Vísir - 06.02.1957, Blaðsíða 3

Vísir - 06.02.1957, Blaðsíða 3
Miðvikudaginn 6. febrúar 1957 VÍSIB ? Hollusta o'g heilbrigði f r A aö not „tilrauna Brezkir þingmenn ræða iriál Fyrir nokkru var borin fram við umræðu í neðri málstofu brezka þingsins þessi spurning: Munduð þér vilja fallast át að barnið yðar væri notað sem „tilraunadýr" í sjúkrahúsi við fullkomlega örugga rannsókn á nýju lyfi? Ian McLeod, heilbrigðismála- raðhérra, tveggja barna fað- ir og læknissonur svaraði fyr- irspurninni játandi. Hann kvaðst jafnvel mundu veita samþykki sitt til þess með mestu ánægju, því að ef'til vill' gæti það orðið til bjarga fjölda Kynhoimonar gegn tannlosi. t krabbamain í [unqum hænsa? Gotur tcbaksreykur crsaSiað Rottuplága á Englandi 1 Englahdi er farin að stafa allmikil hætta af nýrri rottuteg- und. Rotta þessi er þangað komin írá Suður-Ameríku og var upp- haflega flutt til Bretlands fyrir Stríðið til að hafa hana í búrum og ala hana vegna skinnsins. Hún er á stærð við kött, en miklu gráðugri. Nokkrar rottur sluppu úr búruhum og hefur þeim fjölgað iskyggilega. Þær lifa helzt á sykurróf um og valda miklu tjóni á ekrunum. Grafa þær sig djúpt í jörð og valda einnig á þann hátt geysi tjóni. Þær éta sem svarar 3 stórum rófum eða um 4 — 5kg á dag. Þær setjast oft barna og til þess að minnka barnadauðann í landinu. Fyrirspurnirnar voru bornar fram í tilefni af því, að í Bristol hafa verið gerðar slíkar til- raunir á 20 börnum með tvenns- konar tegundir penicillins. Legge-Bourke þingmaður ur flokki íhaldsmanna kvað það fyrir neðan allar hellur, að. slíkt skyldi vera gert án samþykkis foreldranna, en jafnaðarmaður-! inn Swingler sagði, að læknar ættu ekki að nota mannlegar verur til tilrauna í rannsóknar- stofum. Um rannsóknina í, Bristoi sagði hann, að ekkert barnanna hefði verið þurfandi fyrir penicillin og slíkar tilraun-' ir ætti aldrei að leyfa, nema' meö samþykki þess^ sem til- raunirnar væru gerðar á, og því alls ekki á börnum, og heldur ekki nema allar líkur væru fyrir, að þeir, sem tilraunirnar væru gerðar á, fengju bót ein-1 hverra meina. ' -É*a- Ef til vill Uöfum við nú fundið ráð til að fyrirbyggja tannlos og' missi tanría, sagði dr. Irving Gliekman, prófessor við tann-! læknaskóla í Boston. Tilraunir sem byggjast á því að kynhor- monuni kvendýra var sprautað í tilraunadýr, sem voru með taimlos af völdum sjúkdóma í tannholdi og gomi, gáfu góða raun. , Tilraunirnar báru þann árang- ur að vefurinn i kjálkabeininu ¦ við tannrótina, sem hafði skemmst, tók að vaxa að nýju og tennurnar festust. I Sjúkdómur sá er oftast veldur tanniosi pyorrhea. Sjúkdómur- inn í gómnum gerir það að verkum að tennurnar þrýstast upp úr sæti sínu í kjálkabeininu ' og fá þá ekki næringu. Afleið- I ingin er sú að tennurnar deyja og eyðileggjast síðan. Hinar nýju aðgerðir, með því að sprauta estrogerí, kynhormoni í hin sjúku dýr, kemur alveg i veg fyrir að tennurnar losni, þar eð nýr beinvefur vex og tenn- urnar halda áfram að fá nær- ingu. Það hefur sýnt sig að verjast má tannskemmdum með pvi að drekka vatn, sem blandað hefir verið með fluoride. Þetta er víða gert með góðum árangri, en það hefur engin áhrif á vöxt tann- anna. Hænur látnar „reykja" í til- raunaskyni. Víðtækt samstarf til að finna lyf gegn krabba. Margt gefur góðar vonlr uiti áranpr. ,i að við lygna læki og grafa þá sundur landið umhverfis, svo að jafnvel flóðhætta getur staf- að af. Þær éta aðeins þann hluta rófunnar, sem er ofanjarðar og og gera þvi meira tjón en bein- línis vegna þess hve mikið þær éta. Bændurnir í Norfolk hafa miklar áhyggjur af rottuplágu þessari. Ýmsar merkar stofnanir í Bandaríkjunum cfna samein- ast til nýrrar sóknar til að reyna að finna ný Iyf til noktkunar í baráttunni gegn krabbameini. Meðal þeirra stofnana eru Krabbavarnafélag Bandaríkj- anna, Kjarnorkurá'5 Bandaríkj- anna, Damon Runyon mínning- arsjóðurinn til krabbameins- rannsókna, Matvæla- og lyfja- ráð Bandarikjanna, Krabba- meinsstofnun ríkisins, heil- brigðismálaráðuneytið o, fl. Verður þetta í fyrsta skipti, sem ríkið og ríkisfyrirtæki, fé- lög einstaklinga og iðnfyrirtæki sameinast til átaka í þessari bar áttu. Hugmyndinni um slíkt sam- starf yar fyrst hreyft við um- ræður í fjárveitinganefnd öld- ungadeildar þingsins 1953, en ýínsir sérfræðingar voru þá kvaddir á fund nefndarinnar. Sunday Times í Lundúnum hefur það eftir P. R. Peacock, sem starfar í Krabbameins- rannsóknardeildinni í Kgl. Beatson sjúkrahúsinu í Glas- gow, að fjórar hænur hafi ,reykt" hálfa sigarettu á dag um nokkurra mánaða skeið. Þær voru vandar á þetta, og það var ekki mjög miklum erf- iðleikum bundið, nema rétt í byrjun því að smátt og smátt komust þær upp á lagið og una þessu hlutverki sæmilega. Að sjálfsögðu var þetta gert í til- rauna skyni, m. ö. o. hænugrey- in eru tilraunadýr, en það sem verið er að rannsaka er, hvort sigrarettureykingar orsaki krabbamein. Fullgildar sann- anir fást ekki nema með rann- sóknum á tilraunadýrum. en það er að sjálfsögðu nokkrum erfiðleikum bundið, að koma þeim upp á að reykja. — Til- raun með mýs gafst ekki vel. Þær voru látnar vera í hólfi, sem fyllt var með tóbaksreyk, en féll sýnilega reykurinn illa. Auk þess var talið, að tilraun- irnar yrði að gera á eins líkan hátt og unnt væri og þegar fólk reykir. Auk þess vildi reykur- inn setjast á skinn músanna og þær sleiktu það, og þær gátu ekki andað að sér fersku lofti. á milli þess_ sem þær önduíu að sér reykum. Og nú hafa menn sem sagt gert hænur að tilraunadýrum. Tilraununum er hagað þannig, að gert er dálítið gat í ioftpokann, sem liggur að iurigunum, og reyknum þrýst inn með smádælu. Sumar urðu undrandi á svip, er reykur kom út um nef þeirra, aðrar drúptu~ höfði og lokuðu augunum, og voru ekki gerðar frekari til- raunir með þær sama daginn. Eftir nokka daga voru hæn- urnar orðnar spakar_ er þær fengu sinn skammt. En spurn- ingin er sú, hvort nokkur krabbameinseinkenni komi í ljós í lungum þeirra. ..Engin lyf til lækninga á krabbmeini eru enn fundin, en margt hefir komið til söguunar, sem gefur von um áranguf; og skilyrði eru fyrir hendi til víð- tækra ráðstafana," segir dr. Endicott, framkvæmdastjóri hinnar nýju samstarfsstofnunar, og einn af helztu mönnum Na- tional Cancer Institute. AIls er nú verið að verja 15 milljóum dollara til þess að leita að efnum, sem geta stöðvað, krabbamein. I Páfi krdæmU tæknifrjópn. Píus páfi XII. hefir enn harð-. lega fordæmt tæknifrjóvgun, sem aðferð til þess að hjáí;ia barnlausum hjónum að eignast afkvæmi. Kvað hann hér vera um brot á náttúmlögmáli a5 ræða. Ollum slíkum aðferðiiTti bæri og að hafna af siðgæðislei,> um ástæðum og vegna þess, aíí með 'þeim væri brotið í bág við lög og rétt. Hans Heilagleiki ræddi ekki þessar aðferuir nánara, en k\">ð þessa háskalegu þróun ha-a breiðzt háskalega út. Páfi ræddi þetta í ávarpi, sem hann flutti á ráðstefnu 150 sér- fræðinga á kvensjúkdómum. Bandarískur sérfræðingur í kvensjúkdómnum, frú Alan F. Guttnacher segir, að tækhi- frjóvgun sé orðin allútb-'eidd í Bandaríkjunum. Brezk kaupsícfna o'í vöru- sýning verðtii' liaklin í Ilels- inki i september n. k. Átta vestur-þýz.kir aðalrit- st.jórar koniu laust í'yrir mánaðarmótin síðustu til Bretlands. Þeir ferðast mn landið til þess að kynna sór lifnaðarliáttu manna o^ Iivað eina, seni þeir hafa hug- á að kynna sér. Þeir eru gestir utauríkisráðu^ neyttsins brezká. Síðasti bardagi Custers, Hann var háðu?, er BýðveSdi Bandarikjanna varð 100 ára. J»á stráftflldsa Iwtáiíánar hoilea hersveit. Þ. 4. júlí 1876 var stórhátíð í Bandaríkjum Norður-Ameríku, — þá voru liðin 100 ár frá því að Iþjóðin lýsti yfir sjálfstæði sínu. í Fíladelfiu var haldin al- þjóðleg sýning og var það upp- haf að hátíðahöldum þjóðarinn- ar, því að sumarið átti að halda hátíðlegt, margvíslega. En það varð á annan veg. Tæpum tveim sólarhringum síðar dundi yfir reiðarslag, sem var engu minna en árásin á Pearl Harbor 65 árum síðar. Það var síðasta orusta Cust- ers, er allt lið hans var brytjað nið'ur. Bardaginn fór fram við fljót, sem Indíánar kölluðu „Feita grasið" og þar b'arðist Custer til frægðar í síðasta sinn. Hann var hershöfðingi sem marg- sinnis hafði beðið ósigur^ en eftir þessa eldraun varð hann þjóðarhetja. Þetta varð stór- sigur fyrir Indíána en síðos4' sigur þeirra allt um Nþað. Eftii þstta var þeim alls varnað. H'-»rkaleg tilskipun. - Forsaga bardagans er sú, að stjórn Bandaríkjanna gaf út þá tilskipan í desember 1875, að allir Indíánar, sem ekki væru á sínum lögskipuðu landssvæð- um, ætti að vera komnir þangað 31. jan. '76. Þeir, sem ekki hlýðnuðust þessu. yrði álitnir fjandsamlegir stjórninni. Þeir, sem kunnir eru málum Indíána, halda því fram_ að þetta hafi verið ólögleg tilskipan, og víst er um það að hér var harkalega að verið því að margir Indíánar þurftu að ferðast langar leiðir 'til að ná heim, en vetrarríki var mikið á þessum slóðum. En á þeim árum var hið unga '¦íki að vaxa og þurfti að reyna 'trafta sína. Það þurfti að leggja vegi og járnbrautir yfir álfuna þvera og það þurfti að vernda nýbyggja og málmleitarmenn, og herleiðangur undir stjórn Custers hafði fundið gull í Svartásum; þar sem nú er Suður-Dakota. Það þurfti að vinna gullið og hverskonar auðæfi önnur, sem landið hafði að geyma. Þeir, sem stóðu í vegi fyrir því áttu von á að verða að líða fyrir það, þó að þéir hefði nokkuð til síns máls. Og Indíánar börð- ust aðeins fyrir því_ sem þeif töldu sín ævafornu réttindi. Erfiðasta vígstaðan. Sherman hershöfðingi, sem frægur varð i borgarstyrjöld- inni, skrifaði Grant forseta: „Það verður að útrýma þessu fólki .. annað nægir ekki . ." Ekki voru þó allir á sama máli um það. Margir voru sama sinnis og Crook hershöfð- ingi, sem oft hafði barist við Indíána. Hann sagði: „Erfið- ast er að leggja til orustu við þá, sem menn vita að hafa á réttu að standa." En nú þegar hernum var skipað að ná saman öllum „f jandsamlegum". Indíánum, komu örlögin til skjalanna. Eðlilegast hefði verið, að Custer hefði verið falin forysta leið- angursins. Hann var framúr- >

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.