Morgunblaðið - 12.01.1932, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 12.01.1932, Blaðsíða 2
MORGUNBLAÐIÐ DagatBl. Af „blokkum" með ísíenskum texta höf- um við lítið eitt eftir og selst það með tæk'ifærisverði. To trawler skíppers visiting Grímsby. Wireless Hall ships stores Co. Limited. TelegraphiG address: Ghandiers, Huíf. And their represent Jíve will meet vessei on arrival. Bækur. Eitthvað af bókum föður míns sál., P. Nielsen fyrv. verslunarstj. á Eyrarbakka, vildi jeg gjarnan selja. Þter verða til sýnis og sölu í dag og næstu daga frá kl. 4—-8 í Aðalstræti 9 (beint upp tvo stiga). Guðmunda Nielsen. alla lund, hið mesta trygðatröll og mátti ekki vamm sitt vita í neinu. Þeim, sem" auðnaðist að ná vináttu hans, brást hún aldrei upp frá því. Baldur var fæddur 30. júlí 1883 í Húsavík í Þingeyjarsýslu. For- ehlrar hans voru Sveinn Magnús- síití veitingamaður og Kristjana Sigurðardóttir kona hans. Bræður Baldurs eru þeir Benedikt Sveins- son bókavörður og Þórður Sveins- son bókari Bimaðarbankans, en uppeldissystir þeirra er frú Pjóla Stefánsdóttir Pjeldsted. Árið 1914 kvæntist Baldur eftir- lifandi konu sinni, Marenu Pjet- ursdóttur frá Engey, og eignuðust þau 5 börn, en mistu tvö þeirra. Að Baldri Sveinssyni er hinn mesti mannskaði og margir syrgja hann innilega, eigi að eins nánustU ættingjar og vandamenn, heldur einnig vinir hans, því að þeim mun sýnast torvelt að finna jafn góðan dreng. Svo er og um alla sam- verkamenn hans' og alla hina mörgu, sem á einn eða annan hátt kyntust bilaðamensku hans. Vinur. Í^IB>BB"^ að fá birt, og stjórn útgáfufjelags •!• I ins lagði áherslu á að kæmi í blað- f ^ inu, vegna þess, að það væri frá '„flokksmönnum". En til Stefáns OQlð(jr 5u£ÍnSSQn Biönussonar ritstjóra lágu Baldri ;vel orð, og kvaðst hann ekki geta ¦ hugsað sjer betri samverkamann andaðist hjer í bænum í gær en hann- Mnnu beir °S nafa verið eftir þunga legu. — Með honum m->°& samhendir, og Baldur hefði er fallinn í valinn einn af e'.stu sjálfsagt getað haldið þessum starfandi blaðamönnum þessa starfa mildð ^ngm, ef hann hefði lands. Hann fór að loknu skóla- kært si£ nm- En 3e% bft* við bví> ,af) frelsisþrá hans hafi gert upp- . reisn gegn hinu pólitíska lífi þar jvestra, klíkuskap og smásmygli í imargri mynd, sem honum var við- jUistygð. Hvarf hann því heim til j íslands aftur í árslok 1911 og lagði blaðamensku á hylluna um nokk- ur ár. Sumarið 1914, nokkuni áður en sli-íðið hófst, gerðist hann um tíma meðritstjóri Morgunblaðsins, og 'komu þá fljótt í ljós blaðamensku- hæfileikar lians, sem okki höfðu fengið að njóta sín vestra. Morg- unblaðið var þá ópólitískt frjetta- blað og lagði aðalkapp á það að Ibirta sem greim'legastar fregnir af aðdraganda stríðsins og stríðinu sjálfu eftir að ])að hófst. Jukust námi vestur til Ameríku og gerðist .vinsældir blaðsins stórum við það meðritstjóri „Lögbergs", sem Stef-.og fjölgaði kaupendum á hverjum áii Bjönisson, nú prestur á Hólm- degi. Átti Baldur sinn stóra þátt um í Reyðarfirði, var þá ritstjóri í því. — að. Vann Baldur þarna í nokkur Seinna gerðíst Baldur meðrit- á-, en ekki mun hann hafa unað stjóri Vísis og hefir gegnt þeirri sjer þar vestra og stefndi hugur;stöðu í mörg ár. AnnaðLit hann lir.ns jafnan heim til íslands. Mun^frjettir blaðsins, en mun hafa leitt h&nn og hafa orðið fyrir nokkur-.hjá sjer að rita um stjórnmál. Auk um vonbrigðum í blaðamenskunni; þess varð hann að sjá-um aDian ]»ar, því að fyrir jafn frjálslyndan prófarkalestur og umbrot blaðsins. mann og hann var að eðlisfari, Er það þreytandi vinna, eigi síst lií fir það verið þvingun að finna fyrir þá, sem ekki eru heilsuhraust- til þess hvernig blaðið var reyrt í^ir. En það var Baldur ekki, og flokksbönd og margir þóttust þar naut hann sín því ekki eins og húsbændur. Minnist jeg þess, að gáfur hans og fjölhæfni leyfði. — hann sagði, að það hefði verið sjer Að eðlisfari var Baldur fáskift- inn ,og kölluðu sumir hann ein- rænan. En þegar alt ljek í lyndi. var hann manna kátastur og Baldnr Sveinsson. sannkölluð hugarhrelling að verða af taka í blaðið ýmiskonar greinir, og ])ó aðallega leirburð þann, sem fiokksmenn víðsvegar úr bygðum ísjendinga, kai»H, með og kröfðust kyn tíl. Og valmenni var hann á' Nii er nýyrkja, já góð ræktun, Lanöbúnaðurinn 1931 Eftir Sigurð Sigurðsson búnaðarmálastjóra. Niðurl. nær ómöguleg án tilbíiins áburðar. Land vort er lítt ræktað. Það Verða menn því að klífa þrítugan ffiá 10-falda, já 20 eða 50-fa'!da hið hamarinn til að kaupa hann. Sem ræktaða land á mörgum stöðum. betur fer virðist vera von um að Mönnum er alment farið að skilj- tilbúinn áburður llækki í vevði að ast hverja þýðingu góð og aukin mun, því samkvæmt verðskráningu i-æktun hefir fyrir búnað vorn, og landbimaðarráðsins danska í des. menn eru víðast hvar búnir að s.l. er kalksaltpjetur nú skráður á læra frumatriði ræktunar og vilj- 11.45 danskar kr., en á sama tíma inn og starfsþráin hjá bændum til 1930 16.40 d. kr. Þessav tölur eru að rækta jog bæta jarðir sínar hefir miðaðar1 við gullgengi krónunnar, aldrei verið meiri en nú. en verðfall krónunnar ruglar verð- Verður nú að nema hjer staðar, lagið. eða er hægt að halda horfið? Og j Aðrar áburðartegundir hafa eigi herða róðurinn þegar fram í sækir. fallið í verði að mun. Vjer höfum að nokkru lýst ástæð- Ríkið hefir mjög stutt að tlágu unum .Skuldirnar þjaka. Vinnu- verði á tilbúnum áburði á undan- aflið er oft dýrt. Aburðurinn of fórnum árum. Máum þetta segja að dýr. Verð afurða of lítið. Sam- oft hafi þessa verið þörf en nú vinna eigi nógu öflug. nauðsyn. Með skuldirnar er komið sem' Verð afurða bænda hefir mikið komið er. Þar þyrfti að láta staðar lækkað á þessu ári, einkum sá numið. Semja um gömlu skuldim- hluti þeirra sem seldur er til út- ar, þeir samningar ættu að miðast landa. Hve- miklu þessi verðlækkun við gjaldþol manna. Bankar verða nemur er eigi.hægt að seg.ja með að gefa frest með afborganir ef vissu, þar sem mikill hluti afurð- nauðsyn krefur, svo að hlutaðeig- anna er enn óeldur, en iiklegt er endur geti halldið áfram búrekstri að þessi verðílækkuií nemi 30—50%. ,smum og gefist tækifæri til að Arið 1931 mun mega meta allar koma honurn á tryggan grundvöll. búsafurðir vorar um 20 miíjónir Löggjafarvaldið verður hjer að króna eins og áður er sagt. — trka í taumana. Hve mikið verðmæti útflutnings- Þá er vinnan. Með hinu lága vörurnar hafa numið vitum vjer afurðavérði sem nú gerist, segjast eiSx enn, en að meðaltali á anm- bændur eigi geta keypt vinnu fyrir ™ 1925—1929 nam útflutningur- meir en %—Vz lægra verð en nú 'inn nær 8 milj. kr. viðgengst. Sje fært að lækka kaup-! Með Þann hluta búsafurðanna, gjaldið í sveitum landsins svo að sem fluttur er út úr landinu, er það sje í samræmi við verðmæti af- líti] von nm að nr ræti«t með urðanna, er starfið nóg og vinnu- mikIa verðhækkun, nema einhver þörfin mikil í sveitimum. Ef at-. sjerstök breyting verði í umheim- vinnuleysið ágevist í bæjunum, innm- Það sem fyrir Higgur er því gæti verið spursmá1! um að beina að bna sem mest að sínn» nota sem nokkrum hinum atvinnulausu mest af kÍöti og mjólk og mjólk- mönnum til sveitanna, enda þótt wafurðum (ostum, skyri, smjöri) þær geti eigi gefið þeim meira en °S garðávöxtum í landinu, og fæði og klæði og lítilsháttar laun. vInna klæðnað úr ullinni. Á tímabili virðast þetta þó betri VJer höfum á undanförnum ár- úrræði heldur en að svelta í bæj- um keypt afar mikið af matvælum unum. Um þetta skal þó eigi meira °S klæðnaði frá titlöndum. Þessu sfifft að sinni verðum vjer að hætta og í staðinn Áburður. Eitt af frumskiHyrðum nota það/e'm vjer getum framleitt ræktunar er nægur áburður. Til- sJálfir- A Þann hatt Setum vJer búni áburðurinn hefir mikið hjálp- orðið hest sjáOfbjarga. Holt er að til að hrynda ræktuninni af heima hvað. stað hjer á landi. Hann sparar Fyrirkomulag búnaðarfjelags- vinnu og eykur gróðurmagn jarð- skapar vors er þannig kerfi.sbund- ar. Hins vegar eru takmörk fyrirfiö, að það nær Lí hvers lagi á afurðasölu bænda innan- lands. Það brennur víða við að smásöliuverð er hátt í bæjunum, en bændur bera lítið úr býtum. Mikið fer í flutninga, sölukostnað ð. fl. A þetta þarf að koma betra skipu- lagi, gera innanlands viðskiftin sem auðveldust og kostnaðarrninst. Þetta gildir bæði um búsafurðir og sjávarafurðir. — Búnaðarfjelagsskapur bænda gæti orðið þeim til miklu meira hagræðis en tíðkast hefir. í rækt- unar- og byggingarstörfum er hægt að hafa mikið meiri fjelags- skap en verið hefir, til hagræðis fyrir hlutaðeigendur. H.ier skal nú staðar numið með þessar hugleiðingar, þó margt mætti fleira um þetta tala. Síðasta árið hefir verið erfitt. Á næstunni er lítil von um birtu, en þetta hvetur til starfa, þrautseigju og dugnaðar. Nú verður að nota öll hjálpar- meðul til að komast klaklaust yfir hina erfiðu tíma. Pramleiðsluna þarf að auka og gera sem ódýr- asta og notfæra sjer alt sem best, sem land vort hefir að bjóða. Alla hagsýni og sparnað þarf að við- hafa. Ef þessa alls er gætt o. fl. mun oss vel farnast og eigi þurfa að kviða komandi árum. Athugasemd: Prásögn í grein þessari á sunnu- daginn um útistandandi skuldir Búnaðarbankans, kynni að mega skilja svo, að i bankanum hefði eigi fengist upplýsingar um þær. Svo var ekki, og af því að hjer leikur á allstónim tölum, þykir rjett að birta hjer yfirlit um lán þessi, eins og þau stóðu á nýári: Ræktunarsjóðslán kr. 4987551.96 Landnámssjóðslán — 1637890.96 Veðdeildarlán —1485856.41 Viðlagasjóðslán — 2025165.30 Víxlar og önnur lán — 1936329.25 Útibii á Ak. (ca.) — 345000.00 því hvað hægt er að kaupa áburð- inn dýran. — Nii mun láta sanni nær að áburðarkostnaður fyrir hver 100 kg. af töðu, sem fram- leidd er með tilbiínum áburði sje 3—4 kr., og geta menn eftir því gert sjer grein fyrir, hvort gerlegt skemtilegastur, eins og hann áttilsje að kaupa hann eða eigi. einasta starfandi jarðræktarmanns á land- inu. Þetta fyrirkomulag mun vera betra en í flestum öðrum löndum. Skipulag fjelagsskapar bændanna er því gott. En mikið verkefni er óunnið enn fyrir þennan fjelags- skap og nú reynir á samvinmdiug manna og framkvæmdir. Það þarf að koma betra skipu- Samtals kr. 12417793.87 Að auki er s.jóður og baidiainneign i Reykjavík 31. des. — 436550.07 Alls kr. 12854343.94 S. S. VIII. Vorharðindi. ^yrir nokkrum árum kom dansk- Vir kaupmaður, að vorlagi á norð- lenskan bóndabæ. Daginn, sem hann kom í vistina gerði hret, og snjóaði niður í sjó. Þótti Dananum þetta furðanTegt tíðarfar, því áliðið var vors. Bóndi kunni lítt danska tungu, en kaupmaður minna íslensku. — Þeir ræddu þó saman. Hafði kaixp- maður orð á tíðarfarinu, en bóndi spurðist fyrir um það hvernig ár- aði í Danmörku. Kaupmaður, sem þegar reyndi að haga málfæri sínu ^em skiljanlegast íslenskum eyrum sagði þá: „Ingen snö í Danmark". Það þótti bónda tíðindum sæta. Samdægurs bar innansveitar- mann að garði. Spurði hann m. a. hvað Daninn segði tíðinda utan- l?nds frá. Bóndi svaraði á þessa leið: — Slæmt er tíðarfarið hjerna hjá okkur, en verra er það utanlands, ]iví hann segir mjer, að enn sje engin snöp komin í sjálfri Dan- mörku!

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.