Vísir - 16.10.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 16.10.1940, Blaðsíða 1
 Ritstjóri: Kristj án Guðlaug Skrifstofur: sson Félagsp rentsmiðjan (3. hæð). , Ritstjóri Blaðamenn Sfmi: Auglýsingar 1660 Gjaldkeri 5 línur Afgreiðsla 30. ár. Reykjavík, miðvikudaginn 16. október 1940. 239. tbl. liOftstypjöldin harðnap enn — harðar árásir á London, en Bret- ar herða enn sóknina á hernaðarstöðvar í Þýskalandi og meginlandshafnirnar. iUIar þýskar útvarpsstöðvar hættu útsendingum kL 9 í gærkveldi. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Það kemur æ betur í ljós, að báðir styrjaldaraðilar leitast nú við af fremsta megni, áður vetur gengur í garð fyrir alvöru, að valda hinum eins miklu t. jóni með loftárásum og frekast er unt. Breska flugmálaráðuneytið tilkynti í morgun, að árásir hefði verið gerðar á f jölda marga staði í Norður- og Norðvestur- Þýskalandi, aðallega olíustöðvar, flugstöðvar, verksmiðjur o. s. frv. Berlín varð fyrir áms s. 1. nótt. Beðið er skýrslna flugmanna þeirra, sem tóku þátt í árásunum, eftir frekari fregnum, en það er vitað, að árásirnar voru mjög harðar. Þýskar útvarps- stöðvar hættu útsendingum um kl. 9 í gærkveldi, en þá voru breskar sprengjuflug- yélar á leið til þeirra staða í Þýskalandi, sem gera átti árásir á. Lothian lávarður á heimleið. Kennedy kvaddur heim. London í morgun. Lothian lávarður, sendiherra Breta, lagði af stað heimleiðis i gær frá Washington. Hann ferð- ast í Yankee Clipper yfir At- lantshaf. — Lothian lávarður fer til þess að gefa stjórn sinni skýrslu. — Joseph Kennedy sendiherra Bandaríkjanna i London, hefir verið kvaddur heim tfl þess að ræða við stjórn- ina í Washington. Roosevelt hefir neitað, að rétt sé ,að Kennedy ætli að biðjast lausnar. HAFA ÞJÓÐVERJAR SETT LIÐ Á LAND 1 ALBANÍU? Fregnir frá Belgrad, sem eru algerlega óstaðfestar, hafa bor- ist frá Scutari, þess efnis, að 3 þýsk herfylki hafi verið sett á land í Durazzo, hafnarborg Al- baníu. Það voru einnig gerðar árásir á Ermarsundshaf nirn- ar. Hinar stöðugu árásir breskra sprengjuflugvéla á þær sýna, að breska herst.jórnin gerir sér ljóst, að inn- rásarhættan er enn ekki hðin hjá, og er því árásunum haldið áfram af kappi á innrásarbækistöðvarnar við Ermarsund og olíustöðvar í Þýskalandi, flugstöðvar o. s. frv. þvi að\ hvorttveggja miðar að þvi að ónýta inn- rásarfyrirætlanir Þ jóðverja fyrirfram. Það hafa borist áreiðanlegar f rásagnir um, að nú sé orðið óf agurt um að lita'st i innrásarhöfpuniim. Heil hverfi, þar sem stórar vöruskemmur voru, eru í rústum, hafnargarðar sund- urtættir, en skipaumferð er stöðvuð í mörgum höfnum. — Boulogne varð einkum fyrir harðri árás í gærkveldi. Urðu þar miklar sprengingar og eldhafið sást úr óra fjarlægð. Breska flugmálaráðuneytið viðurkennir, að loftárásirnar á London í nótt sem leið hafi ver- ið hinar hörðustu um nokkurt skeið, en þó ekki eins harðar og þegar verst gegndi í byrjun september. Mikið tjón varð á húsum og öðrum mannvirkjum og manntjón mikið. 17 þýskar flugvélar voriTskotnar niður í gær og 15 breskar, en 9 breskir flugmenn komust lifandi úr hildarleiknum. Voru háð hin hörðustu einvígi í lofti. Árásir voru gerðar á marga staði utan Lundúnaborgar, og varð eink- um borg ein í Midlands fyrir hörðum árásum. Kom þar upp eldur á mörgum stöðum. I frekari fregnum frá United Press segir svo: Það sem ein- kendi loftárásirnar var ekki hversu lengi þær stóðu, heldur hversu harðar þær voru. Þær stóðu skemur en aðfaranótt þriðjudags, en tjón varð meira. Flugvélarnar komu í allstórum hóþum og tókst að dreifa þeim, en margar flugvélar komust inn yfir London. Sennilega hefir hér verið um að ræða stórfeld- ari tilraun en nokkuru sinni tí.1 hópárásar á London að næt- urlagi. Árásirnar voru gerðar á Lon- don aðallega og ýmsa staði i héruðunum í grend við Lon- don. Skottíríðin úr loftvarna- byssunum var svo áköf, að eklri eru dæmi til áður. Var erfitt að átta sig á hvenær sprengikúlur komu til jarðar og sprungu, því að skothríðin var svo mikil. Þjóðverjar vörpuðu niður fjölda mörgum spfengikúlum og íkveikjusprengjum, sumum svo nefndum „brauðkörfum Molotovs", það er mörg- um í einu. Vélbyssur voru nol- að tíl þess að skjóta niður svií'- blys þýsku flugmannanna. Árásir voru einnig gerðar á slaði í Skotlandi og Wales en tjón varð tiltölulega minna én í Englandi. t, BROTTFLUTNINGUR BARNA FRÁ BERLIN HAFINN. Fregnir frá Berlín herma, að blöðin þar séu farin að birta fráságnir —¦ hinar fyrstu slíks efnis — um brottflutning barna frá Berlín. I frásögnum þessum kemur fram, að lestir með börn úr höfuðbQrginni eru þegar komnar til Marthegau í Posen, i þeim hluta Póllands, sem Þjóðverjar hertóku. Þá er sagt að á 75.000 heimilum, utan Ber- línar sé lokið undirbúningi til þess að taka á móti börnunum. Nazistaflokkurinn sér um mót- tökuna á 10.000 heimilum og annast þar um börnin að öllu leyti. ÞJÓÐVERJAR HAFA NÓGA OLÍU OG BENSlN. Talsmaður þýsku fréttastof- unnar sagði erlendum blaða- mönnum í gær, að Þjóðverjar hefði nægan varaforða af olíu og bensíni — af öllum tegund- um —• eða einni miljón 'smá- lesta meira en í byrjun styrj- aldarinnar. Jafnvel, sagði hann, þótt Þjóðverjar fengi enga olíu frá Rúmeníu, myndi þeir kom- ast af. Fregnir f rá Rómaborg herma, að Þjóðverjar hafi tekið alla olíuframleiðslu Rúmeníu í sin- ar hendur og hér eftir fái Grikk- ir og Rúmenar aðeins ákveðið magn af olíu, en fyrri fregnir Iiöfðu hermt, að olíuflutningur til þessara landa hefði vei-ið slöðvaður. • I fyrrinólt gerðu Bretar árás á Le Havre og segjast flug- mennirnir liafa fundið loff- þrýstinginn af sprengingu í ol- íugeymi upp í 8000 fcta hæð. Sjóorusta á Mið-> jarðarhafi. Herskipið Ajax getur sér nýja frægð. - Sökkvir þremur ítölskum tundurspillum og laskar þ. fjórða. EINKASKEYTI FRÁ UNITED PRESS. — London í morgun. Breska flotamálaráðuneytið tilkýnti í gærkveldi, að Miðjarð- arhafsflotadeild frá Alexandriu hefði farið um alt austanvert Miðjarðarhaf síðari hluta síðastliðinnar viku, og einnig um mið- hluta þess, til þess að leita uppi ítalska flotann. Varð megin- flotans hvergi vart. En s. 1. laugardag varð beitiskipið Ajax vart við ítalska tundurspilla, þrjá talsins, um 80 mílur austur af Sikiley. Var hafin skothríð á þá af Ajax og tveir skotnir í kaf, en sá þirðji skemdist og komst hann undan, því að Ajax fékk nú veður af því, að eigi f jarri væri önnur ítölsk herskip. Leitaði hann þau uppi og hóf skothríð á þau, þrátt fyrir að þarna væri eitt beitiskip allstórt og 4 tundurspillar. Var þá komið undir kvöld. Laskaðist einn tundurspillirinn, en herskipin komust undan í myrkrinu. Herskipið York kom nú á vett- vang, Ajax til aðstoðar, en nú varð að bíða birtingar. Sást þá til tundurspillis með annan í eftirdragi, og var það sá, sem laskast hafði í orustunni kveldið áður. Hinn ítalski tundurspillir- inn lagði á flótta, en áhöfnin á þeim sem laskaður var, fékk hálfrar klst. frest itil þess að komast í bátana. Var svo tund- urspillinum, Artiglieri, 1620 smál., sök. Var þetta nýtt, vand- að skip. Send voru loftskeyti til Sikileyjar og skýrt frá hvar bát- ar tundurspillisins væru, svo að þeim bærist aðstoð. Veður var þó gott og bátamir ekki fjatri landi. Ekki var skylt að alþjóða- löguin að gefa slíka aðvörun sem þessa. Ajax skemdist lítið. Nokkurt manntjón varð á skipinu. Og ekkert tjón varð á neinti bresku herskipanna, nema Ajax, en yskemdirnar á honum eru ekki meiri en það að viðgerð getur farið fram án þess skipið leiti til hafnar. Ajax var eitt þeirra skipa, sem söktu þýska vasaor- ustuskipinvi Graf von Spee, en York, segir í breskri lilkynn- ingu, „er eitt bresku herskip- anna, sem dr. Göbbels hefir sökt". — I loftárás ítalskra flugvéla á bresku flotadeildina voru fjórar ítalskar flugvélar skotnar niður, en fleiri skemd- ust. — Breskir kafbátar hafa sökt nokkurum flutningaskip- um við ítalíu og Libyustrendur, tveimur 5000 smálesta flutn- inagskipum, einu 3000 smál. og einu 800 smál. Flutningaskipin voru vopnuð og E-bátar voru i fylgd með einu þeirra. 3000 Bandaríkja- menn í Austur-Asiu vilja komast heim. Einkaskeyti frá United Press. London í morgun. Það var tilkynt í New York í gær, að 3000 Bandarikjamenn i Kina, Japan og Hongkong vildi komast heim. Verða send skip til þess að flytja þá heim. Eitt er þegar lagt af stað frá San Francisco, en linuskipið Georg Washington leggur af stað frá New York n. k. laugardag sömu erinda. Það er eitt af mestu skip- um U. S. A. og hefir legið ónotað um hrið. ESJA liggur enn þá á ytri höfninni og ekki hefir tekist, þrátt fyrir margvíslega viðleitni, að fá upplýsingar um hvenær hún sé vænt- anleg upp að hafnarbakkanum. Athugun á skipi og farþegum heldur áfram í dag og væntanlega mun henni bráðlega verða lokið. Ferðín lieim ekk vel. Viðáal við Klemieiiísí Tryggvasoii hagffræðiog. Vísir hafði í morgun tal af Klemens Tryggvasyni (Þórhalls- sonar) er kom með Esju í gær. Hann lauk í sumar prófi við há- skólann í Kaúpmannahöfn í hagfræði (Statsvidenskab) með 217'/2 stig, sem ermeð allra hæstu prófum sem lokið hefir ver- iö. Skýrði hann blaðinu í höfuðatriðum frá undirbúningi und- ir ferðina og frá ferðinni heim. „Hvernig leið Islendingum í Khöfn undanfarna mánuði?" „Eg held yfirleitt vel þeim, sem þar voru búsettir, en hins- vegar komu nokkur vandræði til greina meðal þeirra, sem voru ákveðnir að fara heim i sumar. Það var nefnilega gert ráö fyrir, að Esja kæmi til Petsa- mo 25. ágúst, og íslendingarnir sem ætluðu heim bjuggu sig al- ment undir það, þannig að þeir sögðu upp atvinnu og lausum ibúðum, seldu húsgögn og ann- að þessháttar. Þá kom alt í einu fregn frá sendiráðinu, sem laust eins og reiðarslag yfir alla þá, sem ætl- uðu að komast heim, þess efnis, að ekkert gæti orðið úr heinir. för fyrstu vikurnar og það væri yfirleitt ekki nein trygging fyr- ir, að úr förinni gæti orðð. Þessi fregn sló skelfingu á fólk og margir gáfu upp alla von." „Hvað var tekið til bragðs?" „Sendiráðið ráðlagði öllum •þeim er gætu, að komast í vinnu aftur, en það vildi takast mis- jafnlega og yfixdeitt mynduðust almenn vandræði við þessa frestun heimferðarinnar." . „Þið hafið fagnað þvi, þegar þið fenguð vissu fyrir því, að Esja kæmi." ^Já, það gerðum við vissu- lega. Það vitnaðist fljótt að öll von væri ekki úti en hinsvegar vprum, við samt altaf milli yon- ar og ótta uns við fréttum hvaða dag skipið færi fráPet- samo. En það fréttum við ekld fyr en rétt áður en skipið lagði af stað?" „Var félagstíf landa okkar i Khöfn nokkuð öðruvisi en venjulega vegna bernáms Dan- merkur?" „Nei, félagslíf landa i Khöfn er með svipuðu sniði og áður. Það eru þar tvö starfandi fé- lög: íslendingafélagið og Félag íslenskra stúdenta. Rétt áður en við lögðum af stað var haldið landamót. Tóku þátt i þvi um 300 manns og er það eitt af fjölmennustu landamótum, sem haldin hafa verið. Annars hitt- ust Islendingar aðallega hjá sendiráðinu, sem greiddi götu íslendinga eftir mætti og fórst það yfirleitt vel úr hendi." „Og fei'ðin — hvernig gekk hún?" „Hún gekk vel og án þess að nokkuð sögulegt bæii til tíð^ ina. Hinsvegar kom krókurinn til Kirkwall okkur mjög á ó- vænt. Eg man, að þegar við vor- um komin yfir Eyrarsund, þá bjuggumst við fastlega við, að hættulegasti kafli leiðarinnar væri búinn." „Er Eyrarsund hættusvæði?" „Já, það' er það. Og þvi til sönnunar má geta þess, að á meðan við dvöldmn, i Stokk- hólmi kom fregn um það, að sænskt skip hefði rekist á tund- urdufl i Eyrarsundi og farist. Okkur fanst þess vegna við hafa sloppið vel." „Hvernig var umhorfs i Finn- landi?" „Við sáum litið, bæði vegna þess, að við fórum'yfir Finn- land aðaUega að næturlagi og svo af því, að landið, sem yið fórum um, var nær alt skógi vaxi,. Við sáum, ekki mikið af hernaðarskemdum, en sáum þó einsíöku rústir af hrundum hús- "um." „Hvert komust þið með járn- brautinni frá Stokkhólmi?" „Endastöðin var Rovaniemi. Þaðan er ca. 12 klst. ferð i bif- reiðum, til Petsamo. Vegurinn er góður, en umferð á veginum alveg gifurlega mikii, einkum af vöruflutningabifreiðum. —- Petsamo er um þessar mundir lífæð Finnlands, enda sigla þeir þaðan mikið til Ameriku." „Hvernig var umhorfs i Petsamo?" „Petsamo er eyðilegasti bær, sem eg hefi séð; landið i kring Frh. á 3. siðu.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.