Vísir - 25.03.1957, Blaðsíða 4

Vísir - 25.03.1957, Blaðsíða 4
VÍSIR Mánudaginn 25. marz 1957 .Eindrangurinit** brotnar, þe á þvi verdi enn bið. Hið heimskunna bíaS Econemist ræ&ir atburði seinustu mánaoa og horf urnar. Enska vikuritið Economist hefir komizí að þeirri niður- stöðu, að hið mikla rússneska koimnúnistaveldi, sem Stalín gerði að traustri og, að því er virðist, órjúfandi heild, sé í mikilli hœttu vegna óeiningar. Sprungur séu komnar í eining- arveginn og veiki hann og geti jafnvel klofiö hann er frá líður. Blaðið ræðir fyrst hin tíðu íerðatög æðstu manna í hinum kommúíiistiska heimi. Þar sé afttaf \*eí-ið að „skiptast á skoð- tonum, vinsamlega og bróður- Sega", Æðsta menn frá öllum komsnúnistalöndunurn í Austur- Ewöpu hafi verið i Moskvu, Kirúsév og Malenkov og fleiri „.fetafi heimsótt höfuðborgir þess- ara landa, og Chou En-lai hafi verið á þönum millí Moskvu, Varsjár.og Búdapest, en hann var.kyaddur í skyndi til hjálp- ar, alla Jeið frá Nýju Dehli. (Svo mikils þótti yið þurfa, að hann mátti ekki ijúka heim- sóknsinrii þar, og varð að fara þangað aftur). Á öllum þessum miðsvetrar- ráðstefnum, segir vikuritið, ríkti mikil eining og einhugur urn að varðveita hana, að.því er tilkynnt var æ ofan í æ, en sannleikurinn er sá, segir Eco- nomist,. að sú hætta, að hið mikla kommúnistiskaveldi lið- hana til að sætta sig við, að hafa hemil á frekari frelsiskröfum í bili. Minnir ritið jafnframt á orð Krúsévs, að ekki sé „nemaj ein leið til sósjalisma", og þess vegna sé Gomulka í rauninni, að áliti rú.isneskra leiðtoga, að tefla yfirráðum þeirrá í hættu. Auk þeas hafi hann hafið við- ræður við júgóslavneska leið- toga, eimitt þegar samskipti Rússa og Júgóslava versnuðu aftur, og það 'samstarf, sem sem þá vanhagar um sjálfa. Og Rússar eru veikari fyrir, efnahagslega, einnig vegna þess, að Pólverjar tóku þá af- ' stöðu og héldu fast við hana, til 1 að bjarga sér frá efnahagslegu ! hruni, að sníða sér í þeim efnum (stakk eftir vexti. (Þeir fara að i dæmi Júgóslava og láta svo lítið, ' að þiggja aðstoð vestrænna þjóða, og eftir siðari fregnum að dæma, munu þeir ekki hafa fárið bónleiðir til búðar í Bánda rikjunum, sbr. yfirlýsingu | Eisenhowers nú fyrir nokkrúm dögum). Viðbrögð virðistvera á uppsiglingu milli Póllands og Júgóslavíu, sé ekki' Russa fagnaðarefni Rúss.um. Fyrir vegna ríkjandi óánægju, er tveimur árum gerðu þeir sér ag leggja megináherzlu á, að vonir um, að geta treyst aðstöðu; kömmúnistaþjóðirnar snúi sam- Ráðstjórnarríkjanna með því að bjóða. „glataða syninum" (Júgóslavíu) heim aftur til föð- an bökum, haldi fast við grund- vallaratriði kommúnismans, og hafi horfið aftur til þeirra kúg- íhlutunin í Ungverjalandi hefir vakið nokkurn beyg í Júgó- slavíu. — Kínverskir komm- únistar eru ekkert hrifnir af stórveldishroka, en þeir eru þeirrar skoðunar, að samheldni kommúnista verði að haldast t'il frekari útbreiðslu kommún- ismans, og af þeirri hagsmuna- legu ástæðu víðurkenna þeir fúslega sovézka forustu^ að þeir þurfa mjög á efnahagslegri hjálp að halda frá Rússum. En vikuritið varar við því að álykta, að hinum kommún- istiska heimi muni allt liðast í sundur fljótlega, en þær-hug- sjónaöldur, sem þar hafa risið muni ekki hjaðna, efnahagserf- iðleikarnir muni aukast, og ofsafengin, niðurbæld reiði yfir valdbeitingu Rússa og nærvera sovézkra hermanna —¦ allt þetta muni í vaxandi mæli gera kommúnistiskum ríkisstjórnúm erfiðara fyrir. Mjög mætti þó draga úr þessum áhrifum, ef Rússar tækju upp aðgengilegri j stefnu gagnvart hinum minni kommúnistaríkjum og gerast sannir velgerðarmenn í stað Stálu skartgripum fyrir 50 millj. franka. Á vetrarhátíðinni í Nizza fyrir nokkrum vikum komust bófar yfir 50 milljóna franka virði af skartgripum. Notuðu þeir sér, að á vetrar- hátíðinni klæðast margir alls- konar skringilegum búningum og ganga með grímur og fóru þannig klæddir inn í skart- gripaverzlun, og tíndi skart- gripina ósköp rólegir í striga- poka, sem þeir höfðu meðferðis. Ljós logaði í verzluninni, sem var við aðalgötu, og hundruð manna fóru um götuna. en — allir voru með hugann við annað og fóru bófarnir burt með ráns- fenginn, án þess að þeir yrðu fyrir nokkru ónæði. . * urhúsanna. Nú verða leiðt. unaraðferða, sem Stalín beitti, þess að vera arðránsmenn sem að horfa upp á það ,að Tító leiði. þar sem ekki er lengur hægt að á liðnum tíma.En all sem gcrzt höfuðforsprakka annars komm- únistaríkis á götur, sem í aug- um þeirra séu villigötur. Og Tító virðist tilkippilegur í eins- konar hugsjónalega f jölbragða- glímu við alla hina. hafa með öðru móti taiunhald hefir seinusfu mánuði eykur á hinum frjálslyndu stefnum, bær vonir,. að sá dagur komi, sem vorú stöðugt að eflast á þótt enn geti það dregizt nokk- liðnu ári. «ð, að kommúnistisk kúgun verði úr sögunni í heiminum, Á yfbrbörðinu, segir vikuritið, munu Rússar viðurkenna, að sérhver komm- únistaflokkur verði að finna sína eigin leið og að hver þeirra geti mikið lært af hinum, en í reyndinni verður þetta svo, að Leppríkin orðin til byrðar. Blaðið rekur þar næst í grein- imii, sem er of löng til að birt- ast í heild, að leppríkin hafi átt að vera einskonar yerdarbelti! allt er gott og blessaðmeð „hin- Peron óvinssell í Venezuela. Juan Peron, fyrrverandi ein- ræðisherra í Argentínu, kann aS neyðast til þess aíí hverfa frá Venezuela hvað líour. Ér vaxandi óáh'ægja yfir því, í Caracas, að hann riotí aðstöðu sína til þess að stjórna hermd- arverkum Peronista i Argen- tínu. í júlí í fyrra var Peron knú- inn til þess að fara úr landi í Panama. við Ráðstjórnarríkin ist sundur, hefi'r aldrei verið verð- _ óg meira en það — meiriennú. j Rússar töldu sig hafa komið. þar Byltingin í Úngverjalandi^ svo ár siririi fyrir borð, aðþeir var eínskonar gja!d*þrota-' asttu þar trausta bándamenn í yfirlýsing —* hún afsannaði hernaði, ef tíl styrjaldar kæmi. allar staðliaefingar um, að Nú eru þessi lönd að verða þeim hið kommúnistiska stjórnar-j til hemaðarlegra — og efna- fyririsotnulag vært alþýðlegt.1 hagslegra — byrða. í einu land- áluttm Bússa til þess að inu starfar ríkisstjórn í skjóli bæla niður ÍTelsishreyfing-1 rússneskra skriðdreka,, í öðru una hefh' ekki eingöngu hefir verið samningsbundið, valdið áhyggjmn meðal hvar rússneskt herlið megi vera konmiúnista út um he-im og í landinu, og eftir það sem gerð- klofningi,,. hún hefir ;einnig ist í Ungverjalandi,. verður . að sannað, hver er samsetning' draga mjög í efa, að Rússum: sé þess-. lélega bmdiefnis, sem- styrkur að þessum bandamönn- heldur saman kommúista-' um sínum, ef til styrjaldar blökkinni, þótt reynt sé að kæmit jafnt Ungverjum " sem kalka yfir sprungurnar í því, öðrum þjóðum í verndarbeltinu. vestan- ar ýmu leiðir til sósíalisma", meðan sovézkum yfírráðum er ekki stefnt í neina hættu. Rússar geta nú ekki legur arð- rænt þessi lönd, — þeir er.u tilneyddir að hjálpa Ungverj- og sú aðferð villi enn suma. PóIIand. í greininni er bsnt á, að Go-j um, vegna þess að(að algeru mulka hafi tekizt að fá dá- efnahagslegu hruni var komið, lítið aukio frjálsræ.^i þjóð sinni með lánum og með því að senda til handa og sömuleiðis að fá þeim kol, matvæli og vörur, Kjarni málsins. Ef litið er á kjarna málsins umbúðalausan kemur hið sama í ljós, í Moskvu, Varsjá, Pek- ing, Belgrad og víðar, að glímt er við sama vandamál: Að búa svo um hnútana, að kommún- istar geti haldið völdunum. Gomulka hyggur, að staða hans til að halda völdunum; verði traustari, ef hann getur; sýnt, að hann sé óháður Rúss- um en leiðtogar í Prag og Búkarest kunna að óttast, nema augljóst sé náið samband þeirra við.Moskvu, að eins fari hjá þeim og í Ungverjalandi. J Júgóslavar hafa unnið sér sjálf I stæði, en þeir geta elcki verið öruggir fyrr en yiðurkennt er í orði sem á borði, að önnur kommúnistisk riki séu frjáls að að álykta, að í hinum kommún- Rafgeymar 6 volta 90, 150, 225 ampst. — 12 volta 75,90, .105 ampst. Rafgeymasambönd allar stærðir. Rafgeymaskór og klær. Einnig start-kaplar í lengdum eftir ósk kaupanda. Smyriff, Húsi Sameinaoa Sími 6439 St aðgreiðsla tijá vélsmiðjunum. Vegna sívaxandi erfiðleika og skorts á rekstursfé, þá neyðast vélsmiðjurnar í Reykjavík hér með að.ítreka fyrri tílkynningu um staðgreiðslu fyrir unnin verk. Ef föst reikningsviðskipti er að ræða, þá skulu þau gerð upp í lok hvers mánaðar, en gréitt inn á verkin vikulega. Meistarafélag járaiSnaðarmanna. þau," svaraði hún, „svo að þau verða send." Eg lék á als oddi, þvi að nú þóttist- eg vel hafa gert. Eri seinna um daginn frétti eg, að mín skeyti hefðu eínnig verið stöðvuð og að'eg — og allir aðrir blgöamerm i Budapest — hefðum beðið ósigur fyrir fréttaritara frá smáblaði í Ung- verjalandi. Hann var í þinghús- inu og var einmitt að tala í síma við blað sitt, þegar skothríðin hófst og honum tókst að skýra frá því, sem gerzt hafði, áður eri sambandinu var slitið. Óðru sinni kom heppnin mér til hjálpar í mynd ungrar og fallegrar blaðakonu frá Frakk- landi. Það gerðist áríð 19ð3, er •eg var á: leið. til Englands í Æumarieyfi Eg rákst á blaða- konuna á járnbrautarstöðinni í Zagreb. Kún var vön að beita yndisþokka sínum í fréttaöfl- unarskyni og" sagði mér; nú i óspurðum fréttum, að kveldið áður hefði hún verið að skemmta sér með lögreglustjór- anum ,í Zagíeb. Hann þurfti alltaf áð verá að bregða sér frá og skýrði henrii frá því, að hann héfði fengíð skeyti um það frá Belgrad, að nbkkrir menn í börg" hans væri. að brugga Alexarider kpnungi launráð. Lögreglustjóranum þótti þeir harlá:drýldnir í Bel- grad að halda að þeir gætu sagt honum hvað væri að gérast í ríki hans, en lét þo til léiðast að senda tvo lögreglumenn til hússins, þar sem samsæris- mennirnir áttu - að hafast við. Það reyndist rétt, að þar voru fyrir menn með morð í huga, því að þegar þeir urðu lög- reglumannanna varir, skutu þeir á þá og drápu annan, en særðu hinn. Hinn særði gat þó gert aðvart um, hvernig komið væri og samsærismennirnir voru handsamaðir. Þeir höfðu yerið sendir úr nágrannalandi til að myrða Alexander konung. Rétt um leið og blaðakonan lauk sögunni, rann lestin mín af stað. Þegar eg var kominn heim til Englands tveim dögum síð- ar leit eg í blöðin til að ganga úr skugga um það, hvort vara- maður minn í Belgrad hefði komið fréttinni úr laridi. Hún var hvergi sjáanleg, svo að eg skrifaði Reuter bréf um sam- særið. Fréttastofan sendi fregn- ina tíl viðskiptavina sinna^ var ein um hana og hún var alls- staðar birt á fyrstu síðu. Stjórn- in í Belgrad bar fregnina til baka, en þegar hinir væntan- legu morðingjar voru leiddir fyrir dómara nökkurum mán- uðum síðar, kom það í ljós, að allt hafði verið rétt, sem mér hafði verið sagt í Zagreb. En það voru ekki einungis slíkar fregnir, sem gerðu Bel- grad að mikilvægri fréttamið- stöð í augum Lundúnablaðanna. Það voru fregnir af alýðu n^anna, sem mestur matur þótti í, — fregnir sem voru ekki sendar í skeytum, heldur í pósti. Veizt þú, að enn búa óblandað- ár svertingjafjölskjddur um^ hverfis borgina Ulcirij á strönd Svartfjallalands? Svertingjar þessir tala serbnesku og eru taldir afkomendur þræla Róm- verja til forna. Eða veiztu að úlfaldinn er aðaláburðardýrið í hinum afskekktari héruðum Suður-Serbíu? Eða að í heilum landshlutum er það enn alsiða, að ungir menn kaupi brúðir sínar og sjái þær ekki, fyrr en hjónavigslan er unj garð geng- in. Fyrir þá, sem sækjast eftir slíkum blaðamat, er óþrjótandí uppspretta í Júgóslavíu. Það eru líka enn til ræningj- ar af gamla Balkan-taginu. Það hefir reynzt ógerningur að uppræta þá. Þeir eru ekki ein- vörðungu glæþamenn ~af þv£ tagi, sem menn þekkja frá. Ameríku. Öldum samaií hafa Framh'. j

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.