Vísir - 27.03.1953, Blaðsíða 5

Vísir - 27.03.1953, Blaðsíða 5
F-östadaginn 27. 'marz 1953. ^ÍSlft ¦ÞJDÐ-LEI-KHliSID: andii gleymda eftifi* í$avé& Stefánsson Leikstjóri Lánts Pálsson. Það er breitt bil milli þess yrkisefnis, sem Davið Sfefáns- son hefur valið sér í Landinu gleymda, og þjóðsögunnar, sem var uppistaðan í Gull-na hliðinu. Sagan urn sálina hans Jóns, og baslið við að koma henni á betri staðinn, veitti höfundi iækifæri til að gef a hugmynda- fluginu lausan tauminn, og harm gerði það á þann hátt, að' þetta leikrit hans hefur notíð óvenjulegra vinsælda hér á landi, og auk þess verið sýnt viö mikla hylli erlendis. Það er vafamál, hvort Egede hefur efni var svo íslenzkt, að vart, verið uppreistarmaður gegn er þessi tryllingur til lýta: Önn- ur atriði eru einnig ágæt. - Leikurinn fer hægt af stað, en hraðinn eða reisnin er heldur aldrei stórkostleg. — Er brugðið upp mörgum mynd- um úr ævi Egedes, og senni- legt, að heildarsvipurinn hefði verið betri, ef brotin hef ðu ver- ið færri. Heimspekilegar hug- leiðingar eru á við og dreif um leikritið, eins og þegar er sagt, og er þar víða vel að orði kom- izt, eins og vænta má. En þaö gat hjá því farið, að það fyndi h'ljómgrunn hér, ef viðurinn var annars vel unninn. í Landinu gleymda fer höf- tandur inn á allt aðra braut. Hann sækir efnið til sögunnar, til Grænlands, þar sem prest- urinn Hans Povelsen Egede starfaci hálfan mannsaldur á fs'rri hluta 18. aldar, vann þar að kristniboði og mannúðar- störfum, og hlaut af því nafnið „postuli Grsenlendinga". Þar bindur höfundurinn sig við staðreyndir,. getur ekki leyft sér að fara mikið út fyrir þær, og , þar sem starf Egedes var öðrum þræði andlegs efnis, gat vart. hjá því farið, að leikritið yrCt áð miklh leyti heimspeki- légar hugleiðingar um vizku pg gæzku Guðs, hvort siðmenntun- arvicteitni meðal Skrælingja. sé þeim til góðs eða.ills og þar fram eftir götunum, Það er mjög hætt við, að is- lenzkum leikhúsgestum þyki þetta efni eiga frekar lítið er- indi til sín, enda þótt íslenzkur síofn hafi skotið rótum á Græn- landi fyrir. nær þúsund árum. Sá stofn er hvergi til, þegar konungi, eins og hann er látinn verða í leikritinu, enda þótt hann hafi verið ofsatrúarmaður, sem gerir þó sínar kröfur til Guðs. Það hefur verið tekið ræki- lega fram, að hér sé á ferðinni mannflesta leikrit, sem ÞjéS- leikhúsið hefur tekið tii nieð - íerc<ar, enda um 70 manna hópur, sem fram er látLin koma. Má segja, að leiksviðið sé fullt, svo að út af fljcri næstum stundum, þegar Lest er. Gerði sennilega ekki til, þótt fækkað væri að einhverju leyti í sumum atriðum. Á stöku stað hefur höfundur ekki vandað málið sem skyldi. Það er að vísu gott og gilt á reykvísku að telja menn „skit- hrædda", en heldur er það leiðinlegt í munni prests. Að „vera klár á einhverju" er fyrir neðan allar hellur. f síðasta atriðinu: Prófessorinn (Jón Aðils), Angakok (Haraldur .Björnsson) og Hans Egede (Jón Sigurbjörnsson). Lárus Páisson hefuf ieik- stjórn á hendi, og hefur hún að mörgu leyti verið vandaverk, þar sem sviðskiptingar era; margar og leikaraf jöldinn mik- ill, en tafir urðu engar. Helzt má að því finna, að hann skyldi ekki laga þau mállýti, sem get- ið er hér að framan, en. ekkil. verður honum um kennt, þótt síðasti þátturinn sé bragðdauí- ari en hinir fyrri. h.p. ; Norræn tónlistar- námskeið í Lundi. Eins og undanfarin ár verðct ýms tónlistarnámskeið haldin f sumar við háskóalnn í LundK Verður þar m. a. symfóníu- hljómsveit, sem ungir tónlist- armenn frá Norðurlöndunura fimm geta tekið þátt í. Þá verður námskeið í píanó- leik undir stjórn próf. Anders . Rachlew, Kaupmannahöfn, - námskeið í söng undir stjóra prófessoranna Franziskav Mar- tiensen-Lohmann frá Dussel- dorf og Paul Lohmann frá-_ Frankfurt og ennfremur nám- skeið í fiðluleik undir stjórrt próf. Charles Barkel frg Stokk- hólmi. Þeir þátttakendur, sem þess óska, geta fengið að spila op- inberlega á tónleikum að lokn- um námskeiðunum, og þá jafn- vel með hljómsveit. Nánari upplýsingar um nor- rænu tónlistarnámskeiðin í Lundi fást hjá Nordiska ung- domsorkesterns sekretariat, - c/o komponisten John Fern- ström, Södra Esplanaden 8,.. Baldvin Halldórsson fer vel Leikritið hefði vart komizt með Mutverk kauomanns, er fyrir á minná sviði en Þjóð_ hefur í fyrstu fyrirlitning á Mkhússins, bæði vegna fjöldaJLund. Bækling með upplýsing- Húðkeipur virðist líka fullgotl GrsSRlendmgum, en afræður þó leikenda og þess, að sum atrið-Jum um námskeiðin er einnig orð í stað kajaks, sem notað er að vera mn kyrrt_ með Egede, in gerast í senn úti og inni. Eruhægt að fá hjá Sambandi ís- þegar konungur kallar land- stjóra og dáta sína heim. Jón Aðils leikur próíessor, nokkrum sinnum, og Hvarf er varla Iakara en Kap Farvei. Loks er eitt svarið þannig: ,Var það upp á nokkuð?" sem'sem er fullur beizkju og ób^it er alveg ónothæft. Þar á að ar á öllum mönnum, og horfar Egede kemur til sögunnar, og vera: „Hverju varðar það?" eða norður á bóginn, er trúboð fer að leita hans, svo a& ekki ^ eitthvað því líkt. iEgedes fer að bera árangur — er annað íslenzkt við leikritið en höfundurinn og mál það, sem það er að mestu ritað á. Leikendur eru aö vísu marg- menn fara að gerast kristnir. ir, en þó hyílir leikurinn á fá- Jón Aðils er öruggur leikari, og einum og fyrst og fremst Jóni mættu tilþrifin þó. vera meiri Þó er því á engan hátt að Sigurbjörnssyni, sem fær þa.r.a á köflum. leiktjöldin vel gerð. I lenzkra karlakóra. i»¦¦¦n / kfikmiiMabe'wiMm ? i m Debra Paget heitir ung og neita, að í leikritinu koma fyrir . stærsta hlutvérk sitt. Hann j í>rir leikendur fara mð tvö upprennandi „stjarna" í Holly- ágæt atriði, sem hafa - mikil ¦ hefur ágæta rödd, og leysir hlutverk hver: Róbert Arnfinns wood. Nýlega var frá því skýrt áhrif á leikhúsgesti, svo sem | vandasamt hlutverk vel af Son, er leikur. konung og af- í viðlesnu. kvikmyndatimariti, særingaþátturinn í kofa Græn- j hendi. Þó hvarflar það ai'; brotamann, Ævar Kvaran, að hún naga-Si neglur sínar, en lendingsins, þótt æði það, sem manni, að síra Hans Egede stórkanzlara og landst,ióra, og geroi sér far um að losna við höfundur lætur grípa Egede í hefði. ekki látið sér nægja að Gestur Pálsson, biskun og Þenna hvimleioa kæk. Hún er lak hans, spilli áhvifunum þrýsta hönd Friðriks konungs í gamlan mann. Allir eru þeir sögð hafa andstýggð á lands- nökkuÖ. Það er að vísu að þakklætisskyni fyrir, að hann reyndir leikarar, sem gera síma-samtölum og baunum!! athuga, að samkvæmt heim- veitir honum skip til Græn- hlutverkum sínum góð skiJ. ~"k ildum varðandi Egede var hann landsferðarinnar, heldur hefði, Annað helzta hlutverkið í Sagt er,.ao Ií»!lywoodleikar- ofsamaður að eðlisfari, en þó, hann fallið á kné fyrir einvald- hópi Grænlendinsía — Ódark ar «afí ekki léngur ráð á að hefur s.ézt í myndum hér. Hún anum, því að slík lolning inun —• er í höndum Vais Gíslasonar, eiSa skemmtifer'ðasnekkjur. —' er fædd á eynni Tasmaníu við" þeim gucSegu mönnum hafa 0g bregzt hann ekki frekar en Aðeins tveir telja sig enn geta' Astralíu, ólst að nokkru upp á venjulega, en hitt leikur Har- leyft sér slíkan munað: Errol Indlandi, en dvaldi lengst af í enn jafnhrifinn af Hollywood.- leikkonum. Nú er hann sagður vera að fara á fjörurnar vi9 Gene Tierney. Hins vegar er Kita Hayworth sögð ógurlega ástfangin af greifa nokkrum, sem Villapadierna nefnis.t. — Þá það. Meiie Oberon er kunn, brezlc kyikmyndaleikkona, sem oft verði sýnd á sínum tíma. Slik _er þó smávægilegt. | aldur. Björnsson, einnig Herdís Þorvaldsdóttir leikur lega. Geirþrúði, konu prests. Valið áj Ekki er kostur á að telja trqp henni er misheppnað. þv,í að- alla aðra-lei.kara, en flestir fara Hans Egede kvæntist konu, sem þeir vel méð sín litlu hlutverk. var 13 árum eldri en hann, en skal þó.getið nafna þeirra, sem það er ekki hægt að hugsa sér(eru ekki „statistar": slikan aldursmun í leiknum — Rurik Haraldsson, Þorgrím- ágæt- Flynn, sem á snekkjuna „Zaca" j Englandi. Nú hefur hún sótt um i og Humphrey Bogart, sem get-j að verða ¦ bandarískur ríkis- ur ekki fengiS af sér að selja j borgari. farkostinn „Santana". hjónin eru í mesta iagi jafn- Ur Einarsson, Valdimar Helga John Wayne, sem um þessar mundir er talinn einn vinsæl- asti karl-kvikmyndaleikari vestan hafs, á son, sem Michael aldra. Hlutverkið virðisi einnig|SOn> Ragnar Arnalds, Jóhann heitir. Hann átti nýlega 18 ára krefjast þess, að prest-frúin ' Pálsson, Páll R. Smith, Karl afmæli, og er þess getið í fregn auðsýni eldlegan áhuga Jóh. Guðmundsson, Anna Guð- unvþað,-al'< Loretta Young hafi kalli manns hennar, og í þvi mundsdóttir, Guðrún Stenhen-, verið skírnarvottur verciur að gera meiri kröíu til sen, Bryndís Pétursdótti:- ' sínum tíma. hans, Valur Gíslasqn í gerfi Græn- lentlingsins Ódarks. Herdísar. í síðasta atiiðinu tekst henni þó ágætlega. ..;_, !j Öli önnur:hlutverk eui ^mun minni, og gera einnig minni kröfur um meðferð. Valdimar Lárusson, Hildur Kalman, Arndís iBjörnsdóttir, IJmiIía- S Jónasdóttir', Karl' ¦ Sig- urðsson, Klemenz Jónsson og Bessi Bjarnason. . . , Aly Khan hinn indverski, sem er frœgur fyrir tvennt, niikií auðæfi og að hafa verið kvæntur Ritu Hayworth, virðist Nýlega birtist grein um leik- konuna Lana Turner, sem mörgum þykir ein fegursta „stjarnan". Þar var haft eftir henni, að „ást væri ekki til". • Þótti betta spaklega mælt hjá -. leikkonunni, enda hefur hún nokkra reynslu í þessum efnum — verið gift nokkrum sinnum, en ekki verið farsæl í hjóna- bönduin sínum. Hún cr nú 31 árs, og sýnilega komin á Jþá k skoðun, að öll ást sé eintómt ^ gabb. Hún var sögS mæðuleg, , en f ögurí eí hVLXt mæiti þetta.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.