Vísir - 17.05.1957, Blaðsíða 3

Vísir - 17.05.1957, Blaðsíða 3
Föstudaginn 17. mai 1957 VÍSIR n FRAMFARnt OG TÆKNI Sólarofninn fullkomnasta að- ferðin fil að nýfa sólarorkuna, VttBS tlíS MB&ÍS H MSStt Bt BB ti SJBtSÍttfi. • l>að liefur lengi verið draumur mahnkynsins að finna leiðir til að geía- notfært sér hita sólar- innar. Frá henni kemur allur hiti og a]lt Íjós, sem er undirstaða lifs- ins á jörðinni. Sólarofninn er nú orðinn að veruíeika og heíur yerið tekinn í notkun. í ið'naðin- um i Bandaríkjunum. Þetta er auðveldasta eða að minnsta kosti 'faeinasta leiðin til að framleiða — eða safna — hita. Þegar við brennum kolum eða viði erum við reyndar að Jeysa úr læðingi sólarhita, sem fyrir aldaröðúm „tök sér bólfestu" í efninu. Þessi aðíerð, til að afla sér hita- orkunnar, er hinsvegar króka- 2eið, og þar fer mikið forgörðum, nýtnin er tiltölulega litil. Þá er aJlur sá búnaður. sem nauðsyn- legur er.-til" þess að framkalla hitann all viðamikill og rekstur- Jnn yenjulega óhagstæður, að minnsta kosti fræðilega séð. Þá eru itakmörk fyrir þ\'í hversu mikinn hita er hægt að fram- Mðá á þennan hátt eða yíirleitt Tvið brennslu algengra efna. Vis- indamönnunum hefur nú tekist að framleiða allt að 3350°C hita í sóJarofni, en það er um 60Ve ní yfirborðsliita sólarinnar. Speglar eru aðalatriði. . Aðalhlutar sólarof nsins eru speglar, sem safna geislum sól- •arinnar. Speglum " þessum er þannig komið fyrir að þeir end- uryarpa geislunum á milli sín þannig áð þeir fallá loks samaii í einn brennipunkt éða safnara. Þá er þar hitastillir, hann getur verjð". í líkingu við Ijósop á myhdavél eða eins og rimla- gluggatjald. Lokser því sem hita skal komið fyrir á hentugan hátt, þannig að geislarnir eða hitinn falli á það. Með hitastill- inum má ákveða hitastigið hverju sinni og getur munað þú- nndum stiga milli lægsta og hæsta liita. ¦ Úr sólarofninum koma engin úrgangsefni svo sem aska eða reykur og má nærri geta hversu þýðingarmikið það er í sjálfu sér. Af þessu leiðir ennfremur að lykt eða bragð skapa engin vandamál — það sem hitað er, verður ekki fyrir áhrifum af neinu slíku. Og loks ber að gera sér grein fyrir þeim mikla kosti, að það, sem hita skal, kemur ekki í snertingu við hitagjafann — getur verið innilokað í um- búðum eða á annan hátt þannig að það verði ekki fyrir utanað- komandi áhrifum öðrum en hitanum sjálfum. Það geta því engar keðjuverkanir átt sér stað eða efnabreytingar aðrar en þær, sem hitanum einum er ætláð að framkalla. Sólarofninn er kominn á mark- aðinn i Bandaríkjunum og er verð hans frá-verksmiðjunni um 14500 dollarar. Þar sem sóiar nýtur . . . . 1 ýmsum suðrænum löndum, svo sem Indlandi, hafa verið teknir í notkun einfaldir sólar- ofnar, sem eingóngu eru ætlaðir til að framleiða hita til heimilis- notkunar og eru seldir vægu verði. Að vísu liggur það í aug- unv uppi, að sólarofn verður að vera vel staðsettur, Þ.e.a.s. hann verður að vera þar sem sólar nýtur vel' og lengi. Hér á vorum norðlægu slóðum er sólargangur að vísu langur að sumrinu, en vegna veðurskilyrða mundi þess ekki njóta til fulls, eins og kunnugt er. Að vetrinum mundi sólarofn ekki koma að neinu verulegu haldi hér. Hinsvegar eru þeir staðir á jörðinni, sem vegna mikils sólarhita eru orðnir að eyðimörkum. Mundi þar ekki skorta sólarljósið til hagnýting- ar i sólarofnum og má geta nærri hviiikir möguleikar gætu skapast þar, ef sú geysiorka, sem safna má með sólarofnum j'rði hagnýtt. Það er skoðun bjartsýnismann- anna, að kjarnorkan, sem undan- farið hefur verið talin framtiðar- orkan, muni brátt hverfa í ..skuggann" af sólarorkunni, enda má segja, að það sé fullkomn- asta leiðin til að hagnýta sér náttúruöflin, að taka hitann beina leið úr sjálfum frumorku- gjafanum, sólinni. iajfSsSaj,:" Hljóðlausir steinborar. Italskt fyrirtæki, Societa Bretvetti Piazza í Mílanó, hef- ir fimdið upp ný hljóðlaus tæki til að bora með í stein. Eru tæki þessi svo hljóðlát, að unnt er að vinna með þeim ao næturlagi. I tsða lofts er notast við sveigjanlegar steng- ur til að knýja borana. Orkan fæst frá raf- eða benzínmótor, og orkuþörfin er fimmtungur þess, sem þ'arf vi'ð lof tbora með sömu afköstum. 18 kjarnorkuraísföðvar i f. Knapar í Englandi verða nú aS hafa hjálm á höfði til þess að forðast meiðsli er þeir dctta af baki í hita kappreið- anna. Plastpokar til sjóhreinsunar. Vísindamenn hafa fundið upp nýja tegund af plasti, sem gerir það mun ódýrará en áður, að ná 'salti ú'r sjó. Er sjórinn látinn í poka eða geyma úr plasti þessu, og sólin síðan látin ná að skíná á hann, en þá gerist breytingin sjálf- krafa. Plast var áður notað við þetta, en entist illa. Nýja gerð- in endist í 10 ár. Ekiir bæði á xegi og teinum. Bandarískt járnbrautarfélag hcfir látið smíða vagii, sem bæði má nota á veguni og teín- Handhægt tæki til dauðhreinsunar, Bretar hafa fundið upp létt, handhægt tæki til að sótthreinsa Ioft. Það getur. dauðhrinsað allt að 350 rúmfetum á mínútu með geislun, en engin geislunar- hætta stafar þó af því. Tækið er gert til notkunar í sjúkra- húsum og matvöruverziunum. Tilkynnt hefir verið að Yankee Atomic Electric-fyrir- tækið í Bandaríkjunum hafi nú gengið frá samingum um smíði 'á 134.000 kílóvvatta kjarnorku- rafstöð. J Þetta fyrirtæki er samsteypa af 12 smærri iðnfyrirtækjum, 'sem aösetur hafa í Nýja-Eng- landi í noröausturhluta Banda- i rikjanna. j Westinghouse Electric Cor- poration mun gera uppdrátt að 'og byggja kjarnorkuofninn. Bygging orkustöðvarinnar, sem þessi kjarnorkuofn verður í, hófst snemma á árinu 1956. Stöðin er í Rowe, í vesturhluta Massachusetts, og er búizt við, að hún geti tekið til stai-fa árið 1960. Þessi rafmagnsstöð er ein af 18 slíkum kjarnorkustöðv- um, sem nú er verið að byggja , eða í ráði er að byggja á næst- íuniii í Bandaríkjunum og verða þær allar byggðar og reknar af einkaf y rirtækj um. um. Undir honum eru bæði gúmmí- og stálhjól, svo að hægt er að nota hann sem dilkvagn aftan í bíl eða hluta af járn- brautarlest. Rekstur á slíkum vagni —¦ sem hluta af lest — mundi vera 20% ódýrari en ef dilkvagn væri fluttur á járn- brautarvagni, eins og oft tíðk- ast. Vatnsdropinn leysti vandann. Bandarískir flugvclafram- leiðendur hafa varið miklum tíma og fé í að leita að efni og aðferð til að ganga úr skugga um, livort málmflctir séu Iircin- ir áður en þeir eru setiir sáman. Sérstaklega er þetta nauð- synlegt við samsetningu hinna ýmsu hluta á bol þrýstilofts- flugvéla, því styrkur flugvél- anria byggist mikið á því, að lilutarnir falli vel saman. Eftir margháttaðar tilraunir komust vísindamennirnir að því, að hreinn vatnsdropi var lausnin. Þegar yatnsdropi er settur á hreinan flöt breiðir hann úr sér þar tii hann er næstum flatur, en séu óhrein- indum á fletinum heldur hann kúlulögun sinni vegna þess, að ólireinindaagnir, sem ekki verða séðar með berum augum, hindra hann í a'ð fletjast út Því er nú haldið fram, að innan skamms muni verða ódýrara að framleiða rafmagn í kjarnorkustöð, heldur en í stöðvum, þar sem brennt er 'ol- iu eða líolum. Er nú í ráði að reisa kjarnorkustöð í New Y.ork, þar sem það mun þykja bezta lausnin á raforkuþörfinni þar um slóðir. Koptar notaiir við fiskleit. Bretar liafa fyrir nokkru tekið að sýna nýja aðferð við fiskileit. Nota líeir „k»pta", sem búinn cr einskonar fisksjá, er tenpd er við bcrgmáls- tæki. En það er hinsvegar dregið í sjó — nærri yfir- borði — og gef ur merki, þeg- ar það „finnur" einhem hlut í nánd. Er vonast til, að, a'5 með þessu móti vcrði unnt að spara skipum langa og kostnaðarsama leit, og árangurinn verði einnig meiri og betri og ódýrari fiskur. Tilratmum með leit- araðferð þessa og tækin er ekki að fullu lokið (Uncsco). Furðulegastastríðssagan! fræði, Sir Bernards Spilsburys prófessors. Prófessorinn sagði, að það væri einn sjúkdómur, sem erfitt væri að greina frá drukknun, sem dauðaorsök, jafnvel þótt líkkrufning færi fram; það væri lugnabólga. Að vísu mundu færustu sérfræð- ingar sennilega komast að réttri niðurstöðu, en á Spáni væru engir slíkir snillingar, svo kunnugt væri. Nú var leitað til sjúkrahús- anna í London og grenslast eftir manni, sém dáið hefði úr 3ungnabólgu þá dagana. Hann ar ekki f fannst. Hver maðurinn var, mun heimurinn sennilega aldrei fá að vita. Þeir geta þagað, menn- irnir í br'ezku leyniþjónustunni. En við vitum hvaða hlutverk honum var falið og hvernig hann vann mikrnn sigur yfir naz istunum og hérna segir frá því. Hinn dauði féklt nú nafn — William Martin skyldi hann heita. Hann fékk líka vegabréf og öll skilríki ásamt mynd, eins og hermanni í þjónustu hans hátignar sæmir. Hann var gerð- ur að majór. Síðan var opnaður bankareikningur í nafni hans og íé lagt inn á reikninginn — majórar eiga fé á banka! Og þar sém ungir, kvongaðir maj- órar eiga vanalega vinkonur, var ein starfsstúlkan í leyni- þjónustunni valin til að gegna því hlutverki. Hún skyldi hér eftir heita Pam — stytting úr Pamela. Að svo búnu var hinn nýbakaði majór Jagður í ís. Það var þá, sem hann fór að „lifa" Jífinu í raun og veru, majórinn sá. Hann fór að taka fé út úr bankanum og leggja fé inn. Veskið hans fylltist af kvittunum, aðgöngumiðum og því um líku, eins og gengur og gerist. Hann lteypti aðgöngu- miða að „Prince of Wales" leik- húsinu, miðinn gilti á leik- húsinú, miðinn gilti á leiksýn- inguna 22. apríl og var reyndar búið að rífa af honum. Miðinn fór að vísu ekki strax í vasa hins endurfædda, heldur báru liðsforingjar hann í vösuin sín- um til að byrja með, en svo lenti hann í veski majórsins eins cg ýrnislegt fleira, svo sem eins og ástarbréf frá Pam. „Elsku Bill", stóð þar, ,,eg er alveg brjáluð, eg er svo hrifin af hrignum, hann er svo aga- lega fallegur — þú veizt að eg elska demanta — ég get elcki Margir lvossar .... þín elskandi Pam." Það var líka reikningur yfir hringinn einliversstaðar í veskinu hans. Reikningurinn var frá hinu þekkta fyrirtæki S. J. Philipps í Bondstreet. Bill majór átti líka föður á lífi og eins og aðrir góðir feður, hafði hanri skrifað syrii sínum, og þarmátti lesa þessar venjulegu áminningar og þar var lýst á- hyggjum föðurs, sem á son sinn á vígvöllunum. Bréfið var skrif- að í Wales, þar sem faðirinn bjó og pappírinn í bréfsefninu | var vissulega frá Wales og um- slagið stimplað þar á staðnum, enda látið þar í póstinn. j Þannig var komin til skjal- anna í London einn gráan þökudag árið 1943 vofa majórs , eins, sem ferðaðist með spor- . vögnunum, fór í bíó og reykti

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.