Morgunblaðið - 01.02.1944, Blaðsíða 8

8
MORGUNBLAÐIÐ
Þriðjudagur 1. febrúar 1944.
Borgin eilífa
Framiald af bls. 7
| BYLTINGIN 'olH einnig
i óróa í Róm, og Frakkar
j filjesu að lýðveldishugmynd
um þeim, sem fram komu.
Árið 1798 var hið rómverska
lýðveldi stofnað, en því var
steypt strax árið eftir. Á
þessum tíma höfðu þó mörg
dýrmæt listaverk verið flutt
frá Róm til Parísar, og var
þeim ekki skilað aftur fyrr
en eftir fall Napóleons. 1808
settust franskar hersveitir
um Rómaborg, og árið eftir
var hún innlimuð í Frakk-
land. Meðan Frakkar rjeðu
borginni, var hafist handa
um uppgröft forna rústa.
Hinu gamla skipulagi var
aftur komið á árið 1814, en
óánægjan óx stöðugt. Árið
1849 var enn lýst yfir lýð-
veldisstofriun, eftir að Píus
páfi IX. hafði verið hrakinn
úr borginni. En franskar
hersveitir settu hann aftur
í valdastól og vernduðu
hann til 1870, en eftir að
frönsku hersveitirnar voru
kallaðar frá Róm, var veldi
páfa í veraldlegum máliun
brátt á enda. Sama ár hjelt
ítalski herinn eftir stutta
viðureign inn í borgina, og
var hún síðan ásamt ,með
öllu kirkjurökinu innlimuð
í konungsríkið Ítalíu, en
páfi hjelt þó æðstu yfirs-
■stjórn Pjeturskirkjunnar,
Vatikansins og Palazzo Lat-
erano. Þann 26. jan. 1871
varð Róm höfuðborg Ítalíu.
Síðan hafa margar breyt-
ingar orðið í Rómaborg.
Heil borgarhverfi hafa ver-
ið reist, og hafa þá að vísu
farið forgörðum ýmsar forn
ar minjar, en margvíslegar
framkvæmdir hafa einnig
gerðar í því skyni að vernda
og varðveita minnismerki
horfinna gullaldartíma. M.
a. hafa margar fomar minj-
ar verið grafnar upp.
Enn á ný færast ógnir
styrjaldar að hliðum Róma-
borgar. Átökin um fyrstu
höfuðborgina innan Evrópu
virkis Þjóðverja eru að hefj
ast. En það er vert að minn-
ast þess, að Róm er ekki
aðeins höfuðborg ítalöu,
heldur er hún einnig and-
leg höfuðborg miljóna
manna, sem aðhyllast róm-
versk-kaþólska trú. Aðgerð-
ir herjanna — bæði við sókn
og vörn — geta því haft
mikil áhrif á hugi fólks víða
um heim, því að enn er Róm
í margra augum heilög borg.

?
I
$
£
*!•
?
%
Ý
t
t
i
Vjelsmiður
Okkur vantar nú þegar fagmann sem
vanur er jámsmíði, logsuðu, rafsuðu og helst
rörlagningum.
Upplýsingar í skrifstofu okkar.
H.f. Shell á fslandi
x
T
T
y
|
?
A

Tjelstjórar, Rennismiðir,
Mótoristar og Rafsuðumenn
geta fengið atvinnu hjá oss.
H.f. HAMAR
AUGLÝSING ER GULLS IGILDI
Minningarorð um
Víglund Helgason óðalsbónda í Höfða
HANN andaðist að heiraili
Magnúsar, sonar síns, hjer í
Reykjavík þann 21. jan. s.l.
Banasótt sína tók hann 5 dög-
um áður austur í Höfða, en
var samkvæmt eigin ósk flutt-
ur mjög veikur hingað til bæj-
arins.
Með Víglundi í Höfða er oss
horfinn sjónum ágætur mað-
ur, einn af vormönnum íslenskr
'ar bændastjettax frá fyrsta
tug aldarinnar. Hann var fædd
ur í Arnarholti í Biskupstung-
um 20. mars 1876. Foreldrar
hans voru þau hjónin, ftú
Halldóra Snorradóttir, bónda í
Arnarholti, Bjarnasonar og
Helgi bóndi Guðmundsson frá
Fossi í Hrunamannahreppi.
Kornungur misti Víglundur
föður sinn, og nokkru seinna
fór hann að Torfastöðum til
síra Magnúsar Helgasonar og
ólst þar upp. Var slíkt hinn
mesti menningarauki ungum
og gáfuðum manni. En með
þeim Víglundi og síra Magnúsi
tókst vinátta, sem entist þeim
ævilangt. Um tvítugt rjeðst
Víglundur til náms í bænda-
skólann á Hólum í Hjaltadal
og lauk þar námi. Var þar þá
skólastjóri Hermann Jónasson
frá Þingeyrum, og dáði Víg-
lundur jafnan mjög forsjá hans
og atorku bæði í skóla og á
búi. Nokkru eftir að Víglund-
ur kom úr Hólaskóla, kvæntist
hann SesSelju Kristjánsdóttur
frá Auðsholti, en misti hana
eftir örstutta sambúð. Árið
1907 gekk hann að eiga Jó-
hönnu K. Þorsteinsdóttur í
Höfða. Byrjuðu þau unfu
hjónin þar búskap sama ár og
bjuggu þar jafnan síðan. Varð
þeim 8 barna auðið, og eru 5
þeirra á lífi: Sesselja, gift Sig-
urði Þórðarsyni verslunarstjóra
í Rvík, Gunnþórunn, gíft Þor-
steini Gíslasyni, vjelstjóra í
Hafnarfirði; Magnús, stórkaup
maður í Rvík, kvæntur Ragn-
heiði Guðmundsdóttur, stud.
med., og Guðrún og Þorsteinn,
sem bæði eru enn í föðurgarði.
Heima í Biskupstungum hlóð
ust að sjálfsögðu margvísleg
trúnaðarstörf á Víglund í
Höfða. Hann var þar m. a. ár-
um saman í hreppsnefnd og
sóknarnefnd. Hann reisti, þeg-
ar er hann hóf búskap, mynd-
arlegt íbúðarhús á jörð sinni,
og alt túnið í Höfða sljettaði
hann fljótlega, enda var hann
mikill ræktunarmaður, er
trúði á mátt hinnar íslensku
moldar og unni hvers kyns
gróðri.
Víglundur Helgason var
gæfumaður. Hann afkastaði
miklu ævistarfi og miklu
meira en unt er að koma auga
á í fljótu bragði, ef miðað er
við stórbættar verklegar að-
stæður í sveitum .nú á síðustu
árum. Hamí var frábær starfs-
maður og verksýnn í besta
lagi. Heima í Höfða var hann
„konungur í ríki sínu“ og undi
þar glaður við sitt. Þar auðn-
aðist honum og konu hans að
skapa yndislegt heimili og ala
upp börn sín, sem öll voru gáf-
uð og mannvænleg. Mentamað
ur einn, sdm kom að Höfða ár-
ið 1920, meðan þau systkinin
voru enn á æskuskeiði, kvaðst
aldrei haía sjeð mannvænlegri,
prúðari nje gáfaðri barnahóp
en þ.nr i bæ.
Jeg átti þvj láni að fagna að
alast upp á næsta bæ við Víg-
lund í Höfða. Ekki minnist jeg
þess að hafa kynst ljúfmann-
legri nje prúðari manni í
bændastjett. Ávalt var- hann
mildur, broshýr og glaður.
„Kurteisin kom að innan,
sú kurteisin' sanna,
siðdekri öllu æðri
af öðrum sem lærist“.
Hann unni fögrum söng og var
sjálfur ágætur raddmaður,
enda um margra ára skeið for-
söngvari í Skálholtskirkju. Til
marks um það, að rík söng-
gáfa muni hafa verið í ætt
Víglundar, má geta þess, að
bróðursonur hans er Einar
Kristjánsson, óperusöngvari í
Þýskalandi.
Víglundar HelgasoJiar er
mjög saknað af fjölmörgum
vinum hans. Þó er að sjálf-
sögðu sárastur harmur kveðinn
að frú Jóhönnu, konu hans, og
börnum þeirra hjóna. En minn
ingin um jafngöfugan mann
er dýrmæt eign, sem aldrei
verður frá ástvinum hans tek-
in. Slíkar minningar er gott
að eiga.
Sigurður Skúlason.
Loftorusfur
yfir Holiandi
London í gærkveldi.
Tilkjmt var í dag frá að-
alb ækist öð vum Banda r í k j a-
flughersins á Bretlandseyjum,
að stórar sprengjuflugvjelar
amerískar hefðu í dag í björtu
orustuflugvjela. Ekki vav þar
nein orustuflugvjelamótspyrua
ráðist á Calaissvæðið í fylgd
mál var, er Thunderbolt- og
Lightningflugvjelar amerísk-
af hálfu Þjóðverja, en annáð
ar rjeðust að flugvöllum í
Hollandi. Sendu þá Þjéðverj-
ar upp fjölda orustuflugvjela
og tókust hinar grimilegustu
viðureignir í lofti. Fói*u svo /
leikar, að 13 þýskar orustu-
flugvjelar voru skotnar niður,
en bandamenn mistu 9.
Herflutningaskipum
sökt.
Washington í gærkveldi. —
Hjer er litið svo á, að þrjú skip,
sem sökt var fyrir Japönum í
dag, muni hafa verið hlaðin
hermönnum, sem fara áttu til
Marshalleyja, til þess að styrkja
I varnir eyja þessara, sem
I Bandaríkjamenn hafa nú hafið
árásir á. — Reuter.
yOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOöOOOOOOOOOObOOOOOOOOOOO!
X - 9
■G
Eftir Robert Storm
X
)o<xxx>ooooooooooooooooooo<xx>’
'000-000000000000000000000000S
— Þjer skuluð ekki hafa áhyggjur út af bjöllu-
kringlnguxuim, hr. Jones. Það er aðeins verið að
kaila á leynilögieglu hússins.
Alexander: — Einmitt þaðl
Ðeildarstjórinn: — Þjer skuluð fyrst fást við
þennan æfingasekk. Klæðíð yður í þenna bol og
þessar buxur.
Alexander (hugsar): Það er gagnslaust að reyna
að sleppa hjeðan núna.
Á meðan sýnir X-9 lögregluliðí hússins mynd af
strokufanganum.
v. I
‘ , ; I L W ;■ ! 1 I
t