Vísir - 05.08.1953, Blaðsíða 5

Vísir - 05.08.1953, Blaðsíða 5
Miðvjkádagihn 5. agúst 1953. TlSIR Bretar smíða nyja, fljófandi fiskvinnsluverksmiðju. f»að er togarimi Fairtrv. seiii verdur mjög óveitj u- legur að gerð og útbúnaði. Síðasta dag júnímánaðar var Meypt af stokkunum í Bret- landi togara, sem verður hinn stærsti í heimi, og er auk þess a£ algerelga nýrri gerð — mjög frábrugðinnj þeirri, sem nú tíðk ast mest. Heitir skipið Fairtry, verður 2500 rúmlestir (GRT), 280,6 fet á lengd og er smíðað fyrir Chr. Salvésen & Co. í Leith. Hafði sama félag áður rekið útgerð togara, sem heitir Fair- free, og var búin nýtízku tækj- um til þess að vinna sem mest úr aflanum í hafi. Fairtry er hinsvegar að sögn miklu full- komnari og það er ein helzta nýlundan við hann, að varpan er látin út og inn- byrt um op mikið, sem er á skut skipsins, svo að það lík- ist af þeim sökum hval- bræðsluskipum, en er þó vitanlega miklu minna. Hef ur mikið verið skrif að um þetta nýja skip í brezk blöð, sem segja, að þetta fljótandi hraðfrystihús geti ef til vill orð ið upphaf byltingar á sviði fiskiskipasmíða, en þó sé það fyrst og fremst togari, með miklum breytingum frá fyrri skipum af því tagi, svo og þeim, sem nú eru mest notuð. Vélin miðskipa. Vélin er í skipinu miðju, en ekki aftast eins og á togurum tíðkast, og eins og þegar er sagt fer varpan um rennu í skutn- urn, en aflanum er steypt af þiljunum ofan í fiskkassa, sem eru á næstu þiljum fýrir neðari og því lokaðar að mestu. Er þetta mesta breytingin, að því er sjálfar veiðarnar áhrærir, og segir í Fishing News, að einu skipin í notkun, er líkist hessu, sé túnfiskaskipin, sem notuð eru á Kyrrahafi. Þó er sá muo- ur á þessum skipum, að tun- fiskurinn er veiddur á stöng, og aðeins sem sport af sumum. Stjórnarpallur aftur á skut. í þriðja lagi er stjórnpallur aftur á skut á Fairtry — fyrir ofan vörpuopið — og er ætlazt til þess, að þaðan sé skipinu stjórnað, þegar það er að veið- um. Og yfirleitt má segja, að — annar hlutinn, sem sér um siglingu skipsins á stjórnpalli og í vélarúmi, og síðan fiski- menn og vélamenn „verk- smiðjunnar", sem skipið er raunverulega. Hafa eigendurn- ir haft talsverða reynslu af starfrækslu hvalbræðsluskipa í Suðurhöfum, og hafa þeir hag- nýtt sér hana við innréttingu og úttaúnað Fairtry. Ekkert má fara til spillis. Útbúnaður skipsins miðast einnig við það, að ekkert fari til spillis af aflanum. Allt, sem ætilegt er af fiskinum, er tekið til hreinsunar og hraðfrysting- ar, en hinu breytt í lýsi og mjöl. Þegar varpan hefur verið tekin inn um skutopið, er fisk- inum steypt ofan í stíur undir þiljum, þar sem fer fyrsta aðgerð og þvottur, og lifrin tekin úr honum. Síðan er fiskurinn látinn á færibönd, er flytja hann að hausunarvél, en þaðan fer hann í flökunarvél — en þær eru báðar sjálfvirkar. Vél þessi roð- flettir fiskinn, flakar hann, sneiðir hahn niður og býr um hann í umbúðir,' en jafnframt fer allur úrgangur á færibönd- um til mjölverksmiðjunnar. — Fiökin, umbúin, fara á færi- bandi, eru vegin og látin í frysti vélina, og eru fryst eftir 2 klst. Loks er sprautað á þau þunnri íshimnu, þau eru látin í kassa og komið fyrir í kæligeymslu skipsins. 20 stiga frost. Frystivélar skipsins geta fryst um 30 smál. á sólarhring, og í lestum þess er haldið 20 stiga frosti á Celsíus. Þær geta tekið 600 lestir af frystum flökum, Fiskimjölsverksmiðjan vinn- ur úr 12 smálestum af úrgangi, munu nú vera eins gagnkunn- ugur öræfunum um land allt að og í fiskimjölslestunum, sem heita má og Páll Arason, enda eru beint undir flökunarvél- þótt þeir finnist sennilega, sem inni, er hægt að geyma um 100 [ eru „sérfróðir" í einhverjum lestir af mjöli. : Fjórar lifrárbræðslur eru í skipinu og hægt er að geyma um 50 lestir af lýsi. 75 manna áhöfn. • Gert er'ráð fyrir, að á Fair- try verði alls um 75 manna á- höfn, en venjulega eru 20—30 menn á brezkum togufum. En á hinu'nýja skipi þarf líka að vinna fleiri handtök Við afl- ann en venjulega. Björgunar- bátarnir eiga að geta borið 100 manns, og eru þeir úr alumini- um-blöndu. vissum hluta þeirra. Með þess- ari hringferð hafa þeir Páll og Bjarni líka gerzt brautryðj- endur, og er tvímælalaust, að margir eiga ef tir að feta í fót- spor þeirra — eða hjólför — á næstu árum. • ¦. A.ga- Mahn Frh. af 4. s. en 450 lestir, ef fiskurinn er ferð skipsins að jafnaði 12 hnút- frystur í heilu lagi. I ar, en 5 þegar togað er. Suður-Aíríku hefur orðið til þess að vekja aukna andúð og hatur meðal hinna þeldökku Aðalvél skipsins verður 1900* manna, þrátt fyrir samúð fjölda hestöfl, og á siglingu verður, hvítra manna í baráttu þeirra gégn stefnu dr. Malans. Takist Malan að koma í gegn stjórnar- skrárbreytingunni, sem nú liggur fyrir þinginu, má búast við vaxandi ólgu meðal blökku- manna í landinu . Þessi mynd af þverskurði á Fairtry birtist í vikublaðinu Fishing News fyrir skemmstu. Textinn að ofan táknar — talið frá vinstri: Vörpuop, aftari stjórnpallur, vinnuþiljur, togvinda og siglingastjórnpallur. Að neðan — einnig frá vinstri: Fiskstíur, fiskimjölsverksmiðja, flökunarvél, hraðfrysting, aðalvél og hjálparvélar. I Sameining Mið-Afríkuríkja. En raunar er það um alla Afríku, sem sterk þjóðernis- alda er vakin, þótt allt sé enn með kyrrum kjörum víða, t. d. í Norður- og Suður-Rhodesiu, og Nýja-Sjálandi, og ef til vill verði, ef vel tekst til um sam- einingu þessara landa í eitt sambandsríki. Margra ætlan er þó, að þar kunni alvarlegar deilur að rísa upp,' vegna þess hversu á sameiginingarmálun- um hef ur verið haldið, og vegna áhrifa frá öðrum Afríkulöndum, þar sem heitara er í kolunum, eins og Kenya. Þangað hafa Bretar orðið að senda mikið Hringferð nm landid: Óku með 30 farþega norður og aust- ur að Jökulsá á Breiðamerkursandh^f^^í^ír^íf"* Leiðin er alls 1200 km. I Öræi'uni var bakað og strokkao á ntörgum bæiuni. Fyrir nokkru fóru þeir Páll Arason og Bjarni Guðmundsson í Túni lengstu bifreiðaför, sem farin hefur verið hér í landi. öldurnar komu langar leiðir og skullu á bílunum. Var síðan enn farið yfir nokk- ur mikil vatnsföll, sem hafa jafnan verið miklir farartálm- Var alls ekið í fjórtán daga, ul.u4*___*¦ ' i j '* ar> svo sem Holmsa. og K»l- haldið norður 1 land og siðan ', austur og suður með, - yfir Hornafjörð og allt að Jökulsá á Breiðamerkursandi, þar sem ekki varð komizt lengra á bíl- unum, en þó var farið allt vest- ur í Örævi. Þeir félagar fóru með 30 manna hóp á tveim bílum sem leið liggur norður á Hveravelli, og var ekkert óvenjulegt við það ferðalag, en síðan átti að gríma, en lengra en að Jökulsá á Breiðamerkursandi varð ekki ekið. Voru ferðalangarnir flutt- ir vestur yfir fljótið, en þar beið bíll, er flutti menn til Ör- æva, en þangað var þá kominn annar hópur ferðalanga á veg- úm þeirra Páls og Bjarna, er fara skyldi sömu leið til Reykja víkur og hinir höfðu komið. fara austur yfir Blöndu. Það þegarskipiðsésttilsýndar,mun;þótti þó ekki ráaiegt, svo að engan í rauninni gruna, að þar farig var niður með henm vest_ sé togari á ferð eða að veiðum. j an til allt mður að nýju brúnni;' á Skaftafelli og Fagurhólsmýri, Yfirbyggingin, sem er aðeins og var þangað 14 klst. akstur frá 'og var því nóg að gera, því að Sveitin undirlögð. Þarna voru því komnir 60 ferðalangar, en höfðubækistöð var farin að nokkru leyti sama leið og komið hafði verið með hina. Þó var ætlunin að freista þess að fara vestur eftir mið- öræfunum og fyrir norðan Hofs jökul í óbyggðum, en þá voru þar svo miklar úrkomur, að ekki varð af þessu. 1200 km. hvora leið. Gekk ferðin að öllu leyti greiðlega, og var haldið áætlun í alla staði. —, Voru alls 60 manns í ferðum þessum saman- lagt, en leiðin alls rúmlega 1200 kílómetrar hvora leið. Er óhætt að halda Mau-Maumönnum i skefjum. f brezkum fregnum eru þeir jafnan kallaðir „hryðjuverkamenn" — en þeir, sem hafa samúð með þeim segja, að í rauninni sé hér um sjálfstæðisbaráttu að ræða, þar sem kjörorðið sé „Afríka fyrir Afríkana". Kynþátta- stríðshættan. Kynþáttastríðshættan kann að vofa yfir allri Afríku innan tíðar og að vopnavaldið eitt skeri úr, en vitrir og áhrifa- miklir menn, hvítir sem þel- að fullyrða, að aldrei hafi menn; dökkir, vinna af mætti að því, ekið eins langa leið hér á landi, án þess að þurfa að láta ferja bíla yfir f jörð eða firði, eins og gert var einu sinni hér um ár- ið, þegar Hornfirðingar komust til heimasyeitar sinnar eftir að hafa ekið norður. um land og austur. framan við miðju, tekur um Hveravöllum., þriðjungurinn af lengd skips-1 giðan var fario ins og öfan á stjórnpálíintim er; „þrífætt" sigla. eftir . þjóð4 | veginum austur í Þingeyjar- Reykháfurinn -glu og tekinn bugur að Öskju, er rennilegur, sporöskjulagað- {pn há aílstm, vfir Jokulsá a | en þá austur yfir Jökulsá ur, og rétt fyrir aftan hann eru FjöUum og Jökuldalsheiði og björgunarbátarnir, úr léttum , Austfjarðar. Þaðan var síðan málmi, og hanga í uglum, sem þrædd leiðin suður með fjörð. þyngdarlögmálið stjórnar að um og haldið allt til Horna- mestu, svo að fljótlegt er að fjarðar sveifla þeim útbyrðis. undir, t ; AUt rúm gernýtt. Hvað snertir skipið þiljum ér þar1 hver íeitþumhiihg; ur notaður til hins ýtrasta. Tví- skipt áhöfn verður á skipinu Var þá ekið yfir Horna- f jarðarós, sem er samtals fimm kílómetrar á breidd ög.háði -vathið mönnum sunts staðar í mitt læri, en farþcg- um þótti gaman að sjá, er mikið þurfti þesgi hópur. að, éta eins^ og gefur að skilja. ., . Má næstum segja, að, slátr að hafi verið alikálfinum — eins og forðum — því að tvö lömb voru skorin hið bráðasta, og símað var út um sveitina, að hiaupið yrði undir bagga við að baka og strokka smjör, svo að enginn þyrfti að svelta. Eftir þriggja daga dvöl í Ör- æfum héidu þeir Páll Qg Bjarni austur á bóginn með hina; nýju farþega sína, sem áttu nú eftir mestan hluta leiðarinnar, og Brautryðjendur. Fáir; bílstjórar á Íandinu að samvinna takist með þeim þjóðum, sem byggja Afríka i— og telja framtíð allrar Afríku komna undir slíkri samvinnu. Einn þeirra manna, sém þannig lítur á, er hinn áhrifa- ríki og mikilsmetni milljóna- mæringur pg . Ieiðtogi Mó- hammeðstrúarmanna, Aga Khan. Hann styðúr Breta í því t: d. að hvítir menn, indverskir Þér viljið auðvitai spara, DG ÞAD GETID ÞÉR M.A. MED ÞVÍ AD KAUPA DDÝRASTA BLAÐIÐ, SEM JAFNFRAMT ER FJDLBREYTT- AST - VÍSI. KDSTAR AÐEINS12.KR, Á.-MÁNUÐI Sími 1660 - - - Sími 1660

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.