Vísir - 14.04.1954, Blaðsíða 4

Vísir - 14.04.1954, Blaðsíða 4
VTSIR Miðvikudáginn 14. apríl 1954. '\mi D A G B L A Ð Ritstjóri: .Hersteinn PélásoB. . Auglysingastjóri: ¦ Kristján Jénsson. Skrifstofur: Ingólfsstrætl 3. Útgefandi: BLAf>AÚTGAFAN VlSIR Hj. Afgreiðsla: Ingólfsstræti 3. Sími 1660 (fánm .límir).' Lausasala 1 krona.. v jé ýj FélagsprentsmiSJan hX Biðlund má tit bjargar m&a« Fyrir eigi löngu var að því vikið í þessu blaði hversu mjóg hagur togaraútgerðarinnar íslenzku hefði farið versnandi á síðastliðnu ári. Félag íslenzkra botnvörpuskipaeigenda hafði þá sent blöðunum. greinargerð um hag/útgerðarmnar, en sam- kvæmt henni horfði svo, að togaramir myndu stoðvast, nema komið væri í veg fyrir það með opinberum aðgerðum. Ple»| allir togararnir voru reknir með miklu tapi síðastliðið ár og mun tapið hafa orðið um eða yfir 1 millj. króna á togara, og þáð sem af er þessu ári mun ástandið sízt hafa farið batnandi. í greinargerð togaraeigenda kom fram sú skoðun, að tog- Fjokti félks missir atvtnnu sína vegna dstöðti Sjómannafélagsins. Greinargerð frá Bæjarútgerðinni. Vegna afstöou reykvískra togarasjómanna aS hóta brott- för af togurum Bæjarútgerðar- innar ef færeyskir sjómenn yrðu ráðnir á |þá, hefir Bœjar- útgerðin sent frá sér eftirfar- andi greinargerð. Bæjarútgerð Reykjavikur hefur í vaxandi mæli haft með höndum stórfellda iiskverkun í Fiskverkunarstöðinni við Grandaveg. Hafa frá 100—300 manns unnið þar yfir aðal- annatímann, karlar og koriur a ýmsum aldri, Meginuppistaðan hefur verið saltfiskverkun og harðfiskverkun. Þannig hefir Bæjarútgerðin verið stærsti saltfiskframleiðandinn í land- inu tvö undanfarin ár. Hefur' verkun á saltfiski, vöskun, þurrkun og pökkun. í stöðinm, aldrei vgrið jafnmikil og síðast- liðíð árog það sem af er þessu ári, og skapast þarinig nokkuð jöfn og stöðug vinna fyrir fólk og auknar gjald- ajaútgerðin yrði að fá sömu fríðindi og bátautvegurinn hefui' fengið. Fengist framgengt kröfum um hærra fiskverð mundu togarasjómenn og njóta góðs af. Eftir að F.Í.B. sneri sér t'ii ríkisstjórnarinnar og viðræður höfðu.fram farið milli þessara'margt aðila, Var af ríkissti-'" v'nni ákveðin sú leið, að skipuð yrði eyristekjur, auk þess sem það nefnd, sem fengi það hlutverk að rannsaka hag togaraútgerðar- héfur reynst hagkvæmara fyrir innar, áður en endanlega yrði ákveðið hvað gert yrði til úrbóta. Hér er um mikið vandamál og margþætt að ræða, sem leysa verður með góðu samstarfi allra aðila, og sú athugun ^em ríkisstjórnin gerir fyrir ráð fyrir ætti að geta skapað grund- völl farsælllegrar lausnar, ef góður skilningur og réttsýni allra aðila verður fyrir hendi, sem ekki má efa að óreyndu. Þar. sem sú leið verður farin, áð láta þá attíugun iram fara, sem ríkisstjórnin hefur lagt til, gefur það áUgaleið, að þrátt fyrir þá erfiðleika, sem togaraeigendur eiga við að stríðá, og þrátt fyrir óánægju sjómanna á togurum,'sem ríkt hefur í vetur, er, skynsamlegast fyrir "þessa aðila,. að samemast um ,það,,.að gera sitt til að halda togurunum úti, meðan fyrrnefnd athugun fer fram, sem allra hagur ætti að vera að vaeri hraðað, svo að ráðið yrði fram úr vandanum sem • fyrst pg togaraeigendum gertkleift að halda úti skipunum án tapreksturs, og sjómenr- irnirfengið kjör sín bætt. Þa'r sem athugun á togáraútgerðinni á fram að fara til þéss að greiða fyrir því, að hún komist á réttan kjöl og'togarasjó- menn njóti þar góðs af, verður eigi séð, að það geti orðið til neinna bóta, nema siður sé, að reyna að knýja fram úrslit .áður én sú athugun getur farið fram. Nú hefur þao gerst, að fundur fulltrúa sjómannaféláganna í -Reykjavík, Hafnarfirði, Keflavík, Siglufirði og Akureyri hafa. gert með sér samþykkt þess efnis að ekki sé fært að hafá bundna samninga til 1. desember n.k., og telja „óhjákvæmílegt að'þeim verði sagt upp nú í voi, með það fyrir augum að'hafa samninga lausa- og ná.nauðsyii- legum kjarabótum." Segir ennfremur í fundarsamþykkt uinjunarstöðvarínnar leituðu um vinnu eg. viðhalda því fram- leiðslustarfi, sem átt hafði sér 'stað síðastliðin tvö ár og held- 'ur auka hana. ; Það tókst ekki að manna hema eitt skip til saltfiskveiða eingöngu og þó ekki að fullu. Aðeins nokkur tonn af salti var unnt að setja í önnur fimm, en eitt lagðist í höfn vegna veik- inda skipstjórans og manna- leysis. Eitt er einvörðungu á saltfiskveiðum. Saltfiskaflinn var frá 10—Æ4 í ferð hjá hverju skipi að því eina undanteknu, sem einvörðungu var á salti. Var þá sýnt að um stórf elld- an samdrátt yrði að ræða í saltfiskframleiðslu Bæjarút-: gerðarinnar, þar sem svo var ástátt í byrjun vértíðar.. Þegár svo var komið þótti dlla horfa. Togararnir Egill Rauði, Goðanes, Austfirðingur, ísólfur og Júní réðu til sín færeyska sjómenn, þegar sýnt var að ekki var hægt að manna skipin með íslendingum. Geta öll þessi skip því stundað salt- fiskveiðar með árangri fyrir útgerðina og fólkið, sem aflann verkar i landi. Tvær tihaunlr vorú gerðar til þess að fá stjórn Sjómanna- rekstur skipanna. Vegna aflatregðu ogrriikiliar vinnu í landi við ýinsa^ fram- kvæmdír ög tiltölulega ;;hærra' félags Reykjavíkur til að fall- kaups, þegar tekið er; tillit, til fjarvistar , togara-Aianria frá heimilum, slysahættu', meiri, tilköstnaðar við hlífðarföt og lengri yinnutíma, helga daga sem rúmhelga, hafa togara- sjómenn yfirgefið skipin og léitáð sér annarar vinnu. Hefur þetta einkum gilt þau skip, er stundað hafa saltfiskyeiðar að einstökum undanteknum. Bæj- arútgerð Reykjavíkur hefur gert ítrpkaðar tilraunir tilþess að gjörá út á saltfiskveiðar eigi færri en f jögur skip yfir vertíð- ina, eh ætlunin var að hafa tvö að nokkru leyti á salti og ís — en tvö einvörðungu á ís- fiskvéíðum fyrir frystihin. Var ætlunin að miða við það, sem útgerðinni er hagkvæmast, en jafnframt tryggja þeim mörgu vinnu er til Fiskverk- þetta frá 10. þ.m.: „Stjórnir og trúnaðarmannaráð viðkomandi félaga vinni sameiginlega að nauðsynlegum undirbúningi fyrir írýja samninga og þá jafnframt velja þann tíma itl aðgerða, er heppilegastur þætti." Væntánlega leiðir þessi samþykkt ekki. til þess, að. flanað verði að neinu. Óskahdi væri, aííra tílutá 'vegna, og allra aðiia vegna, að^ sjómenn eigi síður 'en útgérðarmenn, kæmust að þeirri niðurstöðu, að hyggilegast sé að biða eftir þvi hvað hin ráðgerða athugun leiðir í ljós, og hverjar aðgerðir koma í kjölfar hennar. Engum aðila getur verið hagur í því, að draga 4 íanginn-að koma þessum málum í höfn. Rikisstjornm telur sig ekki geta tekið ^kvarð.anir í máliíyy, Vrir sitt léyti fyrr en að athuguninnif iþkjtírii,, og þar sem tdg-; uraeigendur geta ekki, að því er þeir hafa tilkynnt sjómönnúm og fært rök fyrir, bætt kjör þeirra frá því sem nú er, eins og hag togaraútgerðarinnar er koraið, nema af opinberri hálfu verði greitt fyrir henni, gætu óheppilegar aðgerðir meðan athugun fer fram leitt til stöðvunar togaraflotans, en nokkur biðluhd kynni að> geta afstýrt henni. Vonandi tekst ekki svo hörmulega. til, að í odda skerist um þessi mál að nauðsynjalausu. Það væri allra hagur og sæmd, ef allur togaraflotinn gæti stundað veiðar, meðan athuganir og samningar fara fram. En er nógur mannskapur til þess fyrir hendi? Það er fullyrt, að.isvo sé. Með aðstoð Færeyinga, frænda yorra, se hægt að manpa alla togarana, og sú aðstoð hefur'þegar'H'erið þegin í Öllum sjávarplássum, þar sem togaraútgerð er, nema Reykjavík vegna afstöðu stjórnar Sjómannafélags Reykjavíkui. Þá afstöðu ^ína ætt.i stjórn félagsins að taka til endurskoð- ¦tmar,- ¦ t$M' '.:-'*-''''."' it' ¦ ast á ráðningu færeyskra há- seta á skip Bæjarútgerðarinnar tii saltfiskveiða, Báru þær engánárangur, þótt sýnt væri fram á það,; að eitt af beztu skipum flotans mundi liggja í höfn, og vinna við fiskverkun stórminnka frá því, sem var. í samningum þeim, sem í gildi eru milli F.Í.B. (vegna Bæjarútgerðarinnár og annara togara) og Sjómannafélags Pevkjavíkur, Vaf ekkert því til fyrirsstöðu, að ráðnir væru þeir sjómenn, er atvinnuleyfi höfðu hér, ef meðlimir Sjómannafé- lags Reykjavíkur væru ekki fyrir.hendi., ¦ Það varð því að ráði, að stjórnarVöldin veittu Bæjarút.- gerðinni leyfi til ¦ þess að 'flytja. inn færeyska sjómenn, 40 að tölu, og fá nokkra þeirra hing- að til landsins og leitast með j því við að manna b.v. Pétur Halldórsson. ' Er mennirnir komu tii Reykjavíkur, 16 alls, var þann- ig ástatt, að b.y. Þorsteinn Ing- ólfsson vantaði menn. Var því hórfið að því ráði að ganga úr skugga um hversu margir ís- lenzkir sjómenn vildu fylgja> skipinu með hina færeysku stéttarbræSur um borð. Reynd- ust vera 24 íslendingar, sem vildu það, að meðtöldum yfir- mönnura. Lét skipið því úx'. höfn með fulla tölu manna, eða 36, því tveir netamenn voru eftir skildir, ef unnt skyldi verða að manna b.v. Pét'ur Halldórsson einnig, þó , á, ís- : fiskveiðar yrði eingöngu- . ; Þegar b.v. Skúli Magnússon kom að landi að kvöldi síðast- j liðins laugai'dags, sagði; skips- hÖfhin upp starfi pg tilgreindi sem ástæðu, '< veru færej'sku stéttarbræðrariria um borð á b.v.. Þorsteini Ingólfssyni. Hiö sama skeði er b.v. Jón Þorlálcs- son kom inn að kvöldi sunnu- dags. Var þá. ljóst að hverju stefndi,, og var því b.v. Þor- steinn Ingólfsson kallaður inn. af veiðum tafarlaust, þrátt fyr- ir sæmilegan afla, og verða því hinir Færeysku ; fræridur og' kollegar íslenzkra sjómanna að yfirgefa þær fjalir, í eigu höf- uðstaðarbúa, reynslunni ríkari. B.v. Þorsteinn Ingólf sson leggst því við hlið b.v: Péturs Halldórssonar og liggur þar til verðugs hróss ástandi þvi, er hér ríkir, eða þar til unnt verður að manná hahn. ¦* Bæjarútgerð Reykjavíkur. iiteifíM C%áúj^^ xv ¦u'u*. i n ARMI OLA h, eftir. Áraa Óla Fyrri-bók'Árnq Óla um Reykjavík Hlt Forííð/.ReyjkjaýíXiJr. Þeir sem eiga þ'á 'bók, verða að eignast þessa. Allir, sem vilja kynnast sögu Reykjavíkur lesa þessar bækur Árna Óla. — Bækurnar eru svo skemmtilega skrifaðar, að auk þess fróðleiks, sem þær hafa að geyma, veita þær hyerjum sem les óblandna ánægju. Gamla Reykjavík er ágæt sum- argjöf. Gamia Reykjavík er til- > valin fejaningargjöf. — Kostar ? ;|íá$áíiiMi;6» krónur í góðu bandi. Bókaverzlun ísafofdar . I « « »C » « » »» > ».»».» « » »».«<,«¦« » . , , t » « . | B < <>»»mininnmni.....« » » « « « «i»»»<

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.