Vísir - 04.10.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 04.10.1940, Blaðsíða 1
 Ritstjóri: Kristj án Guðiauc Skrifstofur: sson Félagsp rentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri Btaðamenn Augl/singar Gjaldkeri Afgreiðsla Síml: 1660 5 línur 30. ár. Reykjavík, föstudaginn 4. október 1940. 229. tbl. Bréytiiigarnar á bresku stjórninni — Bauð $ 1 ooo.ooo Maður sá, er hér birtist mynd af, heitir Samuel Harden Church og er forseti Carnegie- stofnunarinnar i Pittsburgh. Church bauð í vor 1.000.000 dollara fyrir Hitler, en þá tóku tveir háskólakennarar sig til og buðu 10.000 dollara fyrir Chamberlain og Daladier. — FRETTIR t STUTTU MÁLl Bretar tilkynna, að þeir' hafi sannanir fyrir því, að aðstand- endur æðstu manna nasista sé látnir sitja fyrir um brottflutn- ing úr Berlín. • Pólska herstjórnin i Englandi hefir tilkynt, að ein pólsk „squadron" (sveit með 16 flug- vélum) hafi skotið niður rúm- lega 100 flugvélar í séptember. • Verðlag á nauðsynjum á ítal- íu hefir hækkað um 58% siðan 11. júní, þegar ítalir sögðu Bandamönnum stríð á bendur. • Borgarstjórinn i London hef- ir látið opna 58 almenningséld- hús ]jar i borginni, til afnota fyrir húsnæðislausa. Undirbún- ingur hefir verið hafinn undir opnun 2000 eldhúsa í viðbót. • í gær endurnýjuðu Bretar 10 ára samning um leigu á höfn- inni i Liu-King-tao, nálægt Wei-Hai-wei í N.-Kína. • Blaðið New York Herald Tri- bune birtir þá fregn, að búast megi við að Bandaríkjastjórn selji Kanada bráðlega 100 skrið- dreka, sem nota á til æfinga. • Blökkumannakynflokkur i jNigeriu hefir tilkynt landstjór- anum þar, að kynflokkurinn ætli að afhenda nýlendus.tjórn- 'inni sjötta hluta allra tekna sinna til styrjaldarrekstursins. Sveitlr lillfikir- iiiii stifnlir Bidaríin. Wiiiston Cliurcliill verðnr kjörinii formaður Ihaldsflokksins breska í stað CliamRierlaJii^. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Blöðin í Lundúnaborgf ræða í morgun breytingar | þær, sem gerðar voru á skipun bresku stjórn- arinnar, um leið og Neville Chamberlain lét af embætti sínu. Blöðin eru yfirleitt þeirrar skoðunar, að breytingarnar séu til mikilla bóta og hin endurskipaða stjórn Churchills hafi styrkari aðstöðu. Chamberlain hef ir nú einnig sagt af sér f lokksf ormenskunni í í halds- flokknum, og er það talið alveg víst í London, að Win- ston Churchill forsætisráðherra verði fyrir valinu. Mörg Lundúnablaðanna víkja sérstaklega að því, að meðalaldur ráðherranna hefir lækkað að mun, því að nýju ráðherrarnir eru yfirleitt yngri menn en þeir, sem vikið hafa. Eins og getið, var í skeyti í gær tekur Sir John Anderson ör- yggismálaráðherra við embætti Chamberlains en hann var for- seti leyndarráðsins (Lord president of the Council) og tekur Sir John sæti Chamberlains í stríðsstjórninni, en í hana verður bætt tveimur ráðherrum, þeim Sir Kingsley Wood f jármála- ráðherra og Ernest Bevin verkamálaráðherra. Er það talinn mikill styrkur Churchill, að þeir taka sæti í stríðsstjórninni. Herbert Morrison verður öryggismálaráðherra í stað Sir John Anderson, Sir Andrew Duncan birgðamálaráðh. og Cranborne lávarður samveldismálaráðherra, en Oliver Littleton kapteinn verslunarmálaráðherra, Moore Brabazon herdeildarforingi verður samgöngumálaráðherra, en Sir John Reith viðreisnar- ráðherra eða opinberra framkvæmda vegna stríðsins, en Sir John hlaut samtímis barónstitil. Eireski flotinn eiiiráður á Miðjarðarfiafi. London í morgun. - Breska flotamálaráðuneytið lilkynti í gær, að bresk flota- deild hefði frá þvi 29. sept. og þar til í fyrradag farið um mið- hluta og austanvert Miðjarðar- haf í eftirlitsferð, en hvergi varð vart við ítalska flotann, fyrr en á miðvikudag, að bresk flugvél sá til ítalskrar flotadeildar, sem var í um 100 enskra milna f jar- lægð frá bresku flotadeildinni, og hraðaði ítalska flotadeildin sér til bækistöðvar sinnar sem mest hún mátti. Bretar segja, að tækifærið hafi verið notað, meðan breska flotadeildin var um miðbik Miðjarðarhafs, að setja aukið lið á land á Malta. Italskar flugvélar réðust á bresku flotadeildina, en ekkert herskipanna sakaði. Fjórar italskar flugvélar voru skotnar niður og varð ein þeirra fyrir skoti úr loftvarnabyssu. Londoh. í morgun. Það var tilkynt í Washington í gær, að ameríska herstjórnin hefði tekið ákvörðun um, að stofna sveitir fallhlífahei'manna og er þegar verið að æfa fyrstu fallhlífahersveitina, og eru í henni 500 menn. Það hefir vakið mikla athygli, að Churchill hikaði ekki við að þreifa fyrir sér utan stjórnmála- flokkanna, en hinn nýi verslun- arráðherra, Oliver Littleton er kaupsýslumaður, og hefir ekki gefið sig að stjórnmálum. Hefir hann haft yfirumsjón með kaupum á málmi fyrir Breta- veldi og birgt landið upp til þriggja ára, og voru kaupin mjög hagfeld. Enginn nýju ijáð- herranna er yfir sextugt. Chamberlain tilkynti Chur- chill úrsögn sína bréflega. — í bréfi sínu sagði Chamberlain, að hann hefði ekki náð fullri heilsu eftir uppskurð þann, sem á honum. var gerður fyrir nokkrum vikum og kvaðst hann ekki treysta sér til þess að gegna störfum áfram, .enda hefði læknar ráðlagt sér að gera það ekki. Chamberlain þakkaði Churchill traust og velvild og lét í ljós þá ósk, að Churchill mætti auðnast að leiða þjóð sína áfram, uns sigur væri unn- inn i baráttunni gegn harðstjórn og kúgun. I svarbréfi sinu fór Churchill viðurkenningarorðum um Chamberlain, fyrir hin miklu störf hans og þrautseigju. ;,Þér börðust fyrir friðinum af fullri einurð, meðan nokkur von var, og jafneinarðlega fyrir sigrin- um", sagði Churchill i svarbréfi sínu. Kyrr nótt í London. Loftárásir* voru með minsta möti í nótt sem leið og var til- kynt fyrr en nokkuru sinni und- angengnar vikur, að öll liætla væri liðin hjá. Lágskýjað var í nótl sem leið og flugskilyrði sjæiri'. Stöku þýskar flugvélar vörpnðu níður sprerigjúm af handahófi. Sama sem ekkeit tjón varð i miðhluta London. Manntjón var hvarvetna litið og eignatjón með minsta móti. Kosningap í Ástraiiu. London i morgun. jÚrslit kosninganna í Áslralíu urðu þau, að stjórnin hefir (eft- ir forsetakjör) aðeins eins at- kvæðis meirihluta. Stjórnar- flokkurinn hlaut 24 þingsæti og Bændaflokkurinn 14, en hann styður stjórnina, en verkalýðs- flokkurinn hlaut 32 þingsæti. — Svo nefndir „Non-communists" hlutu 4 þingsæti og eru þeir einnig i stjórnarandstöðu. Talið er líklegt, að Mensies forsætisráðherra bjóði verka- lýðsflokknum sæti í stjórninni. Nýr' fnndur í Drenn- erskarði. Hitlei* og Mussoiini hittaat þar í dag EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Það varð kunnugt í gærkveldi, að ákveðið hefði ver- ið, að Mussolini og Hitler hittist i Brennerskarði i dag. 1 morgun snemma var tilkynt, að^ Hitler væri farinn af stað frá Munchen í einkalest og von Ribbentrop utan- ríkismálaráðherra í annari, áleiðis til Brennerskarðs. Mussolini er einnig lagður af stað þangað. Það hefir ekki verið tilkynt opinberlega hvers vegna_þessi fundur er haldinn, og i opinberum tilkynningum frá Bómaborg og Berlín, hefir ekki verið á hann minst, enn sem komið er. En ýmislegt hefir komið fram, sem bendir til, að viðræðuefnið fjalli um Spán og í fregnum frá Bómaborg í gær er fullyrt, að Serrano Suner, innanríkisráðherra Spánar, hafi frestað för sinni til Spánar. Það hefir verið að því vikið j alloft i fregnum að undanförnu, a'S Þjóðverjar og ítalir vilji fá Spánverja til þess að taka þátt í styrjöldinni með sér og þykj- ast þíeir eiga slíkan stuðning skilið, fyrir hjálpina í borgara- styrjöldinni. En Franco var til skamms tíma sagður andvígur þátttöku í styrjöldipni og í ensk- um tilkynningum fyrir skömmu var að því vikið, að Serrano Suner hefði ekkert umboð til að semja fyrir hönd spönsku stjórnarinnar, —- hann hefði að- eins fárið til Berlínar og Bóma- borgar sem leiðtogi falangista. En enginn vafi er á, að hin mik- ilvægustu mál hefir borið á gi'ima milil Hitlers og Suners, og þar. næst Mussolini og Suners, og í sumum fregnum er talið, 10 {iös kr. sjööiir til rannsökna á ís lenskum beilsulindum. Gefinn af Sesselju Guðmuridsdóttur og Bjarna Jónssyni'. ÞAU hjónin Sesselja Guðmundsdóttir og Bjami Jónsson, Galtafelli, gáfu í gær Vísindafélagi íslendinga 10 þús. kr. sjóð, í tilefni sextugsafmælis Bjarna og nýafstaðins þrjátíu ára hjúskaparafmælis þeirra hjóna. Er sjóðurinn stofnaður tilminn- ingar um dætur þeirra hjóna, Svövu og Kristjönu Áslaugu, og á að vera til eflingar rannsókna á lækningakrafti íslenskra heilsulinda. Senda þau hjónin stjórn Vís- indafélagsins bréf um þetta i gær og æsktu þess, að félagið veitti sjóðnum móttöku og ráð- stafaði honum síðan eftir skipu- lagsskrá, sem þau gæti gengið frá í samráði við stjórn félags- ins næstu daga. Stjórn félagsins heimsótti þau hjónin i gær. Forseti fé- lagsins er dr. Einar Ól. Sveins- son og hafði hann orð fyrir stjórninni, en aðrir stjórnar- meðlimir eru Ásmundur Jóns- son prófessor og dr. Þorkell Jó- ihannesson. • Dr. Einar færði þeirn Galta- fellshjónum alúðarþakkir fyrir bönd félagsins. Mintist hann á, Réttarhöldin í Riom. Gamelin, Daladier o.íl. yfirheyrðir. Einkaskeyti frá United Press. London 5. okt. -Fregn frá Vichy hermir, að að æðstirétturinn i Biom hafi yfirheyrt Gamelin, Daladier .og Guy La Chambre. Hafa þeir lagt fram vörn í máli sínu. Ekki hefir verið ákveðið hvenær dómur verður feldur í máli þeirra. Meðal vitnanna voru Weygand, Colson, Georges, Vuillemin, Blanchard, Mittel- hauser, Bonnet o. fl. ráðherrar og herforingjai*. að hér væri um að ræða svið, sem lítið væri rannsakað hér á landi, en hinsvegar enginn vafi á þvi, að hér væri margar heilsulindir, sem gæti orðið mörgum manninum til bata, þegar rannsóknir hefði farið f ram á gildi þeirra. * Sifeldur straumur gesta var að Galtafelli í allan gærdag á 5. hundrað alls. Blóm og skeyti bárust hvaðanæfa. Var þetta alt gott vitni þess, hversu vinsæl þau Galtafellshjón eru og er það að makleikum. að hann muni fara til Spánar með kröfur Þjóðverja og Itala um stuðning í styrjöldinni. En þótt mestar getgátur um Brennerskarðsfundinn hafi komið fram i blöðum í sam- bandi við Suner og Spán, er — eins og niörg blöð benda á — f jölda . margt, sem Hitler og Mussolini þurfa að ræða, varð- andi styrjöldina og framtiðina. En hvaða mál sem það nú eru, er rædd verða, ber öllum sam- an um, að fundurinn sé hinn mikilvægasti, og það er beðið frekari fregna með óþreyju. SKOTHRÍÐ AF LANGDRÆG- UM FALLBYSSUM Á KAUP- SKIPAFLOTA. Þjóðvejar skutu af hinum i ifskii kiMn sökt ðð tveii iskii London i morgun. Breska flotamálaráðuneytið tilkynnir í morgun, að undan- farnar vikur hefði sjö þýskum kafbátum verið sökt og tveimur ítölskum. — í tilk. er viðurkent, að kafbátum Þjóðverja hafi orðið nokkuru betur ágengt undangengnar vikur, og er það vegna þess, að aðstaða Þjóð- verja batnaði mikið að þessu leyti, er þeir fengu margar nýj- ar hafnir á meginlandinu. Eru margar þeirra hentugar sem kafbátastöðvar, nálægt siglinga-. leiðum við Bretland o. s. frv. Einnig var tilkynt að breskiir kafbátur hefði sökt itölskum tundurspilli þ. 22. sept, á Adria- hafi. Sami kafbiátur hafði áður sökt tveimur ítölskum flutn- ingaskipum. langdrægu fallbyssum sinum á Gris Nez höfða i morgun, á skipaflota í Dovei*sundi, samtals 60 skotum,en skipin sakaði ekki. Sjór var mikill og suðvestan strekkingur. tt íiii i tloregi - gulur krossá rauðum feldi. — NÝTT ÞING. Einkaskeyii frá United Press. Blaðið Dagens nyheter í Stokkh. birtir fregn frá Oslo, að Quisling hafi tilkynt á fundi Nasjonal samling, að nýr fáni fyrir Noreg yrði tekinn í notkun. Er fáninn þannig gerður, að feldurinn er rauður og i honum gulur kross. Notkun norska fánans verður bönnuð. Þá hefir verið tilkynt, að Stórþingið verði leyst upp og verður tekið upp nýtt fyrir- komulag, sumpart að fasist- iskri fyrirmynd, þ. e. að hafa stéttarfulltrúaþing, en að sumu ley'ti mun hið nýja þing verða sniðið eftir gamla rikis- þinginu. Quisling leiddi i ljós, að hann haf ði varað Hákon kon- ung og Ólaf rikiserfingja við að treysla Nygaardsvold for- sætisráðherra. Lauk Quishng máli sínu með þvi að segja: „Að vera samherji Breta nú er að vera f Öðurlandssvik- ari." Rússar æfa æskulýðinn. London i morgun. Það var tilkynt i Moskva í gær, að hrundið yrði i fram- kvæmd stórfeldum áformum, til þess að. þjálfa æskulýðinn i landinu og búa hann sem, best undir hina hernaðarlegu þjálf- un, sem hefst þegar að úndir- búningsæfingunum loknum. — Það er komist svo að orði i til- kynningunum um þetta, að pilt- ar, sem ekki hafa náð her- skyldualdri, skuli fá sérstaka æfingu við ýms störf, og er svo ráð fyrir gert, að ríkið noti starfskrafta þeirra þannig og undirbúi þá undir frekari störf (þ. e. herskylduna) í samtals 4 ár. Fyrstu 600.000 piltai^nir verða kvaddir til æfinga og starfa i nóvember næstkomandi.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.