Vísir - 17.01.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 17.01.1940, Blaðsíða 1
s> Riíst jóri: KRISTJÁN GUÐLAUGSSON. Sími: 4578. Riotstjórnarskrifstof ur: Félageprentsmiðjan (3. hæð). Afgreiðsla: HVERFISGÖTU 12. Sími: 3400. AUGLÝSINGASTJÓRI: Sími: 2834. 30. ár. Reykjavík, miðvikudaginn 17. janúar 1940. 13. tbl. United Press í Finnlandi lýsir ferðalagi frá austurvíg- stöðvunum yfir rússnesku landamærin. EINKASKEYTI frá United Press. — Khöfn í morgun. Hubert Yxkyll, fréttaritari United Press á víg- stöðvunum í Finnlandi, lýsir í eftirfarandi skeyti ferðalagi sínu til vígstöðvanna við austurlandamærin, en þaðan fór hann yfir landamær- in inn í Rússland, og er hann fyrsti erlendi blaðamað- urinn í Finnlandi, sem það hefir gert eftir að vopna- viðskiftin hófust. Eftir að eg kom til Lieksa, sem er höfuðbækistöð finska hersins á austurvígstöðvunum lagði eg þegar af stað, áleiðis til landamæranna, en þangað er um 50 kílómetra vegalengd. Fyrstu 17—18 kílómetrana ók eg í vagni, en þar næst í sleða. Snjór var mikill á jörðu og 40 stiga frost. Eg ók í gegnum tvö þorp, sem báru þess augljós merki, að á þessum slcðum höfðu verið bardagar háðir. Þorpin voru algerlega mannlaus, því að íbúarnir höfðu flúið í byrjun stríðsins. 1 húsunum, sem uppi stóðu — þar sem hús höfðu staðið voru nú víða rústir einar — voru allar dyr opnar og gluggar og hafði fent inn í húsin. Eg hélt nú áfram ferðinni og vildi þá sú slysni að sleðinn fór niður í dæld mikla, þar sem fallbyssukúlur höfðu rótað upp jörðunni, en eftir nokkura töf og viðgerð, var ferðinni haldið áfram. Komum við nú þar sem finskir hermenn voru í bráða- birgðavarðstöð og var nú símað til bækistöðvarinnar og spurt fyrir um, hvort eg mætti halda áfram ferð minni, og var leyfið veitt. ...-• Þégar til landamæranna kom veitti eg því athygli, að öll ein- kenni, svo sem skjaldarmerki, höfðu verið rifin af finsku landa- mærastaurunum, sem eru ómálaðir og grófgerðir. Margir stauranna báru merki þess, að barist hafði verið alveg á landa- mærunum, því að mörg skot höfðu komið í suma þeirra. Elukkan 2 í gær nákvæmlega fór eg yfir landamærin. Er eg fyrsti erlendi blaðamaðurinn í Finnlandi, sem farið hefir aust- nr yfir landamæri Finnlands frá vígstöðvunum og ef til vill fyrsti maður hlutlausrar þjóðar, sem það hefir gert. Eg dvaldist um hálfa klukkustund Rússlands megin landa- xnæranna og sá greinilega bráðabirgðavíggirðingar, sem Rúss- ar höfðu komið sér upp í um fimm kílómetra fjarlægð frá landamærunum og sá förin eftir rússneska skíðamenn í snjón- um. Eg hitti nokkra framvarðaflokka Finna og fór til baka til aðalbækistöðvarinnar með einum þeirra. Finnar biðja um árásarflugvélar. Mikil gremja í Finnlandi vegrna loftárása Rússa. Meðal þeirra, sem farist hafa í loftárásum Rússa á finskar l)orgir að undanförnu, er margt kvenna. Er mikil gremja ríkj- andi um gervalt Finnland út af loftárásunum, sem er ekki beint neitt sérstaklega gegn hernaðarlega mikilvægum stöðum, lieldur iðulega að verkamannahverfum, sjúkrahúsum og skól- nm. — Finnar kref jast þess af vaxandi óþolinmæði, að þeim verði veittur stuðningur til þess að fá sem mest af árásarflugvélum 'þeim, sem þeir hafa fengið allmargar af að undanf örnu, því að iþær reynast hið besta í viðureigninni við sprengjuflugvélar Rússa. En enn sem komið er hafa Finnar svo fátt af þessum árásarflugvélum, að þeir geta ekki haft þær til varnar nema á sárfáum stöðum. NRP—FB. Feiknin öll af gjöfum berast 'iör öllum héruðum Noregs til Finnlandssöfmmarinnar, m. a. mikið af niðursoðnum matvæl- .um, aðallega fiski, ferskum ífiski, fatapakkar í þúsundatali 'O. fl. handa fólki, sem neyðst hefir til að flýja heimili sín -vegna loftárásahættunnar. — NRP—FB. Orðsendingar þær, sem fram hafa farið milli norsku ríkis- stjórnarinnar og ráðstjóriiar- innar rússnesku, hafa nú verið birtar í heild. Koht utanrikis- málaráðherra h'efir sagt, að norska ríkisstjórnin sé þeirrar skoðunar, að engin ástæða sé til annars en líta rólegum augum á þetta mál. Hann sagði enn- fremur, að norska ríkisstjórnin hefði ekki fengið nein ný til- mæli eða orðsendingu frá rúss- nesku ráðstjórninni, sem ekki hafa neinar ástæður til um- kvartana á hendur norsku stjórninni. Það er ekki nema eðlilegt, segir ráðherrann, að Norðmenn hafi sterka samúð með Finnum, og sú samúð sé i Ijós látin, vegna þess að Finnar séu nágrannaþjóð og Norð- menn eru mótfallnir allri vald- beitnigu i skiftum þjóða milli. I svari norsku stjórnarinnar er gerð ítarleg grein fyrir þvi, að þeir sem hafa stutt Finna hafa gert það í samræmi yið það á' lit og þann vilja, sem kemur fram i norskum blöðum, og er því í samræmi við þjóðarvilj- anrt, 6W i Nöregi ríkir algert skoðanafrelsi. Norská ríkíð hef- ir fylgt hlutleysisstefnu strang- lega í hvívetna og vill leitast við að gera það. — Tassfréttastofan rússilfíska tilkynnir, að svör ríkisstjórna Noergs og Sviþjóð- ar séu ekki fulínægjandi, eink- anlega sé svar sænskU stjórn- arinnar það ekki. Tekur frétta-- stofan það fram, að rikisstjórn- irnar hafi ekki neitað öllum þeim staðhæfingum, sem fram voru bornar i orðsendingu Rússa, staðhæfingar, sem sanni hlutleysisbrot. Þessi afstaða þeirra sé hættuleg og sýni, að þær veiti ekki næga mótspyrnu gegn þeim öflum, sem leitist við að draga Noreg og Sviþjóð inn i styrjöld gegn Ráðstjórnarríkja- sambandinu. NRP. — FB. Auknap ríkis- tekjur í Noregi. í bráðabirgðaskýrslu um rik- istekjur Noregs í deséniber seg- ir, að 20 stærstu tekjuliðirnir hafi numið í desember s. 1. kr. 40.792.000, en í sama mánuði í fyrra kr. 36.974.000. NRP.FB. Hríðarveður og kuld- ar í Noregi. Hriðarveður og kuldar eru nú í Noregi og var veðrið mest í fyrradag. Miklir flutningaerfið- leikar eru viða og járnbrautar- lestum hefir seinkað um marg- ar klukkustundir. í nótt sem !cið var næslum 19 stiga frost í Oslo. — NRP—FB. HAFA LÍTEB AÐ GERA. — Það fara litlar sögur af athöfnum kafbáta Bandamanna, enda munu þeir eingöngu notaðir til varðgæslu. Nú berast hinsvegar fregnir um það, að Þjóðverj- um hafi tekist að granda þrem kafbátum fyrir Englendingum og heita þeir Seahorse, Star- fish og Undine. — Efri myndin er af stærsta kafbát í heimi, franska kafbátnum Surcouf, sem hefir m. a. tvær fallbyssur og að neðan er mynd af breskum kafbát af Sterletgerð. Er hann af sömu gerð og Starfish. llinnisvai'ði ú> leiði Jónasar Hnllgnríinssonai* í Khöf n - - - eða tteimflntning'ur beina Itans Próf. Matthías Þórðarson gat þess í blaðaviðtali nýlega, að yfirráðarétturinn yfir legstað Jónasar Hallgrímssonar væri nú kominn í hendur Islendinga og væri nú næst fyrir hendi að reisa þar minnismerki, sem samboðið væri minningu skáldsins. Fylgir ítarleg frásögn um sögu málsins, enda er M. Þ. þessum hlutum vel kunnugur. Það er Stúdentafélag Reykja- víkur, sem frá öndverðu hefir beitt sér fyrir þessu máli — það reisti styttuna hér á aldaraf-, mæli skáldsins — og það var- að undirla.gi þess, að gerð var gangskör að þvi að s. 1. sumar að ná eignarhaldi á leiðinu. Er frásögn fornminjavarðar því um þetta atriðj ekki allskostar nákvæirt. Formaður félagsins, Hörður Bjarnason, húsameistari, hefir eíiiiiíg skýrt blaðinu frá þvi, að minnisvarðanéfndin sé kosin af félaginu, en i henni eiga sæti auk fornminjavarðar þeir dr. theol. Jón Helgason biskup og Sigurður Ólason, Stjórnarráðs- fitlltrúi. Eigi hinn síðastnefndi mikinn þátt í að málið sé kom- ið á rekspöl nú, þvi að hann hafi fyrir hönd félagsins, grensl- ast uni legstaðinn og eignarum- ráð hans og f est káup á honum, þótt endanlega hafi ekki verið gengið frá þvi fyrri en nú fyrir pkömmU: Er þess að vænta, að minnisvarðanéfíidili hfíijisí handa um frekari aðgerðir, enda er hún þann veg mönnum skipuð, að góðs er að vænta af henni. Vísir hefir haft tal af Sigurði Belgiskt skip rekst á tundur- duíl. Einkaskeyti frá United Press. London í morgun. Áhöfn belgiska flutninga- sldpsins Josephine Charlotte var sett á land á suðurhluta austurstrandar Bretlands i morgun. Skipið var 3422 smá- lestir að stærð og sökk það eftir að liafa rekist á tundurdufl. — Fjögurra manna af áhöfninni er saknað og er talið víst, að þeir hafi farist. unpgröÉvar víðtæk liermdarverka- aiform í Bretlandi, iskipulög'd af naxistum. EINKASKEYTI frá United Press. — K.höfn í morgun. Lúndúnablöðin í morgun skýra frá því, að breska leynilögreglan hafi komist að því, að áformað var að vinna margskonar hermdarverk til þess að valda glund- roða og eyðileggja alt járnbrautaflutningakerfi Bret- lands. Hermdarverkastarfsemi þessi átti fram að fara um alt land og var hermdarverkastarfsemin vel undir- búin, og að því er virðist skipulögð af þýsku leynilög reglunni. 600.000 breskir járnbrautamenn, stöðvarstjórar og járnbrautamenn yfirleitt, svo og þeir aðrir, sem ein- hver afskifti hafa af járnbrautaflutningum, hafa feng- ið aðvaranir frá bresku leynilögreglunni, að vera vel á verði, og hafa þegar verið gerðar ráðstafanir til þess um alt land, að haf a stöðugar gætur á öllum þeim, sem nokkur grunur hvílir á. Yfirvöldin hafa tilkynt, að þau hafi fengið áreiðan- lega vissu fyrir því, að fulltrúar nazista hafi unnið að áformum í þessa átt, þ. e. að eyðileggja helstu járn- brautir landsins og helstu samgöngur þar aðrar. Ólásyni og spurðist fyrir um undirbúning og fyrirætlanir minnisvarðanefndar. Hann skýrði svo frá höfuðatriðum: Eins og próf. M. Þ. skýrir réttilega frá, hefir Stúdentfé-i lagið haft forgöngu í máh þessu fná þvi fyrsta. En frá því að styttan var reist á aldarafmæli skáldsins, lá máhð að mestu leyti niðri, þar i\\ \ hitt eð fyrra, að eg hreyfði þvi, að gerð yrði gangskör að því að fullgera og flytja styttuna á betri stað. I sambandi víð það stakk eg upp á þvi i biaðagrehi, að atíiugaðir yrðu niöguleíkar þess, að flytja bein Jónasar heim, og búa þeim hvilustað í íslenskri mold. Var tillagan einkum bygð á því, að gert var ráð fyrir að ekki væri mögulegt, að ná eign- arumráðum yfir legstaðnum, auk þess sem í i-áði væri að slétta yfir öll leiði í garðinum og taka hann til annara nota. Ef ekki yrði unt að fá beinin heim, stakk eg upp á því, að íslensk stjórnarvöld gerðu gangskör að þvi að eignast leg- staðinn og búa virðulega um og semja við dönsk yfirvöld um ævarandi friðun. Hugmyndin fékk lítinn byr. Útvarpið skopaðist að þessu og var svo smekklegt, að líkja þessu við það, er glæpahyski nokkurt norður í Húnaþingi var grafið upp og flutt á kirkju- stað! í utanför minni s. 1. sumar setti eg mig i samband við kirkjugarðsstjórnina og leitaði leiðið uppi. Próf. Matth. Þórðar- son hafði um aldamót rannsak- að hvar leiðið væri að, finna, og býst eg við að þeirri rannsókn sé það að þakka, að leiðið er ekki týnt með öllu. Leiðið var moldarflag milli annara vel búinna leiða og reyndist mér því tiltölulega auðvelt að finna það. Stóð nú svo heppilega á, að réttur þess, sem síðast var grafinn i leiðið, var nýlega út- runninn og hafði ekki verið endurnýjaður. En jafnframt Frh. á bls. 3.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.