Vísir - 11.09.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 11.09.1940, Blaðsíða 1
Ritstjéri: Kristján Guðlaug sson Skr ifstofur: Félagsprentsrniðjan (3. hæð). Rítstjóri 1 Blaðamenn Sfmi: Auglýsihgar , ? 1660 Gjaldkeri 5 ííhur Afgreiðsla J 30. ár. Reykjavík, miðvikudaginn 11. september 1940. 209. tbl. Midlilnti Herlíii^F i rusur €p Stórkostleg loftárás sem stóð yfir í 2 klst. Igærkveldi gerðu breskar flugsveitir einhverja hörðustu árás á Berlín, sem gerð hefir verið frá því er stríðið hófst, og er árás þessi rædd í öllum blöðum Bret- lands og Bandaríkjanna í morgun. Hófst hún kl. 11.55 og stóð yfir til kl. 2 í nótt að heita mátti. . Bresku flugsveitirnar brutust í gegnum varnarlínurnar þýsku og komust inn yfir Berlínarborg miðja, og er talið að um 40 flugvélarhafilátiðsprengjumrignayfir þann hhita borgarinnar. Einkum beindust árásirnar að járnbrautastöðinni við Potzdamer- platz og ýmsum opinberum byggingum og hernaðarlega mikilvægum stöðum og fyr- írtækjum í borginni. Bretar telja að tjónið hafi orðið geysimikið, og megi svo heita að miðhluti Berlínar- borgar liggi í rústum, og er rómuð mjög frammistaða hinna bresku flugsveita. Kom til ákafrar loftorustu yfir Berlín og voru margar flugvélar af beggja hálfu skotnar niður en engar tölur liggja fyrir um tjónið. Bresku blöðin gera í morgun samanburð á þessuri árás og árásum þeim sem þýskar flugsveitir hafa gert á London und- anfarna sólarhringa. Telja þau að bresku flugvélarnar hafi varpað sprengjum sínum yfir Berlín úr lítilli hæð, en aftur hafi þýsku flugvélarnar flogið í svo mikilli hæð yfir London að engr- ar nákvæmni hafi getað gætt í árásum þeirra, allra síst að sprengjum hafi eingöngu verið varpað á staði, sem hernaðar- Jega þýðingu höfðu. \ Ðaily Telegraph leggur t. d. áherslu á það að í næturárásum þeim, sem fram hafi farið að undanförnu hafi flugvélarnar þýsku flogið í svo mikilli hæð yfir Lundúnum að. auðveldlega hafi getað gætt ónákvæmni í miðun, enda sýni árásirnar að Hitler leggi nú á það hina mestu áherslu að beina heift sinni og æði gegn almenningi til þess að skelfa hann. ¦ I. Leif tursókn hans gegn bresku eyjunum hafi byrjað með hóp- árásum, sem að því hafi miðað að brjóta viðnám breska flug- flotans á bak aftur. Árásum þessum var hinsvegar hrundið, og urðu þýsku flugsveitirnar fyrir stórkostlegu tjóni. Þá bafi verið breytt um baráttuaðferð. Þýska flugflotanum hafi verið skipað að beina árásum sínum gegn iðnaðarhverfunum, en með þvi móti hafi árangurinn einnig orðið óverulegur. Nú bafi enn verið breytt um að- ferð og horfið að þvi ráði að murka Iífið úr sem flestum al- mennum borgurum, en einmitt i þvi felist viðurkénning frá hendi Þjóðverja á því, hve ó- verulegum árangri þeir hafi náð með hinum fyrri baráttuaðferð- um sinum, að því er snerti hernaðarlega mikilvægar stöðv- ar. Árásir Þjóðverja, sem beind- ust nú gegn hinum almennu borgurum, myndu að vísu baka mönnum tjön, og sorgir, en þær myndu þó 'öllu frekast vekja réttláta reiði og hefndarhug af hálfu Breta. Times ritar á svipaðan hátt um málið og segir, að þótt erf- itt sé að halda fullu ráði og rænu, þegar sprengjudunurnar hljómi alt í kringum menn, sé það þó nauðsyn. Það, sem nú gangi yfir Londonarbúa sé ekki annað né meira en það, sem bresku útverðirnir hafi orðið að þola undanfarna mánuði, dag eftir dag og nótt eftir nótt. Bretar hafi svarað fyrir sig og launað árásir Þjóðverja með árásum á þýskar borgir, og nú sé svo komið, að breskum flug- , sveitum muni reynast auðvelt að sækja Berlín héim og jafn- vel Stettin. Þótt bresku flug- sveitirnar hafi orðið að balda langa leið til árása, hafi þær haldið beint að markinu. Þær hafi til þessa eingöngu gert á- rásir á hernaðarlega mikilvæga staði og tekið nákvæm mið. Hafi þannig verksmi'ðjur og iðnver verið lögð i rúst fyrir Þjóðverjum, sem seint verði bætt Að degi til bafi Þjóðverjum aldrei tekist að valda verulegu tjóni í London, og þess vegna hafi þeir nú tekið upp nætur- árásirnar. Með þeim vinni þeir fátt eitt, annað en það að leggja í rústir heimili fátækra og ríkra, sjúkrahús, kirkjur, söfn og aðrar slíkar stofnanir. Þá er þess getið að, hinn 1. —7. september bafi breskar flugsveitir gert árás á 20 flug- velli í Frakklandi, sem Þjóð- verjar höfðu á valdi sínu, 12 þýska flugvelli, 10 flugvelli i Hollandi, tvo flugvelli i Belgiu, og marga aðra hernaðarlega mikilvæga staði, og hafi tjónið orðið mjög tilfinnanlegt, með því að eingöngu þyngstu sprengjum hafi verið varpað niður. Þá hafi margar árásir beinst að flugvélaskýlum og fjórtán árásir verið gerðar á skóga, þar sem hergagnabirgð- um hafði verið komið fyrir. 23 árásir voru gerðar á þýska járn- brautarkerfið, 17 árásir á hafn- armannvirki og 5 árásir á birgðastöðvar og 5 á skurði og ár, 12 á hergagnaverksmiðjur, þ. á m. Kruppsverksmiðjurnar, 15 árásir á oliuhreinsunarstöðv- ar o. s. frv. Hafi orðið mikið tjón i öllum þessum árásum, og stórbrunar orðið víða. llOI'gfSir.SlíjÓB'ÍBSlt í Yarsjjsí tekinn af lííi. Einkaskeyti frá United Press. London í morgun. Fregn hefir borist um, að maður sá, sem var borgarstjóri í Varsjá þegar Þjóðverjar réðust inn í Pólland bal'i verið leiddur fýrir hermannaflokk, og skot- inn. — Borgarstjóri þessi bvatti ibúa Varsjá til þess að verjast Nafn Karls fyrv, konungs »bannfært«. Einkaskeyti frá United Press. London, i morgun. Antonescu herforingi hefir gripið til hinna viðtækustu ráð- stafana til þ'ess að koma á reglu i landinu. Koma nýjar tilskip- anir dag hvern og miða þær að þvi að bæla niður alla mót- spyrnu gegn stjórninni, efla traust manna á Michael kon- ungi o. s. frv., en jafnframt er á allan bátt reynt að draga úr áliti manna á Karli konungi. Nafn bans hefir verið bannfært í hernum, en hann á að endur- skipuleggja. „Herfylki Karls konungs" verður gefið beitið „Herfylki Helenu drotningar". — 11 háttsettir herforingjar hafa verið látnir fara frá og nýir menn skipaðir i þeirra stað. Sagt er að nokkur hluti járnvarðliðsins vilji eindregið styða Antonescu og stjórn hans, en aðrir að mynduð verði stjórn skipuð járnvarðliðsmönnum einum. Leiðtogi þess brotsins er Sima. 100.000 sterlingspund tíl kaupa á Spitfire- flugvélum. Einkaskeyti frá United Press. London í morgun. Nýsjálendingar hafa safnað saman með almennum samskot- um 50.000 stpd. til kaupa é Spit- fireflugvélum handa breska flughernum, bg ætla að safna 50.000 stpd. til. — Fregnir ber- ast hvaðanæfa að úr Bretaveldi, sem sýna, að menn hafa hinn mesta áhuga fyrir að leggja fram fé til kaupa á hernaðar- flugvélum, því að'menn vita að úrslitin í styrjöldinni eru ekki hvað minst undir lofthernum komin. meðan nokkur maður stæði uppi. — Maðurinn var tekinn aí' lifi, er ár var liðið frá því inn- rásin hófst. 40.000 „Tíminn" birti í gær svo- hljóðandi klausu: „Haraldur Árnason hefir efið Morgunblaðinu ósannar upplýsingar um starf "Vil- hjálms Þór í Ameríku. Dúka- kaupmaðurinn dylgjar um, að Vilhjálmur hafi að sið ó- þarfra milliliða stungið í sinn vasa umboðslaunum fyrir sildarsölu í Ameríku. En í stjórnarráðinu játar Harald- ur, að hann viti ekkert um reikninga sýningarinnar, enda er það satt. Haraldur var aldrei nema undirtylla við sýninguna og ýtti sér þar fram til verka við að raða dóti með æfingu sína úr skemmuglugganum. Vil- hjálmur stýrði sýningunni, hafði öll fjárráð hennar og í stað þess að Vera byrði á sýn- ingunni eins og Haraldur Árnason, aflaði hann með verslunarmannsyfirburðum sínum stórtekjur til sýning- arinriar og erindrekstrar- starfsins. Meðal annars með vinnu fyrir síldarútvegs- nefndina gegn venjulegum umboðslaunum. Haraldur finnur væntanlega nokkurn sársauka út af samanburði á giftu og dugnaði síns og Vil- hjálms í lántökumálum. Har- aldur lokkaði borgarstjóra Reykjavíkur út á ólánsbraut- ir í hitaveitulántökum erlend- is. En Vilhjálmur útvegaði ís- landi margra miljóna við- skiftalán í Ameríku og tók engin umboðslaun. En hvað átti Haraldur að fá hjá borg- arstjóra, ef hann hefði ekki farið bónleiður til búðar?" Hér er um alvarlegt mál 1 að ræða, sem vakið hefir ó- skifía athygli meðal almenn- ings. Eins og menn sjá á of- angreindum ummælum Tím- ans, heldur blaðið því hik- laust fram, að Haraldur Árnason hafi farið algerlega með rangt mál. Hinsvegar hefir verið á það bent hér í blaðinu, að Haraldur hafi starfað í sýningarráðinu alt frá upphafi, og er því málum þessum kunnugastur. Munu menn að óreyndu ekki gera ráð fyrir því, að upplýsingar Haralds séu úr lausu lofti gripnar. Þetta mál verður að upp- lýsa að fullu, og mun Vísir fylgja því eftir. Winston Ghurchill flytur ræOn í dig m styrjöldina *.....¦» f—i Hann mun ræða um loftárásirnar á London. EINKASKEYTI FRÁ UNITED PRESS. — London í morgun. Winston Churchill flytur ræðu í dag siðegis og mun hann þá gera grein fyrir horfunum i styrjöldinni. Ennfremur er búist við, að hann muni ræða sérstaklega loftárásirnar á London og þá væntanlega gefa nánari upplýsingar um manntjón og eigna en opinberar skýrslur eru ekki enn fyrir hendi um manntjón af völdum loftárásanna í gær og fyrra dag. London varð fyrir fjórðu loftárásinni í röð síðasthðna nótt. Þrátt fyrir hinar áköfu loftárásir er kjarkur fólksins algerlega óbugaður. Tjón hefir orðið gífurlegt í London og hefir orðíð að gripa til sérstakra ráðstafana til þess að hjálpa fólkinu. Þannig hefir verið komið upp sérstökum hjálparstöðvum handa fólki, sem hefir mist hús og húsmuni i loftárásunum, og er séð fyrir þvi í þessum stöðvum, þar til búið er að útvega því annan sama- stað. Þá hefir Malcolm MacDonald heilbrigðismálaráðherra skorað á almenning að taka inn á heimili sín fólk, sem mist hef- ir heimili sin, hjálpa bágstöddu fólki um nýja húsmuni, fatnað o. fl. Hafa menn brugðist vel við þessu. — Borgarstjórinn í Lon- don hefir gengist fyrir þvi, að stofnaður verði sérstakur sjóður sem fé verði varið úr til hjálpar fólkinu. Samskonar sjóðstofnun er hafin i Melbourne að tilhlutun borgarstjórans þar. Churchill fór í gær um City, þar sem allmikið tjón hefir orðið og ræddi við menn. Kom hann þar að sem verkamenn voru og kallaði einn: „Höfum við mist móðinn" en allir nærstaddir æptu einum rómi: „Nei". Æpti þá maður nokkur: „Sigrum vér i styrjöldinni?" og gall þá við já-frá mannsöfnuðinum. Loftárásirnar í gær voru yfirleitt ekki eins ákafar og dagana næstu á undan. Breski flugherinn hefir haldið uppi áköfum árásum á her- stöðvar Þjóðverja á meginlandinu. Nýjar árásir hafa enn verið gerðar á Berlín, Hamborg, Bremen, Essen, Vlissingen, Calais, Boulogne o. s. frv. — Níu smálestum af sprengjum var varpað i fyrrakvöld á ýmsa hernaðarstaði Þjóðverja við Ermarsund. — 1 Boulogne kom upp feikna eldur og er talið, að vopnabúr hafi sprungið í loft upp. Eins og óðir hunfl- ar ráðast á sauða~ hjörð. Ameríski blaðamaðurinn Knickerbocker hefir und- anfarna tvo daga verið á ferða- lagi á suðurströnd Englands. Hefir hann heimsótt allar hafn- arborgirnar frá Margate til Portsmouth, en þar ha^a loft- árásirnar verið einna harðastar. Átti Knickerbocker tal við lög- regluþjóna, loftvarnaliða og borgara i þessum borgum og fékk lýsingar á árásum á þenna landshluta. — Komst hann að þeirri niðurstöðu, að hvergi hafi loftárásir verið jafn harðar, nema á Rotterdam í Hollandi, en þrátt fyrir þetta hafi í átta helstu borgunum farist aðeins 150 manns en 500 særst, eftir þriggja vikna látlausar árásir. Kveður Kniokerbocker furðu- litlar skemdir á hervægilegum mannvirkjum, skipakvíum og uppfyllingum og starfsemi stóru hafnarborganna haldi ennþá á- fram, eins og ekkert hafi i skor- ist, enda þótt Þjóðverjar segist hafa gereyðilagt þær. Árásirnar haf a haf t þau ein á- hrif á íbúanna að gera þá ein- beittari i baráttu sinni. Almúga- maðurinn sem hefir orðið fyrir mestu tjóni, er enn ákveðnari að gjalda líku líkt. Þá sagðist Knickerbocker hafa búist við að koma að Dover al- veg í rústum, en þar er alt að heita má eins og áður. Sex hafa beðið bana þar, en 12 hús, sem eru um £ 10 þús. virði, eru eyði- lögð. Þá lýsir Knickerbocker loft- orustu, sem hann var vottur að bjá Hastings. Þrjátíu Hurricane og Spitfíre-vélar steyptu sér skyndilega ofan úr skýjunum og réðust frá hægri á fylkingu þýskra flugvéla. „Það var eins og óðir hundar réðust á sauða- hjörð." Loks kom hann til Ports- mouth og kvað þar engar skemdir á mikilvægum mann- virkjum. Segir Knickerbocker, að lokum, að hann haf i ekki orð- ið var við neiriar miklar skemdir i mikilvægum borgum. Ný liðssending fxá Kanada kom til Bretlands í gær. EINKASKEYTI FRÁ U. P. — London i morgun. Það var tilkynt i Bretlandi í gær, að ný liðssending væri komin frá Kanada um 11.500 manns. — Alls hafa nú komið til Bretlands frá Kanada 46.000 hermenn og er búist við, að Kanadamenn haldi áfram að senda hð til Bretlands. Kom það m. a. fram, í ræðu kanadisks herforingja sem tal- aði við komu hermannanna að' Kanadamenn búast við langri og harðri baráttu. „Vér verðum ekki ánægðir fyrr en vér berj- umst fyrir málstað vorn á þýskri grund" sagði hann. Bygguppskeran í Bretlandi er á þessu ári áætluð um 30% meiri en á siðasta ári. SAMKOMULAG BANDA- RlKJAMANNA OG BRETA. Spænsk blöð, eins og önnur, hafa Iátið sér mjög tíðrætt um samkomulag Bandarikja- manna og Breta. Blaðið ABC segir, að ekki verði hjá þvi komist, að gefa þessu nána samstarfi gaum. Það sé eins- dæmi í sögunni, og þessi kaup hafi engu minni þýðingu, en þegar Napoleon seldi Louisi- ana (nú fylki i U.S.A.), sem var nýlenda Frakka. Auk þess, seg- ir blaðið, hlýtur þetta að hafa geysileg siðferðileg áhrif í Bretlandi.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.