Vísir - 04.07.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 04.07.1940, Blaðsíða 1
Kristj Ritstjóri: án Guðlaug sson Félagsp Skrifstofur -entsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri ] Bíaðamersn Slmi: Auglýsingar , f 1660 Gjaldkeri 5 llnur Afgreiðsla J 30. ár. Reykjavík, fimtudaginn 4. júlí 1940. 151. tbl. Bretar hef jast handa til þess að koma í veg fyrir að frönsku herskipin komist í hendur Þjóðverja og Itala. ÖU fröusk herskip í breskum liöíiium nú á va5«li fllrcta — Flota- foringrinn í Oran, flotafaöfn Frakka í Norður-Af ríku. neitaði að f allast á kröfur Breta, ogr kom þar til áiaka milli Breta ogr Frakka §em enn standa yfir. EINKASKEYTI FRÁ UNITED PRESS. — London í morgun. ALTfráþví, erkunnugt varð að Frakkar myndu beygja sig fyrir Þjóðverjum, hefir sú spurning verið á allra vörum, hvað verða myndi um franska f lotánn. Frakkar eiga voldugan, nýtísku flota, og úrslit styrjaldarinnar gæti vel verið undir því komin, hvað um hann yrði. —. Það var eitt af ákvæðum vopnahlés- skilmála þeirra, sem Þjóðverjar settu Frökkum,aðfranskiflotinnhélditilþeirrahafna, sem fyrirskipað yrði, og yrði hann afvopnaður þar, nema þau herskip, sem Frakkar áttu að fá vegna nýlendna sinna. Franska stjórnin hafði lýst yfir því við Breta áður, að franski flotinn yrði aldrei framseldur Þjóðverjum, og síðar, að hann yrði ekki not- aður gegn Bretum. Bretar hafa aldrei treyst því, að franski flotinn — kæmist hann í hendur Þjóðverja — yrði ekki notaður gegn Bretlandi. Að undanförnu hefir alt verið í óvissu um franska flotann. Síðan er De Gaulle herforingi myndaði hina frönsku stjórnarnefnd, en De Gaulle hefir fengið viðurkenningu bresku stjórnarinnar sem leiðtogi þeirra Frakka, sem vilja halda stríðinu áfram, hefir hann leitast við, að koma því til leiðar, að frönsk herskip færi til breskra hafna eða þeirra hafna í frönskum nýlendum, þar sem fylgismenn hans ráða. Skipaði hann nýlega Muselier varaaðmírál yfir þennan hluta franska flotans og flugsveitir þær, sem stjórnarnefndin hefir. Hins- vegar hefir svo franska stjórnin beitt áhrifum sínum til þess að flotaforingjar Frakk- lands hlýddi f yrirskipunum hennar (þ. e. Petainstjórnarinnar). En kunnugt er, að Muselier ræður yfir allmörgum herskipum. Nú hefir breska stjórnin ákveðið að láta til skarar skríða til þess að koma í veg fyrir, að frönsk herskip komist í hendur óvinanna. Samkvæmt tiíkynningu upp- lýsingamálaráðherrans breska í morgun, hafa verið f yrirskipaðar vissar aðgerðir í þessum tilgangi. I tilkynningunni er gerð grein fyrir því hvers vegna breska f lotamálastjórnin hefir gripið til ráðstafana til þess að tryggja það, að franski flotinn komist ekki í hendur Þjóðverja og verði notaður gegn Bretlandi, en hún er í sem fæstum orðum: Bretar efast ekki um, að undir eins og skipin eru komin í hendur Þjóð- verja, verði þeim beitt í stríðinu gegn Bretum. Aðgerðir þær, sem fyrirskipaðar voru, hafa komið til fram- kvæmda í höfnum á Bretlandi og í Bretaveldi yfirleitt, þar sem frönsk herskip eru. Það er kunnugt, að markmiðið er að eins það, sem að ofan hefir sagt verið, þ. e. Bretar taka að sér eftir- lit með herskipunum og vafalaust verða þau mönnuð sjóliðum undir stjórn Museliers vara-aðmíráls. 1 breskum höfnum voru allar fyrirskipanir framkvæmdar án þess til nokkurra bardaga kæmi, nema í einu tilfelli, en þar kom til smávægilegra átaka og varð lítils háttar manntjón. 1 flotahöfn Frakka í Norður-Afríku, Oran, neitaði flotafor- inginn að fallast á þau skilyrði, sem Bretar settu, og stendur þar enn yfir framkvæmd fyrirskipaðrar aðgerðar, sem er af- leiðing þess, að flotaforinginn neitaði. Nánari fregnir um þetta vantar enn, en talið, er víst, að Winston Churchill forsætisráð- herra, sem gerir styrjaldarhorfurnar að umtalsefrii í ræðu í neðri málstofunni í dag, gefi frekari fyrirskipanir hér að lút- andi. Það er nú kunnugt orðið, að Bretar reyndu með öllu móti, að fá franska flotaforingjann í Oran til þess að fallast á skil- yrði Breta, sem voru lög<!> fram, ekki aðeins til þess að hindra, að franski flotinn yrði notaður gegn Bretlandi, heldur og til þess að tryggja framtíðarsjálf- stæði Frakklands. Þegar úr- slitakostum Breta hafði ekki verið svarað kl. 3 í gær, er frestur var út runninn, og frönsku herskipin í Oran reyndu að sigla úr höfn, kom til orustu, og bar breski flot- inn hærri hlut í þeirri viður- eign. Muselier vara-aðmíráll, yfir- maður franska flotans, sem fylgir Bandamönnum, hefir til kynt, að ekkert af hinum stóru herskipum Frakka hafi gefist upp.fyrir Þjóðverjum, og mörg frönsk herskip höfðu gengið í lið með stjórnarnefnd De Gaul- le, áður en Bretar hófu fyrr- nefndar aðgerðir sínar í gær- morgun. Muselier hefir yfir nægu f jár- magni að ráða til þess að sjá her og flota hinna frjálsu Frakka fyrir öllum þörfum um mörg ár. Loftárásirnar á Bret- land í gær. I loftárásunum á England í gær voru 6 flugvéiar Þjóðverja Styrjöldin í Afríku. EINKASKEYTI TIL VÍSIS. London í morgun. í gær var tilkynt í fréttum frá Kairo, að frá 10. júní til 30. júní eða í'yrstu 20 daga styrjaldarinnar við ítali hefði Bretar skotið niður og eyðilagt fyrir Itölum i Afriku um 60 flugvélar, en 25 aðrar hefði orðið fyrir stórskemdum. — Mun brátt alvarlega horfa fyr- ir ítölum í Afríku, að því er aðstöðu þeirra í lofthernaði snertir, ef framhald verður á slíku, vegna þess að þeir hafa ekkert flutningasamband við Italíu. Breskir flugmenn, sem hafa bækistöðvar í Egiptalandi, Bresk-egipska Súdan og víðar, halda uppi stöðugum loftárás- um á hernaðarstöðvar Itala í Eritreu og Libyu, en flugmenn frá Suður-Afriku og Rhodesiu, sem hafa bækistöðvar í Kenya, halda uppi loftárásum á stöðv- ar Itala í Suður-Abessiníu, og ítalska Somalilandi. skotnar niður. í loftárásunum í gær biðu 6 menn bana, en 7 særðust. Seinustu fregnir af loftárás- unum herma, að meira eigna- tjón hafi orðið af völdum loft- árásanna í gær en nokkuru sinni áður i yfirstandandi styrj- öld, einkanlega i 5—-6 borgum í strandborgum í norðaustur- og suðausturhluta landsins. — Ennfremur var varpað sprengj- um á þorp inni í landi og járn- brautarlest, sem var á ferð milli tveggja borga á suðurströnd- inni. Starfsmenn i lestinni særð- ust, en engir farþegar. Rúmenska stjórninbiðst lausnar. , Karl konungur hefir skipað Gigurtu yfirstjórnanda Þjóð- flokksins, sem stofnaður var fyrir nokkurum dögum. Afleið- ing þess, að skift var um flokks- stjórn er sú, að rúmenska stjórn- in hefir beðist lausnar. Á VERÐI NÓTT OG DAG. — Þótt komin sé nótt, er ekki sof- ið á flugstöðvum Breta, því að altaf er yfirvofandi árásarhættan frá hendi Þóðverja. — Myndin sýnir flugmann í árásarflugvél leggja upp í næturflug. Svartur sjór af síld um- hverfis Langanes. En súld og kvika undan Sigiufirði. ^ Fréttaritari Vísis á Siglufirði símar í morgun, að þar sé ekk- ert veiðiveður, súld, norðanbræla og dálítil kvika. Taldi hann að f Iest skipin myndin vera á austurleið, enda væri þar betra veður og horfur góðar. Munið Úrslitaleikinn Fs«ai iii ¦ Wíkingiir í kvöld kl. 8.SO Á Siglufirði heyrðu menn í morgun til báta, sem voru á Gunnólfsvik og við Digranes, milli Bakkaflóa og Vopnafjarð- ar. Kváðu þeir alveg svartan sjó af síld um þessar slóðir. Á Gunnólfsvík voru t. d. sex bát- ar með örskommu millibili, all- ir að háfa. • Róstusamt hefir að sögn ver- ið undanfarin kveld á Siglufirði. Hefir legið þar enskt kolaskip að undanförnu og stundum dregið til handalögmáls milli skipverja innbyrðis. I gærkveldi náðu þessar róst- ur hámarki sínu í því, að einn maður var skorinn á kviðinn. Var það stýrimaðurinn á hinu breska kolaskipi, og voru skip- verjar valdir að- Ekki mun þó sár Bretans vera hættulegt. Fyrsta síld til Seyðisfjarðar Fréttaritari Vísis á Seyðis- firði símar blaðinu, að fyrsta síld hafi komið þangað i gær. Var það færeyska mótorskip- ið Svinoy, sem kom fullfermt inn, en auk þess komu nokkrir mótorbátar þangað með góðan afla. Síldin hafði aðallega fengist á Vopnafirði, en mikil síld var sögðu út af Borgarfirði eystra og alt norður fyrir Langanes. Er veður gott um þessar slóðir. Arandora Star varsökt itiidan Skotlandi. Fjöldi þýskra og ítalskra f anga var á skipinu. 1000 manns var bjargað. Sennilegt, að margir &¦ hafi farist. Það er nú kunnugt, að skipinu Arandora Star (sbr. skeyti í Vísi í gær), var sökt undan Skotlandsströndum, er það var á leið til Kanada. Skipið flutti fjölda marga þýska og ítalska fanga, sem áttu að fara í bækistöðvar í Kanada, voru flestir fanganna menn, sem kyrrsettir höfðu verið í Bretlandi. Á skipinu voru einnig nokkur hundruð hermenn, sem áttu að gæta fanganna. Samkomulagið milli Þjóðverja og Itala, var að sögn, slæmt þeg- ar í upphafi ferðarinnar, og urðu hermennirnir að ganga í milli þeirra iðulega. Skipið var skotið í kaf fyrirvaralaust, og greip þá mikil æsing fangana. Æddu þeir í áttina til björgunarbátanna og segja menn, sem af komust, að. Þjóðverjar hafi hrundið ftölun- um harkalega frá og notað hnefana óspart. Um 1000 menn, sem af komust voru settir á land í breskri höfn í gær. Meðal þeirra voru margir skipverjar og hermenn. Segja þeir, að skipið hafi þegar tekið að sökkva, og engin tök verið á að koma út öllum björgunarbátum. Margir hentu sér í sjóinn. Menn sáust á stjórnpalli skipsins, er það sökk. Veður var sæmilegt og hefði vafalaust miklu fleiri farist en reyndin varð, ef veður hefði verið slæmt. — Itarlegar fregnir eru enn ekki fyrir hendi. Talið er, að um 2000 menn alls hafi verið á Arandora Stan Einn þeirra, sem af komust, hefir skýrt frá því, að skipið hafi sokkið á tveimur minút- um kl. 7 að morgni i gær. Þegar tundurskeytinu hafði verið skotið, hentu menn út- byrðis ðllu, sem flotið gat, og sjálfum sér á eftir. Einn björg- unarbátur brotnaði vegna of- þunga, er verið var að draga hann niður, öðrum hvolfdi, og þegar skipið sökk, var krökt af drukknandi fólki i nánd við það. Það er enn eigi kunnugt, að nema 1000 menn hafi bjargast af þeim, sem á skipinu voru.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.