Vísir - 17.04.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 17.04.1940, Blaðsíða 1
RStstjóri; Kristján Guðiaugsson Skrifstofur: Félagsprentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri Biaðamenn Sfmi: Auglýsingcr > 1660 Gfaidkeri S Sfhur AígreESsia ) 30. ár. Reykjavík, miðvikudaginn 17. apríl 1940. 88. tbl. Atökin nm rflón í suðmist- urhlnta álfunnar hnrðnnncli Þjóðverjai* isömn nm ©g í Da.nzig'? • * !S3S£?i í', Ml Rí*iia - J \ Einkaskeyti frá United Press. London á hádegi. Ibreskum blöðum er nú 4eidd athygli að því, að átökin um ríkin í suðausturhluta álfunnar fari mjög harðnandi. Benda þau á, að Þjóðverjar geri nú alt, sem þeir geta, til þess að gera framkomu Bandamanna tortryggilega í augum þjóð- í*nna, sem byggja löndin við Dóná og á Balkanskaga. Eru það einkum fundahöld bresku stjórnarinnar og sendiherra hennr í þessum löndum, sem gefa Þjóðverjum iilefni til að hafa í frammi undirróður í Baikanlöndum í þá átt, að Bretar ætli sér að kúga þéssi riki. En þvi fer f jarri, segja bresku blöðin, því að markmiðið með viðræðun- um var að tryggja f járhags- og viðskíftalega samvinnu, ekki að eins í styrjöldinni. heldur og framvegis. Hitt er ekki leyndarmál, að Bandamenn vilja koma í veg fyrir, að Þjóðverjar leiki smáríkin við Dón4 og á Balkanskaga, eins og Tékkóslóvakíu, Pól- land og Noreg. Það er leidd sérstök athygli að þvi i London, að fregnir berast nú um það frá ýmsum þessara landa, m. a. frá Ungverjalandi og Jugoslaviu, að mikill fjöldi þýskra ferða- manna komi nú til Budapest, Belgrad og fleiri borga, og er gefið i skyn, að ferðamenn þessir séu sendir sérstakra erinda, þeir séu í rauninni erindrekar nazista, alveg eins og ferðamennirnir, sem streymdu til Danzig, áður en Þjóðver jar tóku borgina. En sömu sögu er að segja víðar að. Um síðustu helgi kom mikill f jöldi ferðamanna frá Þýskalandi til Lux- embourg og þykir það allgrunsamlegt. 1 Luxembourg, Hollandi, og Belgíu eru menn einnig vel á verði. Hol- lenska þingið er nú að ræða f rumvarp til laga, sem herð- ir á öllum hegningarákvæðum, að því er landráðastarf- semi snertir. Nazistaleiðtoganum í Hollandi var bannað að halda ræðu i gær. I Belgíu hafa f jölda margir útlend- ingar verið handteknir. Það hafa borist fregnir um það, að viðskiftasérfræðingur Þjóðverja, dr. Clodius, sem þeix hafa sent til Rómaborgar, Buka- rest og víðar til samkomulags- umleitana um viðskiftamál, sé væntanlegur heim frá Rúmen- iu um næstu helgi. Bresk blöð segja, að honum hafi ekki tek- íst að fá Rúmena til þess að fall- ast á kröfur Þjóðverja: 1) Að auka oliuútflutninginn. 2) Að lækka útflutningsgjald á afurðum. 3) Að ná samkomulagi um nýja skrásetning ley í hlut- falli við rikismark. 1 rúmenskum fregnum segir, að bannið við útflutningi hveit- is hafi verið sett vegna þess, að Rúmenar verða að vera vissir um að hafa nóg hveiti sjálf- ir. Er bent á í þessu sambandi, að ein miljón rúmenskra her- manna hafi verið kvaddir til vopna, og skortur sé landbún- aðarverkamanna. Auk þess séu uppskeruhorfur ekki góðar. Um olíubirgðirnar segir, að erlend riki hafi lagt svo mikla áherslu á aukinn olíuútflutning, að Rú- menar verði nú að fara að sjá um, að þeir sjálfir hafi nóg, og þess vegna hafa þeir tekið til að safna olíubirgðum á öllum hernaðarlega mikilvægum stöð- um. Mun þetta draga úr olíuút- flutningi um stundarsakir. Þá er vikið að þvi, að auk þess, sem flest af þessu sé Þjóð- verjum i óhag, séu flutninga- erfiðleikarnir enn miklir, og samtökin milli Dónárrikjanna harðnandi, um að láta ekki ísland og Græn- land á dagskrá. Engin afskifti, nema löndun- um stafi liætta af Þýskalandi Lothian lávarður, sendiherra Bretlands í Washington, Banda- ríkjum, flutti ræðu í gær, og í henni lýsti hann yfir, að það væri ekki ásetningur Breta eða Kanadamanna, að gera neinar ráð- stafanir varðandi ísland og Grænland, nema því að eins að vissa væri fyrir, að Þjóðverjar hefði einhver áform um afskifti af þessum löndum. Þjóðverja fá lögreglueftirlit á Dóná. — Rómaborgarútvarpið skýrir frá því, að þessi ríki hafi komið sér saman um að banna þeim skipum siglingar um Dón- á, sem búin eru vopnum, og ennfremur halda þau fast á rétti sínum að hafa lögreglueftirht hvert fyrir sínu landi, í sam- vinnu hvert við annað sem ver- ið hefir. MUSSOLINI FRESTAR RÆÐUHALDI. Mussolini tók skyndilega á- kvörðun Um það i gær, að fresta ræðu, sem hann ætlaði að halda i Rómaborg, en samkomuhaldinu var frest- að óákveðinn tíma. Vakti þetta nokkra undrun, þar sem ekki er kunnugt um á- stæðurnar fyrir því, að ræð- unni var frestað. Allmikillar andúðar virðist gæta i garð Bandamanna á Italiu seinustu daga, einkum Frakka, og hin gamla ó- ánægja ítala yfir því, að vera innikróaðir i Miðjarðarhafi, er aftur farin að brjótast út'. Síðan er ítölsku blöðin breyttu um stefnu nýverið og þýsku blöðin lýstu yfir, að ítalir biði ef tir hentugu tæki- færi til að fara í stríðið, hefir mikill ótti verið á kreiki um það, að Mussolini myndi brátt láta til skarar skriða. En jafnframt er á það bent, að ítalska stjórnin hefir ekki enn lýst yfir, að hún ætli að hverfa frá hlutleysi sinu, og margra áht er, að Mussolini nuni fara gætilega. „TlU DROPAR." — Þessir þýsku hermenn eru á leið fram i fremstu viglínu með sjóðandi heitt kaffi handa félögum sínum. Hercnennirnir fá reglulegt kaffi, en almenningur í Þýskalandi verður að láta sér nægja gerfikaffi, sem í daglegu tali er nefnt „straumlínukaffi". við Napvilc Þýska herliðið hrakið frá horginni, en ekki sigrað. 1 fregnum, sem bárust frá Noregi i morgun, segir að þýsku hersveitirnar i Narvik hafi verið hraktar úr borginni og leitist við að komast meðfram járnbralitinni til landmæra Svíþjóðar, en þá leið eina virðist þeim undankomu auðið, því að Norðmenn hafa búið vel um sig þarna víða og gera stöðugar árásir á þá. Hinsvegar eru Þjóðverjarnir öllu betur búnir að vopnum, og ekki loku fyrir það skotið, að einhver hluti liðsins komist undan. Þessi mál bar einnig á góma í breska þinginu í gær og varð Butler, aðstoðarutanríkismála- raðherra fyrir svörum. Kvaðst hann ekki geta gefið neinar upplýsingar um, hvort nokkur- ar ráðstafanir hafi verið gerðar gagnvart Islandi og Græn- landi. Butler ræddi einnig um Færeyjar og hafði amt- maðurinn þar heitið Bretum fullri aðstoð við allar nauð- synlegar framkvæmdir Breta. En þær miðast fyrst og fremst við það, að Þjóðverjum takist ekki að setja þar hð á land og hafa þar hernaðarlega bækistöð. Talið er, að Bretar muni koma sér upp flugstöð og flota- stöð í Færeyjum. Undangengna daga hefir gengið sterkur orðrómur um það vestan hafs, að Kanada- menn væri í þann veginn að taka Grænland. Er Vísi kunn- ugt, að fyrifspurnir hafa borisí Frakkar og Kanadamenn í Noregi. Eins og getið var i fyrri fregn- um, hefir verið tilkynt i Noregi, að menn gæti tekið við enskri og franskri mynt frá hermönnUm Bandamanna, og var af þessari ráðstöfun augljóst, að franskt herlið hefði verið sent eða yrði sent bráðlega til Noregs. Nú hef- ir verið staðfest opinberlega, að bæði franskir hermenn og kana- diskir séu í herliði Bandamanna í Noregi, en ekki er kunnugt hvar liðið hefir verið sett á land, a. m. k. ekki með fullri vissu, enda forðast breska stjórnin að veita nokkurar upplýsingar í þessu efni, sem óvinunum mætti að gagni koma. Hinsvegar eru gildar ástæður til að ætla, að herflutningarnir séu í allstórum stíl, og að þeim verði haldið á- fram í enn stærri stíl en að und- hingað bæði frá enskum og am- erískum fréttastofum, sem ætl- uðu að hér væri hægt að afla einhverra frétta um þetta. anförnu. Samkv. óstaðfestum fregnum hefir herlið Banda- manna verið sett á land í Norð- ur-Noregi. Frá vígstöðvunum. Þjóðverjar leggja nú mikla áhershm á, að ná járnbrautinni frá Þrándheimi til sænsku landamæranna og hafa sent vopnað lið til ýmissa staða með- fram járnbrautinni. Virkið Hegra hafa Norðmenn þó enn á sínu valdi. — Á vígstöðvunum i nánd við Osló virðast Þjóðverj- ar enn vera í sókn og er það við- urkent í tilkynningu norsku her- stjórnarhmar. Hákon konungur dvelst með hernum. Hákon konungur dvelst nú með hersveitum sínum og er bú- ist við, að hann mUni hafa bæki- stöð þar sem hann nú er úr þessu, og að örlög konungs og hers verði hin sömu. Hákon kon- ungur hef ir að undanf örnu verið á sífeldum hrakningi og í á- vörpum hans og tilkynningum til þjóðarinnar hefir verið kvárt- að undan hinum síendurteknu loftársáum Þjóðverja á þá staði, | sem kommgurinn hefir dvahst. i Ólafur rikiserfingi mun einnig vera með norska hernum, en kona hans, Martha krónprisessa, | er farin til Svíþjóðar með börn þeirra. Frú Harriman, sendi- herra Noregs i Osló, hefir stað- fest, að Hákon konungur sé með hernum, og hefir hún haft tal af honum sjálf. ¦ HÓTAÐ LÍFLÁTI. Deilur þýska og breska út- varpsins um hvorum veitti bet- ur við Noreg, Þjóðverjum eða Bretum, halda áfram. Þjóðverj- ar telja sér hag mikinn i að hafa allar helstu hafnarborgir og flugstöðina i Stafangri, en breska útvarpið segir að Þjóð- verjar hafi lítið gagn af henni, þvi að breski flugherinn geri stöðugar árásir á hana. Breska útvarpið hefir að und- anförnu birt áskoranir og leið- beiningar til norsku þjóðarinn- ar og er þeim útvarpað á norsku. Þjóðverjar hafa nú gripið til gagnráðstafana, vegna þess að norska þjóðin er hvött til þess i breska útvarpinu, að vinna Þjóð- verjum sem mest ógagn. Nú til- kynna Þjóðverjar að tekið verði hart á öllu slíku, og þeir sem gefa breskum herskipum merki, slíta símalínur, eða vinna önnur verk, Þjóðverjum i óhag, eiga líflát yfir höfði sér. Islensk skip látin laus í Englandi. Samkvæmt upplýsingum frá viðskiftamálaráðuneytinu er Vísir fékk um hádegisbil- íð, barst skeyti frá Englandi í gær, þess efnis að íslénsk skip, sem þar hefðu legið í höfnum að undanförnu, hefðu nú fengið fararleyfi. Allmörg skip — aðallega togarar — munu hafa legið í enskum höfnum, og hefir ekkert þeirra fengið að láta úr höfn aftur frá því um 10. þ. m. Vakti þetta nokkurn ótta hér í bænum, með því að aðstandendur skipshafnanna gerðu sér vonir um, að skip- in myndu vera í þann veginn að koma hingað til lands og undruðust hve fátt heyrðist frá þerm. Samkv. ofansögðu munu skipin hafa látið úr enskum höfnum í gær, og er Vísi það mikið gleðiefni að geta flutt lesenum sínum þessi tíðindi, sem eru alveg örugg. Leikkveld Hentaskólansi. Mentaskólanemendur léku „Frænku Charley's" fyrir troð- fullu húsi í Iðnó í gærkvöldi. „Frænka Charley's" hefir oft sést hér áður, bæði á leiksviði og einnig á kvikmyndahúsum. Leikurinn hefir hvarvetna náð miklum vinsældum, og er einn þeirra fáu gamanleikja, er sýnd- ir hafa verið hér oft, bæði af Leikfélaginu og öðrum stofnun- um. I vetur hafa Mentaskólanem- endur tekið þenna leik til með- ferðar undir stjórn Vals Gisla- sonar leikara. Má segja, að nem- endum hafi yfirleitt tekist með- ferðin á hlutverkunum vel, þótt misjafnra hæfileika hafi þar gætt. Sérstaklega var leikur Benedikts Antonssonar i hlut- verki frænku Charley's góður. Auk þess var leikur þeirra Hjartar Péturssonar, Árna Ár- sælssonar, Viggó Maack og Öl- afs Stefánssonar góður. Með smærri hlutverk fara þau Helga Valtýsóttir, Þóra Helgadóttir, Skúh Hansen, Guðbjörg Magn- úsóttir, Erna Adólfs og Jón M. Árnason og leika þau vel eftir atvikum. Leiksýningin verður endur- tekin annað kvöld. Leikfélag Reykjavíkur sýnir Fjalla-Eyvind í kvöld fyrir lækkað verð.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.