Vísir - 25.10.1938, Blaðsíða 3

Vísir - 25.10.1938, Blaðsíða 3
VÍSIR Þarf danska bændur til þess að rétta við íslenskan landbúnað? AtTlnnnlejslngjar í bæjnnnm eiga að vinna að anklnni garírækt og jarðyrkjn. Nýlega birtist hér í blaðinu útdráttur úr grein, sem Carl Höyer skrifaði í danska blaðið Politiken, þar sem hann hvetur danska bændur til þess að leita hingað, með því að hér séu á- gæt skilyrði fyrir landbúnað, — bæði kvikf járrækt en þó engu síður garðyrkju. Ekki alls fyrir löngu birtist sú frétt einnig í er- lendum blöðum, að Gunnar G-unnarsson skáld, hefði eindreg^ð hvatt til hins sama í fyrirlestri er hann flutti í sumar, og vakið þar athygli á því, að ísland væri ekki lakara lands en Venezuela. Það er enginn efi á þvi að hér i landi getur landbúnaður veja$i álitleg atvinnugrein, þótt hann gefi ekki fljóttekinn arð í áðra hímd, en til þess að iandbunað- urinn verði rekiön svo sem skyldi þarf margt &ð breytast i betra horf frá þvi sem nú er. I^ndbúnaður veitir mönnum ýms þau skilyrði, sem ekki er völ á hjá öðrurii atvinnuvegum þjóðarinnar. Hann veitir mönn- um sjálfstæði og göfgar hugar- far þeirra, þar eð hann kennir mönnum að,. meta landið og gæði þess. Hitt verður að teljast ömurlegt íímanná tákn í þjóð- félagi voru, áð slík lausung hefir gripið um sig hjá þeim, •sem landbúnað stunda að þeir haldast ekki við á eignarjörðum sínum og leita til kaupstaðanna á mölina og í óvissuna. Slikt los leiðir aftur til hins, að i kaup- stöðunum, og þá einkum í Reykjavík safnast múgur og margmenni, sem ekkert verk- efni fær, atvinnuleysið og ör- eigamenskan eykst með hverj- um degi, sem líður, og fátækra- byrðarnar þyngjast svo að engu tali tekur. Síðastliðm 11 ár hefir rikis- stjórn setið að völdum, sem hefir talið sig stjórn bændanna og hins vinnandi lýðs i landinu, og talið sig vilja alt fyrir vel- ferð þeirra gera. Góður ásetn- ingur stjórnarinnar skal ekki dreginn í efa, en svo ömurlega . hefir til tekist, að það, sem gert var til góðs hefir brugðist til eindæma og hörmunga, og ekki verða afleiðingarnar séðar fyrir enn sem komið er. Ömurlegasti Þrándur i gölu íslensks land- búnaðar er vanþekkingm, og af henni stafar allur sá ólestur, sem er i þeim málum. Bændastétt vor er stórhuga, og ekki hefir það verið til spar- að að hvetja hana til örra fram- kvæmda, en um það má deíla 'hvort margt af því, sem tíl •bragðs hefir verið tekiðkunni :að reynast svo affærasælt, sem i upphafi var ætlað. Hér á Islandi eru ótakmðrkuð skilyrði til garðyrkju, — ekki •vantar landið og ekki mannafl- ;ann, — en landið íiggur ónotað og mannaflinn grotnar niður í aðgerða'leysi og öreigamensk- niini á mölinni. Það er ömurleg staðreynd, að við íslendingar skulum neyðast til að flytja híngað til landsins jarðepli svo skíftir hundruðum þúsunda á ári hverju, 'þótt ek'kert ætti að vera auðveldara, en að við yrð- um okkur sjálfir nógir í því efni. Það er gráthlægilegt dæmí upp á öreigamenskuna og at- hafnalífið er ríkisstjórnin hlut- aðist til um að Eskfirðingar fengu útsæðiskartöflur, staura og net til girðinga, alt fyrir ekki neitt, til þess að þeim mætti verða auðveldara að draga fram lífið og gera sjálfum sér nokk- uð til góða. En öreigamenskan brá við, — þakkaði ekki góðar gjafir, og neitaði að vinna að cg undirbúningi nema gegn f ullu girðingum jarðarinnar, tímakaupi. Þannig er þá komið hag þjóð- arinnar — hinum andlega hag hennar — að menn flýja sveit- irnar til þess eins að leita i náð- arfaðm öreigamenskunnar og siðferðilegrar tortímingar. Hér verður að hef jast handa, og það með fullri einurð, en engu hálfkáki eða karakúl-úr- lausnum. Bæjarfélögin verða að eiga frumkvæðið og beina hin- um atvinnulausu höndum að jörðinni. Á ári hverju eru unn- in óarðbær verk i öllum kaup- stöðum, sem nema mörgum hundruðum þúsunda króna. Ú't af fyrir sig kunna þessi verk að vera nauðsynleg, en hvi ekki að reyna nýjar leiðir til arðbærra verka. Mætti eliki láta atvinnu- leysingjana vinna mun meira en tiðkast hefir að framleiðslu, sem gefur arð og sparar gjald- eyri. SamfaTa jarðyrkju í ná- grenni kaups'táðanna mætti taka upp kenslu á landbúnaðarfram- kvæmdum, sem gerðu mönnum auðveldara að bjarga sér t. d. með því að leita á ný út i sveit- irnar, en umfram alt verður að beina hugum manna frá ör- eigamensku bæjanna. Sú stefna hefir mjög verið uppi að rikið næði eignarhaldi á sem flestum jarðeignum, en það hefir aftur leitt til þess, að ríkið á fjölda jarða, sem nú eru i eyði og engum að gagni, að öðru leyti en þvi, að þær kunna að vera notaðar til beit- ar að einhverju leyti. Með samstarfi ríkis og bæja mætti byggja allar þessar jarð- ir að nýju og búa til lífvænleg skilyrði fyrir þá menn, sem flytjast út í sveitirnar og gerð- ust brautryðjendur í viðreisnar- starfi þjóðarinnar. Það segir sig sjálft, að okk- ur ér enginn hagur í innflutn- ingi erlendra manna, þótt sveit- irnar bygðust með þvi móti. Atvinnuleysið í kaupstöðunum myndi ekki batna við það. Hitt hlýtur að verða aðalatriðið að veita hinu ónotaða vinnuafli út um sveitirnar, þar sem það fær verk að vinna, sér og föður- landinu til blessunar. Til þess að svo megi verða þarf mörgu að breyta og margt að bæta og taka upp nýja bun- aðarhætti, fyrst og fremst hjá valdhöfunum sjálfum, sem nú greiða veginn fyrir eyðingar- öflin í landinu. Emi ófrétt um bát Sigur- þðrs KuOmuudssonar. Flokkur manna fói* hédan i gær til l>ess aö leita með ströndum fram á Kjalaraesi, en björgunarskútan Sæbjörg fór upp ettir i morgun. Kl. 11 'í. h. i dag hafði ekki frést méitt um trillubátinn, sem iseinasi sást til frá Brautarholti á Kjalarnesi kl. 4 e. h. á sunnu- dag, milli Músarness og Andr- íSseyjar í Músasundi svo kðll- uðu, en það er mjótt og hættu- legt tuinfferðar og yfirleitt eru þarna hættusamar leiðir, þegar nokfcuð er sað -veðri. Eíns og getið var í blaðinu i gær var nokkur von um, að mennirnir tvek, sem í bátnum voru, hefði komist út í Andriðs- ey, 1 gær varð ekki komist út í eyjuna sakir brims. Á bátnum, sem saknað er, voru þeir Sigurþór Guðmunds- son, sem getið var i Vísi i gær, og Albert Ólafsson múrari, Laugarnesvegi 71 , 34 ára að aldri. Þeir eru báðir kvæntir og eiga tvö börn hvor. I morgun snemma fóru héðan úr bænum 16 menn í bíl, til þess að leita með ströndum fram á Kjalarnesi. Fyrir þeim var Guðm. Ó. Guðmundsson, bróðir Sigurþórs. í morgun kl. 11 fór björg- unarskútan Sæbjörg héðan upp eftír og með henni stór trillu- bátur, sem í voru þeir Guðm. Helgason og Guðmundur Ingi, báðir þaulkunnugir á þessum slóðum. Fæst væntanlega vitneskja um það í dag hvort þeir hafa komist lífs af, Sigurþór og Al- bert. Á Akranesi rak í gær síglutré- úr smábát, með segldruslu á, og eitthvað fleira, en &ennilega er það úr smábát frá Akranesi, sem slitið hefir festar, Ennfremur hefir rekið brot úr bát í Braut- arholti, en óvíst er að^áð sé úr bát Sígurþóns, þvi að Ólafur í Brautarholtí misti baí d ifyrri- nótt og kunna brotín :að <vera úr honum. Bátur Sigurþórs var gang- mikill og hafa komlð fram fil- gátur um, að vélin líafi bilað, er til bátsins sást og honum miðaði ekki neitt. Einníg má vera, ;að þang hafi fest í skrúfunni c*g stöðvað vélina. Vísir átti tal við Slysavarna- félagið kl. um eitt. Hafði þá fé- lagið fengið fregnir um, að þeir Guðm. Ó. Guðmundsson og Jón Oddgeir Jónsson hefði leitað með ströndum frám. Um árang- urínn af leit þejrrá fréttist síð- ar í dag. Leitað hefir verið í eyjunní og bar það engan árangur. Allar líkur eru til, að bátur- inn hafi farist. Aflasölur. Á laugardag seldu í Þýskalandi: GarÖar fyrir 17.600 mörk, Gull- toppur fyrir 23.454 mörk og Þór- ólfur fyrir 16.874 mörk. í Grims- by seldi Kári í gær aflasinn og hluta af afla Baldurs, fyrir 1624 stpd. Á veiðar fóru í morgun Hannes ráðherra, Bragi og Sviði. Frá HafiiarflfDi Félag ungra sjálfstæðismanna i Hafnarfirði, Stefnir, hélt fjöl- mennan fund i gærkveldi og voru mörg mál til umræðu og ríkti mikill láhugi meðal f élags- manna um málefni Sjálfstæðis- flokksins. Meðal annars var rætt um vetrarstarfsemi félagsis og lagði stjórnin fram ákveðnar tillögur eða áætlun um það, hvernig henni skyldi hagað. Var t. d. á- kveðið að starfrækja tvær mál- fundadeildir í vetur og gefa út innanfélagsblað. Auk þess yrði haldnir fundir hálfsmánaðar- lega o. fl. Þessir menn tóku til máls á fundinum: Hermann Guð- mundsson, Rúnar ólafsson, Þorbjörn Eyjólfsson og Jóhann Vilhjálmsson. Þeir Stefnismenn sýna lof- samlegan áhuga og dugnað í félagsstarfi sinu og ætti önnur sjálfstæðisfélög að taka þá sér til fyrirmyndar. Merkup bóndi látinn. 24. okt. FÚ. 1 gærmorgun, 23. þ. m., and- aðist að heimili sinu, Smáhömr- um í Steingrímsfirði, merkis- bóndinn Björn Halldórsson á 83. aldursári, fæddur 20. júni 1856. Hafði hann búið á Smá- hömrum nærfelt fimm tugi ára og gert þar garðinn frægan — en hann lét af búskap fyrir fá- einum árum, en hefir dvalist þar síðan hjá fósturdóttur sinnh Björn var hreppstjóri i Kirkjubólshreppi um aldar- fjórðungsskeið, en sagði þvi starfi af sér 1930. Sýshmefndar- maður var hann og um langt skeið og í stjórn Kaupfélags Steingrímsfjarðar yfir 30 ár. Hann var kvæntur Matthildi Benediktsdóttur, er lifir mann sinn á 91. aldursári. Bjorn Hall- dórsson var sæmdur riddara- krossi FálkaorðunnaT 1. des. 1931. Andúð gegn Gyðingum í TeGhosloTakin. London í morgvin. FÚ. Iþróttasamband Tékkóslö- vakiu, hin svonefndu Sokol- félög, virðast vera í þann veg- inn að taka upp stjórnmálalega starfsemi og stefnuskrá fjand- samlega Gyðingum. Nefnd, sem starfar á vegum félaganna stingur upp á því, að allir Gyð- ingar sem komið hafa til lands- Undir viskumeiðnum. Ég er, reynsla, þitt barn. — Ég er blekkingagjarn, en bótin er sú, að i mund þína' ég held, og við birtu f.ná þér alt hið besta í mér er brætt við þinn heilaga sköpunareld. Kom með blessun og fár, — kom með bros þin og tár, alt þitt byggingarefni, er ég hollustu sór, og úr fögnuði og sorg vil ég Jbyggja mér borg, sem á bjargi er reist og er fögur og stór. Er ég kanna þín rök, birtist sekt min og sök, og ég sit þá sem Buddha undir viskunnar meiðl Þú ert fræðarinn minn, þú ert frelsarinn minn, og ég fylgi þér glaður á sérhverri leið. Grétar Pells. ¦• ¦ Bílslys. Bifreiðarslys varð í gær og voru unglingar valdir að, þrír piltar á aldrinum 15—16 ára. Orsök slyssins var sú, að þeir settu í gang vörubil, en enginn þeirra kann með bíl að fara. Þeir fóru upp í vörubil, sem stóð í porti Mjólkurfélagshúss- ins. Settust tveir i stýrishúsinu, en einn á vörupallinn. Annar þeirra, sem i stýrishúsinu var, setti bílinn i gang. Billinn var „í giri" og þaut jafnskjótt af stað og stigið var á „startarann". Ók billinn á stóra vængjahurð, sem er í portinu og braut hana, en bíllinn stöðvaðist ekki fyrr en úti á miðri götu. Pilturinn á vörupallinum slasaðist allmikið á höfði, en hinir sluppu ómeiddir. Var sá, sem meiddist, fluttur i sjúkra- hús. Hefði hér hæglega getað orð- ið stórslys, og ætti tiltæki pilt- anna að verða öðrum ungling- um til varnaðar. Tvö umferðarslys urðu hér i bænum i gær. Kl. um 9 i gær- morgun varð árekstur milli bíls og reiðhjóls og á vegamótum Fríkirkjuvegar og Skothúsveg- ar. Hjólreiðamaðvirinn slasað- ist og var fluttur á Landspítala. Kl. 6 í gærkveldi varð annað slys samskonar, á mótum Bók- hlöðustígs og Lækjargötu. Hjól- reiðamaðurinn meiddist og var fluttur til læknis. Ranðliðar á Spðai hrækja tiranstlega. London i morgun. FÚ. I Uppreistarmenn á Spání' gerðu loftárás á Madrid í gær og olli hún miklu eignatjoni. E2ui)- fremur hófu þeir sókn sunnaö við Madrid, en komust lítiS &~ fram, þvi stjórnarherinn hóf gagnsókn. Del Vayo, utanríkismálaráS- herra Spánar, sagði i gærkveldí opinberlega að stjórnin mundS ekki ganga að neinum samnf'- ingum sem ekki fælu f sér brottflutning allra útlendra her=- manna frá Spáni og viðurkmi*- ingu á yfirráðarétti stjörnarTmir ar. Ennfremur mundi aldría verða gengið að þvi, að Spáni yrði skift í hagsmunasvæði fyrr ir stórveldin, eins og nú hefSS verið gert við Tékkóslóvakmt ins síðan 1914, verði reknir úr landi, og ennfremur að aðgang- ur að skólum og hverskyns op- I inberri starfsemi verði tak- I markaður fyrir Gj'ðinga. Veðrið í morgiun. 1 Reykjavík 3 st, heitast. í. gær 7, kaklast í nótt 2 st. Úrkoma í gær og nótt 2vi nirri. Sólskin í gær 0,6 st. Heitast á landinu í morgun 7 st., á Dalatanga; kaldast 1 st., á Horni,. Grímsey, Sandi o. v. — Yfirlit:: Djúp lægð fyrir norðvest- an land: á hreyíingu í norSaustur. Önnur yfir GrænlandshafL— Uorf,- ur: Suovesfurland, FaxafkS: Vest- an og suÖvestan kaldi. Skúrir eða slydduél. Jón prófessor Helgasonj f lytur fyrirlestur í danska útvarp- ið kl. 17.30 íslenskur tími, umibök.- mentir Islendinga. — Ftí„ Frá K. R. Nokkrir röskir piltar" ó'skáSt' í sjálflioðavinnu í kveld. Mætí í>hintt nýja íþróttahúsí félagsiriS:-1 vöf Tjarnargötu (íshúsinu) kL %yí^: „SOKOL-MEYJAR". Stúlkur þær,sem sjást hér á myndinni eru leikfimismeyjar úr hinni svokölluðu „Sokol"-hreyf~ ingu í Techoslovakiu. Sokol-leikirnir voru haldnir dagana 30 júni til 6. júlí í sumar og tóku 50.00O, menn, konur og börn þátt í hópsýningu á Mazaryk-vellinum í Prag, en sá hópur var valinn úr 753L- 000, sem i Sokolfélögunum eru. 1 sumar fóru 10 leikm- Sokolfélaganna fram í Prag og þóttu ta£s*« öllum leikjum fram, sem þar hafa sést áður.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.