Morgunblaðið - 23.03.1919, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 23.03.1919, Blaðsíða 1
23 anarz 1919 MORGUNBLADID 6. argangr 130 tölublað Ritstjóraarsími nr. 500 Ritstjóri: Vilhjilmox Fin»ei» f«afoláarp?«m»wti8j» A2f?«ÍÍBÍ»«tá«if fflr. 5## Réttarfarið í Reykjavik í Morgvmbl. 16. þ. m. ritar hr. lögreglustjóri Jón Hermannsson alllanga grein ura skifting bæjar- fógetaembættisins í Reykjavík, og vill ósanna ýmislegt af ummælum Moréunblaðsins um þetta mál, er tekið var til athugunar í blaðinu 3. þ. m. Aðalefni greinar hr. J. H. er að sýna fram á, að skif'ting embættis- ins hafi farið fr.am að mjög vel athvvguðum málavöxtum, og ao hvvn hafi eigi verið gerð til þess að jafna á tvo menn störfuvn þeim, sem áð- ur hvíldu á bæjarfógeta persónu- lega, heldur til hins, að aðgreina umboðsvald og dómsvald, í sam- ræmi við tillögur launamálanefnd- arinnar. Rekur hann að nokkrvv á- lit þingnefuda þeirra, er um málið f jölluðu, til stuðnings þessari kenn- ingu sinni. 1 sjálfu. sér er það nú engin sönn- un fyrir því að fyrirkomulagið á skiftingunni hafi hepnast vel, aS launamálanefndm bafi lagt undir- stöðupa. Og enn þá rýrari verður hún, er það kemur í ljós, að frum- varpið sem frá þinginu kevnur, er alls ekki í fullu samræmi við til- iögur launamálanefndarinnar. Skal að gefnu tilefni, farið út í sögu málsins, á grundvelli sömu heim- ilda sem hr. J. H. notar, sem eru álit launamálanefndarinnar og þingtíðindin. Gísli öveinsson og samflytjendur hans að frumvarpi til laga um skiftinguna færa fravn sem á- stæðu fyrir frumvarpinu að það sé orðið ofvaxið einum manni, að þjóna embættinu, og að það sé orðið svo argsanit og ofhla'ovð stÖrfum, að engiií' leið sé tvl anuars en skifta því, svo sem líka hr. J. H. tekvvr fram í grein sinni. Enn- fremur segja þeir: „Sjálfgefið virð- ist, að embættinu verður að skiíta, að miufta k o s t i í t v e n t." * Hvers vegna? Ætli það sé ekki vegna þess að persónuleg störf bæj- arfógeta séu orðin ofvaxin einum manni, fremur en af hinu, að skrif- "stofufólkið sé orðið of margt. Flutuingsmenn virðast því liafa haft augun opin fyrir því, að skifta þyrfti cmbættinu einmitt vegna persónulegra anna bæjarfógetans sjálfs, því öðru vísi verða orð þeirra ekki skilin, en frumvarpið sem frá þeim kemur bætir samt sevn áður lítið sem ekkert úr þessu. ^tærsti málaflokkurinn sem þeir taka undan embættinu eru tolla- Leikféloa Heukfavikur. Leturbreyting vor. Kaupirðu góðan hlut, 'iM mundu hvar þú fékst hann, Sigurjón Péturason, Skuggar leikrit i 4 þáttum, eftir Pál SteingríniSKon, vcrður leikið sunnudaginn 23. marz kl. 8 síðdegis / siðasfa sittn. Aðgöngumiðar seldir i Iðnó í dag kl. 10—12 og eftir 2 með venju- lega verði. , [ Primusklúbburinn fösfudag 28. marz t íðnð. málin, en þeim hafði bæjarfógeti ekki komið nærri, sbr. álit allsherj- arnefndar Nd., og því hvorki haft áhuggju né umsvif fyrir, enda segir forsætisráðherra svo tim frumvarp- ið„ að með því sé litlu eða engu létt af bæjarfógetaembættinu, og telur að nm það eitt mnndi muna að lögreglustjórastarfið væri tekið undan því. Allsh.nefndirnar breyta frum- varpinu samkvæmt þessu og tala svo mörg fögur orð um að láta hið nýja skipulag vera í samræmi við launanefndartillögurnar að vænta mátti, að svo yrSi. En hvernig verða svo framkvæmdirnarf Launanefndin . skiftir verkunv vnilli dóniarannna (lögmanna)) og þeirra, sem með uvnboðsvaldið fara (sýslumanna) og telur þar til verka hinna síðarnefndu þessi mál m. a.: L ö g r e g 1 u s t j ó r n, þ. e. hið al- uieinma eftirlit með að lögunum sé hlýtt, eftirgrenshvn lögbrota og rannsóknir til undirbvvnings saka- mala og lögreglumála; sýslumönn- uvn sé falið, að setja grunaða menn í höft, og hafa þá í haldi, þangað til þeir verða leiddir fyrir dómara, taka lögregluskýrslur af vitnvvm og grunuðum mönnum og taka á móti sektum í almennum lögreglumálum og vvtkljá slík mál til fulls, ef Iög- ákveðið hámark sektar fer eigi fram vir 200 kr., 0g kærandi, ef nokkur, er samþykkur, en eila sé málinu skotið til lögmanns." Þá er talið: Skiftamál, fógetagerðir, uppboðsmál, notaríalgerðir, skatt- heimta, gerðir allar við skipströnd, lögskráning skipshafna, heilbrigð- ismál, leyfisbréfaafgreiðsla alls- konar, tilnefning mats- og skoðun- armanna, vegabréfaafgreiðsla, eft- irlit með fé ómyndugra, horgaraleg h.iónavígsla og hjónaskilaaSarmál KaupirCu góCan hlut, þa mundu hvar þú fékst hann Sigurjón Péturason. o. fl., o. fl. Menn beri nú þetta sam- an viS lög alþingis og reglugerð stjórnarráðsivvs um skiftingu hæj- arfógetaembættisins og athugi hve samræmið er dásamlegt. Hvað önn- nr atriði þe^sa máls snertir, t. d. launakjörin, er samræmið álíka mikið. Nefndin leggur til, aS toll- vörður, sem í Rvík sé jafnframt „sýslumaSur" (þ. e. lögreglustjóri) skvvli eigi hafa föst laun, heldur hundraSsgjöld fyrir tollvörsluna, og hyggur, að með því móti verði starfiS svo laUnamikiS, aS lögfræSingur sæki um þaS. Þetta, t. d. er í dálítiS undarlegu samræmi viS þá framkvæmd, að lögin gera ráS fyrir tveimur lög- fræSingum viS lögreglustjóraem- bættið og þeim ákveðin föst íaun, evv samkv.launanefndartillögum var það ekki sjálfsagt, að nokkur lÖg- fræðingur þyrfti að vera við lög- reglu- og tollmálastjórnina. ÞaS yrði yfirleitt of langt mál að telja upp öll dæmi sem sýnt geta ósani- ræmið, sem orðið hefir í þessu máli og ljóslega sést við samanburð á launanefndartillögunum og marg- nefndum lögum. Að frágangurimi á rhálinu hafi verið fyrirmynd að öðru leyti, skal eigi farið ót í hér, en benda mætti á, að eigi hefSi þaS spilt neinu þó minst hefði verið á í lögum eSa reglugerS, hvar eigi óverulegur flokkur mála, eins og fátækramálin ættu heima eftir skiftinguna, en fyrir því sést eng- inn stafur. Vér getum því alls eigi viSurkent aS þaS hafi ofvnælt veriS að skiftingin hafi verið gerð af handahófi, og þó aS lagðar séu til grvtívdvallar tillögur launamála- nefndarinnnar, þá verða lögin hvorki fugl né fiskur fyrir því. Hér skal enginn dómur á það lagður, hvort stefna sví, sem tekin KaupirCu góðan hlut, þá mundu hvar þú fékst hans Sigurjón Pétuxsson. er upp í áliti nefndarinnar sé rétt eða hvort hún hæfi okkar högum. En vegna þess að menn gætu ætl- að það af grein hr. J. H. að öll nefndin-hafi verið einhuga í þessu máli, þá þykir rétt að geta þess, að tveir af þremur lögfræðingum, sem í nefndinni voru, þeir H. Daníels- son yfirdónvairi og' Skúli heitinn Thoroddsen sjá sér e k k i fært að leggja með breytingu í þessa átt, þó þeir viðurkenni að greining um- boðsvalds og dómsvalds sé í sjálfu sér æskileg. Margt það, sem hr. J. H. vitnar í, vvr álitum þingnefnda í málinu og ræðum þingmanna um það, virð- ist bera þess Ijósan vott, að þing- menn geri sér aSra hugmynd um framkvæmd laganna, en orSiS hef- ir. Nefndin í Ed. telur það mikils- vert, að aðskilja lögreglustjóra- starf ið f rá hinum eiginlegu dómarastörfum, og Jón Magnvvsson forsætisráðherra telur, aS um þaS eitt myndi muna, að lögreglustjórnin væri skilin frá bæjarfógetaembættinu. Berum nú þetta savnan viS eftirfarandi klausu úr áliti meiri hluta Iaunanefndar- innar uvn lögreglumálin, sem er þannig: „Auk þess mundu þau flest útkljáð* á þann hátt, er bent er á aS frainan (nfl. af „sýslu- manni", þ. e. lögreglustjóra), án þess þau þyrftu aS koma fyrir dóm- ara." 1 þessum meiri hluta er Jón Magnússon, þáverandi bæjarfógeti eini lögfræðingurinn, og virðist auðsætt, aS þegar hann talar um aS létta lögreglustjórninni af bæjar- fógeta, þá hafi verið átt við eitt- hvað mikið meira en eftirlit með lögregluþjónunum, og að taka á móti skýrslum þeirra 0. þ. h. Ann- ars virðist skilningur hr. J. H'. á orðinu „lögreglustörf" vera dálítið einkennilegur, þar sem hann segir, að engin lögreglustörf fylgi bæjar- fógetaembættinu nýja, og að það þess vegna þurfi einkis lögreghi- liðs með. Manni gæti eftir þessu dottið í hug, að lögreglustjóri byggi öll mál til dóms, en því mun f jarri fara. Evi hitt væri óneitanlega i betra samræmi við launanefndar- álit og orð þingmanna, töluð og skrifuð, að svo væri um hnútana búið að dómarinn þyrfti minna á aSstoS lögreglunnar að halda, en raun ber vitni. ÞaS er ekki lögS nein áhersla á, í greininni frá 3. þ. m., að dómara- störfin hafi veriS venju fremur mikil síðastliSið ár. En það var ver- ið að gera samanburð á því, sem var fyrir skiftinguna og nvi er, og var því sjálfsagt, að taka það tíma- bil sem liðið var frá skiftingunni, * Leturbreyting vor. KaupirCu gÖCan hlut, þá mundu hvar þú fékst hann« Sigurjoa Pétursson.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.