Morgunblaðið - 29.01.1919, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 29.01.1919, Blaðsíða 1
Miðr.dag 1au« 1919 M9RGUNBLAÐID 6. argaugr 77. töloblað Ritstjórnarsími nr. 500 Ritstjóri: Vilhjálmur Finsen ísafoldarprentsmiðja Afgreiðsluaimi nr. 500 Voðina Próffn í svívirðingarniálrau halda . áfram og nýtt fólk flækist inn í óþveri'ami. Það er upphaf málsins, sem vér sjáum fyrir <>só nú, en ekki er öll ríótt líti enn. Enghm hugsandi maður gengur þess dulinn, að bæjarbragur höfuð- staðarins hefir eigi verið sem skyldi á undanförnum árum. Svo auðsæ sjúkdómseinkcimi hafa á honum verið, að fuil ástæða hefði verið til þess fyrir löngu að taka í taumana og hefja mótvarnir. En . alt hefir verið látið slarka fram að þessu, svo að í óefni er komið og erfitt orðið að vimia bug á. Sanna má það með fjolda dæma, að aimaðhvort er réttarmeðvitund almenuings nijög sljó orðin. eða réttarfarið á eftir tímanum, og lík- lega er hvorutveggju til að dreifa. Það ber við að kalla má daglega, að menn brjóti lög, án þess að um sé fengist, og það er síður en svo, að lög'brjótarnir þokist iiiðnr á við í almenningsalitinu. Þvert á móti. Líklega er virðingarleysi það fyrir landslögum og rétti, sem þjóðin liefir drukkið í sig, öllu dðru fremur bannlögunum að keima. Hér skal eigi ú't í það farið, hvort vínbannlög géu nytsamleg eða ekki, en hitt þarf eigi blöðum um að fletta, að íslenzka þjóðin hefir eigi verið nógu þroskuð fyrir þau og því hafa þau orðið til meiri bölvunar en nokkur öuiiur lög, sém sett hafa verið áísIanxli.Þau eru alnbogabörn mikils meiri hluta þjóðarinnar og virðingarleysið fyrir þeim befir smittað og gildir nú eimiig önnur lög, sem annars hefðu haldið virð- ingu. Og eftirlitið því erfiðara nú en áour var. Hins vegar er engan veginn hægt að afsaka með þessu það algjörða reiðileysi, sem orðið er ríkjandi í eftirliti með fram- kvæmd laga og hina lágu mark- línu, sem dregin er í almennings- . álitinn milli þess sem sæmandi þyk- ir og ósæmilegt. > Það er á allra manna vitorði, að undanfarin ár hafa margjr menn rekið vínverzlun hér í bænum og grætt fé, og.mörgum sinnum fleiri verið viðskiftavinir þeirra, Það líð- «r ekkert kveld svo, að ekki sjáist á götum bæjarins menn sem eru sýnilega druknir og stundum með svo mikla káreisti, að eigi liðist í nokkurri siðaðri 'borg. Oft sinnis Kaupirðu góðan hlut, ]þá mundu hvar þú fékst hann. Sigurjón Pétursson. hefir verið reynt til'þess, að girða fyrir jieiuian ósóma, en alt af reynzt árangurslaust, Sögur, sem eigi er ástæða til að rengja. ganga um það, að hér séu þorparar, sem ginna ógætna menn út í fjárhættu- spil og steli'af þeim stóri'é. Og svo kemur það upp úr kafinu í viðbót, að saurlifnaður er orðinn að at- viiuiuvegi í höfuðstaðnum. — Dá- fallegt tannfé handa íslenzka rík- inu! Mönnum íi'remst — og það með réttu — framtaksleysi .og ónytj- uiigsháttui' þeirra, er ábyrgðin hvílir á, þegar drepsótt sækir að landinu eg er tekið með opnum örm- um. inflúenzan drap nýlega 300 Reykvíkinga. En hér er að ræða um drep, sem er miklu verra en iuflú- enzan, þeim sem fyrir verða. Ál- gleymingsspilling og fullkomin glötun sómatiifinningarinnar, er af öllu vondu verst. Því þó illur þyki dauðinn, þá er hitt verra, að lifa við skömm. Verði ekki tekið í taumaná nú, þá hlýturjað koma að því síðar, að hefjast hauda. Eri Ijóst íicá það'-vera hverjum manni, að Ininii yrði. dýrkeyptut1 frestur- inn sá. Iíver veit nema ástándið yrði þá líkt milli fjalls og fjöru í sveitunum, sem uú er hér, á þeim blettinum, sem á að vera fyrir- myndin. Áfskifti stjórnariiinar af óþverra- málinu, sem nú er svo ofarlega á baugi, eni henni eigi til sóma; ef satt er að húu hat'i hummað fram af sér að skipa rannsóknardómara í málið, þrátt fyrir beiðni bæjar- fógeta. Ef hún hefir eigi getað út- vegað neinn mann til þess, hefði hún samtímis átt að leggja niður völd, ]>ar sem liún játaði sig óverk- færa í máli, sem varðar almenn- iugsheill. En annars er ilt að ákæra, því allir eiga hér nokkra sök, sum- ir fyrir að i'L-emja óhæfu, en aðrir fyrir að þola hana þegjandi og hljóðalaust. Almenningsálitið verð- ur að breytast, en ]mð verður ekki gert með eintómum lagasetningmn. Vér erum í flestu á eftir tímanum og svo margt nytsamt á hér svo örðugt uppdráttar. Réttarfarið er a eftir tímanum. En verstu mein- semdir siðmenningarinnar eru komnar hingað. Þar fylgjumst við með tímanum. Ciyis. Kaupirðu góðan hlut, þá mundu hvar þú fékst hann. Sigurjón Pétursson. Ebbe Kornerup rithöfundur ílaun k-oni hingað í gæv „maður- hin, sem hefir ferðast um öll tönd heimsins", eins og „Svenska Dag- bladet" segir. Hann hefir aldrei heimsótl Reykjavík fyr og bann dvelur hér að eins stutta stund. Hann hefir aldrei tíma til þess að dvelja lengi á sama stað — hauu er alt af á ferð og flugi, og ]>ó hefir hauu haft tíma til ])ess að skrifa margár ágætar bækur, svo sem eins og „Araber", „Australia". „Syd- havsöeme" o. fl. I Indlandi hefir Iiaim dvalið í heilt ár sem Hindúi, o»: þar safn- aði Jiann el'ninu í bðk sína „Klia- dia". ,,Hann ferðast ekki eins og aðr- ir ferðalangar," segir „Politiken". „Þegar hann vill kynnasi einhverju landi, þá sezt hann þar að, tileink- ar sér siði þjóðanna og lifir sig inn í hugsunarhátt þeirra, lærir tungu þeirra, hugsar á sama hátt og þær og semur sig að. öllu leyti að landsháttum, þangað til ferða- löngunin grípur hann aftur og hann verður að ferðast til nýrra landa. Stundum er hann Bedúini, stmidum Kínverji, og svo er hann alt í einu.kominn suður í Ástralíu, og þaðan til Mexikó og svo til Ta- hiti." — Kaupirðu göðan hlut, þá mundu hvar þú fékst hann. Sigurjón Pétursson. í kviild heldur lir. Kornerup hinn fyrsta af i'jórum fyrirlestr- um sínum hér. og er liann um Ta- hiti, íhúana þar, hvernig ]>eir lifa enn Erumbýlingslífi mannkynsins, líkt og Adam og Eva í Paradís. Annað kvöld heldur hann fyrir- lestur um hinn nafnfræga, ame- ríkska rithöfund Jack London. Hefir hr. Kornerup verið gestur hans í „Mánadal" og góður vinur, og skuggamyndir ]>ær, er hami sýnir ])aðan, hefir hann s.jálfur tek- ið. Fyrirlestur þessi hefir vakið á- kaflega mikla eftirtekt. Þriðji fyr- irlesturinn, sem einnig verður hald- inn á morgun, er um Ástralíu. Pjórði fyrirlesturinn er um ECTJADOR, og hann verður fluttur á föstudag. Á föstudaghm ætlar hr. Kornerup líka að halda fyrir- lestur í Hafnarfirði, ef tími leyfir. Hann fer héðan með „Botníu" aftur, svo tíminn er naumur, eins og allir sjá. En þeir, sem vilja hlusta á æfintýramann og heyra um það. sem á daga hans hefir drifið, ættu að koma og hlusta á þessa fyrirlestra. Kaupirðu góðan hlut, þá mundu hvar þú fékst hann. Sigurjón Pétursaon.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.