Alþýðublaðið - 07.03.1958, Blaðsíða 7

Alþýðublaðið - 07.03.1958, Blaðsíða 7
Föstudagur."' .7.- márz 1958 & I b f 8 n h I a 8 18 ¦1»! Minningarorð i BRYNLEIFUR TOBIASSON áfengisvarnarráðunautur and- aðist að heimili sínu hér í borg hinn 28. febrúar síðast liðinn. Kona hans, Guðrún Guðnadótt- ir, hafði fyrir nokkrum dögum. verið flutt á sjúkrahús bungt haldin. Klukkan 4 um nóttina hinn 28. febrúar var Brynleifi -tilkynnt, frá sjúkrahúsinu, lát konu sinnar. Hann brá skjótt við, og klæddist í skyndi, en hneig bá niður og var begar örendur. Mun nær einsdæmi, að hi'ón andist með svo svipleg- um hætti, á einni og sömu stundu. En enginn má sköpum renna. Dauðann fær enginn um flúið. Hann mátar alla jafnt, fyrr eða síðar. En þrátt fyrir vissuna um mátleik Dauðans, kemur hann samferðamönnunum ætíð á ó- vart, ekki hvað sízt, er hann ber að með iafnmikilli. skynd- ingu og hér varð. Ekki mun þá, og þar á með- ál þann er betta ritar, sem tal áttu við Brynleif Tobíasson, nokkrum klukkustundum áður en hann lézt, hafa grunað að það yrði síðasta samtalið. Við höfðum vissulega talið það nokkurn veginn öruggt, að hin- ir miklu og góðu starfskraftar Brynleifs Tobíassonar, ættu enn.eftir að njóta sín um ára- bil. Okkur fannst, að sízt mætt um við missa hann, en nú er hann fyrirvaralaust kallaður burt frá miklu starfi, eftir mik íð og gott dagsverk. . Heimur hverfleikans — það er heimur vor. Brynleifur Tobíasson var Skagfirðingur að ætt, fæddur í Geldingaholti hinn 20. apríl 1890, því tæpra 68 ára, er hann lézt. Trúr uppruna sínum og af tryggð við fornar venjur, lagði hann á unga aldri leið sína „heim að Hólum" og nam bú- fræði, því þá var önnur fræðsla á þeim fornhelga stað undir lok liðin. Aðeins tveim árum síðar, eða 1909 lauk hann'kennara- prófi í Reykiavík og var svo foarna- og unglingakennari bæði í Skagafirði og í Reykjavík um árabil. Árið 1918 tók hann stúd entspróf og-settist sama árið að á Akureyri, og gerðist bar kenn ari við gagnfræðaskólann og síðar menntaskólann. Kennslu stundaði hann við :SkóIa þann allt til ársins 1954, að hann var skipaður : áfengisvarnarráðu- nautur, af faáverandi dómsmála ráðherra Biarna Benediktssyni. Árig 1922—23-dvaldist Bryn- leifur við framhaldsnám í sögu m.a. við háskólana í Kaup- mannahöfn. og Leipzig. Hann var mikill aðdáandi þýzkrar turgu og memiingar Á Akureyri hlóðust brátt á Brvnleif margvísleg oninber 'storf, enda starfs- og hæfileika- maður mikiH um fé!ag*sleg mál . efni. Hann átti sæti í bæjar- stió:n um árabil og var m.a. um skeið forseti hennar. Amts- bókavö^nr var hann á árun- um 1918—20 og formaður stiórnarnefndar safnsins frá 1931 og um áratngi, einnig átti hann |í?ti í stiórn Ræktunar- félags Norðurlands. Má segia að béssi stnrf bsp»ði, væru tákn- xæn fyrir Brynleif, svo mikínn áhuga sem hann iafnan hafði á ræktun lands og lýðs. Um skeið fékkst hann við blaðamennsku og var ritstióri og eígandi blaðsins „íslending- ur" um tíma, einnig var hann ritstjóri „Templarans" á árun- 1924—27. Þá var hann í fram- boði til Alþingis í nokkur skipti bæði í Skagafirði og víðar. Meðal rita Brynleifs Tobías- Brynleifur Tobiasson. sonar er „Bindindishreyfingin á íslandi", hið ágætasta heim- ildarrit um sögu bindindishreyf ingarinnar hérlendis, bað kom út á 50 ára afmæli Stórstúuku íslands árið 1956. Þá kom frá ha.ns hendi mikið rit í tveim bindum, „Hver er maðurinn?". Er þetta grundvallarrit í ís- lenzkri mannfræði og ómetan- leg handfoók og fróðleiksnáma. Á þessu sviði bókmennta vorra vísaði Brynleifur Tobíasson veginn. Auk þess hefur hann ritað f.iölda greina og flutt sæg erinda, sögulegs eðlis og um bindindismál og önnur efni. Nokkur þessara erinda eru prentuð svo sem Jón Ögmunds- son, Vísi-Gísli, Góðtemplara- reglan, Horft um öxl og framá leið (nokkur .útvarpserindi) o. fl. Eins og marka má af þessari stuttu upptalningu, er það lióst að Brynleifur Tobíasson hefur í starfi, ræðu og riti víða kom- ið . við. Af bví sem.. hann hefur sagt og ritað, er það l.ióst, að hann unni hollum erfðavenium og hverjum þeim iífsháttum, sem líklegir .v.aru. til, að.varðr, veita þá. Hann var og manna i'róðastur í sögu þjóðar sinnar og hann unni íslenzkri tungu og, bókmenntum. „Málið fræga söngs og sögu" lét honum iafn- vel, hvort heldur var í ræðu eða riti. Brynleifur var fæddur fræðimaður og afbragðs kenn- ai. Rit hans og prentaðar ræð- ur munu án efa lengi halda nafni hans á lofti. En meðal ís- lenzku bióðarinnar í heild mun forysta hans í bindindisbaráttu hennar og starf hans í Góð- templarareglunni vara lengst cg eftirminnilegast komandi kynslóðum. Þar var hann ára- tugum saman ókvikull í fylk- ingarbrjósti. í þágu þessa mál- efnis ;var starf hans mikið og gptt. I honum sameinaðist heil- brygð lífsskoðun, þrennandi á- hugi, einstök skyldurækni og ástundun, framúrskarandi þekking, góðar gáfur og göfug- lyndi, sem hvarvetna ávann sér virðingu og traust. —o— Brynleifur Tobíasson gerðist félagi Góðtemplarareglunnar 13. febrúar árið 1912 á Sauðár- króki. Hann var því búinn að vera templar í rúm 46 ár, er hann lézt. Hann gegndi fjölda trúnaðarstarfa innan Reglunn- ar, var meðal annars stórtempl ar' tvívegís, fyrst á. árunum 1924—27 og síðar 1955—57. Umboðsmaður Hátemplars var hann 1935—38. Hann mætti sem fulltrúi íslands á mörgum alþióðaþingum bindindismanna, bæði Hástúkubingum og öðr- um. Hann var í miðstjórn nor- rænu bindindisþinganna fyrir íslands hönd, frá því 1926 og iafnan fulltrúi á þeim þingum. Á Akureyri starfaði hann ó- sleitilega bæði í framkvæmda- nefnd Umdæmisstúkunnar bar og í sinni eigin stúku, en hann var lengst af félagi st. ísafold- F.iallkonan nr. 1, en hún er elst góðtemplarastúkna hér á landi, stofnuð 10. ianúar 1884. Eins og fyrr segir var hann skipaður áfengisvarnaráðu- nautur ríkisst.iórnarinnar árið 1954 samkvæmt hinum nýiu áfengislögum, sem þá tóku gildi. I því embætti vann hann mikið og gott skipulagsstarf og lagði faann grundyöll, sem þeim er við taka ætti að vera auð- velt að halda við, auka og efla. Heppilegri maður en Brynleif- ur var vandfundinn til að móta og grundvalla þetta nýja starf, sem þarna var til stofnað. Hann hlífði sér heldur hvergi. Hann ferðaðist um landið þvert og endilangt, rumskaði við hálf- sofandi áfengisvarnanefndum og stofnaði nýiar þar sem þær voru ekki fyrir, beitti sér síð- an fyrir sambandi þeirra á milli á vissum svæðum og sá um það að hvergi væri sofnað á verð- inum. Skipulagsgáfa hans og árvekni var ótvíræð. ¦—o—¦ Brynleifur Tobíasson var tví- kvæntur, ¦ fyrri kona hans var Sigurlaug Hallgrímsdóttir frá Akureyri, hún lézt eftir skamma sambúð. Þau áttu einn son, Sigurlaug, sem nú er Amts bókavörður á Akureyri. Er hon- um og f.iölskyldu hans sendar innilegar samúðarkveð.iur. — Seinni kona hans var, eins og áður segir, Guðrún Guðnadótt- ir. bau.höfðu.verið gift i fimm ár. —o— Brynleifur Tobíasson var glaðvær alvörumaður. Heillynd ur og biartsýnn drengskapar- maður. Góðtemplarareglan og íslenzka bindindishreyfingin í heild hefiu* mikið misst, og hún hefur lika mikið að þakka, um leið og hún blessar minningu þessa mikilhæfa og ágæta fé- laga. Einar Björsisson. ynning tií gialdenda skatts á stóreignir. Samkvæint reglugerð nr. 21, 4. marz 1958, fram- Iengist áður auglýstur kærufrestur út af álagniiigu skatts á stóreignir til 27. marz n.k. í Reykjavík, en ann- ars staðar á landinu til 6. anríl næstk. ." Reykjavík, 5. marz 1958. Skattstjórinn í Reykjavík. Bréfakassirsn D MANUDAGSBLAÐIÐ 3/3'58 skýrir frá því, að þj.ófur hitti þjðf". Það er nú sennilega gaman fyr- ir þá skinnin, að finnast á með- an á annað borð er eitthvað til af þeim: En eiginlega finnst manni að tegundin ætti að vera gengin til þurrðar engu minna en stóðin hjá bændunum. Sauðaþjófar fyrirfinnast eng ir nú orðið og betta var bó að- all stéttarinnar. En beim'hefur vísast fækkað mest, bæði þykir nú ekki víðeigandi lengur að eta feitt két nema af svíni sé, hitt er svo sveitó og púkalegt og svo hafa stórfækkaðir sveita menn ekki tíma til að hrifsa, — ég tala nú ekki um að fela. — Þeir verða að heyja og hagtæra fóðri ofan í það flest fé, sem verið hefur á landi hér, og eru þetta fæstir til þess, sem þeir bafa nokkurn tíma verið, þar á ofan verða þeir að sinna um stærri kúabú en forfeður þeirra gat órað fyrir að til , niyndu verða, og er þá lítill léttir þótt þeir séu að verða hrossafáir eins og þeir raunar eru orðnir flestir. Kaupstaðirnir hafa að vísu svo sem kunnugt er dá- litla framleiðslu af fólki til nefndrar starfsgreinar, en það er svo illa að þeirri viðkomu búið, að engu tali tekur. Ðyr.i- endurnir eru reknir varla hálf- lærðir burtu frá beztu æfingar stöðunum og upp í sveit, bar sem varla liggur nokkur verð- mætur hlutur frammi. Aílir s.iá ¦að niðurgrafnir heimilistankar eða stórar, ryðgaðar sláttuvél- ar eru ekki álifleg æfingartæki f-y-r-i-r-pasturslitla- unglinga, sem. auk þess yrðu að stunda áhuga mál sitt að mestu á svefntíma, iúnir eftir langan dag. Samt segir Mánudagsblaðið enn þann dag í dag, að þiófur hitti þjóf. Hvar spretta þeir þá upp all- ir þessir þiófar, sem nú vinna svo náið að saman ber fundum þeirra? . ¦ Jú, viti nienn! Þetta eru þá vel uppfærðir verzlunarmenn vegna jarðarfarar. Áfengisvarnarráð. með mjúkt skinn og hreinaP hendur, sem Mánudagsblaðið titlar svona næsta kynslóð á eftir ungu mönnunum, sem Jón heitinn Þorláksson taldi hafa svo hreinar hugsanir. Það eru frændur og sálufélagar pilt- anna, sem stálu leiðslunni að. vitanum á Oskjuhíðinni þegar hann var lengst óstarfhæfur. Og þeir þurftu verðmætisins ekki meira en svo sem s.iá má á því að þeir áttu nægilega mik ilsmegandi aðstandendur til þess að vera biargað úr klóm '•* lögreglunnar allt að bví sam- stundis. Aumingia drengirnir skyldu ekki eymsl á hnútun,- um nóttina þá af óvörðuðum tugthúsbálkum. Ef þeir kæm- ust heim tímanlega nætur kynnu þeir líka að geta falið annað þýfi, ef til skyldi vera, eða samið og samræmt væntan. legan framburð fyrir rétti o,g verið svo undirbúnir áður en lævísir lagasnápar færu að leggia fyrir þá gildrur óg veiða upp úr beim fleira og meira en. þeir voru staðnir að verki við. „Algert athafnafrelsi ein- staklingsins", hrópar Mánudags blaðið og ætlar að lækna með því alla þá bölvun, sem þ\S jfannst stafa af Eysteini Jóns- syni. Nú þjóðin er svo sem ekki öllum heillum horfin. Kristián Ágústsson er líka ögn að hugsa um okkur þótt burt sé hann fluttur. Mánudagsblaðið getur hans í sama tölublaði og þvi, sem segir frá „þiófunum" og má kalla, að því yilji til með atburði. Þarna sendir maðurinn inn rúman tug af hálfsams'ett- um bífam—og- tekur— varahluti vegna hagstæðari tolla en að, lögum eru á bílum. Þetta var nú meiri blessun,- in. Þarna átti ekki að láta hindr ast af tollalögg.iöf. Furðulegt samt að Mánudagsblaðið virð- ist helzt draga dár að öllum til- burðum innflyt.ienda bílanna, þar sem þó segir sem aðalboð- skapur rammagreinar í sama tölublaði: „Aðeins alg.iört at- hafnafrelsi einstaklingsins get- ur bjargað þjóðinni úr bví svaði, sem fiárrnálastiórn Ey- -* steins Jónssonar hefur leitt yfir hana". Klausa þessi er öll hið merki legasta athugunarefni. Annar eins boðskapur og krafa þessí um svona framsett athafna- frelsi, hlyti fram á síðustu tíma að hafa talizt einkaeign hinna fullkomnustu tugthússkandí- data og þjóðfélaginu næg rétt- Framhald á 4. síð'u.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.