Vísir


Vísir - 01.07.1943, Blaðsíða 1

Vísir - 01.07.1943, Blaðsíða 1
 Ritstjórar: Kristj án Guðlaugsson Hersteinn Pá Isson Skrifstofur: Félagsp rentsmiðjan (3. hæð) Ritstjórar Blaðamenn Augtýsingar Gjaldkeri Afgreiðsla Slml: 1660 5 llnur 33. ár. Reykjavík, fimmtudaginn 1. júlí 1943. 146. tbl. Bandamenn á Kyrrahafi ráðast á Japani á 5 stöðum Japanskir fangar i N.-Guineu Ráðast á þá ú, $alomonseyjuni, á og* ílu-^iiiiieii. við Sa Ioiiioii sey ja r A. "6 Ci Klinailau /s. B "7iuuls. 158 jfcUKA ! ig^ BKka Passaáe •>l»~Te(v> Kbr. *".BQUGA1NVILLE wai)|p GANONGGAIý «!, 162 I >.0n tong Java .Ci orrf Howo /s.) 'Paei/ic Ocean ciRoncsrfor Reef CHOISfUL.Httl6»». aiV/"e*ata Baij SANTA ISABEL £strt/a Bau ,Ndai U6owtfl NIW GEORGIA 3» SAN JOROE X'öi*N4UNU *' i ^eatukai < Buraku* *•., $AVÍ RUSSEU /S. I Stewori Í5, HENDER50N FIEtD GUADALCANAl> ,MARArWS/KE Þetta kort af Salomonseyjunum sýnir allar helztu eyjarnar, meðal annars Guadalcanal, Rendova og Nýju-Georgiu. Martinique: Robert landstjóri biður Washington ásjár. Til að forða blóðbaöi. Wyj1 Robert, Vichylandstjórinn á Martinique, hefir beðið stjórn- ina í Washington um að rétta sér hjálparhönd. Útvarpsstöð eyjarinnar hefir sagt frá því, að Robert hafi sent tilmæli um það til Washington, að þaðan verði sendur stjórn- arfulltrúi,- til þess að sjá um það, að skipt verði um land- stjóra. Sagði útvarpið, að hann hefði farið þessa leið, til þess að hindra blóðblað, sem virt- ist yfirvofandi, ef ekki yrði að gert. Það er vitað, að hagur manna er mjög þröngur á Martinique, sem er i Vestur-Indium, og eyjarskeggjar kunna svo illa stjórn Roberts, sem tekur skip- anir sinar frá Vichy, að um 100 manns flýja þaðan hvern dag. 1 Washington segja opinber- ir talsmenn, að þeir hafi ekk- ert heyrt um þessa málaleitan Roberts flotaforingja. Stjórn- málasamband hefir ekki verið milli stjórnarinnar í Washing- ton og landstjórans á Martin- ique síðan í aprílmánuði, er Bandaríkjamenn kölluðu heim I.ofíáiiís á Orel. Fátt eitt gerist markvert í Rússlandi þessa dagana. Ein- göngu loftdrásir rjúfa kyrrðina. Rússar hafa enn gert árás á Orel og virðist þeim standa stuggur af stöðvum Þjóðverja þar, vegna þess að þeir eru þar austast. Þjóðverjar halda líka uppi víðtækum njósnaleiðöngr- um, og gera árásir að baki rúss- nesku víglínanna, en þær eru á lítinn mælikvarða. Þeir haí'a einkum látið til sín taka hjá Leningrad að un'danförnu. Þýzku skipi var sökkt á Finn- landsflóa í gær, að sögn Rússa. fulltrúa þann, sem þeir höfðu haft á eynni um nokkurt skeið. Martinique er eina franska nýlendan, sem lýtur enn stjórn Vichy. Einkatúlkur Hitlers í fangelsi Kanadiskur herforingi, sem var tekinn til fanga í Dieppe, en slapp úr haldi, segir frá því, að Paul Schmidt, einkatúlkur Hitlers sé hafður í fangabúðum. Foringinn átti einu sinni tal við Schmidt, i ágústmánuði, og barst talið að striðinu eins og vænta mátti. Sagði Schmidt, að ef Þjóðverjar tæki ekki Stalin- grad og Rommel gæti ekki brot- izt i gegnum varnir Breta aust- ur til Kairo, þá væri Þjóðverjar búnir að tapa stríðinu og gæti aðeins haldið áfram að berjast, þangað til þeir fengi frið. Tveir njósnarar tekn- ir í Bandaríkjunum. 1 New York hafa verið hand- teknir tveir njósnarar síðan um helgi. Annar þeirra hafði sent upp- lýsingar um skipaferðir og her- flutninga í pósti til Evrópu og var hann handtekinn á sunnu- dag. Hinn, sem er af hollenzk- um ættum, gaf sig þá á vald lög- reglunni. Hann hafði bæði afl- að hinum samskonar upplýs- inga, en auk.þess náði hann í teikningar af flugvélum, sem var verið að framleiða í verk- smiðju í New York. Víðast hefir orðið lítið um varnir enn. — Sóknin ákveðin í apríl. Hersveitir bandamanna á suðvesturhluta Kyrra- hafsins hafa byrjað hernaðaraðgerðir, sem eiga að vera upphaf þess, að Japanir verði reknir af þessu svæði og jafnframt undirbúningur að allsherjarsókn gegn veldi þeirrá. Hafa hersveitir undir stjórn MacArthurs gengið á land á ýmsum eyjum fyrir norðan Ástralíu. Það var tilkynnt seint í gærdag, að amerískar hersveilir hefði gengið á land á Rendova-eyju í Salomonseyjaklasanum með aðstoð herskipaflota. Nánari fregnir voru ekki um það, hvernig gengið hefði. Þær fregnir komu hálfum sólarhringi síðar, en um. sama leyti bárust fregnir um það, að bandamenn hefði eiimig gengið á land á Nýju-Georgiu og loks væri þeir farnir á stúfana á Nýju-Guineu og við hana. Japamr hafa farið halloka fyrir bandamönnum á Nýju- Guineu að undanförnu og þessi mynd er frá fyrri bardögum þar. Fremst á myndinni eru þrir niðurlútir japanskir fangar, sem tveir Ástraliumenn gæta. Þar réðust bandamenn á land hjá einni mikilvægustu bæki- stöð Japana, Salamaua. Auk þess gengu hersveitir á land á tveim eyjaklösum við austan- verða eyjuna. Rendova. Rendova-eyja er um 200 km. norðvestur frá Guadalcanal og er þannig sett, að frá henni er aðeins 8 km. sund yfir til Munda — stærstu flugstöðvar Japana i nágrenni Guadalcanal. Eyjan er fjöllótt og mjög skógi vaxin. Japanir veittu þegar mót- spyrnu, er ' Bandarikjamenn gengu þar á land, en hún var ekki mikil. Þó var enn barizt þar, þegar seinast fréttist. Ef bandamenn geta komið sér fyrir á Rendova-ey, þá verða þeir þannig settir, að þeir geta skotið á Munda-flugvöllinn. Nýja-Guinea. Sóknin á Nýju-Guineu hófst ekki fyrr en skömmu eftir mið- nætti í nótt og áður hafði verið haldið uppi miklum loftárásum á þá staði, sem ætlunin var að ráðist á. Japanir snérust þegar til varnar og er barizt enn hjá Salamaua. Bandamenn hafa haldið uppi svo strangri loftsókn gegn Sala- maua að undanförnu, að Jap- anir eru orðnir mjög aðþrengd- ir þar. Hafa þeir orðið að flytja allar birgðir þangað landveg því að hvert það skip, sem hætti sér þangað í björtu, var samstundis sent niður á marar- botn af sprengjuflugvélum MacArthurs. Kafbátar hafa líka verið notaðir i flutningum þang- að. — Nýja-Georgia. Þegar tilkynningin var gefin í gær um landgönguna á Ren- dova-eyju, var ekkert minnzt á það, áð jafnframt hefði verið ráðizt á Nýju-Georgiu. Það er á þeirri eyju, sem Munda flug- stöðin er og eyjan er öll vel viggirt af Japönum. Lögðu þeir kapp á að tryggja aðstöðu sína þar, þegar þeir urðu að hrökkl- ast burt af Guadalcanal. Einu fregnirnar, sem hafa borizt af bardögunum á Nýju- Georgiu eru á þá leið, að Banda- ríkjamenn hafi lagt til atlögu við víggirðingar Japana. Við Nýju-Guineu. Eyjarnar, sem bandamenn réðust á við Nýju-Guineu eru við austurodda hennar. Annar cyjaklasinn, sem þeir réðust á, heitir Trobriand-eyjar, en hinn er Woodlark-klasinn. Þær eru í norður og norðaustur frá Milne-flóa, sem hefir komið við sögu. Trobriand-eyjarnar eru um 440 km. vestur af Guadal- canal, en Woodlark-eyjar eru aftur 225 km,. suðaustur af þeim. Engar fregnir hafa borizt af bardögum þ'arhá, en þeir munu hafa verið smávægilegir. Undirbúningurinn. I fregnum frá Ástraliu segir, að það hafi verið ákveðið fyrir tveim mánuðum, að leggja í þessa sókn. í lok apríl-mánaðar kom Halsey flotaforingi til fundar við MacArthur í Mel- bourne og þá lögðu þeir á ráðin um þetta. Það er skýrt frá þvi i fregn frá Bandaríkjunum, að hernað- araðgerðirnar á og við Nýju- Guineu sé undir beinni stjórn MacArthurs. LOFTÁRÁS A DARWIN. Japanir hafa gert enn eina árangurslausa tilraun til að ráð- ast á Port Darwin í Norður- Ástralíu. I gær sendu þeir þangað 27 sprengjuflugvélar og 21 orustu- vél. Átta af árásarvélunum voru skotnar niður, en tvær þeirra voru auk þess laskaðar. Tjón varð að þessu sinni óvenju- lega mikið meðal verjendanna, þvi að 6 Spitrire-vélar voru skotnar niður. Tveir flugmann- anna komust af. Skemmtiíerð Hvatar. Sj álf stæðiskvennaf élagið Hvöt fór skemmtiferð í gærdag. Haldið var af stað frá Rvík á Kambabrún og var staðnæmst þar til að skoða hið fagra út- sýni. Haldið var áfram til Hveragerðis og kaffi drukkið, en síðan haldið að Sogsvirkjun- inni og virkjunin skoðuð. Á Þingvöllum neyttu konur mið- degisverðar og undir borðum voru ræðuhöld, söngur og upplestur. Ferðanefndin og fé- lagskonur hafa beðið blaðið að færa veitingamanninum á Þingvöllum sipar beztu þakkir fyrir hina framúrskarandi framreiðslu þar. Mjög margar konur tóku þátt i þessari ferð félagsins og skemmtu þær allar sér hið bezta. Hermenn stela þvotti, 1 nótt er leið gerðu amerískir hermenn sig seka um þvotta- stuld á Kringlumýrarvegi. Mennirnir voru tveir og hafði lögreglan hendur í hári þeirra. Atvik til þessa máls voru þau, að laust f yrir kl. 5 í morgun var kært á lögreglustöðina að út- lendir hermenn væru að stela þvotti af snúru við Kringlumýr- arveg. Er íslenzka og erlenda lög- reglan kom á staðinn voru mennirnir farnir þaðan, en lögreglunni var gefin visbend- ing um hvert hermennirnir hefðu farið. Veitti lögregan þeim eftirför og náði þeim fljótlega. Voru mennirnir tveir, báðir ölvaðir og var farið með þá á lögreglustöðina. Við leit hjá þeim fannst hjá öðrum þeirra karlmannsnáttföt og kvenbuxur, . sem horfið hafði af snúrunni. Chester Davies, sem var yfir- maður matvælafrarnleiðslunnar í Bandaríkjunum, heí'ir sagt af sér. Gerði hann það vegna þess, að' þingið felldi að greiða upp- bætur á landbúnaðarafurðir. Nýr maður hefir þegar lekið við, Marvin Jones, dómari, sém var forseti maívælaráðsteí'n- unnar í Hot Springs. Daily Telegraph birtir þá fregn frá Stokkhólmi, að ýmis þýzk fyrirtæki, t. d. i Wupper- tal, Essen og Berlín hafi orðið að tilkynna sænskum viðskipta- vinum sínum, að þau geti ekki staðið við skuldbindingar sínar um afgreiðslu pantana. Sama er um Phillips-verksmiðj'urnar í Eindhoweu. • Til London hefir borizt ein- íak af blaði, sem gefið er út á laun i Torino á Norður-Italiu. Það heitir Italia Libera — Frjáls Italía. Aðalfundur Tann- læknafél. íslands. Tannlæknar skora á ríkisstjórn að auka innflutning ávaxta. Tannlæknafélag Islands hélt aðalfund sinn á Ákureyri að þessu sinni, og stóð hann dag- ana 25.—26. júní. Á fundinum voru mættir allir íslenzkir tannlæknar. Voru tekin til meðferðar ýms fagleg efni. I stjórn voru kosn- ir Hallur L. Hallsson formaður, frú Thyra Loftsson gjaldkeri, Tlieodor Brynjólfsson ritari. Voru þau öll endurkosin. Vara- maður í stjórn var kosinn Björn Br. Björnsson. Sam- þykkti fundurinn og sendi ríkis- stjórninni eftirfarandi ályktun: „Aðalfundur Tannlæknafé- lags Islands haldinn á Akureyri dagana 25.-—2,6. júní 1943, leyf- ir sér að skora á hæstvirta ríkis- stjórn íslands að hún leyfi ó- hindraðan innflutning á ávöxt- um til landsins, eftir þvi sem kringumstæður leyfa. Jafn- framt skorar fundúrinn á ríkis- stjórnina að fella niður hina háu tolla, sem verið hafa á þess- ari fjörefnariku og heilsusam- legu fæðu, eða færa þá niður að miklum mun." Óverkaður saltfiskur hækkar. Fisksölusamningurinn milli íslendinga og Breta frá 27. júní 1942 hefir verið fram- lengdur til næstu áramóta. Breytingar hafa nær engar verið gerðar frá því sem áð- ur var. Eina verðbreytingin er fólgin í því, að óverkaðus salfiskur hækkar um SV2%,í kr. 1.27 pr. kg. frítt um borð, miðað við fyrsta flokks salt- fisk, og aðrar tegundir-hlut- fallslega. Saltfiskbirgðir í landinu eru mjög litlar. VerðJækkun saumalauna, Verðlagsstjóri auglýsir í dag lækkun saumalauna á karlmanna- fötum í 300 kr. (einhneppt) og 310 kr. (tvíhn.). Lækkun nemur 7 kr. Um svipaða lækkuti er að ræÖa á kvenkápum og drögtum. Saumalaun á hraÖsaumu'Öum karlmannafötum verða 254 kr. Þá hafa um leið ver- ið lækkúð saumalaun á kápum og drögtum hjá kjólasaumastofum.