Morgunblaðið - 28.03.1919, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 28.03.1919, Blaðsíða 1
Föstudag 28 marz 1919 MORGUNBLADID 6. árgangur 135 tölublað Ritstjórnarsími nr. 500 Ritstjóri: Vilhjálmur Finsen ísafoldarprentsmiðia Afgreiðslusími nr. 500 t Erl. simfregnir. (Frá fréttaritara Morgunblaðsins). Khöfn, 25. marz. Bandamenn í Rússlandi. Frá París er símað, að hersveit- ir bandamanna hafi ekki enn yfir- gefið Odessa, en öflugur her Bolsh- víkinga sé þar í nánd. Óánægja fer vaxandi út af seinlæti friðar- ráðstefnunnar. Asquith. Frá Zúrich berst sá orðrómur. að Asquith eigi að verða forseti þjóð- bandalagsins. Þjóðverjar og friðarsamningarnir. Símað er frá Berlín, að þar hafi fundir verið haldnir til að mótmæla naviðungarfriði og miljarðakröfum feandamanna. Frá Ungverjum. Símað er frá Vínarborg*. aö t ng-. versku skeytin um Lenin séu föls- uð og að rússneskar hersveitir geti ineð engu móti komist til Ungverja- lands. Óeirðirnar í Budapest eru mjög blóðugar, en hafa ekki breioY.t út þa<5an. Miklar hersveitir Czecko- Sl a va, Pólverju og Þjóðverja bíða búnar til þess að veita Rússum viðuám. Karl fyrv. keisari Austurríkísmauna er kominr tfl "Sviss. s Grundvallarlög þjóðabandalagsins. Hinn 15. febrúar samþykti frið- . arráðstefna bandamanna frumvarp að grundvallarlögum fyrir hið fyr- irhugaða alþjóðasamband. í stutt- um inngangi lýsa málsaðiljar yfir því, að frumvarp þetta sé samið til þess að tryggja framtíðarfrið og Öryggi þjóðanna, þar sem hvef að- ilji skuldbindi sig til þess að grípa ckki til vopna, en fara eftir fyrir- mælum alþjóðalaga. fylgja fram réttlæti og ganga ekki á gerða samninga. JKaupirðu góðan hlut, ;j|a mundu hvar þú fékst hann Sigurjón Péturason. Stjórn alþjóðasambandsins á að liggja hjá fulltrúaþingi, þar sem sitja fulltrxiar allra sambandsþjóð- anna. Auk þess hjá framkvæmda- ráði og alþjóðaskrifstofu. * Fulltrúaþingið. Það á að koma saman á vissuni tínram og þegar ])örf gerist, til þess að ræða um þáu málefní, er sambandið varða. Hver sambands- þjóð hefir þar eitt atkvæði og eng- ín hefir leyfi til þess að senda 'oang- að fleiri en þrjá fulltrúa. Framkvæmdaráðið. f því éiga að sitja fulltrúar Bandaríkjanna, brezka ríkisins, Frakklands, Italíu og Japans, og eins fulltrúar 4 annara ríkja, sem eru í sambandinu. Framkvæmdaráðið kemur saman þegar þurfa þykir og að minsta kosti einu sinni á ári, til þess að ræða úm þau málefni, er við koroa alheimsíriði. Þeim þjóðum, sem þau málefni varða, verður boðið að senda fnlltrúa á fundinn. og á- kvarðanir þær, ex teknar verða, eru því að eins bindandi fyrir viðkom- andi þjÖo, að henni hafi verio boðið á fundinn. Wilson á að kalla saman fyrstu fundi fulltrúaráðsins og frarakvaundaráðsins. Alþjóðaskriístofan. Framkvæmdaráðið á að velja skrifstofustjóra og fá honum eins marga aðstoðarmenn efeá og þurfa þykir. Kostnað við skrifstofuna bera sambandsríkin, og verður honum skift niður á sama hátt og kostnaði við alþjóðaskrifstofu póst- málanna. Upptaka nýrra ríkja í sambandið. Það þarf að minsta kosti tvo þriðju hluta atkvæða í fulltrúaráð- inu, til þess að riý ríki f ái að ganga inn í sambandið. Upptöku fá eigi önnur ríki en þaU, sem eru full- valda eða stjórna sér sjálf, svo sem ssjálfstjórnar nýlendur. Bkkert ríki fær upptöku í sam- bandið, nema því að eins að það geti gefið ároiðanlegar tryggingar fyrir því, að það œtii ser að fuHntogja þeim skyldum, sem því eru um leið lagðar á herðar og hiýðnist þeim fyrirmælum, sem sambandið setur um herafla þess og vígbúnað. Takmörkun herbúnaSar. - Sambandsríkin viðurkenna, að til tryggingar friði sé það nauðsynlegt" að takmarka herbvinað hverrar þjóðar svo mjög sem unt er. Verður þar sérstaklega farið eftir lcgu landanua og .ivernig ástatt er. KaupirCu góðan hiut, þá mundu hvar þfi fékst hann Sigurjón Péturuon. Framkvæmdaráðið á að ákveða, hver'nig þessari takmörknn herbún- aðarins skuli hagað og leggja fyrir hverja stjói-n álit sitt um það, hvað sanngjarnt sé að takmarka herbún- aðinn í hlutfalli við önnur ríki. Má lierlránaður eigi fara fram úr því, sem ráðið ákveður, nema með leyfi þess. Enn fremar á fr.imkvæmdatí'tðið að rannsaka, hvernig hægt sé n'S koma í veg fyrir hinar ha'ttulegu afleiðingar ,,privat'' -framleiðslu hergagna. Sambands'ríkin skuld- binda sig til ]>ess að gefa nákvæm- ar skýrslur um þær verksmiðjur, sem hægt er að breyta í hergttgna- verksmiðjur, og gefa upplysingar um allar hernaðarlegar fyrirtetlan- ir sínar á sjó og landi. Á að kjósa sérstaka nefnd til þess að hafa eft- irlit í þessu efni og gefa samband- inu almennar ttpplýsingar í þessum málum. Ef til ófriðar skyldi draga. Sambandsríkin viðurkenna írið- helgi hvers annars og fullkomið sjálf.stæði, og heita hvert öðru hjáip gegn utanaðkomandi árásum. Bf til ófriðar skyldi draga, eða ófriður væri yfirvofandi, telur sambandið það mál sér viðkomandi, hvort sem eitthvert þeírra á í hlut eður cigi. Og samhandsþjuðimar áskilja sér rétt til jiess að grípa til hverra þeirra ráða, sem þau álíta heppileg og örugg til þess að tryggja frið með ])jóðunum. Gerðardómur. Sambandsþ.ióðirnar skuldbinda síg til þess að Ieggja aldrei út í ófrið. nema því að eins að deilu- málin hafi áður verið lögð tuidir raunsókn framkvæmdaráðsins eða undir gerðardóm, sem ráðið tilnefu- ir. Þær skulu og enn bíða 3 máuuði eftir að ráðið hefir gefið úrskurð, eða gerðardómur fallið, og etigin sambandsþjóð má hefja ófrið íegn aniiari sambandsþjóð, sem beygir sig fyrir íirskurði framkvæmda- ráðsins eða gerðadómnum. Úrskurð eða dóm skal fella „inn- an hæfilegs frests". Öll deilumál milli sambandsþjóð- anna skulu lögð undir gerðardóm, ef eigi er hægt að leysa úr þeim á annan veg. Br hver þjóð skyld að hlýðnast gerðardómi og á fram- kvæmdaráðið að sjá um ])að. Ef gerðardómi er ekki hlýtt. Ef einhver sambandsþjóð ítekir ekki skyldu síria og óhlýðnast gerð- ardómi, eiga allar hinar sambands- þjóðirnar ófriðarsök •'« hendur henni. Eru þær þá allar skyldai til þess að koma á algerðu viðskifta- KaupirSu góCan hlut, þi nvundu hvar þu fékst hann Sigurjðn Pétursaon. banni við hana, og verður það hlut- verk framkvæmdaráðsins aðákveða hve mikinn herafla hver hinna sam- bandsþjóðanna skuli leggja fram til ])ess að koma þessu í fram- kvæmd. Deilnr með öðrum þjóðum. Ef til ófriðar ætlar að draga millí sambandsl^jóððr og annarar ]),mðar utan sambandsins, eða tveggja ]>jóða utan sambandsins, á að skora á þá þ'jóð, eða þær þjóðir, að gang- ast undir skyldur sambandsins, svo að hægt sé að jafna deilumálin frið- samlega og réttlátlega að dómi framkvæmdaráðsins. Ef þær fall- ast á það, eru þær sömu lögum náð- ar og sambandsþjóðirnar, með þeim undantekningum þó, sem sam- bandið álítur nauðsynlegar. En ef þessar ])jóðir fallast ekki á þctta og hefja ófrið, skal talið að þær eigi í ófriði við allar sambtinds- þjóðiruar og fer ])á um það eins og fyr segir. Og framkvæmdatiiðið má gera hvað sem því sýnist til þess að koma í veg i'yrir stríð milli nnn- ara þjóðí* og koma á samkomulagi. Verkalýðstryggingar. Sambandsþjóðirnar skuldbinda sig til þess að koma á og viðhalda réttlátum og mannúðlegum vinnu- skilyrðum fyrir menn, konuv og börn, bæði hver hjá sér og eins í þéim löndum, er þær hafa viðskifti við í verzlun og iðuaði. .? þvi skyni á að stofna" vinnumálaskrifstoíu í sambandi við þjóðabandalagið. AHar alþjóðaskrifstofur, sem ])egar hafa verið stofnaðar, eiga að vera undir eftirliti sambandstus. Allir ríkjasamningar, sem sam- bandsþjóðirnar gera, skulu færðir inn í skrá aðalskriístofustióra, og skal hann birta þá eins fljótt og verða má. Fyr eru þeir ekki lö.cleg- ir og ekki bindandi. Fidltrúáráðið á að benda sam- bandsþjéðunum á að taka til nýfrar yfirvegunar úrelta ríkjasamnitiga, sem hættulcgir gætu orðið lteims- friði. Með þessum lógum ganga úr gildi allir samningar sambandsþjóðanna, er eigi geta samrýmst þeim, og sambandsþjóðimar skuldbinda sig til þess hátíðlega, að gera enga samninga framvegis, er séu i>sam- rvmanlegir lögum þessum. Þetta er að eins stuttur útdrátt- ur lír ])essum grundvallarlogitm. eins og þau eru birt í dönskum blöðum. Er mörgu slept úr, ])ví er minni þýðingu hefir og líklevt er að breytt verði. Munu og eíin sr-nni- lega gorðar allmiklar breytingar á. lögum þessum, })á er hlntlausu þjóðirnar koma fram með tillögur sínar, en það verður nú bráðlega.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.