Vísir - 15.03.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 15.03.1940, Blaðsíða 1
Ritstjóri: KRISTJAN GUÐLAUGSSON. Rií itstjórnarskrifstof ur: Félagsprentsmiðjan (3. hæð). 30. ár. Ritstjóri | Blaðamenn ' Sími: Auglýsingar Gjaldkeri Afgreiðsla 1660 5 línur Reykjavík, föstudaginn 15. mars 1940. 63. tbl. Svíar og Norðmenn æskja skýringa af Rússum. Svías* óttast að jáfnbFautin í Mid-Finn^ landi verdi notuð til nerflutninga. EINKASKEYTI frá United Press. — Khöfn í morgun. Mtkils kvíða gætir nú á Norðurlöndum um fram- tíðina. Er það aðstaða sú, sem Rússar f á vegna friðarsamninganna við Finnland, sem veldurv . Einkanlega hefir það vakið mikinn ugg í Svíþjóð, að eitt friðarskilyrðanna er það, að járnbraut verður lögð næstum að Helsingjabotni vestur yfir miðhluta Finn- lands. Verður þessi járnbraut síðar notuð til herflutn- inga af Rússum? spyrja Svíar. Hefir sænska stjórnin nú gert fyrirspurn varðandi þessa fyrirhuguðu járn- braut, í Moskva. Norðmönnum er einnig illa við ákvæð- ið um tollfrjálsa flutninga yfir Finnland til Norður- Noregs og frá. Hefir norska stjórnin ákveðið, að taka upp umræður um þetta atriði við Sovét-stjórnina.— NORÐMENN ÓTTUÖUST ÞJÓÐVERJA. Það er farið að koma enn greinilegra í ljós, að það hefir verið óttinn við afskifti Þjóðverja, sem olli því, að Norðmenn og Svíar viídu ekki leyfa herflutninga yfir lönd sín til Finnlands. Koht utanríkismálaráðherra Norðmanna sagði í gær, að ef Norð- menn hefði leyft herflutninga yfir Nöreg hefði afleiðingin getað orðið heimsstyrjöld, því að Þjóðverjar hefði vafalaust gripið ¦Iníí í ef'til þessa hefði komið, en þá hefði Noregur orðið orustu- völhir í heimsstyrjöld, og væri þá vafasamt hver hagur Finnum hefði orðið að hjálpinni — ef til vill hefði hún gert ilt verra. Svipaðar skoðanir hafa verið Jáínar i Jjós af Gunther, utanríkis- málaráðherra Svíþjóðar. Hann hefir neitað því, að Þjóðverjar Tiafj beitt Svía nokkurri þvingun, en fregnir frá Bretlandi og Frakklandi herma, að um öll lönd gangi sterkur orðrómur um það, þrátt fyrir neitun Gunthers, að Þjóðverjar hafi beitt þving- ainaráhrifum við Svía í Finnlandsmálinu. Brottflutningur fólksins frá finsku héruðunum, sem Rússar fá, er þegar hafinn. Brottflutningurinn frá þeim héruðum Finnlands, sem Finn- ar láta af hendi við Rússa, er að byrja. Það er búið að senda mikið af járnbrautarvögnum og bifreiðum til þess að flytja fólk- ið þaðan. Það mun vera um 400.000—500.000 manns, sem sjá þarf fyrir lieimilum ann- arsstaðar i landinu, og biður ríkisstjórnar Finnlands þar risastórt hlutverk. Með varnarbandalagi Norður- landa er gerð „bylting", að því er stefnu í utanríkis- málum snertir. Þótt bandalag það, sem fyrir- hugað er, milli Norðmanna, Svía og Finna sé varnarbanda- lag aðeins, er með því gerð bylt- ing, að því er snertir utanríkis- málastefnu Norðurlanda, sem hafa fylgt hlutleysisstefnu, og marglýst yfir þvi, að «þau myndu fylgja henni, og ekki taka á sig hernaðárlegar skuld- bindingar hvert fyrir annað. Nú hefir óttinn við framtíðina sam- einað þær, en víða kemur fram sú skoðun, að Norðurlanda- þjóðuhum sé miklu minni hag- ur að þessu varnarbandalagi nú heldur en ef það hefði verið gert fyr, því að þá hefði Finnar haldið hinum ramgeru Manner- heimvíggirðingum, en þar sem þær eru tapaðar er aðstaða allra Norðurlanda til varnar miklu verri. Þáð er alment viðurkent, að Svíþjóð sé í míklu meiri hættu nú én áður, effir friðar- samningana, því að varnarað- staða Finna veikist stórkostlega vegna friðarsamninganna, en Svíþjóð var ekki minni hagur í sterku Finnlandi en eigin Jandvörnum, að margra ætlan. Hið sanna mun, að Svium mun ekki hafa dottið í hug, að frið- arsamningarnir yrði eins harð- ir og raun varð á, og vöktu þeir bina mestu furðu i Sviþjóð. Þjóðin vaknaði með skelfingu við þá tilliugsun, að Rússar Iiefði fengið járnbraut að landa- mærum Svíþjóðar að kalla. Á hinni fyrirhuguðu ráð- stefnu Norðmanna, Svía og Finna verður gerður sáttmáli, þar sem tekið verður fram und- ir hvaða kringumstæðum hver þjóðin kemur hinni til hjálpar. Rússar eru sagðir sætta sig við þennan varnarsáttmála og þyk- ir sumum það furðulegt, en aðr- ir hyggja, að þeir þykist nú hafa ráð Norðurlanda í hendi sér og megi láta sér á sama standa um varnarbandalag smá- þjóða. Olympisku leik- arnir verða ekki haldnir í Finnlandi. Einkaskeyti frá United Press. K.höfn í mprgun. Samkvæmt fregnum frá Hel- singfors í gær, er talið óliklegt, að ólympisku leikarnir verði haldnir í Finnlandi. — Meðhm- ir finsku Olympiunefndarinnar gegna allir viðreisnarstörfum, og að þeim verður unnið af svo mikJu kappi á næstu mánuðum, að óliklegt þykir, að unt verði að vinna að undirbúningi Olym- piuleikanna. Gremja yfir seinlæti Bandamanna stórum vaxandi í Frakklandi og BretlandL Fnndnr í ölduDgradeild franska þjoðþingsins. EINKASKEYTI frá United Press. — K.höfn í morgun. Fyrirspurnir voru bornar fram í öldungadeild franska þings- ins í gær af allmörgum þingmönnum varðandi Finnland og var einn -fyrirspyrjandinn Laval, sem oft hefir verið ráðherfa í Frakklandi, m. a. forsætis- og utanríkismálaráðherra. Daladier kvaðst fúslega vilja svara öllum fyrirspurnum, sem fram hefði komið, en að því tilskildu, að fundurinn færi fram fyrir luktum dyrum. Þegar fundi var slitið í gærkveldi hafði fundurinn stað- ið í 3 klst. og verður umræðunum haldið áfram í dag. Frönsk blöð eru afar harðorð í garð Norðmanna og Svía, eink- anlega Svía, fyrir að leyfa ekki herflutninga yfir Noreg og Sví- þjóð til Finnlands. Frönsk blöð segja jafnvel, að Bandamenn hefði ekki átt að virða hlutleysi Norðurlanda svo sem þau hefði gert. Þegar um annað eins ofbeldi sé að ræða og innrás Rússa í Finnland, sé skylt að grípa til hverskonar ráðstafana til þess að koma í veg fyrir það. Frönsku blöðin láta í ljós mikla óþolin- mæði yfir því hversu seinir Bandamenn eru til og sterk gagn- rýni kemur fram, einnig í Englandi, á því hversu mikið hik sé ríkjandi, þegar grípa þurfi til skjótra ráðstafana. Sum frönsku blöðin krefjast þess, að Bandamenn geri nú á- rásir á óvinina hvar sem þeir geta komist að þeim. Það er vegna megnrar óánægju meðal almenhings og blaða, og franskra stjórnmálamanna, að fyrirspurnirnar voru bornar fram í öldungadeildinni i gær. 340 MM. FALLBYSSURNAR FRÖNSKU. Þetta er ein af mestu fallbyssum Frakka. Ei'U þær. kall- aðar 340 mm. fallbyssurnar, af því að þær hafa 340 mm. hlaupvidd. Fjölda margar fallbysur af þess- ari gerð eru á vígstöðvunum og hafa títt verið í uotkun, en eins og kunnugt er, tilkynna Þjóðyerj- ar og Frakkar næstum daglega, að stórskotahríð hafi verið á einhverjum hluta vígstöðyanna. En alt er það í smáum stíl enn sem komið er og ber frekast að líta á viðureignina á vesturvigstöðvvmum ;nn sem komið er sem undirbúning undir þann hildarleik, sem óhjákvæmilega hlýtur að byrja með vorinu. buðu Noregi fulla aistoð. Bandamenn og SviþjúO ef til styrjaldar kæmi - - En Norðmenn og Svíar »gerðu ekkertcc. EINKASKEYTI frá United Press. — London í morgun. Stjórnmálafréttaritari Lundúnardagblaðsins Daily Mail skýr- ir frá því, að Chamberlain muni skýra frá því í neðri málstof- unni, næstkomandi þriðjudag, að breska ríkisstjórnin hafi til- kynt ríkisstjórnum Noregs og Svíþjóðar fyrir tveimur mán- uðum, að ef afleiðing þess að Norðmenn og Svíar hjálpuðu Finnum, yrði styrjöld við Sovét-Rússland, myndi Bandamenn koma Norðurlöndum til aðstoðar með öllum þeim meðulum, seirt þeir hefði yfir að ráða. Hefði Bandamenn tekið þessa á- kvörðun af því, að þeim var ljóst, að sjálfstæði Finnlands var mál, sem varðaði framtíð allrar álfunnar. En þrátt fyrir þetta loforð Bandamanna um stuðning gerðu Norðmenn og Svíar ekkert, segir Daily Mail. t MENZIES FORSÆTISRÁÖH.ÁSTRANÍU TALAR UM FRIÐAR- SAMNINGA FINNA OG RÚSSA. Menzies, forsætisráðherra Ástralíu, hefir haldið ræðu og talað um friðarsamninga Finna og Rússa. Hann segir m. a., að það væri óhyggilegt að álykta, að friðarsamningarnir hefði ekki mikla þýðingu annarstaðar en á Norðurlöndum. Áhrifa þeirra, sagði hann, kann að gæta lengi, og aðstaða Norðurlanda hefir breyst þeirra vegna. Og vér skulum heldur ekki, sagði Menzies, draga úr mikilvægi þess, sem gerst hefir. Það er alveg skakt, að álykta, að vér stöndum ekki ver að vígi. Vér skulum gera oss ljóst, að erfiðleikar vorir hafa vaxið, en þar fyrir munum vér halda að settu marki, þar til vér höfum sigrað. Sú skoðun hefir komið fram í blöðum Bandamanna, að hern- aðarleg aðstaða þeirra hafi ekki breyst til hins verra, vegna frið- arsamninganna. Menzies forsætisráðherra, sem er maður hrein- skilinn og djarfmæltur, er fyrstur leiðandi manna í löndum Bandamanna, til þess að benda á vaxandi erfiðleika vegna þess hversu hildarleiknum í Finnlandi lyktaði. Líkurnar eru nú þær, . að styrjöldin milli Bandamanna og Þjóðverja standi lengur en nokkurn óraði fyrir. Enginii ítalsk-rússneskur verslunarsamningitr. Einkaskeyti frá United Press. K.höfn í morgun. Rússar þeir, sem búsettir eru i Rómaborg og hafa samband við sendisveitarskrifstofuna rússnesku hafa borið það til baka, að brotið hafi verið upp á þvi, að Italir og Rússar gerðu með sér nýjan verslunarsamn- ing. Hinsvegar væri nú meiri iíkur fyrir þvi, að slikur samn- ingur myndi takast, vegna frið- arsamninga Finna og Rússa. Þá hefir heldur ekkertgerst, Mý flagvél verður smlðuö fyr- \r Flugfélag Islands Eins og frá var skýrt í blað- inu í gær var aðalfundur Flug- félags Akureyrar settur á Akur- eyri í fyrradag, en honum var ekki lokið og var f restað þar til siðar. Á f undinum var sú álívörðun tekin að breyta nafni félagsins í Flugf élag Islands h.f. Örn Johnson flugmaður legg- ur annað kvöld af stað áleiðis til Bandarikjanna til að annast kaup og sjá um smíði á nýrri flugvél fyrir félagið. Flugvélin verður mjög áþekk gömlu vél- inni, en lítið eitt stærri og með enn fullkomnari tækjum. Það tekur 6 vikur að smíða hana, því að verksmiðjan verð- ur áð smiða hana sérstaklega fyrir okkur og okkar staðhætti, þvi hún smíðar aðeins landflug- vélar með hjólum, en þessí vél verður að hafa flothölt i stað lijóla. Auk þess verður hún út- búin ýmsum tækjum fyrir okk- ar staðhætti. Er búist við að hún komi hingað i byrjun maímán- aðar. Gjaldeyris- og innflutnings- leyfi er fengið fyrir hinni vænt- anlegu flugvél, en þess má einn- ig geta, að vátryggingarfé fyrir gömlu vélina — en hún var trygð hjá Lloyds í London — fæst í erlendum gjaldeyri og það auðveldar mjög kaupin á þeirri nýju. Flugvélin mun kósta með nauðsynlegum varahlutum um 70 þús. ísl. krónur. sem bendir til þess að sendi- herra Rússa í Róm fari þangað aftur, eða sendiherra Itala í Moskva, fari þangað. 1660 , „ er símanúmer Vísis.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.