyr en það hefir verið gert á fullnægjandi hátt. United Press.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.