Vísir - 31.05.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 31.05.1940, Blaðsíða 1
 Ritstjóri: Kristj án Guðlaug sson Skrifstofur Fétagsp entsmiðjan (3- hæð). Ritstjóri Blaðamenn Slmi: Auglýsingár 1660 Gjaldkeri 5 línur Afgreiðsla 30. ár. Reykjavík, föstudaginn 31. maí 1940. 123. tbl. Her Prioux ruddi sér braut til Dun- kerque eftir ægilega skriðdrekaorustu llcrskip ©g: hcrfliitning'askip llreta mynda »hvú« yf ir firmar§und L/iðflutningrar í stórum stíl — Úgnvlegav þjáningar hermanna Læknar framkvæma *kiir«ktög,«ki,«Hr á blóði stokkniim þilföriint flntoingfaiskipantta EINKASKEYTI FRÁ UNITED PRESS. — London í morgun. Einn af æðstu starfsmönnum frönsku hermálastjórnarinnar í París hefir tilkynt, að þrátt fyrir það, að Þjóðverjar hafi lagt „gildru" fyrir Prioux annan herfor- ingja Frakka í Norður-Flandern, til þess að innikróa her hans, en hann stjórn- ar tveimur herfylkjum, og hafi teflt fram miklu liði í því skyni hafi her hans tekist eftir ógurlega skriðdreka-orustu, að ryðja sér braut alla leið til Dunkuerque og hersveitir Breta á næstu grösum stefni í áttina til Dunkuerque, á eftir hersveitum Prioux. Er það talið stórkostlegt hernaðarlegt af rek, sem her Prioux hef ir þarna unnið, við eins erf ið skilyrði og hægt er að gera sér í hugarlund. Eftir öllum fregnum að dæma var her þessi í þann veginn að vera innikróaður, eða jaf nvel verið það, því að Þjóðverjar voru búnir að tilkynna, að þeir hef ði handtekið Prioux og mikinn f jölda f anga. Hersveitir hans haf a haldið uppi frækilegri baráttu undanfarna daga til hlífðar hersveitum Bandamanna á undanhaldi þeirra til Dunkuerque. I fregnum frá London eru ægilegar lýsingar á herflutningum þeim, sem nú eiga sér staðfrá Dunkuerque til Bretlands. A sundinu er svo mikill f jöldi herskipa og herflutn- ingaskipa, spíalaskipa o. s. frv., að það liggur við, að segja megi að skipin myndi nærri samf elda brú yfir sundið. Jafnvel flekar eru notaðir til þess að flytja nermennina yfir sundið. Yfir þessum flota sveima þýskar sprengju og árásarflugvélar, til þess að varpa sprengjum á skipin, en flugsveitir Bandamanna halda uppi stöðugum árásum á þýsku flugvélarnar. Breskir hermenn í þúsundatali hafa verið settir á land á klukkustund hverri í höfnum á suðurströnd Eng- lands, undangengin dægur. Hermenn þessir hafa staðið í sífeldum bardögum undangenginn hálfan mánuð. Hermönnum þeim, sem settir voru á land í gærkvöldi er lýst þannig, að þeir haf i verið úttaugaðir, horaðir, kinn- f iskasognir — meginþorri þeirra hefir ekki notið svefns svo mörgum dægrum skiftir. Marga varð að bera af skipsf jöí. líndalaus straumur járnbrautarlesta flutti þessa sárþjáðu menn norður á bóginn, meðan það sem eftir eraf hier Bandamannaí Flandern berst af hinu sama ofurkappi og fyrr, á slóðum þar sem hver blettur er at- aður blóði. Mikill mannf jöldi hafði safnast saman á hafnargörðunum, er hermennirnir, með sárabindi um höfuð margir, og blóðiblettuð klæði, gengu éða voru studdir niður stigana af skipsf jöl. Á herskipum og spítalaskipum þeim, sem fara milli Dunkerque og Bretlands, er hver blettur notaður. Á þilförum skipanna liggja raðir af sjúkrabörum og læknarnir hafa unnið hið mesta þrekvirki, er þeir hafa framkvæmt hinar erfiðustu lænkisað- gerðir á þilfari, meðan þýskar flugvélar sveimuðu yfir skipun- um til þess að varpa á þau sprengjum og stundum komust svo langt, að skotíð var af vélbyssum á skipin. Erfiðar læknisaðgerð- ir voru einnig framkvæmdar á hafnarbökkunum, er búið var að f lytja hina særðu menn á Iand. Menn, sem standa hermálastjórninni nærri, full- yrða, að mannmargir flokkar úr breska hernum í Norður-Plandern komist undan á klukkustundu hverri. Hafa því glæðst mjög vonir manna um, að ó- sigursins í Norður-Flandern verði ávalt getið sem hins mesta hernaðarlegs afreks í hernaðarsögunni. Það verður enn ekkert um sagt hversu mikill hluti breska herisns hefir þegar komist undan, en eftir öllum líkum að dæma hefir miklu meira af hernum komist undan, en búist var við, eftir að Churchill haf ði tilkynt neðri málstof unni, að þingmenn skyldu búast við hinum erfiðustu og þungbærustu tíðindum. Samkvæmt fregnum þeim, sem bárust í gær, héldu Bretar <>g Frakkar áfram undanhaldi sínu, skipulega og með góðri reglu, og létu engan blett bar- dagalaust af hendi við óvinina. Er vörn hersins lofuð hvar- vetna. Herflutningunum frá Dunkirqxie var haldið áfram, þrátt fyrir ákafar loftárásir. í gærkveldi var birt tilkynning í London til þess að bera til baka fregnir frá Þjóðverjum um ægi- legt skipatjón, sem Bandamenn hefði orðið fyrir við þessa flutn- ínga. í tilkynningunni segir, að að sjálfsögðu sé ekki hægt að „framkvæma slika flutninga án þess tjón verði", og hefði þrem- úm breskum tundurspillum ver- ið sökt og sjö litlum hjálpar- skipum. Ennfrmur flutninga- skipi, „Aboukir", 689 smálestir að stærð. Tundurspillarnir hétu „Grafter", „Wakefield" og „Grenade". Á tundurspillunum voru samtals tæplega 450 menn. Bretar hafa nú mist samtals 17 túndurspilla af 179, sem þeir áttu í byrjun styrjaldarinnar, en þeir eiga marga í smíðum, og ef til vill hafa sumir verið fullgerðir, án þess það hafi ver- ið tilkynt. Upplýsingar um manntjón, er framnefndum skipum var sökt, hafa enn ekki verið látnar í té. I fregn, sem birt var í Lond- on í gær, segir, að Þjóðverjar hafi mist 40 af hverjum 100 skriðdrekum, sem þeir hafa notað í sókninni á vesturvíg- stöðvunum, og sé þetta ægilegt tjón, þar sem vitað sé, að Þjóð- verjar hafi teflt þarna 'fram nærri öllum vélahersveitum sínum, i von um skjótan sigur. Um manntjón liggja vitanlega engar upplýsingar fyrir hendi, en sagt er, að í Austurríki hafi menn miklar áhyggjur af því, 'hversu mikið manntjón sé í liði Austurríkismanna, sem sent hefir verið til vígvallanna, og í Austurríki eru öll sjúkrahús, skólar og opinberar byggingar sögð full af særðum hermönn- um. Þá er því haldið fram í London, að Þjóðverjar hafi mist um 2000 flugvélar síðan er innrásin hófst í Holland og Belgíu. Auknar varúðarráðstafanir í Bretlandi. Breski innanríkisráðherranii hefir boðað auknar öryggisráð- stafanir. M. a. hefir hann fengið heimild til þess að banna út- komu blaða, sem flytja greinar þjóðhættulegs efnis, og er heim- ilt að gera upptæk áhöld prent- smiðja, sem prenta blöð og bæklinga slíks efnis. Varnarliðið gegn fallhlífar- hermönnum hefir fengið fyrir- skipanir um að vera við öllu búið, og verður ekki annað séð, én að Bretar óttist stórfelda til- raun Þjóðverja til þess að senda her loftleiðis til Bretlands. En Bretar eru vongóðir um, að þeir geti komið í veg fyrir að slíkar tilraunir nái tilgangi sínum. Til þess að gera fallhlífarhermönn- um erfiðara fyrir, hafa öll ein- kenni á vegum, sem gefa til kynna hversu langt sé til næstu borga o. s. frv., verið tekin burtu. I tilkynningu, sem birt var i London i gær, segir að bresk herskip hafi skotið á þýskt lið, sem hafðist við skamt frá Nor- vik. Áður hafði verið tilkynt nánara um töku Narvikur. Borgin var tekin eftir 36 klst. harða bardaga. Franskur her- foringi stjórnaði sókninni á landi, og hafði hann frönskmn, pólskum og norskum hersveit- um fram að skipa. Norðmenn tilkynna, að þeir hafi borið hita og þunga dagsins i orustunum. Bresk herskip aðstoðuðu við töku borgarinnar og breskar á- árásarflugvélar. Eldur er enn víða i Narvik eftir orusturnar. Bandamenn gera sér nú von- ir um, að geta treyst svo aðstöðu sina í Narvik, að unt verði að gera við járnbrautina í sumar, svo að málmgrjótsflutningar til Narvikur geti hafist. Ennfrem- ur ætla þeir að hafa flotastöð í Narvik og segja Bretar, að með því að hafa flotastöð þav — og með tilliti til þeirrar að- stöðu, sem þeir hafa nú á Is- landi — standi þeir betur að vígi en áður til þess að ráða yfh' Norður-Atlantshafi. Narvik á að verða miðstöð frekari hernaðaraðgerða gegn Þjóðverjum í Noregi. Hinsveg- ar bendir margt til, að Þjóð- verjar hafi í huga fyrirætlanir til þess að Bandamenn hafi ekki þau not af Narvik, sem þeir gera sér vonir um, og er einkan- lega búist við frekari loftárás- um á borgina. Bandamenn segj- ast þó hafa komið sér svo vel fyrir í Narvik, að þeir geti „tek- ið á móti" Þjóðverjum, hvort sem þeir komi lof tleiðis eða aðr- ar leiðir. sjó, seilr llm. London i morgun. „Tímes" birtir i dag grein um þýðingu flotans i styrjöldinni. Byrjar greinin á hinum lofsam- legustu ummælum um frammi- stöðu breska landhersins i Frakklandi, og er það tekið fram, að með hverjum deginum verði það ljósara, að barátta hins breska og franska hers á hinu innikróaða svæði á norðvestur- strönd Frakklands sé einhver hetjulegasta viðureign, sem hernaðarsagan kann frá að greina. „Þvi ber samt ekki að gleyma," segir i greininni, „að aðal-bar- áttan í þessari styrjöld verður um yfirráðin á sjó, og sannar það ekkert betur en hin örvænt- ingafulla framsókn óvinanna til Ermarsundshafnanna. Þjóð- Enn barist við Narvik. Einkaskeyti frá United Press. London í morgun. Frá Bardö í Noregi er símað, að Fleischer herforingi, yfir- maður sjötta herfylkis Norð- manna, ásamt hinum franska herforingja, sem stjórnaði sókninni, er Narvik var tekin, og aðstoðarherforingjar beggja, hafi farið inn í Narvík í gær, eftir töku borgarinnar, og rætt um frekari hernaðaraðgerðir þar og í grend. Það er nú tilkynt, að minni skemdir hafi orðið á Narvik en í upphafi var búist við. Þrátt fyrir tveggja mánaða bardaga séu flest hús í borginni óskemd. Manntjón hefir og orðið furðu- lega lítið. verjum er það fyllilega ljóst, að aðal-þröskuldurinn i vegi þeirra að heimsyfirráðum, er hið mikla flotavald Bandamanna, einkum breski flotinn. Þýðing flotans er nú meiri en nokkuru sinni áður. Hinar nýju hersveitir, vélalier- sveitir og lofther, geta ekki flutt með sér neinar naviðsynjar, svo nokkuru nemi, heldur verða að fá þær sendar frá stöðvum, sem eru langt í burtu. Ekkert, sem komið hefir í ljós i [iessu stríði, bendir til þess, að lofther, hversu öflugur sem hann er, geti grandað sterkum flota. Þvert á móti sýnir reynslan i Noregi, að þrátt fyrir öfluga mótstöðu hins volduga flug- flota Þjóðverja, gat breski flot- inn framkvæmt fyrirskipanir j þær, sem hann haf ði, án þess að J biða nokkurt verulegt tjón. Það er eftirtektarvert í þessu sam- bandi, að það litla tjón, sem breski flotinn varð fyrir í þeirri viðureign, var næstum alt af völdum þýska flotans en ekki lofthersins." Greininni lýkur með því, að taldar eru upp allar varnir Bret- lands gegn innrás: öf lugur f loti, vel æfður lofther, öruggar loft- varnir og rósemi meðal almenn- ings. „Að öllu þessu athuguðu verður það ljóst, að Bandamenn hljóta að bera lokasigur úr být- um, hvernig sem viðureignirnar i Norður-Frakklandi annars fara." Fullkomnustu vopn fypir breska berinn. „Daily Express" ritar, eins og mörg fleiri blöð, um nauðsynina á aukinni hergagnaframleiðslu: Breski landherinn í Frakk- landi hefir nú um skeið barist við hin erfiðustu skilyrði á þann hátt, að hver einasti breskur þegn hefir fylst stolti vegna hans. Þessir hraustu menn horf- ast dag eftir dag i augu við ó- vígan árásarher, búinn full- Þríx ræðismenn. JAMES K. PENEFIELD, ræðismaður Bandaríkjanna í Godthaab á Grænlandi. BERTEL E. KUNIHOLM, ræðismaður Bandaríkjanna hér. GEORG L. WEST, yngri, vararæðismaður Banda- ríkjanna í Grænlandi. Kemast IsiilisBnf Eftirfarandi tilkynning hefir Vísi borist frá ríkisstjórninni: Samkvæmt upplýsingum, er ríkisstjórnin hefir fengið ný- lega, eru nú möguleikar fyrir því, að íslendingar á Norður- löndum geti komist til hafnar í Norður-Noregi, og síðan heim til Islands, ef unt verður að út- vega farkost til þess að flytja þá hingað. Er ríkisstjórnin nú að vinna að lausn þessa máls. komnustu nýtísku drápstækj- um. Hreysti þeirra er svo mikil, að Hitler hefir orðið að senda miljónaher á hendur þeim. Nú á almenningur i Bretlandi að sýna sig verðugan slíkra her- sveita. Það er með stolti sem vér lesum fregnirnar frá Flandern, en það er skömm fyrir oss, að þessi her skyldi vera sendur út i stríðið án þeirra bestu vopna, sem ósérhlifin vinnubrögð heima fyrir hefðu getað lagt þeim til."

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.