Vísir - 21.02.1957, Blaðsíða 5

Vísir - 21.02.1957, Blaðsíða 5
FiíTimtudagírin 21. febrúar 1957 VfSTB Handritin sé heimt úr höndum Dana. Þingsályktunartillaga Péturs Otte- sens og Sveinbjarnar Högnasonar. Ctbýtfc hefir verið í Samein- wðu Jjingi tillögru til þingsálykt- siaar um endurheimt íslenzkra fcuidrita frá Daiunörku. Flutningsmenn eru Pétur Otte- sen og Sveinbjörn Högnason. Tillagan hljóðar svo: „Alþingi ályktar að skora á rikisstjórnina að beita sér fyrir þvi við dönsk stjómarvöld, að orðið verði við ítrekuðum kröf- um Islendinga um; að skila verði um og íorngripum til Danmerk- ur er, svo sem alkunnugt er, þannig stofnað, að íslendingar eiga bæði lagalegan og siðferði- Dönum, að þeir skili þeim aftur. Þykir ekki ástæða til í þessari greinargerð að rökstyðja það frekar. Nú um skeið hefur orðið nokk- urt hlé á því, að Alþingi *éti r.iál- ið til sín taka á þann veg að fela aftur hingað til lands islenzkum I ríkisstjórninni að hefja nýja handritum, fornum og nýjum, sem borizt hafa héðan til Dan- rnerkur og geymd eru í söfnum þar, svo sem safni Árna Magnús- sonar. Tekur þetta einnig til þeirra islenzku handrita, er kon- tingur landsins hefur fengið héðan fyn* á tímum og enn eru varðveitt í Danmörku." Greinargerð er á þessa leið: „íslendingum er það að von- iíia mikið áhuga- og kappsmál að fá því til vegar komið, að dönsk stjórnarvöld skili aftur hingað til lands íslenzkum hand- - ritum, sem þangað hafa borizt og geymd eru í dönskum söfn- um. Hér er um að ræða dýrmæta bókmenntafjársjóði, sem varða sögu vora og menningu. Það eru ekki skiptar skoðanir ura það hér á landi, að Islend- ín'gar séu réttir eigendur þess- ara handrita. Þau eru hugsuð og samin af hérlendum mönnum, skrifuð á Islandi og varðveitt þar lengur eða skemur, og .íslenzkur er uppruni þeirra að öllu leyti. Hinn eini eðlilegi vett- vangur til varðveizlu og hagnýt- ingar handritanna er Háskóli Islands. Þar er miðstöð allra Sslenzkra fræða nú orðið, og öll gögn til iðkana þeirra eiga að vera á íslandi. En það skortir mikið á, að svo sé, meðan geymd eru í Danmörku um 4300 islenzk handrit og sum af þeim hin merkustu allra . handrita vorra. Handrit þessi bárust á sinum t5ma til Danmerkur með ýmsum hætti, en langsamlega mest fyrir framgöngu hins-.mikla safnara Áraa Magnússonár, sem ferð- aðist um allt land við samningu .iarðbókarinnar, og fyrir ásælni danskra konunga, einkum þeirra Friðriks III. og Kristjáns V. Báðir þessir konungar sendu erindreka til íslands í þepsu Skyni. Sópuðu þeir að sér hand- ritum og forngripum. Komust þessir menningarfjársjóðir vorir að visu ekki allir á danska grund, en voru samt glataðir Is- lendlngum, því að mikið af haridrituiri og forngripum, sem Kristjáh V. hafði látið safna, t>Tidíst, er'sklp það, sem þeim var "kómið 'i til" flutnings, fórst í hafi aleið til Danmerkur. Var með þessu höggvið skarð i bók- rnenntaauðlégð. þjóðar vorrar og annað ekki minna við brunann í Árnasafni. Islendingum hefur því orðið dýr flutningurinn á handritunt yorum og fomgrip- Vxn til Danmerkur, þótt Danir veiöi við kröfú vorri um að skila þyi af tur, sem emt er óglat- ,að ^f þessuni dy^matu fjársjóð,- sókn I málinu. Danir kusu fyrir nokkru nefnd til þess að athuga handritamálið út frá kröfu Is- lendinga um heimtingu á hand- ritum. Sumir litu á, að rétt væri að doka við og sjá, til hverrar niðurstöðu þessar athuganir hinnar dönsku nefndar leiddu. Ef til vill hafa verið runnar undan rifjum einhverra þeirra manna, er nefnd þessa skipuðu, tillögur-þær um lausn á þessu máli, sem rikisstjórn Danmerk- úr sendi jslenzku stjórninni 1953. En þær tillögur voru þess eðlis, að rikisstjórn og Alþingi visuðu þeim algerlega á bug. Það er vitað, að þrátt fyrir afstöðu danskra stjórnarvalda eins og hún birtist þá er fjöldi mánna í Danmörku, ¦ sem skilur sjónar- mið Islendinga, telur kröfu þeirra á íyllstu rökum reistar og leggur eindregið til, að við þeim verði orðið. Islenzkur mað- ur, sem dvalizt hefur um skeið legn rétt til að krefjast þess af í Danmörku, Bjarni Gislason rit- höfundur, hefur tekið drengilega og röggsamlega í strenginn rneð löndum sínum í þessu máli. Hef- ur hann ferðazt um Danmörku þverá og endilanga og haldið fyrirlestra um málið. Hefur þetta orðið Islendingum hinn mesti styrkur, enda er almenn- ingsálitið í Danmörku okkur hliðhollt i málinu. Nú er því tími til þess kominn að Alþingi taki mál þetta upp að nýju og feli ríkisstjórninni að beita sér fyrir frámgarigi þess. Orðalag á þessari þingsálykt- unartiilögu er hið sama og' var á tillögu um þetta efni, sem samþykkt var á Alþingi 1950." Frá Stykkishólmi: Kvf. Hringurinn hefur unnið merk störf sl. 50 ár. Emi eru 3 síofuenclamia á lííi. þúsund krónur til björgunar- skútusjóðs Breiðafjarðar og fimm þúsund krónur í orgel- kaupasjóð Stykkishólmskirkju. Fjöldi núverandi meðlima fé- lagsins er 92 konur, en flestar hafa þær verið árið 1926, 134. I tilefni þessa merkisafmælis hefur hreppsnefnd Stykkishólms- hrepps ákveðið að senda kven- félaginu skrautritað heiðurs-. skjal, þar sem félaginu^.eru þökkuð hin margvíslegu störf þess, og þá sérstaklega fyrir menningar og líknarstarfsemi félagsins á liðnum árum. Þá .vildi ég mega votta hinu fimmtuga afmælisbarni mína dýpstu virðingu og þakklæti fyrir óeigingjarna menningar og líknarstarfsemi hér í Stykkis- hólmi. Guð blessi þær og starfsemi þeirra. " • Árni Ketilbjarnar. Eisenhower Vtíc- Hálf öld er nú liðin siðan sá atburður gerðist, að þrjár konur í Stykkishólmi, þær frú Arndís Jónsdóttir kona þáver- andi héraðslæknis Guðm. Guð- mundssonar, frú Magdalena Halldórsson kona Sæm. Halldórs- sonar, kaupm. og frú Friðrikka Eggerz kona Guðm. Eggerz sýslumanns, boðuðu til fundar 17. dag febrúarmánaðar.1907 og tilgangurinn var að stofna kven- félag hér í Stykkishólmi. Var þetta gert að tilhlutan Kven- félagsins Hringsins í Reykjavík. Kvenfélagið var stofnað og hlaut nafnið Kvenfélagið Hring- urinn og því alnafna Reykjavík* uríélagsins. Stofnendur voru 33 konur úr Stykkishðlmi, og var fyrsta stjórnin skipuð eftirtöldum kon- um: Frú Arndís Jónsdóttir form. frú Kristín Sveinsdóttir (Jóns- sonar frá Djúpadal) ritari, frú Magdalena Halldórsdóttir gjald- keri. Þá var frú Ásgerður Arn- finnsdóttir kona Ágústs Þórar inssonar kaupm., merk og mikil- hæf kona varaformaður .félags- jhaft árum eða um 20 ára tímabili, hafði kvenfélagið hjúkrunar- konu á vegum sínum, og var hún af félaginu ávallt send þangað sem þörfin var brýnust, þar sem fátækt og veikindi voru mest.. Knowland and- vígur Gomulka/ Blaðið News Chronicle gagn- rýnir Knowland( þingleiðtoga republikana í Bandarikjunum fyrir afstöðu Jians gagnvart PóIIandi. Er Knowland andvígur þvi, að Bandaríkin veiti Póllandi efnahagsaðstoð, og viðhafði hann þau orð, að „Gomulka væri rauðari en sér líkaði". Bendir blaðið Knowland á4 að Pólverjar standi nær vestrænu þjóðunum en sumar þjóðir, er njóti mikils efnahagslegs og hernaðarlegs stuðnings Banda- ríkjanna, og nefnir þeirra með- al Saudi-Arábíu. Af stefnu Knowlands gæti leitt að Pól- verjar yrðu að leita á náðir Rússa með allt — en það sé *** Framhald af 8. síðu. október s. h, hefði hann bent á, að Bandaríkin gerðu sér fylli lega grein fyrir að hernaðarað- gerðir gegn Egyptalandi væru afleiðing alvaiiegra, og, endur- tekinna árása, en hann hefði einnig sagt, að beiting hervalds til að leysa alþjóðleg deilumál væri ekki samrimanleg grund- vallar atriðum "bg stefnu Sþj. Hefði hann því skuldbundið sig til að leitast við að fá deiluna leysta með burtköllun innrás.-^ arliðsins, fyrir atbeina og til—. stilli Sþj, og leitast þar næst við að gera nýja tilraun til að réttlætinu yrði fullnægt á grundvelli alþjóðalaga, fyrir alla aðila. Bar Eisenhower lof á Breta og Frakka fyrir hollustu þeirra og stjórnhyggindi, að hlýðnast fyrirmælum Sþj. Með því hefði mikið áunnizt. Þábeittikvenfélagiðsérfyrírivart Það, sem Knowland óski , pf tíl* ymsum menningarmálum, svo j sem ýmiskonar námskeiðum, matreiðslunámskeiðum, hjúkrun- ar, sauma og garðyrkjunám- skeiðum. ' Þessi námskeið urðu til þess, að fjöldi húsmæðra i Stykkis- Karl H. Bjarnason In memoriam. Vonbrigði. , - .. Eisenhower rakti þar næst atburði og ræddi vonbrigðin.i, sém hann varð fyrir, vegna neit unar ísraels. Hann benti.á, að^ ísrael fari fram á öryggisráðr stafanir sem skilyrði fyrir að kalla burt lið sitt. Með því sé grundvallaratriði komið á dag- skrá: Hvort eigi að þola það þjóð, sem gerir innrás og her- nemi land í trássi við vilja Sþj. sétji skilyrði fyrir burtköllun liðs síns. Ef á slíkt væri fallizt væri það skref aftur á bak á alþjóðlegu samstarfi og' hann gæti ekki. séð, að það sam^ rímdist sáttmála Sþj. Ljóðakvak frá lífs þíns grein lifir á foldum mínum. hólmi lærði þarna mjög nytsöm Því skal staka óma ein störf sjálfum sér og heimilum 'ýfir moldum þínum. sinum til hagsbóta og velfamað- ar. Þá hefur Kvenfélagið beitt sér fyrir ýmiskonar öðrum menn- ingai-málum, svo sem gefið stór gjafir til Stykkishólmskirkju, einnig stórgjafir til sjúkra og bágstaddra, til slysavarna, geng- Gretar .Fells. Kosið á mánudag á Indlandi. Kosningar fara fram á Ind- landi næstkomandi mánudag. Fréttaritarar segja, að horf- ist fyrir söfnun til barnahjálpar ' ur séu þær að Kongressflokk- Sameinuðu þjóðanna, til Noregs- 'urinn haldi meirihluta aðstöðu söfnunar, söfnun í sambandi við sinni og muni víðast hafa yfir- kaup á 30 fermingarkirtlum til gænfandi fylgi. handa Stykkishólmskirkju og Horfiirnar a'/arlegar. % Forsetinn kvað horfurnar al- varlegar þessa stundina, én ef ísrael kveddi burt herlið sitt værí mikilli tálmun' rutt úr brautinni að framtíðarsámkomu lagi í þessum landshluta, Hann minntí á, að óðum liði að opnun Suezskurðar. Þegar þessi tálm- un er úr vegi bíða alvarleg hlut- verk Sþj., sem leysa þarf til frambúðar varðandi ísrael og öryggi þess og framtíðarskil- yrði, Suezskurðinn og flótta- mannavandamálið. Bandaríkin óg allar þjóðir sem vildu hjálpa þjóðurii ná- lægra Austurlanda ættu að taka höndum saman til þess að,stuðla að velferð þeirra. Þetta. sé hægt með því að fara eftir grundvall- . arreglum þeim sem Sþj« hafa sett sér. Þær séu bezta von heimsins um frið. ins í 28 ár eða lengur heldur en nokkur önnur kona í stjórn fé- lagsins. Af stofnendum félagsins, eru nú aðeins þrjár konur lifandi, allar búsettar hér í Stykkishólmi og eru þær heiðursfélagar kven- félagsins. Þær eru frú Valgerður Kristjánsdóttir, frú Ragnheiður Kristjánsdóttir, og frú Ingigerð- ur Ágústsdóttir, kona prófastsins hér i Stykkishólmi. Tilgangurinn með stofnun kvenfélagsins hér í Stykkishólmi var vissulega góð- jólatrésskemmtanir . fyrir börn i Stykkishólmi síðast liðin 20 ár. Þá hefur kyenfélagið gefið til sundlaugar í Stykkishólmi all álitlega upphæð. Það styrkti á sínum tima gufubaðstofu ung- mennafélagsins, safnaði allmiklu fé til fyrirhugaðs elliheimilis og til kvennaskóla. Þá hefur félagið ræktað myndarleganv skrýðgarð og lagt mikla vinnu og fé í hann. 1 sambandi við fimmtugsafmæl- ið, hefur stjórn félagsins, en hana skipa fröken Kristjana ur og göfugur, þvi aðalstefnur t Hannesdóttir form,, fj-öken Anna skrá félagsins og störf voru í Magnúsdóttir ritari, frú Freyja þágu mannúðar, að likna þeim sem veikir og bágstaddir voru, sérstaklega var berklaveiku fólki hjálpað, eða á méðan að þörfin var þrýnust, .þar til berklalbgin Finnsdóttir gjaldkeri og frúrnar Lára Þórðardótfjr og... Vilborg RÖgnvaldsdóttir meðstjórnendur, ákveðið að ^efa: moOQ^Qp, til g^ngu 1 gödi 1921;- Á ¦þesswra-l'Pg skiftist ^Jöfin þannig:, FiníRi4 Áformin um samstarf V.-Evrópu, frjálsan markaB o.fI. Ríkjunum yrði að kalla steypt í eina heild í ýmsum efnum. minningar ,um. .atburð , þennan, iyerður eins. frjáls tilflutningui- ings milli þessara landa og t. d. fylkjanna New York og Kali- forníu. Löndin, sem að þess standa, eru: Frakkland, Italía, Vestur- Þýzkaland og Beneluxlöndin svo- nefndu, þ.e. Holland, Belgía og Luxembourg- og Bretland, en þó vilja Bretar t.d. undanskilja land- búnaðarvörur vegna viðskipt- anna.,innan samveldisins. Óleyst vandámál er og varð- andi lönd, Frákka ög Belgiu* t..••d.^milli: verkamanna.Qg/varn-íinanna - í-Norður-Afríku, þ. ^i Að undanförnu hefur verið talsvert oft minnst í frétt- um áform uni samstarf Vestur-Evrópulandanna sex og frjálsan markað og aðild Breta að þessu samstarfi. Hér eru nokkur atriði, sem þetta- yarðar; Stjórnmálamenn, séríræðingar á sviði efnahags- og viðskipta- mála og tæknifróðir menn o.. fl, hafalagt hér hönd á.pióginn;. Komist. þetta í framkvæmd.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.