Vísir - 09.11.1946, Blaðsíða 2

Vísir - 09.11.1946, Blaðsíða 2
VÍSIR Laugardaginn 9. nóvember 1946 Þarna er hjólaskip á ferð upp eftir Dóna. Það er undir stjórn Bandaríkjamanna. Rússar hafa á hendi stjórnina á hinuni bakka fl.iótsins. HERSTEINN PALSBDN: " . . ' Hin bláa Dóná er alls ekki blá .;•;.-- ; ;• ; t' i • • ,.i -f-.,. . T^ótt skáldin hafi keppzt . við að syngja um feg- úrð hinnar bláu Dóná, er erfitt að koma auga á bláa litinn, hafi hann nokkuru sinni verið til. Þegar við islenzku blaða- mennirnir vorum á flakki okkar á menginlandi Rvrópu í sumar, fenguni við meðal annars að sjá Dóná. Eg játa, að eg hélt að hún mundi vera himinblá á litinn og svo tær, að sjást mundi til botns. Eg held jafn- vel, að eg hafi ekki verið sá eini í ferðinni, sein liafði þá fáránlegu hugmynd. Þvi að Dóná er alls ekki blá. Kann- ske hún hafi verið það endur fyrir löngu og skáld þeirra tíma hafi engu logið. En hún er það að minnsta kosti ekki núna, þvi að Jiún er grá, mó- rauð eða græn ef tir ástæðum, oftast likari jökulánum okk- ar hér heima en nokkuru öðru. Við komum fyrst að þess- ari lifæð Mið-Evrópu á næt- urþeli — um klukkan eitt eftir miðnætti. Um morgun- inn höfðum við farið frá Prag um kl. 9, haldið fyrst til Karlovy Vary, en þaðan í suðauslur til landamæranna þýzku. Gildir bændur. Þella er skemmtileg leið, einkum þegar fer að nálgast landamærin. Þá er komið i Bæheimsskóg, en þar eru sagðir hinir gildustu bændur í Tékkóslóvakiu og Þýzka- landi. Ekið er um lág fjöll, skógi vaxia frá dalbotnum viða og upp á tinda. Þar þárf enginn að kviða eldiviðai'- skorli, enda voru víða miklir brennihlaðar við bæina. Var oft talsverður spölur milli þeirra og eru þeir hinii' myndarlegustu og bera þess Ijósan vott, að þarna standa menn betur að vígi i lifsbar- áttunni en viðast — ef ekki alls staðar — þa.r sein- við höfum l'aiið um. • • Fjórar biíanir. En þótt leiðin sé falleg, gela óhöpp komið fyrir og þenna dag voru þau fleiri en nokkuru sinni. Það sprakk hjá okkur 4 — fjórum — sinnum. Við höfðuni brjá varahjólbarða, suma lélega og voru þeir settir undir, meðan þeir entust. í sið- asta skiptið, sein sprakk, voru menn orðnir uppgefnir, ekki að kröftum kannske en að minnsta kosti á skápsmunum. Þá var vakið upp i þoi-pi einu 'rétthjá og fjórir menn fengn- ir i vinnu. Þeir töluðu mik- ið á meðan og var eg of t í vafa um hvort þeir töluðu i rauninni þýzku eða Lundúna- ensku, svo var málið bjagað. Engir töfrar. Við ætíiiÖum lil Linz i Austurríki þenna dág, en komumsl ekki nema til Passau og vorum þar um nótfina. Passau er Iítil borg og stentlur á tanga, sem myndast þar sem Inn fellur i Dóná úr suðri. Það var íag- u rt veðlir og heiðskírt loft, en of heitt, þegar við sáum þessa lífæð Mið-Evrópu í fyrsla sinn, daginn eftir að við komum þangað. En við, sem höfum triiað skálduniim, urðum fyrir von- brigðúni. Við höfðum búizl við að sjá tært og fagurt fljót, sem hnigi tignarlega í állina til sólarupprásarinnar. En við sáum ekkert því líkt, við sá- um gráa móðu, sem valt á- fram í ótal hringiðum, Ijólt og kuldalegt — rétt eins og skítug jökulá heima á íslandi. Við fórum yfir Dóná í myrkri, er við komum til Passau, en er við hcldum það- an, fórum við austur yfir Inn og siðan upp bratta brekku. Þar gátum við hlið yí'ir borg- ina og ármótin. Að Dóná aftur. Dóná hvarí' okkur, þegar við vorum komnir upp á hæðina á eystri bakka Inn. Við litum sem snöggvast yt'- ii- ánnót'm, eins og mcnn nénia oft sfáoar urídir Ing- ólfsfjalli, til þess að virða fyrir stT, hvernig Ilvitá gleypir í sig Sogið, téert og blátt, En þarna var enginn raunur, báðar árnar voru gráar og þungbúnar. Eftir siuttan akstur vorum við komin að landannerum Austurrikis. Þar var einn maður á verði, hann leit sem snöggvasl á skilríki okkar, en beilsaði siðan að hermanna- sið og við bárum höndina upp að húfunni eins og hershöfð- ingjar og brunuðum inn i fyrsta landið, sem Hitler lagði undir sig. Við ókum lengi um fagrar byggðir, sem bám lítil merki ófriðarins, en loks tókum við aítur stefnu á Dóná og allt í einu blasti hún við okkur á ný. Landamærin. Þegar við komum að móð- unni miklu aftur, var orðin mikil breyting á benni. Hun var ekki orðin blá, nei, hún var jafn grá og Ijót sem fyrr, en nú var hún orðin að landa- merkjaá. Við ókum eftir liægri bakkanum, Banda- ríkjamegin. Á hinum bakk- anum voru Bússar. Þarna vár Dóná hluti af járntjald- inu, sem CburchiU sagði að lægi uni álfuna þvera, frá Eyslrasalti til Adnahafs. Við ókum meðfram því um 10 kílómetra leið unz við kom- um til Linz. 1 sclbaði og á sundi. \regurinn liggur alveg við fljótið, nokkrir metrar eru niður að þvi. Á báðum bökk- unum lá fólk í hundraðatali og bakaði sig i sólinni, þörn, unglingar og fullorðið fólk, karlar og konur. Úti á sjálfri ánni sáust óteljandi kollar, sem bárust fyrir straumi eða klufu bann með sterklegum sundlökum. Þó voru þeir fáir, sem hættu sér út á ána miðja. Vafalaust hefðu fiest- ir þeir, sem þarna voru, getað synt yí'ir ána með litlum erf- iðisnuinum, en slíkar heim- sóknir eru ekki vel séðar' nú á límum, enda bannaðar. Um ána miðja er liin ósýnilega markalína milli hernánis- svæSa Bandaríkjamanna og Rússa. ' Brnnii' kroppar. Mörgum þykir fjallainenn- irnir okkar brúnir, þegar þeir haí'a verið á flakki um i'jölí og fj-rnindi. Ekki geta þeir þó keppt við fólkið þarna þótt loftið sé tærara á f jöllun- um bér heima. Maður gat lialdið, að maður æki fram- hjá eintómum Rauðskinnum vestan úr Ameríku, svo voru skrokkarnir brúnir — ekki aðeins höfuð og hals og Iiand- leggir, nei, ailur likaminn, „svo langt sem augað eygði", þvi að skyiur sumra voru ekki stærri en svo, að við liggur að blökkiuncnn í Mr- iku mundu vei-a f eimnir við að klæðast slíkum flíkum. Það er heldur ekki til efni í sundföt fremur en annan fatnað þarna. Fram á nótt. ' Fólkið er eldci aðeins að busla í ánni meðan sól er bæst á lofti. Einu sinni geng- um við fraiii iúeð líenni, þeg- ar birtu var tekið að bregða. Þá sáUst enn nokkurir á sundi og á einum stað kom IítiII snáði hlaupandi yfir veginn — hann virtist eiga heima í húsi fyrir ofan hann — slökk niður fyrir hann og út í bát, sem lá bundinn við bakkann. Þar skimaði hann i kringum sig sem snöggvast og stakk sér til sunds. Þegar hann kom úr kafinu, var hann kominn 50^—100 metra niður eftir ánni og synti hrati. Bundin skip. Allir vita, af fréttum blað- anna, að þegar Rússar sóttu upp með Dóná, flýðu Þjóð- verjar með allt, sem þeir máttu undan koma. Margt varð þó að skilja efíir, þvi að vegir voru í ólestri og járn- brautirnar viða rofnar. En umferðin á fljótinu gat hald- ið áfram og öll skip, sem hægt var að hreyfa, skriðu upp eftir Dóná, rúmensk, ungversk, austurrísk. Þegar vopnaviðskipti hættu, voru þau nær öll á hernámssvæði Bandaríkjamanna 'og fjöl- möi'g þeirra liggja bundin við bakkann hjá Linz. Þar lágu þau hvert utan. á öðru og hvert fyrir aftan annað á stóru svæði, höfðu ekkcrt að gera annað en að veita eig- endum og áhöfn húsaskjól. Skip á ferð. Þó sáum við eitt skip á ferð. Þegar við komum fyrir bugðu á veginum, svo að áin opnaðíst enn betur fyrir okk- ur, kom allt i einu hvítmálað fljólaskip í Ijós framundan. Þetta var hjólaskip, sem var á leið upp eftir ánni og busl- aði mikið, en á þiljum var hvert rúm skipað. Farþegarn- ir virtust þannig búnir, sem væru þeir í skemmtiferð og þegar við námum slaðar til að taka m'ynd aí' skipinu, vcifuðu .þeir lil okkar gl.að- lega. Litlu síðar sáltm við hraðskreiðan vélbát bruna niður cftir ánni í atlina til Linz. Hann hafði ameríska fánann uppi á skut. Þetta vár eftirlitsbátur, sem gætti þess, að enginn færi óleyfilega yfir ána. Hermann Göring Wcrke. Sé haldið til austurhverfa Linz, niður með Dóná, blasa brátt við byggingar þess fyrirtækis, sem var h'ð mesta i Austurríki, stálsiniíjurnar, sem bera nafn ilermanns Görings. En þar er kyrrt og hljótt, ekkert unnið, bræðslu- ofnarnir kaldir og tómir, allt útítautt. Þarna unnu tugþús- undir manna áður við að smíða vopn fyrir Þjóðverja, nú eru þeir allir'horfnir út í buskann. Þeir, sem heppnin hefir verið með, hafa fengið eitthvað aniiað að starfa, en þeir eru þó langtum fleiri, sem hafa ekkei't fyrir stafni, gera eklcert annað en að velta fyrir séiv hyerriig þeir eigi; að afla matar i næsta mál handa sér og sínum. Flóttafólk. Sé ekið eftir þjóðveginum frá Linz til Enns, en þar er farið yfir samnefnda á, þegar halda skal til Vínar, er ekið á nokkurum kafla framhjá út- jaðri járnbrautarstöðvar- innar i Linz. Þar standa jafn- an f jölmargir vagnar, vagnar til flutninga á vörum og stór- gripum. Engar vörur eru til, til að ferma þá og engir stór- gripir heldur. En það er búið i þeim. Þeir eru heimkynni flóttafólks úr austurhluta Austurríkis og löndunum enn austar. Það er þarna á vegum UNBRA, sem gefur þvi að borða og reynir að leysa vanda þess, en það er ekki auðvelt. Hjólbarðá- hallæri. Þegar við komum til Linz, voru aðeins þrír hjólbarðar af sjö, sem voru með i ferð- inni, óskaddaðir, svo að ó- hætt væri að keyra á þeim langár leiðir. Það varð þvi að ráði, að við yrðum þrir eftir þarna í borginni og reyndum með einhverju móti að fá nýja ,barða' hjá Bandaríkja- mönnum, en Jón Magnús- son, Lúðvík Guðmundsson og frú Sigríður Hallgrims- Frh. á 4. síðu. Walterskeppnin á morgun. Á morgun heldur Walters- keppnin áfram með leik milli Fram og Vals kl. 2 e. h. á íþróttavellinum. Eins og kunnugt er náð- ust ekki úrslit, er félög þessi kepptu á dögunum, þvi jafn- tefli varð 2:2. Var sá leikur talinn með bezt leiknu leikj- um ársins og var bæði spennandi og bráðskemmti- legur. S. 1. sunnudag áttu fé- lögin að keppa- aftur en leiknum varð þá að fresta vegna veðurs og bleytu á íþróttavellinum. Nú er ákveðið að leikurinn fari fram a öllu forfallalausu á morgun og má búast við mjög fjörugum og jöfnum leik. Þá má og geta þess, að Karl Guðmundsson knatt- spyrnumaður úr liði Fram er nýkominn heim frá Eng- landi og leikur með félagi sínu á morgun. Karl stundaði nám i Eng- landi á vegum brezka knatt- sp}rrnusambandsins og lauk þar prófi sem knattspyrnu- þjálf ari; VerSur vaf alaust gaman að sjá. leik . hans á morgun.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.