Vísir - 27.09.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 27.09.1940, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Kristján Guðlaugsson Skrifstofur: Félagsprentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri Blaðamenn Auglýsingar Gjaldkeri Afgreiðsla Sfmi: 1660 5 Ifnur 30. ár. Reykjavík, föstudaginn 27. september 1940. 223. tbl. Samkomulag milli Spánar, Þýskalands og Italíu - - - »$ögruleg:t mikilvægrt skjal« Samkvæmt fregn, sem United Press hefir borist frá Berlín, verður undirskrifað samkomulag á hádegi í dag, í kanslarahöllinni, og standa eftirtöld ríki að samkomulaginu: Þýskaland, ítalía og Spánn. I fregninni segir, að hér sé um „sögulega mikil- mikilvægt skjal" að ræða. Það varð kunnugt í gærkveldi, að Ciano greifi, utan- ríkismálaráðherra Italíu, væri á leiðinni til Berlínar og var hann væntanlegur þangað í morgun. Hann, von Ribbentrop, utanríkismálaráðherra Þýskalands og Serr- ano Suner, spænski ráðherrann, sem verið hef ir í Ber- lín að undanförnu, munu undirskrifa skjalið. Það verður að vísu ekkert fullyrt um hvers efnis þetta samkomulag muni vera, en það er kunnugt, ^að möndulveldin hafa að undanförnu lagt fast að Spán- verjum, að taka þátt í stríðinu með þeim, og er ætlað, að möndulveldin hafi boðið Spáni auknar nýlendur í Afríku, fyrir þátttökuna. Aðrar heimildir segja hins- vegar að trúa skuli varlega öllum slíkum fregnum. Er það kunnugt, að Franco hef ir viljað komast h já þátttöku í styrjöldinni, en hvort hann hefir orðið að láta undan kröfum Hitlers kemur væntanlega í Ijós í dag eða næstu daga. Bandalag milli lands, Italíu og Japan - en orðrómurinn um Spán þagnar ekki, I síðari f regnum segir svo: Þýska útvarpið hefir tilkynt, að Þýskaland, íalía og jiíapan hafa gert með sér sáttmála sem gilda á í 10 ár. Sáttmálinn er stjórnmála-, f járhags- og viðskifta- og hernaðarlegs eðlis, en ekki gert ráð fyrir, að möndul- veldin taki þátt í Kínastyrjöldinni, né Japanir í styrj- öldinni milli Þjóðverja og ítala annarsvegar og Breta og samherja þeirra hinsvegar. Eitt höfuðatriði sáttmál- ans virðist vera, að Japanir viðurkenna f orystu mönd- ulveldanna í Evrópu, en þau forystu Japana í málefnum Austur-Asíu. —' Orðrómurinn um Spán , hef ir ekki hjaðnað. Nýjar loftárásir Sta^m JLb JLBL^P Ii &¦ Lbndon í morgun. Það var tilkynt í London snemma í morgun, 'að breskar sprengjuflugvélar hefðu gert nýjar árásir á ýmsar herstöðv- ar Þjóðverja á meginlandinu s.l. nótt. Nánari fregnir af þessum árásum vantar, en víst er, að enn voru gerðar harðar árásir á „innrásarbækislöðv- arnar" við Ermarsund. Það er nú kunnugt að í á- rásinni á flotahöfnina i Kiel í fyrrinótt var varpað sprengj- um nálægt orustuskipinu Scharnhorst, sem iðulega hefir orðið fyrir árásum áður. Árás-. ir voru einnig gerðar sömu nótt á Lúbeck, og hernaðar- staði við Munchen, Wilhelms- haven og víðar. Pólskir' flug- menn tóku þátt i leiðangrun- um. Talið er, að rafmagnsstöð- in í Klingenberg í Berlín hafi orðið fyrir frekari skemdum járnbrautarstöðvar í Charlot- tenburg o. s. frv. Einn flug- maður var á sveimi í 20 mín. yfir norðurhluta Berlínar, þrátt fyrir ákafa skothríð úr loftvarnabyssum. Allar bresku flugvélarnar komu heim aftur. 34 ÞÝSKAB FLUGVÉLAB SKOTNAB NIÐUB í GÆB. 34 þýskar flugvélar voru skotnar niður í ^gær og voru 15 þeirra sprengjuflugvélar. 8 breskar flugvélar voru skotn- ar niður og komust a. m. k. 5 flugmannanna lifs af. Flestar flugvélanna yoru skotnar nið- ur i loftbardögum yfir svæðinu milli Hastings^og Southamp- ton. Tvær þýskar flugvélar komu niður á land og hafði engum sprengjum verið varp- að úr annari. Varð ægileg sprenging, er flugvélin kóm niður. Nokkurt tjón varð i út- borgum Lundúna. Þýskar flugvélar flugu inn yfir úthverfi Lundúna snemma í gærkvöldi og var skothríðin úr loftvarnabyssunum ákafari 'en nokkru sinni. Fóru flugvél- arnar í ótal hlykkjum og bugð- um, og vörpuðu flugmennirn- ir niður fjölda svifblysa, sem lýstu uþp heil hverfi i svip. Várpáð var niður sprengikúl- um af stærslu gerð og fjölda ikveikjusprengja. Varpað var De Gaulle ætlar ekki að víkja. Þrátt fyrir það, að De Gaulle hefir sætt gagnrýni fyrir það hversu til tókst í Dakar, er ekki búist við því í London, að hann hætti að vera leiðtogi hinna frjálsu Frakka, þvi að það var tilkynt þar, að hann og þeir, sein honum væri fylgjandi væri staðráðnir i að halda áfram bar- áttunni, þar til Frakkland yrði frjálst aftur. Jafnfram var þvi yfir lýst, að Frakkar i Franska Kamerun hefði lýst yfir á ný, að þeir myndi í engu hvika og styðja De Gaulle og stefnu hans áfram. De Gaulle hefir sætt harðastri gagnrýni vestan hafs, þar sem mönnum eru mikil vonbrigði að þvi, að Dakar skuli vera áfram á valdi Vichystjórn- arinnar — og þar af leiðandi að því er ýms blöð vestrahalda fram — undir áhrifavaldi mönd- ulveldanna. sprengjum á ýms hverfi í Lon- don aðallega úthverfi i norð- ur- og norðvesturhlutanum og vesturhlutanum. Er frá leið dró úr árásunum og tókst flug- vélunum ekki að komast inn yfir miðhluta borgarinnar. Miklar árásir voru gerðar á Ermarsundshafnirnar i gær- kvöldi og hvarvetna á Frakk- landsströndum loguðu miklir eldar. Þrátt fyrir að rigning var og lágskýjað, var árásin i jafnstórum stíl og nokkru sinni. Fjöldi manna safnaðist saman á ströndinni við Dover og mátti greinilega sjá, er sprengjum var varpað á á- kvéðna staði, því að miklir blossar gusu upp í hvert skifti sem sprengjum var varpað. 14 ÞÝSKAR FLUGVÉLAR SKOTNAR NIÐUR í MORGUN. ir London á hádegi. Þjóðverjar gerðu tilraun til loftárásar á London árdegis í dag, en vanalega gera þeir á- rásir sínar á London siðari hluta dags, eða að kveld- og næturlagi. — Breskar orustu- flugvélar flugu móti þýsku sprengjuflugvélunum og skutu 14 þeirra niður, sumar yfir úthverfum Lundúna. — Ijoítskcyti tek- In lír íslcBBsk- um togftii'niii. Það fregnaðist fyrir nokk- uru, að breska herstjórn- in hefði heimtað að loft- skeytatæki yrði tekin úr ís- lenskum skipum. Hvernig þeim málum er háttað veit Vísir ekki að svo stöddu, nema það er staðreynd, að nýlega eru togararnir „Gyll- ir", „Þórólfur" og „Max Pemberton" komnir frá Eng- landi og voru loftskeytatækin tekin úr þeim öllum þar. manns bjargad eft~ 6 daga hmknioga, . í stórsjó á midju Atlantshafi. Þriðjudag í fyrri viku var flutningaskipinu City of Benaris sökt í Atlantshafi og var tilkynt nokkuru síðar, að af 400 manns hefði 294 farist, þar af 83 af 90 flóttabörnum, sem voru á leið til Kanada. — Nú er kunnugt, að 46 manns til af farþegum og skipverjum þessa skips hafa bjargast, eftir 6 daga volk og mikl- ar raunir í rúmsjó. Fólkið er nú komið til breskrar hafnar. — Það var Sunderland flugbát- ur (ástralskur), sem fann björgunarbátinn. En þar sem flugbátur þessi, er hafði verið að fylgja skipaflota, var ben- sínlítill, gerði hann öðrum Sunderlandflugbát aðvart, eft- ir að hafa flogið lágt yfir bát- inn til þess að gefa honum merki. Hinn flugbáturinn flaug einnig yfir björgunarbátinn, en þeir, sem í honum voru, kúrðu flestir niðri í bátum, en reynt hafði verið að setja upp segl. Flugbáturinn ætlaði að lenda, en náði þá sambandi við herskip, sem kom á vett- vang og bjargaði fólkinu. Sex börn voru meðal þeirra, sem i bátnum voru, og hafa þvi 13 börn af 90, sem voru á City of Benaris, bjargast. Sagt er, að ekki hafi verið nema fátt fólk í bátnum upp- haflega, en hitt var dregið inn í bátinn, eftir að það hafði hrakist á floti i sjónum, á bjálkum og flekum. Aðeins tvö teppi voru í bátnum og var þeim vafið um dreng, sem var veikur. Stórsjór var mestan tímann, sem fólkið var að hrekjast um 600 milur frá landi. Hákon konungur og norska ríkisstjórnin vinna áfram að því að Noregur verði sjálfstæður á ný. Ríkisrádsfundup í gær. í gær var haltiinn fundur í norska ríkisráðinu í London í til- efni af þeim tíðindum, sem gerst hafa í Noregi. Hákon konung- ur var í forsæti á þessum fundi norsku stjórnarinnar. Á fund- inum var samþykt ávarp, þar sem tekið er fram, að hin nýja stjórn hafi að eins við að styðjast ofbeldi innrásarhers. Hákon konungur og ráðherrar hans hafa heitið því, að berjast áfram í nafni norsku þjóðarinnar fyrir frelsi hennar og sjálfstæði Noregs. I ávarpinu er benf á það, að Þjóðverjar hafi tekið sér vald til þess að fara með hin mikilvæg- ustu mál norsku þjóðarinnar, bæði innan- og utanríkismál, og verði Norðmenn að sætta sig við að þýsk lögregla i;áði í landinu og þýskir dómstólar dæmi í málum þeirra. Þá er vikið að því að enginn maður úr flokki Quisling" (Nasjonal samling) liafi nokkuru sinni komist á þing. Nygaardsvold, sem las upp ávarpið í norska útvarpið í London, lagði ínikinn þunga á þau orð, að aðeins föðurlands- svikarar hefði getað tekið sæti í hinni nýjú^stjórn í Noregi. Bað. Nygaardsvold norsku þjóðina um að vera þolgóða og staðfasta og trúa því, að Noregur yrði frjáls aftur. Hákon'Noregskonungur flutti ræðu, er Nygaardsvold hafði lokið máli sínu, og kvaðst vera i öllu samþykkur yfirlýsing- unni. Kvaðst hann ávalt mundi fylgja kjörorði sínu: „Alt fyrir Noreg", sem hann tók sér 1905, er hann gerðist konungur Norð- manna., Skip meö ísleask' an farra ferst við Skotland. Nýlega hef ir f æreyskt skip, er var í forum milli íslands og Skotlands farist við Skotlands- strendur. Bar skeytum ekki fyllilega saman um, hvort það hefir aðeins strandað eða sokk- ið, en hvorttveggja getur verið rétt. Eftir skeytum að dæma, mun það þó ekki hafa farist af hernaðaraðgerðum. Skipið hét „Union Jack", 80— 90 smálestir brúttó að stærð, og hefir það verið tekið á leigu af íslenskum útgerðarmönnum frá þvi í vor. Nú síðast var það með ísfiskfarm frá Vestmannaeyjum og mun hann undir öllum kring- umstæðum vera glataður. Hann var vátrygður. Átta manna á- höfn var á skipinu og bjargað- ist hún. Hátíðahöldin í tilefni af konungsafmælinu. í gær fór hátíðaguðsþjónusta fram kl. 1 i dómkirkjunni i til- efni af sjötugsafmæli Kristjáns konungs X. V-ar fjölment i kirkjunni og voru þar ráðherr- ir landsins, fulltrúar erlendra ríkja og ýmsir helstu embættis- inenn landsins samankomnir. Sigurgeir Sigurðsson biskup prédikaði. ', 1 Landakotskirkju var einnig lesin messa i tilefni af afmæli konungs. Heillaóskaskeyti voru send héðan til konungs, þ. á. m. frá rikisstjórninni, en sendiherra Dana tók á móti gestum frá kl. 4—6 síðd. og mætti þar mikill fjöldi manna, innlendra sem erlendra. Fánar blöktu víðsvegar yfir bænum í gær í tilefni af afmæl- inu. Charles de Gaulle. Togarinn „Þórölf- urÍÉ bjargar 30 manns. í síðustu ferð sinni til Eng- lands bjargaði togarinn „Þórólfur" um 175 mílur frá Skotlandi 30 manna áhöfn af norsku skipi frá Osló, sem þýskur kafbátur hafði skotið tundurskeyti á. Tundurskeytinu var skotið kl. 3>/2, en kl. 5«/2 tók „Þór- ólfur" mennina um borð, og þá var skipið enn ekki sokk- ið. Mennirnir voru fluttir til Fleetwood. um afliBi*. Vegna þeirrar óánægju, sem myrkvun vitanna hefir leitt af sér meðal sjómanna, hóf rikis- stjórnin samkomulagsumleit- anir á ný við bresku herstjórn- ina, um að kveikt yrði aftur á þeim vitum við strendur ís- lands, sem sjómenn teldu nauð- synlegast að logaði á. Scott aðmíráll, sem, hefir með þessi mál að gera fyrir hönd herstjórnarinnar, tók málaleit- un þessari vel og logar nú af tur á þessum vitum: Akranesvita, Öndverðarnesvita, SvalVogavita, (Sjaltarvita, Gjögm-vita, Gríms- eyjarvita við Steingrímsfjörð, Skagatárvita, Flateyjarvita á Skjálfanda, Hvanneyjarvita og Ingólfsböfðavita. Énda þótt mikil bót sé að þessu, er þelta þó ekki fullnægj- andi lausn á þessum málum og sérstaklega ber nauðsyn til að kveikt verði á vitum í námunda við verstöðvarnar, t. d. Sand- gerðistvita o. fl. upp úr áramót- um, eða þegar róðrar hefjast. Nýr viti hefir verið bygður við innanverðan Borgarfjörð, svokallaður Bauðanesviti, fyrir innsiglinguna til Borgarness. — Logar nú þegar á honum. Hins- vegar verður slökt á Baufar- hafnarvita frá 1. okt. n. k. Alþýðuskólinn tekur til starfa 15. næsta mánaÖ- ar. Þar verður kend. íslenka, enska, danska, reikningur og bókfærsla, bæSi í byrjenda- og framhaldsdeild. Auk þess starfa námsflolikar í ís- lensku og ísl. bókméntum, hagfræði og félagsfræÖi, landafræði, sögu o. fl., ef óskaÖ er. — Alþýðuskólinn er einhver ódýrasti skóli þessa lands og er hann einkar hentugur fyrir þá, sem vinna aÖ deginum og hafa ekki annan tíma til náms en kvöld- in. Dr. Símon Jóh. Ágústsson er skólastjóri og tekur hann við úrr sóknum og veitir nánari upplýsin. ar viðvíkjandi skólanum. (Sjá auj

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.