Vísir - 22.12.1938, Blaðsíða 1

Vísir - 22.12.1938, Blaðsíða 1
28. ár. Reykjavík, fimtudaginn 22. desember 1938. 349. A. tbl. Bækur á jólamarkaðinum. Byron lávarður ; MA NFRE D. Byron lávarður: MANFRED Matthías Jochumsson þýddi. Útgef.: Magnús Matthíason. Gamalt máltæki segir, að fjarlægðin geri fjöllin blá og mennina mikla, og það kann að vei*a almenna reglan, en engin regla er án undantekningar, enda má'það fulllyrða, að Matt- hías Jochumsson var skáldjöfur íslands, hæði i nálægð og fjar- lægð, og er það enn í dag. Sem skáld var Matthías uppá- liald allrar alþýðu, meðan hans naut við, og í dag læra börnin ljóð Matthíasar' næst á eftir Faðirvorinu, eða svo er það í sveitum, og má telja víst, að það verði svo um langan aldur. Ýmsar útgáfur hafa komið af verkum Matthíasar, en Magnús sonur hans hefir þó gert honum best skil, með útgafu hinnar miklu ljóðabókar hans í fyrra pg Friðþjófs sögu, en á þessu ári hefir hann gefið út ein- .hverja vönduðustu þýðingu Matthíasar, þá er að ofan grein- jr. — Matthías mun geta þess á íeinhverjum stað í endurminn- ingum sínum, að 6r hann þýddi Manfred, hafi sálarástand hans verið þannig, að hann hafi fund- ið sérstaka svölun í þýðingunni, og telur hann sig þar hafa náð lengst á því sviði, og eg hygg að þar sé ekki ofmælt, enda niun Manfred vera hið mesta meistaraverk frá hans hendi. Það er tilgangslaust að.fara nákvæmlega út i samanburð á enska textanum og þeim ís- ienska, en báðir eru þeir prent- aðir samhliða í útgáfu þessari, enda er það svo að IjóS á ekki og má ekki þýða frá orði til oi-ðs, heldur ber hins að gæta, að andinn njóti sín, og efninu geta verið gerð full skil þótt þvi sé vikið við að litlu leyti. Eftir því sem eg fæ greint er þýSing Matthíasar þó æði nákvæm, en það sem mest er um vert: Hug- myndaflug hans, kraftur og kyngi nýtur sín til fulls. ÞaS er t. d. kyngi í þessu erindi: " Höggormsglott og hjariað kalt, heiftaræðið þúsundfalt, sálarhræsnis svikataug, svipurinn, sem drengskap laug, alt þitt lymsku yfirskin argast þeim, sem hélt þig vin, hróp uni annars óláns hag, alt þitt Kains bróðurlag — hrífi þetta, svo þín sál sjálfs sín verðí heljarbál. 1 Eða þessi lýsing: Hádegið er ei komið, boginn blikar sólröðlum fáður enn þá yfir straumnum og krýnir fossinn öllum lofts- ins litum, og iðan sveiflar silfurstólpaflóði af hengiflugi fram og niður bjargið og þeytir glæstum leifturlita- taumum, er sveiflast likt og hali heljarfáksins, þess ógna Bleiks, er engill dauðans ríður, sem opinberun birti spámanns anda. 1 En það þýðir ekki að taka einstök dæmi og slíta þau úr samhengi, þótt þau gefi nokk- ura hugmynd um hugmynda- auðgi þýðandans og kyngi. Verkið er alt eins: Meistara- vei*k frá hendi Byrons og meist- araverk frá hendi Matthíasar. Bókin er iiin glæsilegasta að öllum frágangi, og frágangur- inn samboðinn minningu skáldsins mikla, Matthíasar Joc- humssonar. ISLAND ISLAND. Ljósmyndir af landi og þjóð. Útgefandi: Isafoldarprentsmiðja h.f. Ein af þeim ágætu bókum, sem ísafoldarprentsmiðja hefir sent frá sér á þessu ári er öfan- greind bók, sem er óvenjuleg að því leyti, að hér er landi og þjóð lýst í myndum, en það er í senn vandasamt og kostnaðar- samt verk, en til þess hefir ekk- ert verið sparað. Eg hefi aðeins séð eina shka bók, sem þessari tekur fram, en hún fjallar um Sviss, ferðamannalandið heims- fræga. Það hefir kostað mikið starf, að undirbúa útgáfu bók- arinnar, ekki síst að velja þær myndir úr, sem teknar skyldu þannig að þær yrðu sem ágæt- astar, en lýstu um leið merki- iegustu stöðum á landinu. Þeg- ar þess er gætt, að hér er um frumsmið að ræða verður ekki annað sagt, en að myndaval hafi tekist vel, bæði hvað fegurð og fjölbreytni snertir, en þó er þess rétt að geta, að er menn blaða í bókinni finna þeir sárt til þess hve auðnin er víðáttu- mikil í landinu, en lítill gróður. Það ber mest á snævi þöktum f'jölium og jöklum, auðum söndum og klöppum, en landið er nú einu sjnni svona, og eng- inn myndatökumaður getur gert það gróðurríkara en það er, nema með því að villa á landinu heimildir. Þá má geta þess, að ekki hef- ir öllum landshlutum verið gert jafnt undir höfði, og eg hygg að óhætt sé að fullyrða að eng- in mynd finnist í bókinni frá Vestfjörðum, en þar eru marg- ir staðir fagrir og sérkennileg- ir, t. d. Hornbjarg, Dynjandi o. fl., sem ti'l eru ágætar myndir af. Þá vil eg einnig geta þess, að Breiðafirði hefir verið gert frekar lágt undir höfði, en hann er einhver fegursti fjörður landsins, t. d. ef horft er frá Klofning yfir fjörðinn, eða frá Bjarnarhöfn og öðrum hinum fegurstu stöðum í þessum hér- uðum. Þar, sem hér er um frum- smið að ræða er þess ekki að vænta, að hún sé svo fullkomin, að enginn geti neitt að henni fundið, en þá ber þess að minn- ast, að alt þetta stendur til bóta, og þess má vænta að margar útgáfur komi af þessari ágætu bók, auknar og endurbættar, þar til bókin er orðin einhver merkilegasta íslands lýsing, sem á þrykk hefir út gengið, — en það er hún raunar hvort sem er. Það er óþarfi að mæla með þessari bók, það gerir hún sjálf, en ef menn vilja senda vinum sínum erlendis góða gjöf, er bókin tilvalin sem slik, og allir innlendir menn myndu óska sér hana sem jólagjöf. Þjðnasta, prælknn flótti. Aatami Kuortti: Þjónusta, Þrælkun, Flótti. — Útgef.: Kristilegt Bókmentafélag. Bók þessi er frásögn prests frá Ingermanlandi um starf sitt og líf i Sovétríkjunum, en þar starfaði hann um þriggja ára skeið á vegum lútherskra safn- aða. „í ráðstjórnarríkjunum rikir trúarbragðafrelsi að nafninu til, en kirkjan er ekki studd af rikinu, en í þess stað styður ríkið boðun trúleysisins. Félags- leg stofnún starfar að þessu verki: Guðleysingjasambandið" segir í upphafi bókarinnar. Kommúnistarnir hafa bygt starfsemi sina á þeim ummæl- um Lenins, að trúarbrögðin væru einskonar opium fyrir tólkið, og þeir hafa reynt af öll- um mætti að drepa trúarhneigð þess, að því leyti, sem að æðri máttarvöldum laut, en hafa í stað guðstrúarinnar viljað inn- leiða nýja trú á ofurmennin Lenin og Stalin. Kommúnistunum hefir þó gengið erfiðlega að uppræta kristna trú í ráðstjórnarrikjun- um, en þeim hefir tekist að uppræta prestana, með þvi að senda þá á emn og annan hátt inn i eilífðina, en þá hefir fólk- ið gripið til sinna ráða og leik- prédikarar hafa gerst safnaðar- stjórar og halda uppi barátt- unni fyrir kristinni trú, þrátt fyrir allar ofsóknir. Um baráttu þessara manna fjallar bókin, en þó aðallega úm starf prestsins sjálfs og við- ureign hans við valdhafana i Bússlandi. Fyrir það að veita börnunum fræðslu i kristinni trú var höfundur bókarinnar dreginn fyrir dómstóla, og upp var kveðinn dauðadómur, en honum var þó breytt í 10 ára þrælkunarvinnu. Lýsir höf. því næst allri aðbúð sinni og þeim þjáningum, sem hann og aðrir fangar urðu að þola, en að lok- um tókst honum að flýja og komast yfir finsku lalidamærin. Bók þessi er vel rituð og hinn besti skemtilestur þótt átakan- leg sé í ýmsum lýsingum, en það sem mest er um vert er að bókin er sönn lýsing á aðbúð- inni í Bússlandi, en um þá hluti ættu allir að afla sér sem mestrar og bestrar fræðslu. Þýðinguna hefir sira Gunnar Jóhannesson annast og er hún vel af hendi leyst. Kristilegt Bókmentafélag hef- ir unnið þarft verk með útgáfu bókar þessarar, og hana þyrftu allir að lesa, hvaða afstöðu, sem þeir taka til hinna kommúnist- isku skoðana, og mætti þá vel svo fara, að þeir fengju réttari hugmynd um ástandið i ráð- stjórnarríkjunum, en þeir hafa áður átt kost á að afla sér. UeraldarsoDO. H. G. Wells: VERALDARSAGA. Guðm. Finnbogason ís- lenskaði. Þetta er að sumu leyti nýstár- legt rit, en höf. er fyrir löngu orðinn heimsfrægur maður fyrir skáldsagnakenda sagnarit- un sína, sem er að öðrum þræði veraldleg, en hinum hátt upp i skýjunum, þar eð höf. gengur út frá ákveðnum kennisetning- um, til þess að ná að ákveðnu marki, — einu allsherjar riki á socialistiska vísu. Þó virðist hann vera andstæðingur kenn- inga Marx og telur að þær hafi reynst harla ófrjóar. Eftir sama höfund liggur mik- ið rit, sem nefnist á frummál- inu „Outline of History", og fjallar það um sama efni og þessi bók, sem hér liggur fyrir, en höf. getur þess í formála að bók þessi sé ekki útdráttur úr hinni. Hún sé miklu almennara yfirlit og samiri að nýju og geti verið góður undirbúningur til þess að lesa „Outline of Hist- ory". Um þýðingu bókarinnar er það að segja, að hún er leikandi létt, eins og alt, sem Guðmund- ur Finnbogason lætur frá sér fara, enda er hann einhver snjallasti þýðandi á óbundið mál, sem nú er uppi hér á Iandi. Gera má ráð fyrir að bók þessi veki allverulega athygli hér á landi, og hún verðskuldar það. Bókin er útgefin af bókadeild Menningarsjóðs og er frágang- ur allur hinn vandaðasti. Lífsferill lausnarans. Charles Dickens: Lífsferill lausnarans. íslensk þýðing eftir Theódór Árnason. Bókaforlag Jóns Helgason- ar. — Dickens, hið heimsfræga ökáld, hefir sem kutínugt er, ritað hinar merkustu bækur. Meðal þeirra er bók sú, er hér birtist í íslenskri þýðingu. Bók þessi er safn af sögum, er Dick- ens sagði börnum sínum, er hann talaði við þau um lif og starf Jesú. Færði hann sögu þessa i letur 1849 og arfleiddi. börn sín að handritinu. Var það fyrst birt á prenti árið 1934 og kom þá frásögnin i ýmsum stór- blöðum heimsins. Voru svo greinarnar gefnar út í bókar- formi og þýddar á ýms tungu- mál. Er vel farið, að bók þessi kemur nú fyrir augu íslenskra lesenda. Allur frágangur er hinn prýðilegasti. Hefir útgefandi lát- ið sér ant um, að bókin væri á allan hátt í hinum vandaðasta búningi, prýdd einkar fögrum myndum. Theodór Árnason hefir þýtt bókina og tekist ágætlega, eins og vænta mátti, því að hann er þaulvanur þýðandi, ágætlega að sér í íslenskri tungu og ritar fagurt og lipurt mál. HefirTheo- dór ritað margt, sem horfir til f róðleiks og þekkingar og auðg- að bókamarkaðinn með hollum bókum. . Bók þessi er i alla staði svo fögur og vönduð, að óskandi er, að hún nái til margra heim- ila og einstaklinga. Bj.J. Bæjap fréttír Gjafir til Mæðrastyrksnefndarinnar. Starfsfólk sjúkrasamlagsins 32 kr., Ónefnd kona 10 kr., Nilstibop 75 kr., H. Valfells 50 kr., E. G. 100 kr., G. G. 5 kr., Kr. M. 15 kr., O. N. 10 kr., Lúðvík Þorsteins- son 20 kr., Starfsfólk hjá Elling- sen 25 kr., H. Einarsd. 5 kr., í. S. 10 kr., Della 5 kr., Þ. x. x. 5 kr., GuÖjón 10 kr., E. A. 5 kr., Áheit 2 kr., S. B. 10 kr., N. N. 10 kr. E. Guomundsson nærfatapakki. Ás- geir Ásgeirsson, H. GuÖmundsson, Hrefna, Sigrún Ólafsd., G. Páls- dóttir : f atabögglar. Naf nlaus bögg- ull. Hreinn 50 pk. smákerti, brjóst- sykursdunkur. — Kærar þakkir — Nefndin. Munið Mæðrastyrksnefndina! Hvar er pabbi — hver vill gefa köldum fótum nýja skó? Engan þyrfti ég um aÖ biðja ef hún mamma hefði nóg. G. St. Munið Mæðrastyrksnefndina! Skriístofan i Þingholtsstræti 18., opin frá kl. 4—7 e. h. Sími 4349. Gamla Bíó hefir frumsýningu í kvöld á jóla- mynd sinni, „100 menn og ein stúlka". Aðalhlutverkin leika De- anna Durbin, sem fyrir löngu er heimsfræg orðin fyrir hinn undur- fagra söng sinn, Leopold Stokowski og Adolphe Menjou, sem ekki þarf að kynna fyrir Reykvíkingum. — Myndin hefir hlotið mikið lof er- lendis og á það fyllilega skilið (sjá frekar í jólablaði Vísis, er kemur út á aðfangadag jóla). Hafnarfjörður. Þessir togarar eru á heimleið frá Englandi: Haukaues, Garðar, Júni, Júpíter og Rán. Venus er að veiðum, en Surprise, Sviði og Maí liggja inni. Blað lýðræðissinnaðra stúdenta er nú út komið, átta síður, vand- að að efni og frágangi. Hefst blað- ið á hinni ágætu ræðu, er Pétur Magnússon hrm. flutti af svölum Alþingishússins 1. des s.l., en síðan kemur ræða sú, er Sig. Bjarnason, form. Stúdentaráðs, flutti i TJt- varpssal. . Þá kemur ræða Bárðar Jakobssonar, flutt i Gamla Bíó sama dag, og margt fleira. Blaðið er mjög læsilegt, bæði stúdentum og öðrum. ^Rakarastofur bæjarins verða opnar til kl. 9 í kveld. r HENNI er kærkomnast að fa 1 jolagiof kassa með sny rtivörum

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.