Vísir - 17.02.1953, Blaðsíða 5

Vísir - 17.02.1953, Blaðsíða 5
Þriðjudaginn 17. febrúar 1953 VlSIR f Vatnsskortor er mikið vandamál víða unt lieíni, Deilur um vatnsréttindi — og rigningu — era algengar. bólin, sem náttúran hefur verið að koma sér upp á mörg þús- und árum. Er menn hafa í hng.a vot- viðrasamt véðurlag á suðvest- urhíuta íslands, er næsta erfitt að gera sér grein fyrir bví, að útvegun neyzluvatns geti verið vandamál í heimimim. En vatnsskorturinn er mikil hætta, sem fer vaxandi með hvérju ári. Það er t.d. algengt lagabrot í Karachi, höfuðborg Pakistans, að steía vatni á 'geitarskinnsbeig.úr einhverjum vatnsgeymihum þar, sem lög- regla eða herlið halda jafnan vörð um. Án vaths getur engin lífvera dafnað, en jaf nf ramt því er það hagsbóta fyrir mikilvægt efni og notað við Súdan, hefðu í Vatn orsakar deilur. Mannkyninu er löngu orðið ljóst, að vatn er Vérðmætt. Þar áf leiðandi hefur réttur til fljóta og stöðuvataa iðulega valdið miklum deilum og pólitískri togstreitu. Til dæmis hafa Égyptar og Súdanbúar löngum deilt um réttinn til vathsins í Níl. Stíflugarðar,, sem e. t. v. væru til hinna mestu landbúnað í för með sér margskonar iðnað. Til þess aðj háskalega þurrka og bitra neyð framleiða eina smálest af fyrsta í Egyptalandi. Á sama hátt flokks stáli, þarf hvorki meira ve]dur fljotjð Indus neiftarleg- né minna en 270 smálestir af vatni, og svipað rtiagn þarf til um milli Pakistan-búa og Ind- verja. Pakistan á mikið undir en þess að búa til eina smálest af fljoti þessu> en indverjar pappír. Auðvelt er að reikna út,; | ráða ^ þrem mikilvægustu hve mikils neyzluvatns er þörf ( kvíslunum, sem í það falla frá þ. e. vatns, sem raunvefu- PunJab. Mikið af vatni því, lega er drukkið eða notað í mat, en í nýtízku iðnaðarþjóð- félagi getur vatnsnotkunin komizt upp í 4000 lítra á sólar- hring á hvern íbúa. Sumsstað- ar er miklum erfiðleikum bundið að útvega vatn. T.d. segja Danir, að bráðlega verði erfitt að sjá Kaupmannahöfn fyrir nægilegu vatni frá vatns- bólum Sjálands. Mikið vatn, sem erfitt er að nota. 70.8% af yfirborði jarðar eða 361 millj. ferkílómetrar, eru huldir vatni, en hinsvegar er ekki fyrirhafnarlaust unnt að nota hið ævintýralega magn sem þar felst. Svipaða sögu er að segja um vatnið, sem búndið er í jökulbungum heimsskaut- anna. Segja má, að við gétuin ekki notfært okkur ,05% af þessu vatnsmagni fyrirhafnar- laust. Hin prósentin eru í ósöltum vötnum, fljótum eða vatns- æðum neðanjarðar. Óbeint fá- um við þó allt vatn frá heims- höfunum. Amerískur jarðfræð- ingur hefur reiknað -út, að um það bil 80.000 ten.mílur vatns gufi upp ár hvert, og falli síðan til jarðar sem regn, en mikið af því fellur að sjálfsögðu aftur í höfin. Vatnsskorturinn hefur víða leitt til „rányrkju". Menn bora æ dýpra eftir vatni og á fáum árum þrjóta neðanjarðarvatns- vögmini íerðast, og vegna'drengj- anna sjálfra, verður að koma i veg i'yrir, að þeim • iialdist. uppi slíkt framferði. . lin niálið hefur fleiri óg alvar- legr'i liliðar. Hvar er það bæjar- félag á vegi statt i uppeldismál- um, þar sem annað eins og þetta geliir komið fyrir? — Borgari". Kg get aðeins bætt hér við, að reynsía min er sú, ,að þarna muni vera uni undantekningu að ræSa, sem betur fer. Eii aftur á móti tel eg líka rétt, að vagnstjór- ar eigi ekki að hlífast við því að vísa pörupiltum lít úr vögri -«niH«. ¦¦*— -kr.' .:•¦¦¦-¦¦•-¦•'......,...-.--- er hægt að fá manninn, sem veldur rigningu með þessum hætti, dæmdan til þess að greiða knattspyrnumótsnefnd skaðabætur vegna þess, að heillirigning skellur á til handa bændum sem búa í nánlunda við völlinn? Erfiðleikarnir á því að út-, vega nægilegt magn af fersku vatni eru sameiginlegir mörg- um löndum heims. En alveg sérstaklega er ástandið alvar- legt í Asíu. Ýkjulaust má.full- yrða, að örlög um 500 millj. manna eru undir því komin, hvemig unnt er að nýta fljótin og aðra vatnsgjafa. Með áveit- um má rækta matvæli handa hungrandi fólki, en raforkuver má nota til iðnaðarþarf a og þar með bættrar afkomu fólksins. Á Indlandi eru stærstu land- flæmi heims, sem áveitur eru notaðar við, en aðeins 6% af vatnsorku landsins er nýtt. — Hinir 94 hundraðshlutarnir fara ónýttir til sjávar, en valda, oft og tinatt feikna eyðilegg- ingum. Hungurvofan blasir ævinlega við 350 millj. íbúum landsins. sem veitt er á stór svæði í Pakistan, kemur frá yfirráða- svæði Indverja, og við hefur borið í Kasmírdeilunni, að Ind- verjar hafi ^skrúfað fyrir" vatnið. Svipuðu máli gegnir um ána Jórdan í ísrael, en eins og sakir standa fellur hún ónotuð að heita má í Dauða hafið. Vegna \ fenglegust Bhakra-Nagngal framtíðarskipunar iðnaðaf og' stíflan, 200 metrar á hæð, én of- landbúnaðar í Jórdaníu o Mikil áform Indverja. Indlandsstjórn hefur á prjón unum gífurleg áform um stíflu- garða og vatnsveitur, sem vafa- laust er nægilegt viðfangsefni þessa öld. Þar er einna stór- Fre§n Atþý&ubíaðstns leförélt. Bankastjórar Útvegsbanka fslands h.f. hafa beðið Vísi fyrir eftirfarandi leiðréttingu: Alþýðublaðið birti á forsíðu blaðsins 7. þ. m. fregn um milljón króna bankalán til tveggja sona eins heildsalans hér í bæ, og er hún höfð eftir Kaupsýslutíðindum, er út komu 4. þ. m. Af þessu tilefni óskar stjórn Útvegsbankans að taka fram, til þess að fyrirbyggja allan misskilning: Kaupsýslutíðindin skýra frá því, að innfært hafi verið í veðmálaskrá Reykjavikur veð- bréf til Útvegsbankans útg. 30. 12. s. 1. af téðum mönnum. krónur. Rætt var um kirkju- byggingarmáhð, en söfnuður- inn hefur nú endanlega fengið • kirkjulóð í grennd við Sjó- mannaskólann. Saf naSarhapp- drætti hefur verið komið á laggirnar, og yænta menn þess, - að verulegur árangur náist - með því og byggingarmálinu verði þar með hrundið áleiðis. Andrés Andrésson var end- urkjöriian safnaðarformaður í'- einu hljóði, en Bogi Sigurðsson. var kjörinn gjaldkeri í stað Harðar Guðmundssonar, sem baðst undan endurkjöri. Safn- aðarformaður þakkaði prestin- um, sr. Emil Björnssyni, gott samstarf á árinu svo og söng- fólkinu. Einn af stofnendum safnað- arins, Baldvin Einarsson at- týgjasmiður, hefur stofnað sjóð ; Israel er nauðsynlegt, að Gyð- ingar og Arabar komi sér sam- an um notkun vatnsins. Hver á skýin? Víða í heiminum hef ur komið til deilna um vatnsréttindi, svó sem milli írans og Afghan- istans, svo og í Bandaríkjunum, milli fylkjanna Kaliforníu og Arizona, Montana og Wyoming, Colorado og Nebraska. Þá hef- ur rigningarvatn stundum or- sakað lögffæðilegar deilur i Bandaríkjunum. Stundum er unrít að ' láta ský gefa frá sér raka, „búa til rigningu" með því að dreifa kolsýrudufti úr flugvélum ofan á skýin. — En hverjum heyra skýintil? Hvað segir bóndinn, sem sér skýin „nema staðár" og vera rænd vætunni, rétt áður en þau koma inn yfir landareign hans? Eða á skuldabréfum til bankans eða lán frá honum þeim til handa. Hin þinglesnu veðbréf bei-a það með sér, að þau\eru aðeins trygging fyrir bankann fyrir viðskiptum téðra manna og verzlunarfélags þeirra feðga við hann, og er það samkvæmt almennri venju bankanna hér, að þeir taka veð í eignum við- skiptamanna sinna fyrir við- skiptum þeirra. Bankinn hefur undanfarið, því miður, ekki haft fjármagn til þess að lána, hvorki þessum mönnum né öðrum, til íbúðar- húsabygginga og er því um- rædd fregn Alþýðublaðsins byggð á missiklningi. / ————— Áðalfundur Öháða fríkirkjusafna^arlns. Aðalfundur Óháða fríkirkju- an við hana myndast stöðu-, safnaðarins var nýlega hald- vatn, 100 km. á lengd. Um 60 inn, og bar vott um mikið og þús. manns vihna nú við þá \ vaxandi starf innan safnaðar- fi-amkvæmdj sem verður lokið.ins. árið 1956, en allt er þetta unnið Hinsvegar segir ekkert um sölu til minningar um könu sína^ Kristine Karoline, og nefnist hann Minningarsjóður Óháða fríkirkjusafnaðarins. í sam- bandi við sjóðinn er forkunn- arf ögur minningabók, sem nefnist Ártíðaskrá Óháða frí- kirkjusafnaðarins. af handafli, að heita má. Ceylonbúar, sem eru um 7,3 millj. að tölu, eiga einnig við vatnsskort að stríða. Þar hafa menn gripið til þess að endur- bæta vatnsker, sem finna má inn í frumskógum landsins, og notuð eru til að safna regn- vatni, bg eru sum þeirra meira en 100 ára gömul. Þar mætist gamalt og nýtt, en menn teija að þessi gömlu steinker geti riu enzt í nokkrar aldir til viðbót- ar í glímunni við þessa erfið- leika, sem forfeðurnir áttu einnig við að stríða. Ahugaf lugmeim •stof na f élag. Nýlega var stofnað hér í hæ- Félag áhugaflugmanna. Félagið hyggst beita sér fyr- ir ýmsum hagsmunamálum áhugaflugmanna, m. a. vinna að bættum skilyrðum til við- halds flugvéla á Reyk}avíkur- flugvelli, útvegun leyfa fyrir ¦ nýrri kennsluvél, en þær er nú unnt að fá fyrir 25 þús. kr. Skilyrði fyrir inntöku í hið; nýja félag eru þau, að menn haf i einkaf lugmannspróf eða hafi flogið einir. í stjórn félagsins voru kjörn- ir Ólafur Magnússon, form.; Samþykkt var að hækka, Ómar Tómasson, gjaldkeri;; framlag til safnaðarins um 5.0 Bragi Guðmundsson, ritari , BÍB.- Norðmenn og Hollendingar keppa í skautahlaupum í Osló um miðja næstu viku. Kobertino, sonur leikkonunnar Ingrid Bergman og leikstjórans Eoberto Kosselini, varð nýlega ája ára. Á myndinni sést hann með tvíburunum, systkyiium sírium. 20th Centuiy-Fox byrjar senn töku kvikmyndar um Bienvenuto Cellini, ítalska snillinginn, er" uppi var á 16. öld. Aðalhlutverkið leikur Burt Lancaster. Greer Garson hefur verið valin til að leika hlutverk Marjorie Lawrances — ástr- ölsku sopransöngkonunnar, er varð lömunarveik fyrir ellefu árum — í kvikmynd, sem fjall- . ar um ævi hennar. John Barrymore yngri, 20 ára, hefur „stungið af" með kvikmyndaleikkonu að- nafni Cara Williams — 24 ára — og gengið að eiga hana. Þeir eru bráðlátir Holly- wood-búar. Nýlega hefur leik- arinn Dan Dailey trúlofast frú Betty Wynn, sem er ekki enn búin að fá skilnað frá Keenan manni sínum. • Stjörnurnar Anne Baxter og John Hodiak hafa ákveðið að skilja eftir sex Ára hjúskap. Errol Flynn hefur ákveðið að kosta töku kvikmyndar um ævi Vilhjálms Tell, (þjóðhetju Sviss- lendinga. Aðalhlutverkið leikur hann sjálfur — auðvitað. * í smíðum er kvikmynd uírtr- feril Jóa Lúðviks — barsmíða- meistarans mikla. Aðalhlut- verk á að leika lítt þekktur ¦ „barsmiður", er einu sinni sigraði Marciano, núverandi . heimsmeistara. Mario Lanza, kvikmynda- söngvaranum vinsæla, fæddist nýlega sonur. Hann átti tvær dætur fyrir. Gamanleikarinn Red Skelton, > hafði lengi verið magaveikur, er hann var loks lagður í sjúkrahús til uppskurðar fyrir jólin. Hann hafði ætlað a& fresta uppskurðinum fram yfir hátíðir, og þegar hann var lagð- ur á skurðarborðið rákust læknar á miða, er límdun hafði. verið á brjóst Skeltons. Þar var j letraðí „Opníst ekki fyrir jól!'s

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.