Morgunblaðið - 16.12.1931, Blaðsíða 3

Morgunblaðið - 16.12.1931, Blaðsíða 3
WOPCTTNW^Wn 3 niiiiiiiiiiiiiiimmiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiuiiiiiiiiiiiiiiiilte ¦ Orgef.: B..Í. Árvakur, Reykjavlk. I jj RttstJ^r&.»: Jön KJartansson. Valtyr ^tefansson. S I RltMtifcÁ og u.fKre:"«Ia: Austurstræti 8. — Slaii 600. = *.uglýsingastjörl: B. Hafberc 4 uk 1 y s i" tsaskrif stof a: Vusturstræti 17. — Slssl 700. : JXeimaslmar: =§ Jön KJartanason nr. 742. Valtyr Stef&nsson nr. 12S0. = lö. Hafberg nr. 770. Ásknftagjald: Innanlands kr. 2.00 a manutii. i Dtanlands kr. 2.S0 á sasnuCl. = t lausasölu 10 aura elntakiO. 20 nra meS J>sb6k. = uuiuuuuuiuuiuuuiuiuiuuuuuiiuuuiuuuiuuiuuuue Síldaieinkasalan. Einkaskeyti frá Siglufirði Afnám einkasölunnar vakti hjer mikla atkygli og fagna því allir :nema þeir sem mjólkað liafa spena íhennar undanfarið, og svo komni- unistarnir fains vegar. Vekur hag- nr hennar óhug eins og - hann er nú almenningi kunnur, þó varla sjeu öll kuvl komin til grafar. Telja menn fulla þörf á gagngerðri rannsókn á ráðsmensku stjórneiida frá byrjun. Saltendur flestallir -eiga hjá einkasölumri um 15% -söltunarlaunanna og standa því langflestir í óbættum sökum við verkafólk sem þessu nemur, og sjá sjer enga leið að greiða því fyr •en þeir fá sitt. — Aður en kosið ~var á fulltrúaráðsfundinn ferðaðist Erlingur um verstöðvar við Eyja- fjörð í atkvæðabónorðsför. Ljet hann þá allvel yfir hag einkasöl- unnar og kvað hana bráðlega anundu greiða síldareigendunum viðbót og að aldrei yrði minna foorgað fyrir nýjár en 5 krónur út á tunnu. Ekki hefir þess heyrst -getið að Erlingur hafi haldið leið- -arþing með sömu kjósendum eftir komu sína af fundinum, nje fært þeim aurana. Ljet hann hjer lítið yfir sjer er hann fór heimleiðis. tJtgerðamienn og sjómenn gera sjer nú enga von um frekari •greiðslur fyrir síldiua og er nú svo að útgerðinni þrengt á allar hliðar að hún fær varla undir risið. BcEnöur og sílðin. Huar er kcerleikurinn mestur? Yfir engu hefir stjórnin gortað eins mikið og því hve niikið h.ún hafi gert fyrir landbúnaðinn. í hverri viku er það endurtelrið hví- likur bjargvættur stjómin hafi orðið sveitum landshis. Blöð henn- ar þreytast ekki á að endurtaka það, að fjárstraumnum hafi verið beint til sveitanna og þau gera sitt ýtrasta til að telja bændum trú um, að nú sje ljettari lífsbaráttan fyrir þá, en nokkttrtt sinni fyr. Og auðvitað er þetta ailt þakkað stjórninni. Það vita allir, að erfiðleikar bænda ern nú meiri en þeir hafa verið um langt skeið og hver sem vill telja þeim trú um það, að m'i sje hag þeirra betnr komið en áður, vinnur algerlega árangurs- laust verk. I>að er auðvitað, að bændur þnrfa ekki að leita fræðslu hjá öðrum, um hvernig hag þeirra sje komið. Enginn nema þrengsta stjórnarklíkan ætlar sjer þá dutt og er svo óhlutvandur að gera tilraun til að segja bændum ósatt um þeirra eigin hag og afkomu. En f hálfu andstæðinga er ekki á- stæða til að amast við þessari van- hitgsuðu iðjtt. Það sem stjórnarblöðunum mikl- ast sjerstaklega í augttm af því fje, sem í sveitimar fer, er jarð- ræktarstyrkurinn og lánin úr Ræktunarsjóði, en hvortveggja er þetta verk Sjálfstæðismanna, ekki síðttr en stjómarsinna, nema frem- ur sje. Um lánveitingar úr Rækt- unarsjóðnum hefir núverandi stjórn sjeð þannig, að sjóðurinn hefir nú ekki nokkurn eyriv svo að segja, til að iána bændum, þeg- ar mest Hggur á. Og alvarlega tilraun gerði stjórnin fyrir skömmu til þess að narta í jarð- ræktarstyrkinn. Þessi styrkur hef- ir þó orðið 3 siðttstu árin: 1938......kr. 252069,43 1929......— 445404.07 1930......—ea. 600000.00 Akureyri, PB. 15. des. Skilanefnd Síldareinkasölunnar liefir neitað að greiða mithsíldar- eigendum lijer andvirði millisíldar sendrar á íslandi síðast, er mun uema um 25 þúsund krónum. Síld- areigendur hafa kært yfir skila- ¦nefnd til ríkisstjórnarinnar og telja sig óhæfilegum órjetti beitta, millisíldin sje óviðkomandi haf- •síldinni sumarveiddu og í flestum tilfellum aðrir eigendur. (Frjettastofan hefir átt tal við .skilanefndina út af skeyti þessu og hefir nefndin gefið þær uppfýs- ingar, að samkvæmt bráðabirgða- lögunum um skiftameðferð á búi :Síldareinkasöhi íslands frá 9. des. 1931, hafi nefndin enga heimild lil að greiða andvirði nefndrar síldar, sem komin var í vörshi einkasölunnar áður en lögin gengu í gíldi, sbr. a?Sra málsgrein 5. gr. mefndra laga). Gengi sterlingspunds. London, 14. des. Mótt. 15. des. United Press. PB. Gengi sterlingspunds miðað við dollar 3.45y2, er viðskifti hófust, «n 3.43%, er viðskiftum lauk. New York: öengi sterlingspunds sp 3.4-5—$a46y2- kr. 1297573,50 henni mest ástæða til að bera niður á s,íldinni. Þá var sett á stofn einkasala á síld og ])H voni sett lög um síldarbræðslustöðvar. Hvortveggja þessara laga hafa síðan verið endurbætt og aakin. En hvað hafa svo þessar síldaá- aðgerðir kostað? EinkasaOan er nú hrokkin upp af eins og kunnugt er, á þann hastarlega hátt, að stjórnin varð að nota bráðabirgSalaga-morðknta til þess að sálga þessu afkvæmi sínu á þriðja árinu. En þó að lífdagar þessa vesæla barns stjórn- arinnar og sósíaHsta væru ekki fleiri en þetta, þá telja kunnug- ustu menn, að það muni kosta ii'ílrissjóðinn nærri eins milrið og nemur öllum styrknum samkvæmt Jarðræktarlögunum 3 síðustu árin. Miklu meira heSr einkasalan þó kostað útgerðarmenn og sjómenn. Skaði þeirra nemur mörgum mil.i- ónum. Síldarbræðslustöðin á Siglufirði hefir kostað um iy2 miljón króna eftir því sem fjármálaráðherra sagðist frá í fyrravetur á þinginu. Þá var það og upplýst, að halli á rekstri hennar hefði numið stór- fje 1930. Próðir menn töldu hann nokkur hundruð þúsund krónur. Hið framantalda sýnir, að það em smámunir fjár, sem stjórnin hefir látíð í styrk til bænda í samanburði vijð ;þáð, sem hún hefir látið af hendi í síldina. Kær- leikurinn til síldarinnar var ólíkt sterkari en kærleikurinn til land- búnaðarins. Það er merkilegt að hlusta á málpípur þeirrar stjórnar, sem. þannig hegðar sjer, sí og æ hæla henni, fyrir landbiinaðarumhyggj- una. Hið sanna er það, a<5 það fje, sem farið hefir til landbún- aðarins eru smámunir í saman- burði við fjárausturinn í aðrar áttir. Núverandi stjórn er miklu rjettnefndari „síldarstjóm" en „bændastjórn." Síldarstjórn skal hún því heita. starfi síðan með miklum dugnaði. Byrjaði Hamar með þeim tækj- um. seni hann tók við af Gísla Finnssyni járnsiiiið, en það voru 2 gamlir rennibekkir, 1 planvjel og 1 hefill, og var þetta alt kmiið írieð göiulum hreyfH, og unnu þá eklri í Hamri nema 11 menn. Mahnberg sá, að það var hvort tveggja í senn, tjón Hamars og t.ión þeirra er til vjelsmiðju þurftu að leita ef hún gat ekki fullnægt kröfum þeirra, og var það því stöðug viðleitni hans, að láta Ham- ar færa út kvíarnar, svo að hann gæti tekið að sjer meiri og vanda- samari vinnu, og Ijet Malmberg sjer mjög umhugað um að smiðj- Vatnsstíg- 3. Sími 1940. Börnin Bamaborg. Barnastólar. Brúðurúm. Brúðuvagnaír. Jólatrjesfætur. Skiðasleðar. Otto Malmberg. Srnjör, glænýtt aí strokknum daglega. Ostar: Svissneskur. 30 og 45%, Edamer. 20. 30 og 45cc, Taffel. 20 og 30%. Gouda, 20 og 30%. frá Mjólkurbúi Flóamanna, þolir allan samanburð. í heildsöln hjá oss. Sláturfjelagið. Því ber alls ekki að neita, að styrkur þessi er ríflegur, en því má ekki gleyma, að það er laga- skylda að greiða hann og þegar stjórnin hælir sjer af því að hafa int þetta fje af hf^ndi, þá er hún í raun rjettri að hæla sjer af því að hún hafi ekki brotið lög, og er það kannske góðra gjalda vert. En eins og vikið hefir verið að, áttu Sjálfstæðismenn frumkvæðið ð lagasetningu um Ræktnnarsjóð- nm og studdu af alefli að fram- gangi Jarðræktarlagaima, þegar ráðherra núverandi stjórnarflokks hafði neitað að taka að sjer fltitn- ing þess máls á þingi. Vegna þessara mála hefir stjóm in og hennar flokkur því aflls enga ástæðu til að hæla sjer. En nú er rjett að víkja sög- unni lítið eitt að síldinni. Fyrsta þingið, sem núverandi stjóm og sósíalistar rjeðu lögum og lofum á, þingið 1928, hefir verið með rjettu nefnt síldarþing. Þá var umturnað allri löggjöf um síld og sílldveiðar. Þar stóð ekki steinn yfir steini. Þegar stjórnin, sem kallaði sig bændastjóra, fór aS svna umbótaviðleitni sína, þá fanst Otto (Tialmberg. í dag yfirgefur erlendur maður Reykjavík, sem hefir haft aðsetur hjer í 17 ár, og fer ekki svo hjeð- an, að þess sjái ekki stað, að hjer hafi verið dugandi maður, og er það Otto Malmberg forstjóri Hf. Hamar. Það á að vera gleðiefni allra sannra Isleudinga, þegar til lands vors koma menn sem fram úr skara á framfarabrantinni og \inna þjóð vorri gagn með kunn- áttu sinni og framtakssemi, og óhætt er að fullyrða að O. Malm- ber er einn þessara manna. Malmberg er af sænskum ættuim Pæddur 7. mars 1878 í Yngsjö í Svíþjóð. Hann fluttist tfl landsins 1914 og var þá í þjónustu hr. Mon- bergs verkfræðings, sem yfirmað- ur við hafnarbygginguna hjer í Reykjavík, og starfaði við það þar til Hf. Hamar var stofnað 1918, er var svo heppið að ráða hr. Malm- berg fil s'm sem forstjóra fyrir- tælrisins, og hefir hann gegnt því an væri sjer úti um góðar ný- tísku vjelar, enda sjest það nú á því að í Hamri hafa nú mest unnið yfir 100 manns, þegar mest hefir verið að gera. Vjelsmiðjan ræðu'r nú yfir 5 rennibekkjum, 5 borvjelum, 1 fræsivjel, 1 hefli, 2 v.ielknúðum hömmm, þrýstdoft- verkfæmm, rafsuðu- og logsuðu- tækjum og koparsteypu. Er Hamar nú stærsta vjelsmiðja landsins, og er htín í sex deildum: vjelsmiðja, jámsmiðja, keti.lsmið,ia, koparsmiðja, trjemótasmiðja og jám- og koparsteypa, auk þess sem hann hefir vjela- og járn- smíðaútibú í Hafnarfirði. Það má þakka dugnaði hr. Malmbergs að svo er komið; hann hefir gert sitt ýtrasta til þess, að vjelsmiðjan gæti^fullnægt þörfinni á hverjum tíma. Starfsemi og reglusemi er mátt- ui í eðli Malmbergs, enda hefir hann gert strangar kröfm- til mamia sinna um dugnað og reglu- scmi. Menn hafa lært þetta af honum, ásamt svo mörgn öðru, og það niun áreiðanlegt, að vjelsmíði væri hjer ekki á eins háu stigi og nú er, ef þessi maður hefði eklri hingað komið. Þegar Malmberg m? fer hjeðan af landi burt, minnast menn starfs hahs, reglusemi og ósjerplægni, og óska þess, að hann nýtist eklri síður að þessum góðu hæfileikum sínum erlendis en hjer, og biðja honum velfarnaðar í framtíðinni. Ó. T. Sveinsson. Gólíbön, sem þykir fyrirtaks-gott og ódýrt, fæst á ný í Verslnn 6. Zo§ga. Eilffðar ölóir frá Hoyer I Hveradölum verða seld í portina hjá Bernhöftsbakaríi í Bankastræti miðviku- daginn 16. og fimtu- daginn 17. þ. m. frá kl. 1—4 síðdegis. DömulösKor I Mjög mikið og smekkleftt lírv. Falleg og hent- ug jólapfjöf. VöruhúS'ð Stórhrfð veldur tjóni í Siglnfirði. Siglufirði, PB. 14. des. Norðaustanrok og stórhríð í gær- kvöldi. NokkUrar skemdir urðu á ljóslögnum bæjarins. — Nokkur- ir staurar brotnuðn og vírarnir slitnuðu, einnig brotnuðu sex síma- staurar og ^ímaþræðir skemdust og Miólkurbú Flóamanna selur nýmjolk, rjóma, skyr. Týsgötu 1. Sími 1287. Vesturgötu 17. Simi 864. bærinn rafl.iósalaus frá kl. 8 í gær- kvöldi til kl. 4 í dag. Veðurofsinn braut rnður allvíða og reif nokkr- ar Jiakjárnsplötur af sjóhúsina „Baldri". Snjólítið hjer, en gæftalítið. Afli góður, þegar gefur á sjó Skarlatssótt stingur sjer niður í loftnet útvarpsnotenda. Var allur bænum.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.