Vísir - 26.09.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 26.09.1940, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Kristján Guðlaugsson Skrifstofur: Félagsprentsmiðjan (3; hæð). Ritstjóri Blaöamenn Sími: Auglýsingar 1660 Gjaldkeri 5 línur Afgreiðsta 30. ár. Reykjavík, fimtudaginn 26. september 1940. 222. tbl. Noregur „án þings, konungs og stj6rnmálaflok;k;a". skipa nýja stjórn í Noregi. Sex menn úr flokki Quislings eiga sæti í henni. Nazistum einum heimil stjórnmálastarfsemi. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Igærkveldi var tilkynt í útvarpinu í Oslo (sem er á valdi Þjóðverja), að allir stjórnmálaf lokkar í landinu yrði leystir upp, nema Nasjonal samling (þ. e. nazistum eða Quislingmönnum) og var jafnframt boðað, að norska stjórnar- nefndin væri sett af, en í hennar stað yrði skipuð þjóðernissinnastjórn eða „norsk stjórn", eins og það er orðað. Terbogen, landstjóri Þjóðverja í Noregi, skýrði frá þessum ákvörðunum Þjóðverja í ræðu, sem hann flutti í útvarpi í Osló í gærkveldi, og sagði hann, að í hinni nýju stjórn fengi 23 „menn sæti. Terbogen kvað Hákon VII ekki fara með völd lengur og ekki eiga afturkvæmt til Noregs. Alveg sama máli væri að gegna með Nygaardsvold og stjórn hans, sem hefði brugðist skyldu sinni, og væri hún ekki lengur lögleg stjóm Nor- egs. Þá vék Terbogen að samkomulagsumleitunum Þjóðverja við stjórnmálaflokkana i landinu og hefði þær ekki borið þann árangur, sem Þjóðver jar vildu, því að að eins Nasjonal samling hefði getað fallist á sjónarmið Þ jóðverja, og taka þátt i viðreisnar- starfinu með þeim. Terbogen kvað stjórnmálaflokkana nú.verða að sætta sig við afleiðingar þess, að hafna samvinnu við Þjóðverja. í hinni nýju stjórn eiga 13 menn sæti sem fyrr segir og eru 6 þeirra Quishngar. fa, Quisling sjálfur á ekki sæti í stjórninni og ekki hefir verið boðað enn sem komið er, hvcr verður stjórnarforseti. Nýju ráðherrarnir eru lítt kunnir eða ókunnir menn á vettvangi stjórnmálanna. í viðtali við blaðamenn sagði Terbogen, að Noregur væri nú land án þings, konungs og stjórnmálaflokks, nema Nasjonal samling. — Eini stjórnmálaleiðtoginn er Quisling. Einn nýju ráðherranna er Sigurd Johannessen Halvorsen og var hann fyrst nefndur. Jonas Lie, sem er nokkuð kunnur mað- Ur í Noregi, fer með lögreglumál. Bardögunum við Dong Dong linnir. Einn af embættismönnum franska utanrikismálaráðuney t- isins hefir tilkynt, að samkomu: lag hafi ríáðst milli Japana og Frakka, varðandi áreksturinn við Dong Dong, þar sem barist hefir verið að Undanförnu, og er nú talið girt fyrir, að til frek- ari árekstra komi þar. Fimm klst. loftárás á Berlin. Einkaskeyti frá United Press. Einkaskeyti til Vísis. Það var tilkynt í Berlín i morgun, að loftárás hefði verið gerð á Berlín síðast- liðna nótt, og liðu 5 klst. þar til hættan var liðin hjá. Það er viðurkent i hinni þýsku tilkynningu, að sprengjum hafi verið varp- að á norðurhluta borgar- innar, en því er haldið f ram, að ekkert hernaðarlegt tjón hafi orðið. I breskum tilkynningum um loftárásina segir, að hún sé hin mesta, sem nokkuru sinni hefir gerð Verið í Berlin. Aðallega var varpað sprengjum á verk- smiðjuhverfi . í' norðurhluta borgarinnar. Árásirnar byrjuðu svo snemma, að margt manna var að heiman eða á leið heim og urðu menn að leita í næstu loftvarnabyrgi, og vorU viða ó- skapleg þrengsU. Þarna urðu menn að híma til kl. 4 í morgun. Tveir flugvélahópar fóru yfir miðja borgina, en aðalárásin var gerð á norðurhverfin sem fyrr segir. Allmörg hús hrundu, seg- ir í fregnum frá New York. Einnig voru gerðar löf tárásir á flotahöfnina í Kiel, og allar innrásarbækistöðvarnar. Urðu þar svo miklar sprengingar, að jörðin skalf Englandsmegin sundsins. Stórhætta getur mtaf - a<> a£ vatnsleysinu. . Baöjarbiiar geta komid í veg fyrir slíkt með því að fara sparlega með vatnid. Tíðindamaður Vísis hitti Heiga Sigurðsson verkfræðing að máli í gær, en hann hef ir sem kunnugt er umsjón með hita- veitu og vatnsveitu bæjarins. Með því að nokkuð hefir kveðið að vatnsskorti í bænum, barst það í tal, og inti fréttaritarinn Helga nánar eftir því. Skýrði Helgi svo frá í stuttu máli: „Síðustu vikuna, og þó eink- um tvo seinustu dagana, hefir kveðið mikið að vatnsleysi i bænum og kvartanir haf a borist okkur víðsvegar að. Einkum eru þó mikil brögð að vatns- skorti á Skólavörðuhæðinni, Landakotshæðinni og í Skerja- firði. Auk þess hefir litill þrýst- ingur verið á vatninu víða í bænum, og hefir það valdið ýmsum erfiðleikum bæði í einkahúsum en þó sérstaklega hjá ýmsum iðnaðarfyrirtækji um. Á þessu timabili hefir það komið fyrir, að vatnsgeymarnir hafa alveg tæmst á eftirmiðdög- unum og síðustu tvo morgnana' hafa þeir ekki náð að fylla sig yfir nóttina, en það hefir ekki komið fyrir mjög lengi. Við héldum því fyrst, að um bilun á aðalleiðslum væi'i að ræða, en engin slík bilun hefir fundist,, og nægilegt vatnsmagn er í Gvendarbrunnum, svo að þetta hlýtur að stafa af óvenjulegri eyðslu." Hve mikið vatnsmagn er á- ætlað fyrir hvern bæjarbúa? „Aðfærsluæðarnar flytja 240 ltr. á sek. til bæjarins, og út frá því má reikna hve margir lítrar koma á hvern íbúa á sólarhring, þegar vilað er um íbúatöluna. Nú er ekki vitað hve breska setuliðið er f jölment, en sé gert ráð fyrir að í bænum séu 61 þúsund manns verður skamtur hvers íbúa 340 ltr. Sá gert ráð fyrir, að íbúarnir hér séu 65 þús.,~ætti vatnseyðsla á hvern ibúa að nema 320. ltr. á sólar- hring, en séu íbúarnir 70 þús. ætti eyðslan að vera á sama hátt 300 Itr. á sólarhring, Til sam- anburðar má geta þess, að er- lend reynsla er sú, að borgir þurfi þeim mun meira vatn fyrir hvern ibúa, sem þær eru stærri, en þó er ekki reiknað með að þurfi nema 100—200 ltr. á íbúa á sólarhring fyrir stór- borgir, sem i eru 100 þúsund i- búar, eða þar yfir. t smáborg- um er eyðslan reiknuð alt nið- ur í 40—50 ltr. á mann yfir sól- arhringinn." í hverju liggur þá þessi gíf- urlega umfrámeyðsla? „Reynslan hefir sýnt, að vegna fiskþvottanna hér þurfti töluvert miklu meira vatn en þetta, og þegar vatnsveitan var aukin síðast, var gengið út frá þvi, að hún nægði 50 þús. íbú- um, þótt þeir notuðu 400 ltr. ,á sÖlarhring að meðaltali. Þegar tillit er tekið til þess, að nú eru engir fiskþvottar, og að minna er notað af vatni til baða en venjulega, végna þess hvé kol eru dýr, þá er það augljóst, mið- að við þær tölur, sem hér haf a verið raktar, að víða hlýtur að vera farið mjög ósparlega með vatnið, og að nægjanlegt vatn er handa öllum þeim, sem hér dvelja, ef skynsamlega er á haldið." Getur ekki stafað af þessu allmikil hætta, auk óþægind- anna ? Kris tjan kon ungur X. sjötíu ára í dag. j „Þetta er auðvitað mjög al- varlegt mál, ef eldsvoða ber að höndum. Ef t. d. kviknaði i hús- um samtímis á Skólavörðuholt- inu og á Landakotshæð, gæti það tekið mjög langan tíma að ná vatni til beggja staðanna, og það yrði þvi aðeins gerlegt, að lokað yrði fyrir vatnsrensli til annara hluta bæjarins. Til þess að bæta úr þessu verður fólk að fara skynsamlega með vatnið. Stækkun á leiðslum til bæjarins kemur ekki til greina, eins og sakir standa, sökum þess, að vatnsveitan er nægjanlega stór fyrir bæinn, en auk þess myndi slík stækkun taka langan tima og verða um seinan. Þegar hita- veitan er komin upp sparast all- mikið af drykkjarvatni, sem nú fer til baða og þvotta, og þeim mun mintii ástæða er til að stækka vatnsveituna fyrst um sinn." Hvaða ráðstafanir hafa verið gerðar til þess að draga úr vatnsnotkuninni ? „Bæjarverkfræðingur hefir þegar snúið sér til bresku her- stjórnarinnar hér, með tilmæl- um um að hún hlutaðist til um að setuliðið sparaði vatnsnotkun Frh. á bls. 3. De Gaulle geíst upp í Dakar. Ný áxás á Gibraltar. Einkaskeyti frá United Press. London i morgun. De Gaulle hefir dregið liðs- afla sinn frá Dakar i frönsku Vestur-Afriku og hefir verið birt löng greinargerð um það efni í London. De Gaulle vill ekki, að Frakkar berjist inn- byrðis. Breska stjórnin studdi De Gaulle að beiðni hans, og var einnig samþykk seinni ákvörðun hans, þvi að stefna hennar sé ekki að herja á þá Frakka, sem vilja sýna Vichy- stjórninni trygð. Hundrað franskar sprengju- flugvélar, sennilega frá Mar- okko, gerðu árás á Gibraltar- klett í gær. Var varpað niður um 300 sprengjum og urðu skemdir á byggingum, vegum og göml- um virkjum. Talsverðar skemd- ir urðu á einkaeignum, en hern- aðarlegt tjón lítið og manntjón sára lítið. Skothriðin úr loftvarnabyss- unum í Gibraltar var mjög á- köf og voru a. m. k. 3 franskar flugvélar skotnar niður, en sennilega 5. - Lof tárásir Frakka á Gibraltar mælast illa fyrir i Bandarikjunum og segja blöðin í New York, að Vichy-stjórnin — að þvi er virðist af frjálsum vilja — reki erindi möndulveld- anna. 26 ir í«. Flugmálaráðuneytið breska tilkynnir, að 26 þýskar f lugvélar hafi verið skotnar niður í gær. Að minsta kosti 18 þ'eirra voru stórar siirengjuflugvélar og sést af þessu, að Þjóðverjum verða ekki þau not af þvi sem þeir ætlúðu að láta mikla mergð or- ustuflugvéla verja sprengju- flugvélarnar. — Þýskar flugvélar flugu i .skyndi yfir úthverfi Lundúna- borgar í nótt sem leið og var varpað niður nokkrum sprengj- um, en tjón varð tiltölulega lítið.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.