Morgunblaðið - 19.04.1929, Blaðsíða 3

Morgunblaðið - 19.04.1929, Blaðsíða 3
M 0 R G U N BLAÐIÐ ;pÍorc*tt»Waí>iÍ> ¦tofnandl: Vilh. Flnaen. 0t*.fandl: FJelag I Reykjavlk. •lUtjðrar: J6n Kjartanaaon. Valtýr Steíánaaon. An*lf»lnfí&»tjóri: K. Hafbera;. ¦krtfatofa Auaturatraeti 8. ¦tatl nr. SOO. A.u«iy«lnKa»krlf»tofa nr. 700. Malaaaalmar: Jðn KJartanaaon nr. 741. Valtýr Stefanaaon nr. 1110. B. Hafbers; nr. 770. AakrlftaKjald: Innanlanda kr. 1.00 A m&nuVL Dtanlanda kr. 1.60 - —— 1 UmaaaÐlu 10 aura •IntaJtlB. Ertendar símfregnir. Khöfn, PB. 17. mars. Pjárlagafrumvarp Ohurchills kosningabeita. Frá London er símað: íhalds- anenn búast við því, að fjárlaga- frumvarp Churehills muni koma íhaldsflokknum að góðu liði í kosningunum, einkanlega vegna afnáms teskattsins. Verkamenn kalla frumvarpið kosningabeitu. Beðið um landsvist fyrir Trotski í Neregi. Frá Osló er símað til Kaupm.- :hafnarblaðsins Social-Demokraten: ¦Samkvæmt tillögum þýskrar nefnd «r, sem stofnuð var til þess að igreiða fyrir Trotski, hefir f ormað- ur norska verkalýðsflokksins beð- ið Mowinekel að veita Trotski "dvalarleyfi í Noregi. Mowinckel hefir lofað að leggja málið fyrir stjómina. Afvopnunárfundur Þjóðabanda- lagsins. Fi'á Genf er símað: A af vopn- Tunarfundi Þjóðabandalagsins var samþykt, að ræða fyrst mála til- lögur Rússa, er þeir báru fram á fundinum í mars, þess efnis, að stórþjóðimar' minkí vígbúnað um helming. Fulltrúi Kína á fundinum hefir borið fram tillögu um að afnema •almenna herskyldu. Fulltrúi Tyrklands ætlar í dag =að bera fram sjálfstæðar tillögur, Jiess efnis, að þar sem ófriðar- bannssainningur sá, sefli kendur er við Kellogg, hafi dregið að miklum mun lir ófriðarhættunni, þá beri að koma því til leiðar, að samþykt verði, að engin þjóð haf i meiri liðs- afla en nauðsynlegt er til sjálfs- varnar. Stjórnin í Tyrklandi legg- ur því til, að ákveðin verði há- anarksstærð liðsafla stórveldanna, sama hámark gildi fyrir 511 stór- veldín, og megi ekkert stórveldi hafa meiri liðsafla en Þýskalandi er heimilt samkvæmt Versalafrið- sirsamningunum. >ingboðskapur Hoovers. Frá Washington er símað: Boð- «kapur Hoovers foríseta var lesinn *Pp í báðum deildum þjóðþingsins. Eveðnr forsetinn aukaþingið kall- ^* saman samkvæmt lof orðum, sem *ianu hafi gefið fyrir kosnimgarn- "**. Aðalhlutverk þingsins verði að ^ða, á hvern hátt verði hægt að 'yla landbiinaðinn, og breytingar 1 tollalögunum. Tilganginn með olllagabreytingunum kvað hann «kki Tera þami) ag beina þeim ^ga. iðnaðargreinum annara PJóða, heldur aðeins til þess að ia£íaera ýmiskonar miJBfellur á *olla}ögvmvim Khöfn, FB 18. apríl. Hernaðarskaðabæturnar. — Engin tilslökun hjá U. S. A. Frá París er símað: Schacht, fulltrúi Þjóðverja í skaðabóta- nefndinni, hefir tilkynt meðnefnd- armönnum sínum, að kröfur Banda manna fari fram úr gjaldþoli Þjóð verja. í gær afhendi Schaeht full- trúum Bandamanna í skaðabóta- nefndinni tilboð Þjóðverja. Bigi er enn kunnugt um efni tilboðsins, en Bandamenn segja, að tilboðið sje ófullnægjandi. Samkomulags- horfur í málinu eru því langt frá því að vera góðar, en hins- vegar er sennilegt, að báðir máls- aðilar reyni að komast hjá því, að starf nefndarmnar verði ár- angurslaust. Prá London er símað: Blaðið „Chicago Tribune" skýrir frá því, að stjórnin í Bandaríkjunum hafi neitað að gefa eftir ógreiddan kostnað við dvöl setuliðs Banda- ríkjanna í Bínarlöndum. Afvopnunartillögur Rússa. Frá Genf er símað: Afvopnunar- nefnd Þjóðabandalagsins ræddi í gær um tillögur Rússa viðvíkj- andi takmörkun vígbúnaðar. — Leggja þeir til að tvö hundruð þúsund manna herir verði mink- aðir um helming, fjörutíu þúsund manna herir um þriðjung og minni herir um fjórðung. Fulltrúi Þjóð- verja mælti með tillögu Rússa. — Fulltrúar Japans og Frakklands andmæltu tillögunum. Trotski synjað um landvist Noregi. Frá Osló er símað: Stjórnin í Noregi hefir synjað beiðni for- manns norsku verkalýðsf jelaganna um að leyfa Trotski að setjast að i Noregi. Telur stjórnin að erfitt muni reynast að vernda líf Trot- skis. laus. Fjárlögin, 2. nmr. í Nd. Önnur umr. fjárlagamia hófst i ætti að gilda fyrir það ár. Hvátti Nd. í fyrradag, um fyrri kaflann. ráðh. til sparnaðar, og vænti þess, Svo sem venja er til, var fyrst «ð fjárl. yrðu afgreidd tekjuhalla- ræddur fyrri kafli frv., 1.—13. gr. Var þeim kafla lokið í fyrradag, enda tiltölulega fáar brtt. fyrir- hggjandi. Ingólftir Bjarnarson hafði fram- sögu á þessum kafla. Gat hann þess, að starf fjvn. hefði að því leyti verið ánægjulegt að þessu sinni, að afkoma s. 1. árs hefði verið góð og góðæri það sem af er, þessu ári. Þetta örfaði til fram- kvæmda, enda hefði fjárlagafrv. borið þess menjar, því að heildar- útkoman á tekju- og gjaldabálki væri um 700 þús. kr. hærri en á gildandi fjárlögum. Hinsvegar hefði nefndin talið skyldu sína að fara varlega, enda hefði henni ver- ið sniðinn þröngur stakkur, þar sem nærri 400 þús. kr. af hækkun- artill. þeim, er nefndin flytur, væri leiðrjetting á lögboðnum litgjalda- liðum. Áætlaður tekjuafgangur á frv. stjórnarinnar var rúmlega 50 þiis. kr. Til þess að ná jöfnuði á fjárl., varð nefndin að grípa það ráð, að hækka tekjuáætlunina um 650 þús. kr. Þegar framsögumaður hafði lýst þeim brtt., er nefndin flytur, sem eru 35 að tðlu við þennan kafla, talaði Einar Árnason fjár- málaráðherra nokkur orð. Þakkaði hann nefndinni yfir starf hennar, en þó hefði hann kosið, að starfið hefði gengið greiðlegar. Hinsvegar leit fjármrh. svo á, að nefndin vildi fara gætilega í að auka út- gjöld ríkissjóðs, og þakkaði hann það. Varhugaverð þótti honum hækkun tekjuáætlunarinnar, því hiin væri vissulega orðin of hlað- in ef nokkuð á bjátaði. Þótt góð- æri væri nú, mundi engin vissa að góðærið hjeldist alt þetta ár — hvað þá árið 1930; en fjárlagafrv. 'Vilhjálmur Stefánsson flytur fyr- irlestur í London um flugleiðir yfir pólhafið. Frá London er símað: Vilhjálm- ur Stefánsson landkönnuður hefir haldið fyrirlestur í landfræðisfje- laginu hjer um notkun loftskipa og flugvjela í norðm-pólshjeruð- unum. Kvað hann vera góða mögu- leika til flugferða á norðurhveli jarðar. Taldi hann líklegt, að á næstu tíu til tuttugu árum myndu verða farnar margar flugleiðir yfir pólhjeruðin. Járnbrautarslys. Frá Bryssel er símað: Hrað- lestin, sem fer á milli Parísarborg- ar og Bryssel rakst á varningslest nálægt Bryssel. Tuttugu og tveir menn meiddust, en ellefu biðu bana. Þegar þingmenn höfðu mælt fyr- ir brtt. sínum, var gengið til at- kv. um fyrri kafla fjárl. frv. Samþyktar voru allar brtt. f jvn; á tekjuáætluninni og hækkaði hún þannig um 650 þús. kr. Einnig voru samþyktar allar brtt. fjvn. við gjaldabálkinn. Af einstökum till. nefndarinnar, sem samþ. voru, skulu aðeins nefndir þessir liðir: 1200 kr. til Jóns Krist- jánssonar nuddlæknis, enda kenni hann læknanemendum og veiti fá- tækum mönnum ókfeypis læknis- hjálp; til aðgerða og umbóta á Kristneshæli 7500 kr.; til nýrra sí'ma 50 þús. kr. hækkun. — Að öðru leyti voru flestar brtt. fjvn. leíðrjetting á áætluninni. Af till. frá einst. þingm., voru þessar samþyktar.- Sjíikrastyrkur til Ólafs Stefánssonar, ísafirðí, 3000 kr.; til Unnar Ólafsdóttur 1200 kr.,; til Þorgils Þorgilssonar, Vestm.eyj., 35^)0 kr, Til Öxnadals- vegar 5 þús. (hækkun). Til Vopna- fjarðarvegar 10 þús. kr. Páar af hækkunartill. frá þingm. voru feldar, en um lækkunartill. er ekki að ræða, hvorki frá fjvn. og því síður frá einst. þingm., svo að áskorun f jármrh., um að spara, ætlar ekki að fá mikinn byr í Nd. Önnur umr. um síðari kafla f jár- laganna stóð yfir í allan gærdag og varð ekki lokið, enda margar breytingartillögur frá fjárveitinga nefnd og einstökum þingmönnum. Verður sagt frá \írslitum þegar atkvgr. er lokið. Úrval ísl. bóka. Bókav. Sig. Kristjðnssonar. tvær aðferðir reyndar. Önnur var sú, að taka sem flest atriði með, og kom þá út verðstuðullinn 2.57. Hin var sxi, að taka aðeins matvörur, og kom þá út verðstuðullinn 3.17. Þessi síðari verðstuðull var því h. u b. þriðjungi hærri, eins og verð- lagi var háttað 1919. Það var því h u. b. sama, hvort launin voru bætt upp eftir fyn-i vísitölunni og bætt upp öll, eða þau voru bætt upp að % eftir síðari vísitölunni. Sú aðferð var tekin, af því að það þótti hægara í litreikningi. En síðan haggaðist þetta alveg, svo að vísitala matvæla hefir jafnvel orð- ið lægri en almenna vísitalan, og þetta, sem átti upphaflega aðeins að vera hægari aðferð við útreikn- inginn, hefir orðið til þess að svifta starfsmenn ríkisins a. m. k. Yz alh-ar dýrtíðaruppbótarionar. Þetta sýnist svo augljós vansmíð, að það, að þetta hefir ekki verið lagað, hlýtur að stafa af því, að menn hafi ekki viljað sta.nda við tilgang þingsins 1919. Þá var ekki ætlast til þess, að þessi frádráttur yrði gerður." Snndhallarmálið í bæjarstjórninni. Bæjarstjórn aðhyllist nýja uppdráttinn. verði á með krafti nú upp úr helg- inni. Á að dýpka hjer á skipalæg- inu og gera bryggju út af Brákar- ey yst, sem skip þau geta legið við, sem fljóta inn. Dýpkunarskip- ið Uffe kemur hingað í sumar. Er það danskt fjelag, sem hefir tekið verk "þetta að sjer. Ríkissjóður kostar hafnarbæturnar að hálfu, en hjeraðið að hálfu. En brúna yfir Brákarsund og veginn eftir endilangri Brákarey kostar ríkis- sjóður að öllu leyti. • • * — Or Borgarfírðí. Borgarnesi, PB. 18. apríl. Norðanrok og hvítt niður undir sjó. Skepnuhöld góð. Voru menn alment búnir að sleppa fyrir löngu, en nú eru menn að taka f je á gjöf aftur, vegna kuldans. Höfnin á Brákarpolli. Starfað hefir verið að undirbún- ingi undir hafnarbæturnar. Búið að byggja skúra og gera fleira í sambandi við þetta fyrirhugaða verk, sem ætlast er til að byrjað Dýrtíðamppbót starfsmanna rikisins Þingsályktunartillaga Jóns Bild vinssonar, um að starfsmenn ríkis ins fái sömu dýrtíðaruppbót í ár eins og í fyrra, var samþykt í Efri deild í gær með 8 atkvæðum gegn 5. Jónas Kristjánsson greiddi ekki atkv. En Framsóknarmenn A'oru á móti, nema Ingvar. Fjárhagsnefnd var klofin í mál- inu. Páll Hermannsson einn á móti. Færði hann fram þær ástæð- ur m. a. að gagngerða endurskoð- un þyrfti á starfsmannakei-fi rík- isins, og launakjörum starfsmann- anna, og gætu smávægilegar breyt ingar valdið töfum á málinu. En eigi væri hægt að leggja út í breytingar ])essar meðan krónan væri ekki verðfest. Jón Þorláksson benti á, hve sann gjarnt það væri að launin lækk- uðu ekki í ár, vegna þess að dýr- tíðin hefði í raun og veru ekki lækkað. — Vísitala hagstofunnar hefði lækkað vegna þess, að teknar eru svo fáar nauðsynjavörur til grundvallar fyrir útreikning hag- stofunnar. Hjer væri því um enga launahækkun að ræða. 1 þessu sambandi er rjett að geta þess, að reynslan hefir sýnt það átakanlega hve hrapallega vitlaus vísitöluútreikningurinn er, og að þó svona illa tækist til, þá á það ekki rót sína að rekja til þess að Alþingi hafi ætlast til annars en að vísitalan fylgdi dýr- tíðinni. Þetta hefir í reyndinni orðið alt annað, enda hafa iðnaðar- menn, svo sem prentarar og sjó- menn o. fl., fengið launakjörum sínum breytt eftir alt öðrum út- reikningum en launavísitala Hag- stofunnar byggist á. Dýrtíðaruppbót starfsmanna rík- isins hefir frá öndverðu aðeins verið reiknuð af % launanna. Segir svo um þetta ákvæði lag- anna í skýrslu er starfsmannasam- bandið hefir samið. „Með þessu ákvæði var alls ekki ætlast til þess af löggjafanum, að draga neitt af embættismönnum, þó að svo hafi orðið í reynd. En þegar leitað var að hentugri að- ferð til að reikna vísitöluna, vora Fjörugar umræður voru á bæj- arstjórnarfundi í gærkvöldi um snndhallarmálið. — Jafnaðarmenn báru þar fram sömu ásakanir og áður á borgarstjór,a, að hann hefði reynt að tefja framkvæmdir. Þeir jafnaðarmenn báru og fram þá hlálegu tillögu að bæjarstjórn skyldi nú samþykkja uppdrátt fíuðjóns Samúelssonar, er hann gerði í vetur — enda þótt G. S. sjálfur hefði nú gert nýjan upp- drátt samkvæmt bendingum bæj- arverkfræðings og annara. En meirihluti bæjarstjórnar að- hyllist hinn nýja uppdrátt, þar sem þróin verður eigi sprengd niður í brekkuna, og sjeð er fyrir að þægilegt verður að skeyta bað- húsi við sundhöllina o. s. frv. — Sýndu jafnaðarmenn, að ffyrir þeim vakir síður "að vinna málmu gagn, fá sem hentugasta sundhöll, heldur frekar að koma fram með stífni og rosta í þessu máli. í ítarlegri ræðu skýrði borgar- stjóri frá málinu, hvernig það hef- ir gengið, og hvernig það horfir við nú. íþróttamenn eru og ánægðir með hinn nýja endurbætta uppdrátt að því er Morgunblaðið best veit. 6engí0. Sterlingspund........ 22.15 Danskar kr...........121.70 Norskar kr...........121,79 Sænskar ]gr...........121.92 Dollar............4,5634 Prankar ............ 17.95 Gyllini............183.41 Mörk...............108.35 > • »

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.