Vísir - 17.04.1946, Blaðsíða 4

Vísir - 17.04.1946, Blaðsíða 4
V I S I R Miðvikudaginn 17. apríl 1946 VISIR ^Bl é DAGBLAÐ Utgefandi: • BLAÐAtfTGÁFAN VlSIR H/P Ritstjórax: Kristján Guðlaugsson, Hersteinn Pálsson. Skrifstofa: Félagsp'rentsmiðjunni. Afgreiðsla: Hverfisgötu 12. Símar 1660 (fimm línur). Verð kr. 5,00 á mánuði. Lausasala 40 aurar. ______Félagsprentsmiðjan h.f. ____ PáskafríiS. Guðmundur Acfúsfsson Margan mun hafa sett hljóðan, ér þau sorglegu tíð- 'indi spurðust um slysið á Hátcigsveginum, scm Guð- mundur litli Ágússlson varð fyrir. Hann andaðist rúmum sólarhring eftir að slysið varð og fékk aldrei meðvit- und. Muggur litli, en svo var hann ávallt kallaður, verður jarðsettur laugardaginn fyr- ir páska. |áskafríið, — lengsta almannafrí ársins, - er að hefjast. Flestir munu því fegnir, nema þíngmennirnir, sem komast ekki heim tfl kosningaundirbúnings, af þeim sökum að van- tfaustið hefur enn ekki verið rætt og verður væntanlega ekki rætt fyrr en eftir páska. •Verða þingmenn þvi að halda kyrru fyrir eða gera sér að góðu að skreppa heim til sín til stundardvalar, en ekki til starfs og striðs. Annars má sjá á svipbragði í'ólks yfirleitt að það hugsar sér að nota fridagana sem bezt, sækja til þeirfa þrótt eftir langan, cn ckld jsjrángan vetur, með þv-í að vart heí'ur annar vetur reynzt mildari um margra árá skcið, þótt myrkur skammdegisins sé altaf samt við sig. Unga fólkið í kaupstöðunum heldur til fjalla með nesti og nýja skó. Þetta er orðinn f'astur siður og hann er góður og lofsverður. Islancf þarf að eiga og eignast þróttmikla æsku til þess að framtíðin sé tryggð, en mjög hcíur ú skort að almenningur notaði sér f jallafcrðir og útilíf til uppbyggingar, andlega sem líkam- lega. 1 sumum kaupstöðum landsins víðgengst enn i dag, að fólk húkir inni alla daga og sér tæpast sól, nema í gcgnu'm gluggana. A þetta einkum við um kvenfólkið, sem veitir þó sannarlega ckki af útivist frekar en öðrum. Þeir, sem halda kyrru fyrir í l)æjunum, nota dagana til guðrækilegra iðkana eða eí' til vill annarra hluta miður sæmandi. Dimbil- vikan eða hin kyrra vika var áður og fyrr hátíðlegri haldin en' nú, enda eimdi þár eftir af kaþólskum sið og gerir enn, svo sem raunin sýnir einnig á ýmsan annan hátt innan kirkj- unnar. Hvorki heiðni né kaþólska hefur verið upprætt hér tibfulls og má það teljast undar- legt fyrirbrigði" sem bendir til að íslendingar séu fastheldnari við gamlar venjur, þótt þeir að hihu leytinu geti verið lausir á kostunum og api það oft eftir öðrum þjóðum, sem sízt skyldi. Ytri kirkjusiðir hafa annars sáralítið gildi, en á mestu veldur að kirkjunnar þjönar flytji hið lifandi orð, sem finnur hljómgrunn í hugum fó'lks og hjörtum. Musteri guðs eru hjörtun, sem trúa, þótt hafi þau ei yfir höfði Muggur var fæddur 2. des. 1936, og var aðeins níu ára gamall. Foreldrar hans eru þau hjónin Sigrún Stefáns- dótlir og Ágúst •Gissurarson, Mcðalholli 21. Þeim er kveð- inn þungur barmur af frá- falli bans, því enginn getur skilið þá sorg nema sá, sem reynir, að sjá barri sitt mitt í blóma æskunnar hverfa svo skyndilega á brott. Hann var eini sonur þéirra ,og yndi og augastcinn ásamt dóttur- inni htlu,' sem eftir lifir. Áð- ur hafa þau orðið á bak að sjá lítilli dóltur sinni. Fyrir slultu síðan liafði Muggur staðið á bafnarbakk- anum og 'horft með tárin í augunum á eftir bálfsystur sinni og frænku sinni litilli, sem hafði alizt upp me'ð honum. Þær voru að flytja vestur úm haf, og þar sáust þau þrjú síðast. Mér er ljúft að minnast Muggs litla. Hann var góður sonur og góður drengur, sem öllum þótti vænt um,~ sem þekktu hann. Núna, þegar sólin er að hækka á lofti ofí viðkvæma dreng mun ávallt lifa hjá þeim, sem þekktu hann. Foreldrum sínuin mun hann alltaf standa fyrir hugskotssjónum eins og þegar hann var hjá þeim, eins og þegat hann,. glað- ur og fullur af lífsþrótli, bljóp út i síðasta skipti, og veifaði mömmu sinni inn um gluggann — bann ætlaði að vera aðeins örlitla stund úli í góða vcðrinu. Enginn veit'allar þær bam- ingju- og glcðistundir og á- liyggjur með, sem liann í þcssi rúmlega níu lifsár sin veitti foreldrum sinum. Eins er það með okkur frænriur og vini, sem syrgjum hann, að það er ekkert hjá sorg forcldranna, það vitum við öll, sem höfum fylgzt með þcssum döpruslu dögum í lífi þcirra. En.þau eiga það bezta, scm nokkur getur átt eftir látinn ástvin, hreina og fagra minningu. Hún ein og vissan um endurfund að skyldustörfunum héf á jarð- ríki lóknum er fVess megnug að lina þenna mikla barm. Mummi. þak, sagði Einar Benidiktsson í samræmi við; sumardaí,urdnn fyrsli var , kennmgar Krisls og postulanna. Ymsir þeir|nándj var Muggur litli far- menn, sem þykjast vera trúaðir eru afvega Jeiddir, og sýna það bezt með skorti umburð- - íirlyndis í orðum og gjörðum. Þótt slíkir menn íæli frá frekar en laði að, er trúhneigðin hverj- aim manni í brjóst borin og trúin er einkamál hvers manns, sem á að sýna sig í verkunum fyrst og fremst. Allt annað er cinskis virði og jafnvel verra en ekki. Sönn trú er um- burðarlynd, en það þiðir jafnframt að hún er frjálslynd, — laus við kreddu og dægur- bras. Skulu þessi mál ekki frekar rædd, en aðeins vakin athygli á að mestu trúmálaspek- 'ingar heimsins hafa sótt andans auð í einver- iina upp til fjalla, en það sannar eitt og út íif fyrir sig að útilíf er hverjum manni sam- boðið og menn geta jafnt þjónað guði sínum, hvort sem þeir fara einir eða sitja í hópi | manna í guðsnúsum. Er'hér þó á engan hátt veizt að kirkjurækni. Hún er góðra gjalda iVei-ð fylgi hugur máli. Njótið heil páskafrísins! var inn að hlakka til að fara- í sveitina. Hann var búinn að biðja foreldra sína um að fá að fara á sumardaginn fyrsta. Hann elskaði sveita- lífið, gróðurinn, blómin, dýr- in — náttúruua sjálfa. Hún hafði tekið bann föslum tök- um, ein's og títt er um heil- brigða drengi. Muggur litli var g(')ður fclagi í sínum lióp, fjöriigur og fullur af gáska, e.f-svo,-bar við, eins Ög dicnííjitm cr títl, en'aftur bægur og rólegur og sér- staklega orðvar. Gjafmildur var Muggur litli og vildi á- vallt gefa öðrum af, ef hon- um áskotnaðist eitthvað. Minningin um þenna góða finsamleg grein um Island í nossku HaðL Þann 9. marz birtist í norska blaðinu Nordlys, sem gefið er út í Tromsö, grein um ísland. Grcin þessi heitir „Saga- öcn i vest. — En sjögutt í'orteller om hendinger og inntryk fra Icrigsárene", og er viðtal við norskan sjó- liða, Kristian Kristiansen að nafni, sem hér var flcsl stríðs- árin. Grcin þessi er mjög vin- samlcg í garð Islendinga og það er cinnig Ijóst af. henni að Norðmaður sá, sem blað- ið á viðtal við, hefir vitað, hvað gcrðist umhvcrfis hann, meðan * hann var hér. Er grcinin að því feyti frábrugð- in mörgum greinum, sem er- lendis birtast um Island og Islendinga, að í þeim úir og grúir af missögnum, en í þessari er varla nokkra mis- sögn að finna. 1 lok viðtalsins scgir Kristiansen: „Að lokum vil eg scgja, að Norðmenn ættu að gera meira af því að fara til Is- lands í leyfisdögum sínum. Flestir munu kunna vel við sig þar í landi, og það er víst, að Islendingar munu gera það, scm í þcirra valdi stendur, til að Norðmönnum falli vcl við þjóðina og land- ið. Því að við erum bræðra- þjóðir, þótt úlbaf aðskilji löndin". Handrita- Eftirfarandi bréf cr frá Þ. P. umræðurnar. Hann segir: „Eg vil fyrst og frcmst þakka hr. prófcssor Guð- forandi Jónssyni^ fyrir hið ágæta og skilmerki- icga svar hans til frú dr. Lis Jacobsen, sem áreiðanlega mnn hafa rýrt „doktorst'ildi" sitt að miklum mun með öðrum eins þvættíngi o'g staðleysum, sem'hún notaði máli sínu til sönn- unar. — íslenzku handritin voru flutt héðan i þann mund, cr „hyllingin" átti sér stað i Kópavogi og eftir hana. Danir munu aldrei geta losað sig við þann smánarblett, er hinn danski liöfuðsmaður i nafni Danakonungs skóp þeim, er hann skipaði 10 hermönnum með brugðna bysstistingi að baki Árna lögmanns. * iTár gamal- Eigi nninu íslendingar nokkúru mennisins. ,sinni gleyma þessum atburði, þeg- ar gamalmennið grátandi sam- þykkti nauðugur að ofurselja landsmenn ein- veldi Danakonungs. Sjálfsagt munum við sam- þykkja að fyrirgcfa þetta „diplomatiskt" séðr cn annálar timabilsins munu sí og æ endur- spcgla atburðina i hugum komandi kynslóða. Þó má vissulcga segja, að megnið af handrit- um okkar hafi verið flutt til Danmerkur á þvi tímabili, er kalla má „Belsen"rtímaJ»il íslcnd- inga. * Abyrgðin. Hverjir báru ábyrgð á hungurfalli Islendinga frá þessum tímum? ÞaS. voru Danir. Þcir fluttu hingað maðka 03 myglaða matvöru, sem ekki þótti boðleg skcpn- nm landsmanna. Allri þcssari matvöru varð að fleygja i sjóinn og, jafnvel hafa varðmenn i f.iörunni til að hindra þá, er^ voru nær að dauða stói'skcmmdu matvöru, er á land rak. * Móðu- A þessu tímabili tóku Móðuharðind- liarðindi. in liöndum saman við hinn Iclcga að- flulning Dana á ncyzluvörum. til landsins og felldu tvo fimmtu hluta lands- manna úr hor og hungri. Sáu Danir þá eigi annað ráð vænna en að gcfa verzinnina frjálsa skömmu eflir þcssa atburði. Jafnvel kom til mála, að flytja þá hungurflokka, er hér drógu fram lífið, á józku heiðarnar í Danmörku, þvi að búizt var almcnnl við, að þcir yrÖu ann- ars hungurinorða. Nýir kaupendur Vísis fá blaðið ókeypis til næstu mánaðamóta. Hi'ingiS í rfffliai;l660 og tilkynnið nafn og heimilis- fang. Tilraunir Á þessll tímabili rcyndu íslcnzk- fræðimanna. ir fræðimenn að bjarga óbætan- legTim verðmætum landsmanna. mcð því að flytja þau til höfuðborgar ríkis- iris. Nú hafa stórvcldi hcimsins viðurkennt sjálfstæði íslands. Sú viðurkcnning gctur aldrei kallazt fullkomin, fyrr en öll kurl eru komin til grafar, nú að stríðinu loknli. Efast eg ekki um, að íslcndinagr megi fullkomlega tréysfa- stuðningi Bandaríkjanna, þar til málin eru far- sællega til Iykta Icidd, .— cn þau urðu fyrst lil að viðurkenna sjálfstæði okkar. Einnig munu Brctar verða okkur vinvcittir í þcssum málum. Réttmætar Vonast eg fastlcga til, að Danir kröfur. skirrist við þeim vandræðimi, scm þeir vissulega munu af hljóta, ef þeir ætla sér að þverskallast við svo réttmæt- um kröfum íslcndinga, cn fari svo, vildi cg sízt ve*a Dani, þcgar hungurvofusögur íslend- inga þessarra tímabila, cr þeir báru ábyrgð á, yrði rakin fyrir alþjóða-dómstóli cða þá lögð fyrir Öryggisráð samcinuðu þjóðanna." * Lökaorð. Margt er satt og rétt af þvi, sem Þ. P. segir í bréfi sinu, og munu þcir margir, sem cru honum sammála um að allt vcrði aS gera til að heimta handritin úr hönd- um Dana, því að þeir eiga engan rétt til þcirra. Ættu þeir' í rauninni að afhenda handritin hiS bráðasta, til jþess að ekki verði mciri umræJð- ur um þeftá mál, því að þær geta síður en svo orðið Dönum til sóma eða aukins álils.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.