Morgunblaðið - 14.01.1944, Blaðsíða 11
Föstudagur 14. janúar 1944.
MORGUNBLAÐIÐ
lt
ustu frjettir frá Norður Kína?
Hvað kostar að ferðast í gegn-
um borgina þvera og endi
langa? Hversu margir hermenn
eru í Shanghai? Er nítjándi her
inn kominn? Hvað mörgum
flóttamönnum getur Shanghai
tekið á móti? — Lung Yen var
ráðalaus í öllu spurningaþvarg-
inu og gat ekki gefið nein skýr
svör.
„Jeg' veit lítið um þessi mál,
þau koma mjer ekkert við“,
sagði hann dálítið ásakandi.
„Jeg annast mín viðskifti, það
er mjer nóg“.
„Hvað stundarðu?“ .spurði
sonur hans.
Lung Yen hafði fyrir löngu
hugsað upp svarið og sagði hik-
laupst:
Jeg á hluta af verslun?
„Hvað selurðu?" spurði son-
ur hans.
„Ýmislegt“, sagði Lung Yen.
„Silki, baðmull og einnig tilbú
in föt“.
Seileong virtist ekki ætla að
gera sig allskostar ánægðan
með þetta svar. „Hvað græð-
irðu mikið á henni?“ spurði
hann.
Lung Yen greip til stórlegra
ósanninda.
„Þú hlýtur að skilja, að gróð-
inn er breytilegur eftir árstíð-
um“, sagði hann. „En mjer er
óhætt að fullyrða að jeg vinni
mjer inn tvö hundruð dollara
yfir árið og stundum meira“,
bætti hann við háalvarlegur á
svip.
Seileong þagði um stund,
bærði varirnar og lagði saman
í huganum. „Móðir mín vinnur
sjer inn tuttugu og sjö dollara
á mánuði. Það er sama sem 324
dollarar á ári“, sagði hann ró-
lega.
Lung Yen trúði ekki orði af
þessu, en brosti umburðar-
lyndu brosi. Hann skildi vel að
sonur hans var að sýna veldi
móður sinnar með þessum orð-
um.
„Á hvern hátt vinnur móðir
þín sjer svona mikið inn?“
spurði hann góðlátlega.
„Hún vinnur á símstöð“,
sagði Seileong. Það varð nokk-
ur þögn. Utlendingur, sem sat
skammt frá þeim og hafði
fylgst með samræðum þeirra,
varpaði nú drenginn á ensku
og Lung sá með lotningu
og stolti að sonur hans svar-
aði á tungu útlendu djöflanna.
Móðir Seileongs hafði einnig
skilið það mál, það var dráttar-
karlinum í fersku minni. Sonur
hans virtist einnig hnyttinn í
svörum, því að útlendingurinn
fór að hlæja og klappaði Seile-
ong á kinnina. „Þjer eigið gáf-
aðan son“, sagði hann kurteis-
lega um leið og hann fór út.
Það var tekið á móti þeim
með dýpstu lotningu á matsölu
húsinu og gestgjafinn kom sjálf
ur til móts við þá til að til-
kynna þeim, að verið væri að
laga hinn umrædda miðdegis-
verð, og hann yrð iinnan
skamms borinn á borð. Það var
ekki borðað í einkaherberginu
þarna, eins og á bestu gistihús-
Unum, en salnum var skift í
smá hólf og í eitt þeirra settist
Lung Yen ásamt syni sínum.
Til þess að auka á veldi sitt tók
hann upp nýja rauða blævæng-
inn sinn og kældi sig með hon-
um. Hann var samt farinn að
finna til einhverra innvortis
óþæginda.
„Hvað ertu farinn að geta
lesið mörg tákn?“ spurði hann,
er þeir voru byrjaðir að snæða;
hann gerði sjer far um að tala
eins og mentaður maður.
„Jeg veit eiginlega ekki“,
sagði Seileong kæruleysislega;
hann virtist ekki svara svona
af neinni hógværð. „Fleiri að
minsta kosti en nokkur nauð-
syn er að þekkja nú á tímum“.
„Borðaðu meira, borðaðu
mikið meira, þú hlýtur að vera
svangur eftir sigurini^“, sagði
Lung Yen. Hin góða matarlyst,
sem hann hafði haft fáum mín-
útum áður, var horfin. Það virt
ist sem það eitt að sjá mat
svipti hann lystinni, eins og það
áð sjá mjúka rúmið heima hjá
skraddaranum rak svefninn
burt af augum hans. En þrátt
fyrir það var hann gagntekinn
hamingju og gleði, þar sem
hann sat og. horfði á einkabarn
sitt troða í sig matnum. „Borð-
aðu eins og þú getur, en
geymdu eitthvert rúm í maga
þínum undir andasteikina og
fiskinn“, sagði hann, og lá við
að hann væri að rifna úr stolti
yfir hinni fínu máltíð, sem
hann gæddi syni sínum á.
„Andarsteik?“ spurði Seile-
ong og augu hans urðu kringl-
ótt af undrun.
„Já. Feit önd frá Szechuan,
harðsteikt“, sagði Lung Yen. —
Hann var ekkert að gera sjer
upp neina hógværð y|ir þessari
dýru máltíð.
„Jeg mun segja móður minni
hversu góðan málsverð þú hefir
gefið mjer“, sagði Seileong með
fullan munninn. Vangar hans
voru heitir og rjóðir enda þótt
hann hefði ekki drukkið neitt
hrísvín. Lung Yen þreif heitu
þurkurnar með áfergju af þjón
inum, sem kom inn með þær í
þessu. Hann kendi einkenni-
legrar ógleði, sem ágerðist stöð
ugt. „Vindlinga“, sagði hann
við drenginn, sem var að hella
tei í bollana þeirra. — Hann
reykti með áfergju og honum
gramdist að sjá að fingur hans
skulfu.
Sprautan, sem dr. Hain hafði
gefið honum, hafði enst til
þessa, en nú voru áhrif hennar
að líða undir lok. En Lung Yen
vissi það ekki. Hann barðist
eins og hetja við ógleðina til að
koma syni sínum fyrir sjónir
sem prúðmannlegur og vel sið-
aður faðir, sem hagsæld og
hamingja ljeku við. Af þessari
ástæðu át hann meira að segja
andasteik, enda þótt honum
fyndist hver munnbiti tíu sinn-
um stærri en kokið. Hann gagn
rýndi einnig hina rjettina og
hegðaði sjer éins og andasteik
væri dagleg fæða hans. Seile-
ong kom með viðeigandi at-
hugasemdir.
„Jeg spring“, sagði hann og:
„Svona ímynda jeg mjer: mál-
tíðina sem Kung Ming og Chou
Lang borðuðu".
„Hetjurnar Kung Ming og
Chou Lang flýtti Yen sjer að
segja til að sýna lærdóm sinn.
Hann hafði einstaka sinnum
heyrt söguna af hinum þrem
konungsríkjum hjá sögumönn-
um markaðanna.
„Hvert förum við eftir mat“,
spurði Seileong.
Lung Yen tók snögt við-
bragð. Hann átti aðeins níutíu
og fjögur cent, að meðtöldum
tuttugu centunum, sem hann
hafði unnið í veðmálinu. —
„Hvert langar þig að fara?“
spurði hann lágróma.
„I kvikmyndahús“, svaraði
Seileong án þess að hika.
Jeg kem til með að þurfa að
fá einn dollara enn hjá Kwe
Kuei, hugsaði Lung Yen skelfd
ur. Með peninga er maður dreki
án þeirra ormur hugsaði hann.
I öll þau tíu ár, sem hann hafði
búið í hinni miklu borg, hafði
hann aðeins tvisvar farið á
hina útlendu skuggaleiki. Ef
hann eignaðist tuttugu cent
kaus hann heldur að eyða þeim
fyrir Reyknum Mikla. Því var
nú að eilífu lokið. Hann reyndi
með öllum viljastyrkleika sín-
um að beina huga sínum frá
ópíumknæpu Kwe Kuei. En
þegar han kom að fiskrjettin-
um gafst hann upp. Hann vissi
að hann myndi verða fárveikur
ef hann reyndi að kingja, svo
mikið sem munnfylli af þessum
dýra rjetti með súrsætu sós-
unni. Hann reykti og kældi sig
með blæblævængnum og leitað
ist við að brosa. Eins og í móðu
sá hann augu sonar síns hvíla
á sjer alvarleg og áhyggjufull.
„Ertu veikur, faðir?“, spurði
•hann og áhyggjuhreimur var í
drengslegri rödd hans.
„Veikur? Jeg? Nei, jeg hefi
aldrei á æfi rninni verið veik-
ur“, sagði Lung Yen og sló í
borðið.
Hann varð að hósta. í heila
klukkustund hafði honum fund
Strák fanst það svo sem nógu gott handa sjer, fleygði
af sjer fötunum og lagðist upp í vögguna, — hún var eins
stór og nokkurt hjónarúm, — og kerlingin varð að sofa
í rúminu mannsins, þótt smeik væri* hún, —" og það var
nú ekkert smárúm.
„Það er líklega ekki vert að sofa mikið hjerna“, hugs-
aði strákur með sjer. „Það er best jeg vaki og hlusti á,
hvað gerist, þegar líða fer á nóttu“.
Þegar nokkur stund var liðin, fór maðurinn að tala við
kerlingu. „Hjer gætum við búið saman í friði og ró, ef
við gætum losnað við þenna fósturson þinn“, sagði hann.
„Veist þú þá ekki, hvernig við eigum að fara að losna
við hann?“ spurði kerling.
O, jú, reynt gæti hann það svosem, sagði hann. Hann
gæti látið sem hann ætlaði að fá kerlinguna til þess að
hugsa um heimilið fyrir sig í nokkra daga, og svo gæti
hann fengið strákinn með sjer upp í fjall að brjóta upp
grjót, og gæti þá komið því svo fyrir, að hann gæti velt
kletti ofan á hann.
Þetta hlustaði strákur á, þar sem hann lá.
Daginn eftir spurði tröllið, — því tröll var þetta og
annað ekki, — hvort hann gæti fengið kerlinguna til þess
að hugsa um heimilið í nokkra daga, og þegar leið á dag-
inn, tók risinn stóran járnstaur og spurði strákinn, hvort
hann vildi ekki koma með sjer upp í'fjall og brjóta upp
hleðslugrjót.
Þegar þeir voru búnir að brjóta upp nokkurt grjót,
vildi risinn láta strákinn svipast um eftir betri steinum
neðar í fjallinu, og meðan piltur var að því, braut og
bramlaði tröllið urðina með járnstaurnum, og heilt bjarg
valt af stað niður yfir stráksa, en hann tók á móti og
studdi við og ljet það svo fara fram hjá sjer, og valt það
niður alla hlíð með braki og brestum.
„Nú sje jeg hvað þú ætlar þjer“, sagði strákur við ris-
ann. „Þú ætlar að gera út af við mig, en nú getur þú
farið niður og leitað að steinum, en jeg skal vera hjer
uppi“.
Ekki þorði trölli annað en gera eins og strákur sagði,
því það var búið að sjá hvað hann var sterkur, og strákur
velti heljarstórum steini niður yfir risann, og meiddi hann
heldur illilega í fætinum.
,,Æ, þú ert aumingi“, sagði strákur og fór niður til
Ósvífinn þvaðrari gerði eitt
sinn hrép að Aristoteles, hinum
heimsfræga heimsspekingi, og
hjelt svívirðilega ræðu um
hann Því næst hljóp hann til
hans og spurði hann smeðju-
lega, hvort hann hefði ónáðað
hann.
„Nei, sannarlega ekki“, svar-
aði heimspekingurinn, „þú hef-
ir ekki ónáðað mig hið minsta,
jeg hefi ekki tekið eftir einu
einasta orði, sem þú hefir sagt“.
★
Noel Coward sendi eitt sinn
tuttugu velmetnum borgurum í
London eftirfarandi skeyti:
„Alt hefir komist upp. Flýðu
ef þú mögulega getur“.
Allir mennirnir voru farnir
úr borginni næsta dag.
★
„Pabbi, hver var Hamlet?“
„En sú fáfræði, rjettu mjer
Biblíuna, drengur, og jeg skal
lesa um hann fyrir þig“.
★
„Hvað" kostaði nýi pelsinn
þinn?“
„Ekki nema fimm eða sex yf-
irlið“.
Gamall, góðhjartaður maður
sá lítinn dreng með stóran dag-
blaðabunka undir hendinni.
„Gera þau þig ekki þreyttan
öll þessi blöð?“ spurði maður-
inn.
„Nei, jeg les þau ekki“, svar-
aði drengurinn.
★
„Leikur sonur yðar á píanó?“
„Nei, hann nær ekki ennþá
upp í nóturnar“.
★
Móðirin: Þú ert hreinn í fram
an, en hvernig fórstu að gera
þig svona óhreinan á höndun-
um.
Sonurinn: Jeg varð svona ó-
hreinn á höndunum við að þvo
andlitið.
★
Englendingur og Skoti fóru í
veitingahús til þess að fá sjer
te. Þegar það var borið fram,
hugsaði Englendingurinn sjer
að láta Skotann verða til at-
hlægis og sagði:
„Nú skaltu vera „mamma“
og hella í bollana“.
Menn hlóu en Skotinn ljet
sjer hvergi bregða og helti í
bollana. — Þegar þeir höfðu
drukk’ið teið, reis hann á fætur,
tók hatt sinn og sagði:
„Nú skaltu vera „pabbi“ og
borga“.
★
Hún (að lesa í dagblaði):
„Það stendur hjerna, að Græn-
lendingar noti fiskikróka fyrir
peninga“.
• Hann: „En hvað það er snið-
ugt. Jeg geri ráð fyrir, að það
sje erfitt fyrir konur þeirra að
ná krókunum úr vösum mann-
anna á meðan þeir sofa“.
Hún: „Ekki svo mjög, næt-
urnar eru þar sex mánuðir, góði
minn“.
★
„Góði Jón minii. Þú verður
að hætta að muldra svona í
svefninum“.
„Vertu ekki svona forvitin1.
Jeg neita algerlega að tala
hátt“. '
★
Hún: Hvað sagði svo pabbi?
Hann: Hann sagði nú heldur
lítið, ekki annað en það, að við
fengjum ekkert hjá honum
nema samþykki hans.