Morgunblaðið - 01.02.1944, Blaðsíða 5

triðjuclagur 1. febrúar 1944.
MORGUNBLAÐIÐ
Vigíús Guðmundsson írá Engey:
SUÐURLANDSVEGAR-VILLAN
ALÞINGI hefir enn orðið
áttavilt í ófaerðinni á austur-
leið. Ekki rainna en 30 km.
aukakrók á leiðinni frá Reykja
vík í Ölfus, austan við rjett-
irnar. Og villan er fólgin í því,
að Alþingi hefir veitt 250.000
kr. á þessu ári, til Krísuvíkur-
vegar.
A Krísuvíkurleiðinni mun
vera búið að leggja veg urn 25
km., og eru þá 50 km. alveg
ólagðir. Þarf ekki að lýsa því,
hve skamt næðu 250.000 kr. í
þá hít, því fremur sem meira
hefir ve'rið sagt af erfiðleikum
og afar kostnaði við akfæran
vegarspotta hjá Kleifarvatni.
}A miljónar kr., er 1/20 af 5
milj. kr. kostnaðaráætlun vega
málastjóra. Tæki þá 20 ár að
gera þennan veg nothæfan,
með jöfnu áframhaldi.
Svo er annað athugavert. Þó
vegarspottinn, sem kominn er
frá Suðurlandsbraut suðureft-
ir — á jafnlendi og án bylja,
sem talist geta — sje enn fær,
þá er ekki víst, að eins yrði á
allri þeirri löngu leið. í land-
áttar byljum er aðdragandi
langur frá öllum Reykjanes-
fjallgarði, alt frá Kleifarvatni
að Vogsósum. Er hætti við, að
þá yrðu kaflar vegarins undir
sköflum stórum, jafnvel þó
betur tækist til en á Hellis-
heiðarvegi, þar sem vegurinn
var lagður í dýpstu skorur og
lægðir við þá hóla og brúnir,
sem til voru á leiðinni, og með
miklum krókum til að elta
mishæðimar.
Þessu þarf að breyta, leggja
nýjan veg hærra og beinni, svo
að hann verði fyrir ofan skafl-
ana, en ekki undir þeim. Hefi
jeg oft bent á þetta (í Mbl. og
Vísi), og vil þó rifja það upp
einu sinni enn. Sleppi jeg
Kömburn, þeir hafa mikið ver-
ið lagfærðir þó hærra og
krókaminni hefði vegurinn átt
að Iiggja þar.
Nýr vegur.
Frá Kambabrún þarf að
leggja nýjan veg þvert yfir
hálsinn, með hækkun vestan
við, þá er góður kafli að Merk-
issteini (40 km.). Þaðan í nánd
vantar á stuttan spöl, nokkuð
upphleyptan veg, á enda
Smiðjuhæðahryggsins. Hann
liggur fáa tugí metra suður frá
veginum og samhliða honum,
því nær í beinni línu yfir meg-
inhluta Hellisheiðar. Þaðan
eftir veginum, með hækkun í
öllum lægðum, fram á brún
við Reykjafellið. Svo uppi á
brúninni, með háum vegar-
spotta (40—50 m.?) niður á
hraunið i Reykjadalnum. Þá
eftir því og niður brúnina, sunn
an við veginn og á vegarhorn-
ið, þar sem brúnin þrýtur. Það
an vel laust fyrir sunnan stóru
ölduna, eftir flata hrauninu á
veginn, nærri merkissteini (30
km. — Aldrei niður á Bola-
velli, því þar hverfur vegur-
inn allur undir snjó, í snjóa-
vetrum). Þaðan sje vegurinn
hækkaður í öllum lægðum,
vestur að vegarhorni, fyrir
norðan hólana. Þaðan í líkri
stefnu þvert ofan lága brún
Svínahrauns, með upphækkun
neðanvið og líðandi halla. Þá
meters hár vegur a. m. k. í
beinni línu um sljett og víð-
feðma flatlendið, fyrir norðan
Fóelluvötnin og áfram sömu
stefnu, um hæðir og hryggi,
alla leið niður um norðanvert
háholtið hjá Árbæ.
Hvað vinst með þess-
um vegi?
1. Eftir athugun í snjóavetr-
um þori jeg að fullyrða, að
þessi leið yrði altaf fær bílum,
án verulegra aðgerða eða
moksturs, meðan fært er um
Ölfusið, eða hjeðan að Geit-
hálsi, eins og nú er vegum hag
að. Þar að auki yrði þessi nýi
vegur oftar fær en hinir, sem
TiShoð óskast
í húseigina Skólavörðustíg 18, sem er ein-
býlishús (7 herbergi og eldhús og 2 herbergi
og eldhús í kjallara) á eignarlóð. Nánari upp-
lýsingar gefur Sigurjón Sigurðsson, sími
2745 kí. 12—1 og eftir kl. 5.
Rjettur er áskilinn til að taka hvaða til-
boði sem er eða hafna öllum.
TILIÍVIXiNIIMG
Viðskiftaráðið hefir ákveðið að hámarksálagning
í smásölu á alla innlenda málningu og lökk megi
ekki vera hærra en 30%.
Ákvæði þessi koma til framkvæmda að því er
snertir vörur, sem keyptar eru frá og með 1. fe-
brúar 1944.
Reykjavík, 31. janúar 1944.
VERÐLAGSSTJORINN.
nefndir voru. Væri og munur
á því, að skófla af vegi, þar
sem lægra er til hliða, en að
róta öllu upp fyrir sig og grafa
traðir, sem fyllast í næstu byl-
gusu.
2. Vegurinn yrði sennilega 3
km. styttri en nú, eða alt að
því, og yfir 30 km. styttri en
Krísuvíkurleiðin. Tímasparn-
aðurinn eða flýtirinn í ferðum
yrði þó mikið meiri á beina
veginum, en næmi 3ja km.
akstri, við það. að losna við
alla krókana og mishæðirnar
milli Baldurshaga og Svína-
hrauns. Fyrir utan stóra heild-
arkrókinn munu vera nærri 20
minni krókar á þeirri leið og 4
brattar brúnir, tvær af þeim
sniðskornar — undir sköflun-
um. — Þetta veit jeg að bíl-
stjórar skilja, að gerir mikinn
mun á flýti, öryggi og bílasliti.
3. I asaleysingum kemur
mikið vatnsflóð eftir stórum
farvegi langt sunnan úr fjöll-
um. Flæðir það vatn niður um
Sandskeiðið — sem oft verður
bráðófært af snjó og krapa.
Sópaði þetta vatn þegar stór-
um stykkjum úr nýlögðum vegi
þar fyrir mörgum árum, og
nú sjest næsta lítið eftir af hon
um. Áfram fer vatnið í farveg
frá Fóelluvötnum (sem nú eru
oftast orðin alveg þur á sumr-
in) og hefir svo farið aftur yf-
ir veginn, fyrir neðan Lækjar-
botna, helst með krapastíflu.
Nýi vegurinn á að liggja fyr-
ir norðan alt þetta vatn, og
aldrei yfir það, fyr en á nýju
brúnni á Elliðaánum.
4. Meðal kosta mætti telja
það, að í góðri tíð, snemma á
vori og síðla á hausti — jafn-
vel um hávetur — mætti vinna
að vegasljettun, grjótruðningi
og mulningi hraungrýtisins,
auð mulins, ofan og neðanvið
Reykjadalinn. Og hafa viðlegu
í Skíðaskálanum eða á Hóln-
um. Eigi skortir heldur hraun-
grýtið í Svínahrauni í ,,púkk“
(eða steypu) niður á sljettuna.
En stórvirka bíla þarf að hafa
til þess að aka því drjúgan
spöl, eins og öll önnur nýtísku
verkfæri og vjelar.
Kunnugleiki — verkfræði.
Kunnugir menn geta oft vit-
að betur um snjóalög, vatna-
vexti, að rensli og því líkt, en
lærðir verkfræðingar, ef þeir
eru miður kunnugir. Og er það
höfuðkostur á hverjum niéist-
ara, að geta þegið bendingar
frá ólærðum mönnum. En að
hundsa álit kunnugra hefir orð
ið dýrt spaug á vissum. stöðum.
Hinsvegar er verkfræðing-
um einum fært að mæla út, á-
ætla kostnað og ráða fyrir
vandasömustu framkvæmdum.
Og eins verða þeir að leiðbeina
í slíkum efnum, miður fróðum
eða kunnugum mönnum, er
með fjárveitingavaldið fara.
Efast jeg mjög um, að alþingis-
menn t. d. taki nú svo mikið
tillit sem vera ber til hins dug-
lega og heiðarlega vegamála-
stjóra.
ar 250.000 kr. til endurbóta á
stytstu leiðinni en lengstu, á
milli ákvörðunarstaða. Ætti
það nú að hverfa frá villunni,
og láta skynsemina ráða meiru
en veisluglauminn.
Þó fúlgan næði skamt til alls,
er gera þarf á stytstu leiðinni,
þá mega þó verða mikíl not af
henni á þeirri leið, þegar á
fyrsta ári. Er mjög líklegt, að
fyrir það fje mætti gera full-
færa, í ófærð, alla leiðina frá
Kambabrún niður um Reykja-
dalinn, í hið minsta til bráða-
birgða. Væri þá styttri leið til
að sækja hjeðan. með snjóýtur
og menn til moksturs, ef Hell-
isþeiði væri orðin örugg. —
Annars er það háðuleg og
hörmuleg ómenska að eyða
stórfje árlega í snjómokstur,
oft til einskis gagns, en géra
svo að segja ekkert til að yfir-
vinna þann aumingjahátt.
Alþingi má vera vel kunn-
ugt um þörf Reykjavíkurbúa
og bænda austan fjalls, til þess
að hafa sem stytsta, greiða og
færa leið sumar og vetur sin á
milli. Væri því hyggilegra að
veita ríflegt fje til þess, er að
íliótustum og bestum notum
má koma í því efni, en draga
heldur úr ofvexti óþarfra út-
gjalda — og margfaldri launa-
bót þeirra manna, ■ sem hafa
meira en tvöfaldar lífsnauð-
synjar.
Kynning.
Eigi verður því um kent, að
ekki hafi þessu nauðsynjamáli
oft verið hreyft áður, og af
möfgum mönnum. Þar á meðal
hefi jeg minl á það öðru hvoru
um 3ú—40 ár. (Fyrst um bíla-
fesðir út um sveitir, í stað járn
brautarstúfs. — ísafold). En
seint gengur moksturinn í ó-
skuli bílar standa fastir og ráð
þrota í ekki meiri snjó en kom
inn er og alls engum hríðar-
byl, á íslenskan mælikvarða.
Lítill er snjórinn enn (hvað
sem verður), móts við vetur-
inn 1920, og þó ennfremur
1898, þegar snjóaði og feykti
22 daga í febrúar.
Varla er nefnandi það að-
gerðakák, að bæta nýjum krók
um á veginn, þar sem verstu
krókar og skaílar eru fyrir.
SHkt er neyðarúrræði þess
ráðlags , íjárveitingavaldsins,
að afhenda eyririnn en kasta
krónunni.
Hins er sjálfsagt að geta, sem
stefnir að rjettu marki. Rudd-
ur hefir verið og sljettaður
'hrýggurinn á SmiBjuhæðinni
— þar sem blæs af í öllum
byljaáttum. En því miður
vantar enn nothæfan vegar-
spotta, til að ná hæðinni að
austanverðu. Og svo í fyrsta
föli fara öll farartæki á kaf í
þrengslaskorunum við Reykja
fellið. Þá var og fyrir nokkr-
um árum mælt og merkt fyrir
vegarstæði á flötu hraunhæð-
inni, sunnan Bolavalla, sem fyr
(og oft) er áður nefnd. Einnig
ákveðið með lögum (23. júní
1932) að leggja veg á sljettuna
norðan Fóelluvatna. En til allr-
ar guðs lukku hafa þessi lög
ekki verið framkvæmd, ’nema
í Olfusi (og væntanlega
aldrei) vegna annmarka. Veg-
inn skyldi leggja um Þrengslin
svo nefnd, enn eina snjókist-
una. Og svo óþarfan krók, með
nýrri brú hjá Lækjarbotnum
(Lögb.) fyrir vatnsflauminn,
sem fyr er nefndur. Væri þá
vegurinn. gamli þar fyrir neð-
an í sömu hættu sem fyr, og
jafn ófær i byljum, undir skafli
brúnanna, milli Hólms og
færðinni. Og er slæmt, að enn Baldurshaga.
V. G.
Fjölmennur afmælisfagnaður
Verslunarmanna
Verslunarmannafjelag Reykja
víkur efndi til fagnaðár að
Hótel Borg s 1. laugardags-
kvöld, í tilefni af 53 ára afmæli
sínu.
Fagnaðurinn hófst með borð
haldi kl. 7.30 e. h. Formaður
fjelagsins, Hjörtur Hansson,
bauð gesti velkomna meo
stuttri ræðu. Magnús Jónsson
prófessor talaði fyrir minni fje
lagsins og verslunai-stjettarinn
ar og fór mörgum viðurkenn-
ingarorðum um hið þjóðnytja
starf stjettarinnar* Prófessor-
inn benti m. a. á i ræðu sinni,
að engin önnur stjett ætti jafn
miklar þakkir . skilið eins og
verslunarmenn fyrir það, að
hafa verið vel á verði um hags-
muni þjóðar sinnar, bæði innan
lahds og utan. Ludvig Hjálm-
týsson, verslunarmaður, mælti
• < i» ««»««« r t 4 t
I M » í I »44 «
* I' I »4 • « »444*11 «5«
i « *<* •« n
Hagsýni. »
Víst er um það, að hyggi-
legra hefði nú verið af fjár-
v’eitingavaldinu að leggja þessý
T..-. ...... n .. I . I i i U I t I 111 U-M »« I « 11 I H 1
og mælti fyrir minni kvenna.
Egill Guttormsson, stórkaup-
maður bað sjer nú hljóðs og
þakkaði hann Magnúsi Jóns-
syn fyrir það að fá Verslunar-
skólann viðurkendan sem stú-
dentaskóla. En eins og kunn-
ugt er, fjekk skólinn rjettindi
til að útskrifa stúdenta, meðan
Magnús Jónsson var kenslu—
málaráðherra. Var ræða Egils
sköruleg, en að henni lokinni
risu allir gestir lir sætum og
þökkuðu Magnúsi Jónssyni
skilning hans á starfi og þörf-
um vex-slunarstjettarinnar, með
húrra hrópum. Hjörtur Hans-
son þakkaði mönnum komuna
og óskaði f jelaginu og starfsemi
þess heilla á konaandi árum.
Voru nú borð upp tekin og
dans stiginn fram undir morg-
un. Skemtunin fóir yel. fram og
fvrir minni Islands. Þá tók til er fjelaginu óg stjórn. þess til
máls Könráð ‘Gíslasdrf kafupm. sótna.