Vísir - 28.06.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 28.06.1940, Blaðsíða 1
^tw^^^^pw / Ritstjóri: Kristján Guðlaugsson Skrifstofur: Féiagsprentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri Bíaðamenn Sírni: Augíýsirtgar » !660 Gptdkeri 5 línur Afgresðsla j 30. ár. Reykjavík, föstudaginn 28. júní 1940. 146. tbl. Rússar setja Rúmenum úrslitakosti. Heimta og norðurhlufa Bukovínu. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Þau tíðindi bárust í gærkveldi, að Rússar hefði sett Rúmenum úrslitakosti. Kvisað- ist þetta fyrst frá Berlín og Rómaborg, en i gærkveldi fékst staðfesting á þessu í Bukarest, höfuðborg Rúmeníu. Rússar kröfðust þess: 1.) Að Rúmenar léti Bessarabiu af hendi við Rússa. 2.) Að Rússar fengi einnig norðurhluta Bukovinahéraðs, sem liggur að þeim hluta Póllands, sem Rússar nú hafa á sínu valdi. Áreiðanleg vissa er f yrir, að þessar eru kröf ur Rússa, en auk þess var á kreiki orð- rómur um að þeir hefði krafist þess að fá Svartahafshafnir Rúmena. Þá var og sagt, að rússneskar hersveitir hefði safnast saman við landamæri Rúmeníu, og jafnvel, að þær hefði ráðist inn í Jandið. En á þessum fregnum fékst engin staðfesting. Rússar höfðu krafíst þess, að fá svar frá rúmensku stjórninni i gærkveldi. Eins og kunnugt er urðu Rússar að láta Bessarabíu af hendi við Rúmena, þegar friðarsamning- arnir voru gerðir, upp úr heimsstyrjöldinni, en þar áður höfðu Rússar haft Bessarabíu i lieila öld. Konungsráðið í Rúmeníu kom saman á fund, þegar rúm- ensku stjórninni höfðu borist úrslitakostir Rússa. Segir í til- ikynningu, að ráðið hafi komið saman á fund í konungshöllinni, til þess að ræða orðsendingu, sem rússneska stjórnin afhenti sendiherra Rúmena í Moskva "kl. 10 í fyrrakvöld og bað uih, að svarað yrði þegar í gær. Orðsendingin inniheldur kröfur um, að Rúmenar léti af hendi Bessarabíu og norðurhluta Bukovina- héraðs. — I von um að unt verði að varð- veita friðsamlega sambúð Rússa* og Rúmena, lagði ríkisstjórn Rúmena til, að stofnuð yrði samninganefnd beggja aðila til þess að ræða kröfur Rússa og að xússneska stjómin yrði beðin að ákveða hvenær samninga- nefndirnar kæmi saman og livar. Þessa tillögu félst kon- ungsráðið á. Kom það saman á fleiri fundi síðar i gær og var Karl konungur í forsæti á þeim öllum. Hvað gerðist :á þeim f undum er enn ekki kunnugt. Allar líkur benda til, að Rúmenar beygi sig fyrir kröfum Rússa, þar sem þeir hafa valið þá leið, sem að framan greinir, ef til vill i von um, að Rússar slaki eitthvað á kröfum sinum, en það er ljóst, að Rúmenar tréysta sér vart til þess að yeita Rússum mótspyrnu, a. m. k. ekki eins og nú er komið, þar sem þeir geta ekki lengur búist við þeim stuðningi annarstaðar frá, sem þeir áttu von á, ef ráð- ist væri á land þeirra. Bretar og Frakkar höfðu, sem kunnugt er, skuldbundið sig til að hjálpa Rúmeníu í slíku tilfelli, en nú eru Frakkar úr sögunni, og Bretar hafa meiru að sinna en nokkuru sinni. Þá vofir og sú hætta yfir, að lleiri þjöðir geri tilraunir til þess að knýjafram kröfur sínar á hendur Rúmen- um. Ungverjar urðu að láta Transylvaníu af hendi við þá eftir friðarsamningana og Búlg- arir vilja fá suðurhluta Dobru- dja, sem þeir létu af hendi við Rúmena 1913. 1 Budapest fara fram miklar umræður stjórnmálamanna og hefir Teleki forsætisráðherra og Czaky greifi m. a. rætt við sendiherra Þýskalands og Italíu. RÚMENAR GENGU AÐ ÖLL- UM KRÖFUM RUSSA. Rússneska stjórnin hefir til- kynt að Rúmenar hafi fallist á kröfur Rússa. Molotov hafnaði algerlega óskum Rúmena um stofnun samninganefndar og neitaði einnig, að Rússar hættu við áform um að hernema Bess- arabíu og norðurhluta Buko- vina. Krafðist Molotov, að her- takan færi fram þegaí, og yrði henni lokið innan 4 daga. Rúss- neskar hersveitir fóru .inn í Rúmeníu kl. 2 síðdegis í dag. Rúmenska stjórnin varð að ganga að öllum kröfum Rússa. Fregnir um, að Rússar kref j- ist Svartahafshafna Rúmena hafa ekki verið staðfestar, en í Berlín er gert ráð fyrir, að Rúss- ar krefjist þess, að fá að hafa herskip í rúmenskum höfnum. hvernig horfir. 1 breskum og amerískum blöð.um er litið svo á, að Þjóð- verjum komi það mjög illa, að Rússar f æri svo út kvíarnar sem reynd ber vitni, og einanklega er það talið „kjaftshögg" mikið fyrir Itali, að Rússar hafa gert fyrrnefndar kröfur á hendur Rúmenum og fengið þeim fram- gengt, því að ítalskir fascista- leiðtogar hafa lýst yfir því oftar en einu sinni, að þeir ætluðu að verja Balkanríkin fyrir Rússum og kommúnismanum. i Um allan heim óttast menn, að þetta skref Rússa verði til þess að, styrjöldin f ærist til Balk- anskaga, þrátt fyrir að Rúmenar urðu að beygja sig fyrir Rússum. Menn spyrja, hvort Ungverjar og Rúlgarir muni nú gera til- raunir til þess að knýja fram sín- ar kröfur á hendur Rúmenum. Viðbúnaður er sagður fara fram f þessum löndum og í Rúmeniu, því að þótt Rúmenar haf i ekki á- rætt að verja land sitt fyrir Rúss- um, munu þeir verja sig fyrir Ungverjum og Búlgörum. Jugo- slavar hafa miklar áhyggjur af hverju horfir. Sex ráðherrar í rúmensku stjórninni hafa beðist lausnar, en forsætisráðherann hefir ekki farið frá og er áfram forseti stjórnarinnar. TYRKIR VlGBUAST OG SENDA FLOTA TIL SVARTAHAFS. Tyrkir hafa sent flota sinn til Svartahafs og í Anatoliu hafr tveir árgangar verið kvaddir til vopna. Ætla Bandaríkin að leggja hald á s.s. Normandie? EINKASKEYTI. London i morgun. Roosevelt forseti hefir gefið út tilskipun, sem heimilar toll- stjóminni að leggja löghald á innlend og erlend skip í höfnum Bandaríkjanna og Panama- skurðssvæðinu. Sagt er, að vegna þessarar tilskipunar muni verða Iagt löghald á hið mikla skip Frakka, s.s. Normandie. Tilskipunin heimilar, að á- hafnir skipa, sem þannig eru lögtekin, megi flytja á brott með valdi, ef þær neita að varpa akkerum þar sem krafist er, ef nauðsynlegt er talið, að gera sérstakar ráðstafanir til þess að koma í veg fyrir skemdir á hafnarmannvirkjum, ef ekki er hlýtt settum reglum og fyrir- skipunum yfirvaldanna i Bandaríkjunum o. s. frv. ntt Breska flotamálaráðuneytið tilkynnir, að breskur kafbátur hafi sökt þýsku herflutninga- skipi fyrir sunnan Noreg. Skipið var á leið til Noregs, fullfermt. Það er ekki kunnugt, hvort það hafði herlið innan borðs. Tveim- ur tundurskeytum var skotið á herflutningaskipið, og 4 tundur- skeytabátar, sem fylgdu þvi, og flugvélar, gerðu árangurslausa tilraun til þess að sökkva kaf- bátnum. Þýskar hersveitir komu í gær til Bayonne á . landamærum Frakklands og Spánar, og hafa þannig alla ströndina á valdi sínu. Þýskar flugsveitir segjast hafa valdið miklu tjóni með á- rásum á Suður- og Mið-Eng- land i nótt, aðallega á hafnar- mannvirki og verksmiðjur. Kom eldur upp mjög víða og sást langt að. 12 breskar flugvél- ar voru skotnar niður i loftor- ustum, en 4 af loftvarnabyss- um, er breskar flugvélar kom- ust inn yfir Þýskaland. Ollu þær miklu tjóni á mönnum og eign- um í nánd við Hannover. Nú berast uggvænlegar fregnir frá Rúmenun. Rússar kref jast landa af þeim, en Rúmenar gera sér vonir um að geta f engið þá til að slá af kröf unum með samningum. En það eru fieiri en Rússar, sem telja sig eiga réttmætar kröfur á hendur Rúmenum, nefnilega Búlg- arir og Ungverjar. — Myndin sýnir rúmenskt herlið á hersýningu. Eftir Heimsstyrjöldina hjálpuðu Bandamenn þeim til að vigbúast, en nú standa Rúmenar einir uppi, enda herma seinustu fregnir, að þeir hafi orðið a5 ganga að öllum kröfum Rússa. Weiittell Ij. Willkie varð fyrir valimi sem ríkisforseta- efni Repuhlikana. EINKASKEYTI FRÁ UNITED PRESS. — London í morgun. Það gekk greiðara að velja ríkisforsetaefni á þingi republik- ana en menn höfðu búist við. Wendell L. Willkie varð fyrir val- inu. Var því lýst yfir, að afstaðinni 6. kosningu, að hann hefði hlotið kosningu með yfirgnæfandi meirihluta atkvæða, eða 990 af 1000 atkvæðum, sem greidd voru. Það varð þegar séð, er þriðja kosning var afstaðin, að hann var á hraðri leið að vinna glæsilegan sigur. Þá hafði Devvey 31.3, Willkie 258, Taft 212. Hafði atkvæðatala Wilkins þá hækkað að miklum mun. Þegar Dewey og Vanderberg leystu sína menn frá öllum skyldum fór atkvæðatala sú, sem Willkie fékk, hrað- vaxandi. 1 fimtu atkvæðagreiðslu fekk Willkie 425, Taft 363 og Dewey 69. (Sjá neðanmálsgrein um þing republikana á bls. 2). Úrslit kosninganna á flokks- þingi republikana hafa vakið fádæma athygli, þar sem Will- kie sigraði í viðureigninni við gamla og reynda flokksmenn, — en hann hefir sjálfur aðeins verið 2 ár i flokki republikana. Útnefning hans er talinn mik- ill persónulegur sigur yfir ein- angrunarstefnumönnum, — en þeírra maður var Dewey, sak- sóknari i New York. Þá hefir það vakið mikla athygli, að Willkíe átti ekki vísan nema lítinn stuðning fyrirfram, en margir fulltrúar voru skuld- bundnir til þess að greiða De- wey og Taft atkvæði, nema sýnt væri, að vonlaust yrði, að þeir næðu kosningu. Af ýmsum er talið, að Wilí- kie muni vilja ganga lengra í stuðningi Bandarikjanna við Bandamenn en Boosevelt. K. A. og K. R. keppa í kvöld. f veður leyfir í kveld, mun K. A. keppa við K. R., sem hefir allan veg og vanda af komu Norðlendinganna. Er ó- Víst, hvort K. A. keppir fleiri leiki hér syðra. Setja Norðlendingar vafalaust besta lið sitt „i eldinn" og er þá ekki að vita nema þeir komi mönnum á óvart. Undanfarna daga hefir K. A. verið boðið að skoða ýmsa staði hér í nagrenni Reykjavíkur, Hafnarfjörð, íþróttahverfið, Þingvelli o. fl, staði, og hefir förin orðið þeim hin besta skemtun, enda þótt þeir hafi ekki verið sérstaklega hepnir með veðrið. Þeir munu fara norður á sunnudag. Prestastefnan hófst i bænum i gær, eins og getið var i síðasta tbl. Vísis. Kl. 1 hófst guðsþjónusta i dóm- kirkjunni og flutti séra Her- mann Hjartarson skörulega og áhrifaríka prédikun út af þess- um orðum i 86. sálmi Davíðs: „Visa mér veg þinn, di*ottinn, lát mig ganga í trufesti þinni." Á eftir prédikun gengu bisk- up og prestar til altaris. Fyrir altari þjónuðu þeir séra Ólafur Magnússon præp. hon. frá Arn- arbæli og séra Marinó Kristins- son, ísafirði. Kl. 4 var gengið til fundar í Háskólanum. Komu prestar fyrst saman í kapellunni og las Sigurgeir biskup ritningarorð og bað bænar, og sálmar voru sungnir. Mættir voru við fundarsetn- ingu 54 prestvígðir menn og 2 guðfræðikandidatar. Biskup flutti fyrst ávarp til synoduspresta, og dvaldi þar sérstaklega við það, sem af kirkjunni og þjónum hennar mætti sérstaklega krefjast á þessum geigvænlegu ófriðar- tímum. Hvatti hann til drengi- legs og einhuga samstarfs, svo að kirkja íslands mætti nú veita þjóð sinni sem mesta hjálp til að varðveita þjóðerni sitt og sæmd,. og ganga móti hinu ó- komna í trú og trausti. Að loknu ávarpinu flutti biskup yfirlitsskýrslu sína um störf og viðburði liðna ársins, sem kirkjuna varða, og lagði fram skýrslu um messugjörðir og altarisgöngur, úthlutun styrkja til uppgjafapresta og prestsekkna o. s. frv. Eftir skýrslu biskups urðu nolíkrar umræður um sum atriði henn- ar, einkum Hallgrímskirkju í Saurbæ og sálmabókarmálið. Um hið fyrnefnda mál var samþykt svofeld tillaga frá sr. Einari Tliorlacius præp. hon.: „Synodus telur eðlilegast, að fé það, sem Hallgrímskirkja i Saurbæ á í vörslum Lands- nefndar Hallgrímskirkjunnar sé þegar lagt í hinn almenna kirkjusjóð, og felur biskupi að bera það mál fram við Lánds- nefnd Hallgrímskirkju." Frekari umræður um sálma- bókarmálið munu að öllum Iík- indum fara fram siðar á presta- stefnunni. Samþykt var að senda sam- fagnaðar- og heillaskeyti til rektors Háskólans i samþandi við háskólavigsluna, og enn- fremur formanni Prentarafé- lagsins, vegna 500 ára afmælis pren tlis tarinnar. Þá er klukkan var tæplega 7 var fundi frestað þar til i dag. í sambandi við prestastefnuna flutti sr. Jón Auðuns erindi i dómkirkjunni kl. 9, er þann nefndi: Kristindómurihn í dag. I dag er aðalmál prestastefn- unnar: Hlutverk nútúnakirkj- unnar. Frummælandi er sr. Bjarni Jónsson vígslubiskup.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.