Morgunblaðið - 02.12.1925, Blaðsíða 3

Morgunblaðið - 02.12.1925, Blaðsíða 3
MORGUNBLAÐIÐ MORGUNBLASÍi, Stofnandl: Vllh. Flnn»n. '"H*eía.ndl: FJel<«* 1 Rey*J,v»tt- Ektstlorar: Jön KJart»nwK>r,. V«dt*r ISteitaetom. A.iiRl7»luBa»tJörl: B. H»fber«. Skrlfatofa Aueturetrestl 8. Simar: nr. 4SS og 60U. Au*lS*ln«a»^-i'U«!«. vvr. T00 f*«!l»a*lxiar: J. KJ. nr. 74« V. Bt. nr. l*9í. B. fiafo. nr. T70. iUkrlftagíald lnnanlaade kr. «.00 & mánuOl. Utanlanda kr. 2.60. | lanoaaölu 10 ftura alnt Fullvelöisöagurinn. Hátíðahötö stúöenta. lítill, svo sem við er að búast mi samlegan hátt. Þessi dagur ætti og verið heíöi- • verið hjer um skólamál síðustu Sambandinn við erlenda menn- ; árin, nema um mentaskóla norð- ingu yrði að halda lifandi. Það ; anlands. Hann væri því ekki mót- væri háskalegur mísskilningur, að jfallinn, að Norðlendingar fengju»hyggja, að erlend menning skaði | góðan skóla. En hinu væri hann hina innlendu. Hún hefði altaf ---------------— andvígur, að enn væri bætt við frjöfgað hana. Hættan lægi í á- 1. desember, fullveldisdagurinn, Dauir og Islendingar samið frið einni skólaómyndinni, og láta hrifum erlendrar ómenningar. En rann upp í gær, fremur birtu- með sjer, skorið úr deilum á frið- hina hanga við sama vesaldóminn þó væri sá háski ekki voðalegur, því nóg væri fyrir af henni. Að ræðu Arna var gerður hinn Þegar rætt væri um skólamál- í mesta skammdeginu. Veður var því að heita í sögu íslensku þjóð þó gott og milt, og hjelst það all- arinnar, dagur friðarins. Enginn in- kvað ræðumaður ýmsar hugs-jbcsti rómur an daginn. vissi líka nema þessi dagur yrði anir vakna. En hann ætlaði sjer j Þá snngn þeir tvísöng úr Strax um morguninn blöktueinnig talinn í veraldarsögmmi ekki að breyfa við öðrum cn þeim,| „Gluntarne'', Óskar Norðmann og ERLENDAR SÍMFREGNIR fánar við hún á öllum stöngum friðarins dagur, því í dag 1. des. r sem snertu háskólann. Símon Þórðarson, og hlutu mikið að syngja Khöfn, 1. des. FB. Uhdirskriftir Locarnosamning- anna. Símag er frá London, að fræg- ustu stjórnmálamenn Evrópu hafi 1 dag skrifað undir hinn merki- lega Locarnosamning. Flest heims blaðanna eru sammála um, að kalla þetta merkasta friðarsamn- ing, sem no'kkurn tíma hefir ver- ig gerður. Fiimdiir í Siómanníífi1^" um kaupgjaldsmálið í gær- kvöldi. Kl. 7 í gærkvöldi boðaði stjórn Sjómannafjtlagsins til fundar í Bárunni um kaupgjaldsmálið. Eftir því, sem Mbl. hefir frjc.tt, var umrœðuefnið það, hvort veita setti fulltrúum sjómanna í samn- inganefnd ótakmarkað umboð til þess að útkljá samninga við út- gerðarmenn. Eftir því sem á und- an er komið er það skiljanlegt, ag fulltrúar sjómanna hafi lagt kapp á að fá þetta umboð, að öðrum kosti hefði aðstaða þeirra framvegis við samninga verið erf- ið. Skiftar skoðanir munu hafa verið á fundinum um það, hvort veita ætti fulltrúum þetta umboð. En atkvæðagreiðslan fór þannig, að 206 voru með því, en 139 á móti því að umboðið yrði veitt. Var það því samþykt. bæjarins, bæði á. opinberum bygg- ætti að undirskrifa þá samninga, Fór þá ræðumaður nokkrum I lófaklapp, og urðu ingum og á einstakra manna hús- Locarnosamningana, sem af mörg- orðum um, af hvaða vanefnum aukalag. um. Sölubúðir voru og allflestar um væru taldir fyrstu raunveru- háskólinn hefði verið reistur. J Næstur var E. H. Kvaran með lokaðar eftir hádegi. Fjölda mörg legu friðarsamningarnir, sem gerð Hann hefði verig bokalaus, hús-1 upplestur. Las hann upp kafla úr skip, sem á höfninni lágu, voru i^ hefðu verið eftir heimsstyrjöld- næðislaus og verkfæralaus, og úr t fyrirlestri Gests Pálssonar, Lífið fánum skreytt, jafnt erlend skip, ina. Ef til vill eru á þessu augna- þessu hefði lítið ræst enn. j í Reykjavík. En á undan upp- scm innlend. bliki fremstu menn Þjóðverja og Hann kvað það standa í grein-, iestrinum fór hann nokkrum orð- Eins og kunnugt er, eru það Frakka að rjetta hvor öðrum inni, að háskólamálið hefði verið; um um Gest, og taldi hann með stúdentar, scm gangast f'yrir há- hendina með bróðurhug og ein- sjálfstæðismál. En tvent væri til: fyndnustn rithöfundum, sem Is- tíðahöldum fullveldisdaginn. Voru lægni. 'um það. Embættismannaskólarnir'.lendingar hefðu átt að fornu og þau með Hku sniði nú og und- > J?að ætti að vera hugnæmt ís- hefðu verið stofnaðir af nauðsyn, inýju, þó fyndni hans væri nokk- anfarið. lendingum, ef 1. des. yrðu skráð- en af þeim hefði háskólinn veriðjuð beiskjublandin. Kvaðst hann ur í veraldarsögunni dagur frið- stofnaður. Hann kvaðst ekkert|hafa kynst mörgum mönnum á arins. hafa a móti orðinu háskóli, en þó , lífsleiðinni, en engum skemtilegri Að síðustu bað ræðumaður ís- grunaði sig, að menn hefðu vilj- en Gesti, þegar hann hefði notið lendinga að sameinast í þeirri ósk, að fela vissa stefnu í orðinu —; sín. Upplestur Kvarans var ágæt- anum. Voru stúdcntar í broudi, að friður, eining og framgangur þá, að hjer eftir þyrftu ísl. stú- ur og skemtu menn sjer hið besta og gengu undir fána símim. — þróaðist og efldist með öllum dentar ekki að sækja mentunar- ¦ á meðan á honum stóð. Skrúðgangan l'ór um Austurstræti' þjóðum heimsins, og þá sjerstak- þroska til útlanda. En það væri | Emil Thoroddsen ljek þrjú Aðalsfræti og Kirkjustræti, og lega með íslensku þjóðinni. öllum augljóst, að sú stefna væri hlutverk á flygel og gerði það staðnæmdist við Háskólann. En á! Að ræðunni lokinni ljek Lúðra- hin mesta fásinna. Hjer gætu stú- \ smekklega ög vel. á Skrúðganga. Klukkan iy2 hófst skrúðganga frá Mensa Academica að Háskól- meðan skniðgangan var á leið- sveitin „Ó, guð vors land," og dentar aldrei öðlast þann andlega! Kvæði las upp eftir sig Krist- inni, ljek Lúðrasveit .Reykjavíkur. tók mannfjöldinn undir og söng. þroska, sem þeim væri þörf á. inn Andrjesson stud. mag., er fótgöngulag. Ræða Sveins Björnssonar. ' Þegar skrúðgangan hafði stað- næmst, kom Sveinn Björnsson fram á svalir Alþingishússins og l'lutti ra-ðu, var þá kominn múg- ur os margmenni kringum Aust- urvöll. Hjer f«r á eftir útdráttur úr rPBðu Sveins Björnssonar: Selskinna. Allan daginn í gær lá Selskinna fvamrai í anddyri Háskólans, og var altaf utan um hana mikill fjöldi manna eins og vera ber, þar sem um svo mikinn dýrgrip er að ræða. Munu nú vera komin hátt á annað þúsund nöfn í hana. Skemttunin í Hún hófst kl. Nýja Bíó. 4y2 nieð Til þess væri þjóðlífið of fá- hann nefndi „Fullveldisdaginn','. breytilegt og fátækt að andleg-^Var kvæðið gott á köflum, en mið um hræringum. Og það væri göm- ur lesið upp. ul og góð regla, að allar þjóðir \ Síðasta verkéfnið á skemti- keptust við að senda sína menn skránni var kvartett: Bjarni til annara landa, til þess að auka Bjarnason, Magnús Agiistsson, þroska .sinn og þekkingu, og hvað 'Óskar Norðmann og Símon Þórð- mundi þá um íslendinga. jarson. Söng hann 4 lög, er tókust I Hann taldi áhrif erlendrar vel 811. menningar hafa verið hin heppi- sam- lcgustu fyrir þjóðlíf vort. Stúdentablaðið ¦"ok" var selt á götunum í gær, og gckk SMYGLARASKIPIÐ í Vestmannaeyjum. Rannsókn ekki lokið. "Bjarni Jónsson, er var farþegi á skipinu, var settur í gæsluvarð- hald í gær. (Símtal við Vestmæyjar 1. des)" Morgunbl. átti tal við Vestm.- -«yjar í gærkvöldi kl. 8, og spurð- ist fyrir um smyglunarmálið. Var rannsókn þá hvergi nærri lokið, og ekkert hægt að segja um hvað fram hefir komið í málimi. Farm- nr s'kipsins er enn óhreyfður, — verður sennilega skipað upp í <iag. A skipimi voru tveir íslend- ingar; var annar skráður háseti á skipini, en hinn farþegi. Há- setinn heitr Karel ívarsson og er af Rangárvollum; farþeginn heit- ir Bjarni Jóisson, og1 «r hjcðan úr bænum. Bjarni var settur í gæsluvarðhald að lokinni yfir- heyrslu í gær. lann er sá eini af J>eim f jelögum, s»m nú er í gæslu- varðhaldi. Að öllu samanlögðu má full- yrða, að hátíðahöldin hafi tekist I vel að þessu sinni, enda höfðu stúdentar á að skipa góðum krÖftum. íslenska kvikmyndin Lofts Guðmundssonar. er nú sýnd víða í Norðurálfu. Hjer á dögunum f jekk Morgun- blaðið senda efnisskrá yfir fyrir- Tlann minti á, að nú væru I-ið- spili þeirra bræðranna Þórarins nrentirnar hefðu vaxið fyrir góð saian greiolega Mu upplaixið in 7 ár síðan ísland var viður- Guðmundssonar og Eggerts Gilf- áhrif hennar, til útlanda hefðu nafa veri5 nær uppselt í gser- kent fullvalda ríki. Og hefðu stú- er. Ljeku þeir á fiðhi og píanó bestu menn landsins sótt sinn and kvöldi dentar valið sjcr það góða hlut- lagið ,.Ó, guð vors lands", og lega þroska, og í Höfn hefðu ís- skiftið, að gera fnllveldisdaginn hlýddu tilhcyrendur á það stand- lenskir stúdentar hafið sjálfstæð- að hátíðisdegi. andi. is baráttuna. Utanfarir íslendinga Þá benti ræðumaður á, að á Þá flutti Árni bókavörður Páls- hefðu jafnan orðið til góðs fyrir' hálfri öld undanfarinni hefðu ís- son mjög eftirtektarverða ræðu. þá sjálfa og þjóð þeirra. Garður lcndingar stigið þrjú stór frelsis- Lagði hann einkum út af grein, í Höfn hefði lengi verið höfnðvígi spor. 1874 fjekst stjófnarskráin er stóð í blaði stúdenta í gær, og íslenskrar menningar. Nefndi Og Löggjöf um sjcrmál vor. 1904 fjallaði um háskólamál okkar, og hann ýmsa af afreksmönnum þjóð var æðsta umboðsstjórnin flutt. birtast hjer helstu atriöi ræðunn- arinnar, og spurði, hvað mikið inn í landið. Og 1918, hálfum ar. þeir mundu hafa unnið, ef þeir mann.saldri þar á eftir, fengum Ræða Árna Pálssonar. hefðu aldrei út fyrir landsstein- vjer viðurkent fullveldið — og Ræðumaður hóf mál sitt á þeim aná farið. þar mcð fullkomið vald yfir öll- orðum, að hann bæði stúdenta og Hann kvað háskólann eiga að um vorum málum. ' aðra tilbeyrendur að firtast ekki, blómgast og vaxa og stúdenta-' lestra og myndasýningar Alþýðu- Öll þessi frelsisspor hafa orð- þc hann hjeldi fram öðrum skoð- garðinn að komast upp. En hann fræðslufjelags Vínarborgar, frá ið þ^óðinni til framfara, andlegra unum en algengastar mundu vera mætti ekki verða Mi'kligarður dögunum 23. okt.—3. nóv. Þar var og verklcgra. 50 síðustu árin, síð- um háskólann hjer. En það mundi þjóðernisdrambs. ' m. a. gctið um kvikmynd eina, an 1874, hefir verið gert meira í hann géfa, því harin sæi það á Ef til vill litu menn svo á, að sem nefnd var „Undralandið í þessu landi en margar aldir sam- grein þeirri, sem áður er getið, nú væri ekki eins mikil þörf á Norðurhafi." (Kvikmynd frá ís- anlagðar þar á undan. að hann hefði annan skilning á ntanförum stúdenta og áður. En landi), og frá því sagt, að hinn Ræðumaðnr kvað þennan dag háskólamálinu en þeir. að sínum dómi kvað ræðumaður góðkunni íslandsvinur, landsdóm- eiga að hvetja oss til ! Hann taldi eolilegt, að stúdent- meiri þörf á þeim en nokkrusinni ari Hans Jaden, hjeldi fyrirlestur I ar vildu fá þak yfir höfuðið. — fyr. Á 19. öldinni hefði flestöllum á undan myndasýningunni. einingar. pjóðin eða Alþingi hefði ekki þjóðum fleygt fram á svo að I Þar mun vera mynd Lofts, hugs Því það hafi sýnt sig, að þegar verið þess megnugt, þegar háskól segja öllum sviðum mannlegrar uðum við, sú sem mest umtal vakti íslendingar lögðust á eitt, sam- inn var stofnaður, að láta þeim starfsemi. En þá hefði ísland set-! og aðsókn fjékk hjer í fyrra. Var einuðu sig um frelsiskröfurnar, það í tje, því hann hefði verið ið eftir. Þess vegna væri nú hin; nú hringt til Lofts og hann spurð- þá fyrst hafi markið náðst. Og reistur meira af vilja en mætti, mesta þörf á áhrifum frá ment- ur hvort svo væri eigi. Reyndist enn sjáist það frá seinni árum, í raun og veru til þess að friða un stórþjóðanna, en við vildum það rjett, að vera. Myndin er að íslendingar ^eti mikið, þegar kröfur manna. En við lærða skól- ekki énn sitja hjá. Við þyrftum sýnd víða í pýskalandi um þess- þeir gangi að verki í einifigu. ann hefðu vcrið margar heima- þekkingu, margfalt_meiri og víð- ar mundir. Nefndi hann Eimskipaf jelagið og vistir, og all-ríflegir styrkir, og tækari *n við hefðum yfir að' Litið hefir verið á þessa mynd Landsspítalasjóðinn. Og með ein- að honum sleptum hefði tekið við ráða sjálfir. minst upp á síðkastið, og munu ingn og samtaki ætti nú að reisa Garðstyrkurinn. Nú væru strident Ræðumaður kvað það sína margir hafa álitið að hún lægi Stúdentagarðinn, þessi dagur væri ar sviftir honum að mestu leyti. skoðun, að allir ísl. stúdentar ættu enn . í handraðanum óhreyfð og því máli helgaður. Og ef enginn|Og foringjar þjóðarinnar hefðu að fara utan og reyna hvað það biði endurbóta. Því það var al- skærist iir leik, þá kæmist þetta nauðsynjamál í framkvæmd. Þessi dagur á að vera dagur friðarins. Fyrir 7 ámm hafi sjer altaf virst heldur tómlátir um væri að koma í erlent, auðugt manna mál hjer, að myndin væri lausn eða bætur á þessu vanda- þjóðlíf, þar sem alt væri nýtt í svo góð á köflum að hún þyrfti máli. augum aðkomumannsins, eins og eigi nema fremur litlar lagfær- Engar verulegar umræðurhefðu það væri skapað á þeirri stundu. ingar og viSbœtnr til þess að

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.