Morgunblaðið - 13.05.1924, Blaðsíða 3

Morgunblaðið - 13.05.1924, Blaðsíða 3
MORGUNJkEArii MORGUNBLAÐID. Stofnandi: Vilh. Pinsen. fjtgefandi: Fjelag 1 Beykjavlk. RitsUorar: J6n Kjartanason, Valtýr Stefánsson. Augl£singastJ6ri: E. Hafberg. Bkrlfstofa Austurstræti 6. Slmar. Kitátjórn nr. 498. Afgr. og bökhald nr. B00. Angilýsingaskrifst. nrj 700. Helmaslmar: J. KJ. nr. 742. V. Bt. nr. 1220. E. Hafb. nr. 770. Aakriftagjald innanbæjar ok I na- grenni kr. 2,00 a manuBi, innanlands f jær kr. 2,50. t lausasölu 10 aura eint. Þeirra var aðferðin að gala uin nauðsynina og blessunina alla, sem yfir þetí'a land kæmi ef þeir fengju meirihlata vi<? kosningcíi. Það voru þeirra nótur. Nú sjá þeir best, sem fylgdu Tímanum að málum í haust að þar var ekki áhuginn fyrir „höftun- xun", þar var aðeins gasprið. Þegar um þaö er að ræða a.ð komast úr alvarlegri fjárkreppu verður stefnúföst landsstjórn aö hafa leyfi til þess að neyta allra. þeirra meðala, sem fáanleg eru til viðreisnar. Eftir því sein fastar er tekið í og einbeittar, eftir þvi geta menn vænst skjótari bata. Með því ab bafa influtningshöftin eins víðtæk „i\«iu5s\n brýtur log", segir uaí* ¦ ¦ . mált^Vi* ™ i,- oa'frekast er unt, þurfa þau styttn maitækið, 0g svo er hjer. ¦ "* .. , * „ j>a. . v * , ., . tíma til þess að koma að notum. öest er að koma.st hja þeim " .K . .. , . ín^i, ' x- •-,_. ••^^«i! Greiðsiunofnuður á vfirstandandi nommm a írjalst viðskiftaláf sem J .,.., í«v,fl * • ..••** árl> er ba8 mark, sem landsstjorn- tnnflutnmgrshoftnm. , „. ' ,. f. ., .,. * ¦¦ m hetir sett, það mark, sem all- Og þo menn sja.i nauðsvn a . ' * jn i • i -tu - x.-i- i'' • /, ir veröa aS ivera samtaka um ao ¦ lnnflutningshoftum í bih, þa ma bu B'1 lengi deila um, hvaða vörutegundir stuðla t;i *S náist, hvort sem það á áð banná, hvar sii hin rjettmæta kem™ við augnablikshag flein éSa lína er milli þess, sem leyfa skal færri landsmanna. ¦og þess, sem á að útiloka. Greiðslujöfnuður í ár er fyrsta itni í þetta sinn skal eigi orðum eytt að einstöku atriðum innflutn- ingshaftanna, enda mun óvíst nema þau verSi breytingum undirerpin. Afstaða stjórnarinnar í málirra <er mönnum kunn frá, nýafstöðnu þingi. Þá lýsti* hún því yfir, að mnflutningshöftunum mundi beitt ,aS svo miklu leyti, sem f járhagur Tfkisins leyfir. I umræðunum um innflutnings- 'iiöftin hefir oft orSið vart við það, «ð menn gerðu sjer ekki grein fyrir því, að höftin miðuðu til 'ftess eins að lagfæra greiðslujöfnr uð þjóðarinnar, en drægi um leið úr tekjum rfkissjóðs. Og þegar gera skal út um hvort. fai-a á inn á leið tolla eða hafta, þarf aði gera sjer það Ijóst, hvar skórinn krepp- ar mest, hvort ahnennur verslunar- .JöfnuSur eSa greiðslujöfnuður stend nr mjög höllum fæti,-eHegar það sje fjárhagur rrkissjóðs sem í þá fcráðina er sjerlega aumur. Nú er það SVo, að tómaMjóðið glymur á iíKbbcíöíjí, 0g eru allar líkur til, að hann sje svo illa stadd- ur í svip, ao vart mogi frá honTim >draga. Verðtolmrinn er til að bæta þar úr brýnustu þörfinnj En verg. tollurinn hefir líka or?Sið sama sem innflutningshöft á siunum vörum, svo hánn einn mun á vissum svið- um vinna ,,til be^ja handa", verða til þess að draga úr innflutningn- um — en gefa ríkissjóði jafnframt aneiri tekjur af því sem keypt er En eftir því sem verðtolhirirrn 'ninkai. irmflutninginn meira, eftir Wí má ríkissjóður síður við 88r- llm höftllmi ASal mark og mið landsstjóru- armnar er að rjetta viS fjárhaginn. Því er það á hinn bóginn ekki nema «ðlilegt og sjálfsagt að hún neyti aUra ráða til >ess að sem fyrst feeti breytst til batnaðar. Nú er útkoma trsins sem leið Þannig ag greiöslujöfnUðUr við út- lönd náðist ekkí, og fjárhagurinn ískyggilegur að allt verður a8 vinna jþað tíl þess aS hann náist í ár, þrátt fyrir allar skuldir og af- íhorganir. f fyrrahaust er bankarnir sáu fram á að svo mundi fara, fóru ])eir fram á að þáverandi lands- fetjórn gripi til heimildarlagarma frá 8. mara 1920 og kæmi höftum S. En þaði paasaði nú ekki í „póli- tíkina" þeirra eins og kunnugt er. nauðsynlega sporið upp úr skulda dýkinu, sem þjóðin þarf að brjót ast fram úr. Innlendar frjettir. og því, sem jeg þóttist finna íáiður og verkamenn hafa að saœ- samkvæmast sannleikanum. pví:töldu lagt upp stórfje í spaíi- sjóðum. En margir vitrir menn halða Stykkishólmi 10. maí FB \ jeg fann það fljótt, að í Banda- Aðalfundur Búnaðarsambands' ríkjunum er skoðanir manna Dala- og Snæfellsnesssýslu var skiftar um gagn bannsins eins því fram, að þessi ávinningiUf haldinn í Stykkishólmi í fyrra-! og hjer. Ofstækismenn eru á báð- j bannlaganna befði óefað fengist ín-- dag og í gær. Fluttu þar erindi Magnús á Staðarfelli og Sigurðnr S'gnrðsson ráðunautur. ! Vestmanuaeyjum 11. ma FB Settur bæjarfógeti hjer, Krist- inn Ólafssou bæjarstjóri gerði í gærkvöldi húsrannsókn á. sex stöð- um hjer, þar sem grunur ljek á, að selt væri áfengi. Á f jórum stöð- um fanu hanu áhöld til yínbrugg- unar og áfengi á fimm stöðum. Ægissíðu 11. maí FB Á Bangárvöllum hafa. undanfar- ið víða orðið skemdir af sandfoki og hefir mikið af graslendi sokkið í sand. Á einum bæ er sagt, að sandskaflarnir taki upp á miðja bæjarveggi. ar hliðar og alstaðar nálægir. •— Einn segir þetta og annar hitt. pað var meðfram erindi mitt til Ameríku, a'ð kynna mjer hvern- ig bannlögin reynast -hjá þeim. bannlaga með vmsölubanni einii og takmörkun áfengisframleiðsl- unnar. Skeinkstofurnar eða drykkjn- krámar voru í Bandaríkjuntíta umriHi i Eiai. í einkaskeyti sem barst hingað í gærkvöldi er búist vi<5 verfaffi í öllum enskum höfnum er hefst með deginum á morgun. Skeyti höfum vjer engin fengið frá frjettaritara vorum og .vitum því engin deiK á tildrögunum, til verkfallsins. ...........—4)—' ¦ r 3 PRÁ DANMÖRKU. (Tilk. frá sendih. Dana). í MM\ Eftir Stgr. Matthíasson. Eins og allir þekkja eru misjafnir eins og enn í Englandi, mesta dómar, og erfitt að komast að landplága í öllum bæjum stórum sannleikanum. Og jeg verð að og smáum. pað voru eins og oprár segja það, að á leið minni umipyttir á alfaravegi til að detta $ Vesturheim, átti jeg lengi erfitt'fyrir yngri jafnt og eldri. pær að átta mig á hlutunum. pvíjvoru mjög algengar einkum í bæ- hvergi er líklega eins og þar ann-'jmmm og stundum þar í óZta ar eins misskilningur drottnandi' hverju húsi. J>að var aðeins eíft á orsökum og afleiðingum, og jafn [ skref frá strætinu ínn í þesgB mikið ofstæki ríkjandi á báðar, eiturskápa. Par var búðarbor?5, 9. maí. Olaf Hansen rithöfundur hefir „Jydsk Forening for JBistorie og Sprog" haldið éftirtektarverð- an og fræðandi fyrirlestur um ís- lenskan skáldskap. Fyrirlesturinn snerist eingöngu um rithöfunda þá, sem geta talist íslenskir ein- göngu og aðeins rita á móðurmáli sínu. í jótskum blöðum var ítar- lega sagt frá fýrirlestrinum og guldu áheyrendur fyrirlesaranum þakkir sínar að fyrirlestrinum loknum, með miklu lófaklappi. Sænska rithöfundafjelagið hef- ir, að því er „Politiken" segir, boðið Gunnari Gunnarssyni skáldi °g Finni Jónssyni prófessor að taka þátt í rithöfundafundinum í StokkhólmL — Sjerstaglega öfundaði jeg Bandaríkjamenn af því, að þeirra heldri menn sýnast orðnir það kristnari enn okkar, að þeir kunna að leggja hald á sínar óæðri fýsnir og gefa með því allri alþýðu betra eftirdæmi. Jeg sagði kristnari, því jeg skoða það sem hínn hagnýtasta kristindóm og sannasta menningu, ákjósanleg- asta hverju mannfjelagi, að menn kunni sjer hóf í öllum ástríðum. En þarf þá nokkur bannlög? A. m. k. sögðu mjer það ýmsir vestra, að bannið hefði ekki þurft við, hvað heldri mennina snerti — meðal þeirra hefði ekki á undan bannrnu verið neinn teljandi drykkjuskapur. En nú skal jeg ekki fara að hlaupa eftir neinum sögu- sögnum eingöngu, heldur segja frá því, sem fyrir mín augu bar hliðar eins og þar. Svo mikið get jeg sagt að jeg sje orðinn sannfærður um eftir ná- kvæma og óvilhalla athugun — að baimiíJ hefir haft í för með sjer miM5 gott í bili. pað er auð- vitað gef inn hlutur, að ef hægt er að haldaeinni þjóð frá að drekka þó ekki sje nema í nokkur ár, losnar sú þj&ð við feikna mikið böl, sem af ofdrykkju stafar. Og, það sem komið er, hefir tekist alveg furffanlega vel að fram- fylgja bannlögunum á stórum svæðum Bandaríkjanna. Hins vegar bendir margt til þess, að ekki verði til lengdar hægt að framfylgja lögunum. Er þá hætt við að nauðsyn kref ji að þeim verði að breyta mjög til- margir kranar og glös og fljót^ gert að drekka sig kendan fyrÍT lítið verð — standandi þar V® stallinn. Framh. MÉ nDnm Á sunnudaginn var kl. 4 hafði Hjálpræðisherinn hjer kveöjusam sæti fyrir major Grauslund og frö hans, sem nú eru að fara af land* brott, eins og sagt hefir verið fr& hjer í blaðinu. Var á þetta sara sæti boði6 ýmsum leiðandi mönn um bæjarina Af hálfu boð^gesta talaði fyrst- nr Jón biskup Helgason. Átti Her- finnanlega. En þá er aftur mikil inn 29 ára afmæli hjer á landi á hætta á að seirmi villan verði, sunnudaginn, og mintist biskupinn verri en hin fyrri. Öllum Ameríkumönnum (sem jeg talaði við þar um), bar sam- þess, rakti sögu hans og lýsti bað- xun starfshliðum hans, bæði hrnni andlegu og verklegu, og ennfremnr 9 fl Eftir Sigríði J>orláksdóttur. an um, að höfuðvinningurinn viS^talaði hann sjerstaklega tvm 10 ára bannlögin sje sá, brennivíns-'starf Graushmds í þágu Hersins. skeinkstofunum (saloons) hafi.Þá talaði Knud Zimsen borgar- verið lokað. — Fyrir það hefir drykkjuskapur verkamannastjett- arinnar, að mestu dottið úr sög- unni. Og fyrir það eru fjölmargir vinnuveitendur þakklátir bannlög- unum, og fyrir það eru fjöldi heinfila farsælli enn nokkurntíma var á, enda taldi jeg vafasamt, hvort það væri rjett, með því að stjóri, og tók það m. a. fram i ræðu sinni, aö hann heM sem borgarstjóri þessa bæjar oft notið mikillar aðstoðar Grauslunds í ýms m málum. — Ennfremur mintiftt hann á það gagn, sem Herinn gertn hjer og annarsstaðar. AS síðnstn SkýrslaiL Sálarrannsóknarf jelag íslancffl hann var haldinn á heimili eins hefir fengið hingað Einar Nielsett fundarmanna, hr. E. H. K., endaimiðil. priðji frmdurinn með hon- Eins og mönnum má vera kunn ugt, meðal annars af greinum þeirra herra Haralds Níelssonar í „Tímanum" og hr. Einars H Kvar ans í „Lögrjettu", hefir danski miðillinn Einar Nielsen komið hiugað fyrir nokkru. Lýsa þeir H. N. og E. H. K. þvi, er gerst hafði á fundum þeim, er þeir og ýmsir menn aðrir hafi haldið með miðli þessum. Á þriðja fundinum var jeg undirrituð. Lýsa þeir báðir þeim fundi, þó að sinn gerí það með hvorum hætti. Á þessum fundi varð „óhapp" það eða ,slys', sem mikið hefir verið talað um og jeg var völd að. Hr. E. H. K. nefnir það ekki í sinni greinargerð, að „sett skil- þótt aðgangur væri að vonum seldur við verði. En nú, er sjálfir forvígismenn spíritismans hjer, þeir H. N. og E. H. K. birta skýrslur af fundum um var hald:nn 13. febr. 1924 ð heimili hr. Einars Kvarans rhV höfundar, Túngötu 5. Á þessum fundi hafði jeg fengið leyfi hr. E H. K. til að vera, og f6r því þessum, og margir líta svo á, að þangað kl. 7%, eins og til st.6ð. anuar þeirra beri mig sökum, þápennan síðasta fjórðung áttundu tel jeg rjett að birta í heild sinni. stundarinnar smátíndist svo fólk- ! Verslunarjöfnuðurinn var í marsmánuði þessi (allar tölur tákna þúsund krónur). Innfl-utt 195.443 í staði 172.404 í mars í fyrra., Útflutt 171.865 — þar af endurútflutt 11.291 — en í mars í fyrra var útflutningurinn 140. 867. Innflutt umfram útflutt hef- ir þannig orðið 23.578 í stað 31. 537 í mars í fyrra. Á fyrstu 3 mánuðum ársins hefir ínnflutning ur alls numið 529.206 í stað 477. J*£ hafl ve"ð "r°fm a >eSSUm 254 í fyrra, en útflutniugurinn ™ L ^ 467.015 í stað 375.429 í fyrra. . , . P : ,Qf- %„,* hm skyrslu, að jeg hafi „rotiö pau íhaldsflokkurinn dapski hefir á skilyrði, er öllum hafi verið sett" ; ný borið fram í þinginu frum- en þar finst mjer prófessorinn varp það um gulltoll, sem þeir halla rjettu máli. báru fram á síðasta þingi. Jeg ætlaði mjer ekki að birta - 0____i-----1 ncitt af þessum fundi, sem jeg skýrslu mína af fundi þessum, Skýrsluna skráði jeg undireins ið inn á skrifstofu hr. E. K., sem ætlaði að vera á fundinum. Og daginn eftir að jeg var á fundin- var það 18 manns, fyrir utan mið- um, svo sanna og rjetta sem jegiilinn. frekast gat, Jeg skal þegar geta þess, að jeg Einn fundarmanna heyrði jeg spyrja hr. E. K., hvort engin rann- fór ekki á fund þennan til þess að sókn yrði látin fara fram á miðl- tileinka mjer skoðanir annara eða inum, áður en byrjað væri, en hr, trú á sarmindi spíritismans, held- ar minnar sannfæra mig um, eftir EJ H. neitaði því, og sagðist í- ur vildi jeg af sjón og raun sjálfr- mynda sjer, að fyrirbrigðit mundu bera það með sier, að svik því sem kostur væri á, hver hæfa' gætu ekki konrð til mála. En hann væri fyrir sumu því, er spíritistar' sagði líka, að nú væri talsvert halda fram. En förin varð alger- J „spennandi" að vita, hvort nokk- lega árangurslaus, því að það sem uð gerðist í kvðld, þar sem s-m gerðist á þessum fundi, var síst margir nýir væru viðstadd'r. - lagað til að sannfæra mig í þessu Hann gat þess, að þeir hefðu orð- efni jio að hafa hálfhringana tvo, með Og er skýrsla mín nú birt hjer sætunum fyrir framan byrgið Cþftr g eftir; sem miðllinn yrði inni). Hann sagðist svo hafa helst viljað. a9

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.