Morgunblaðið - 20.04.1944, Blaðsíða 11

Fimtudagur 20. apríl 1944
MORGUNBLAÐIÐ
31
15 skip strönduðu og fórust
hjer ú íand sl ár
SKYRSLA Slysavarnafjelags
ins um aðstoð og björgun
manna og skipa úr sjávarháska
árið 1943. Ennfremur skýrsla
varðskipsins Óðins um aðstoð
veitta skipum á sama tíma, er
nýkomin út.
Hinn 18. japúa’r strandaði
norska flutningaskipið „Jan
Mayen“ á Leyruboða í Skerja-
.firðj. Skipverjar 12 að tölu
komust í skipsbátínn og kom-
ust ómeiddir í land, í Skerja-
firði. en skipið eyðilagoist.
Hinn 27. janúar sökk m.b.
..Geir Goði“, V. E. 10, 21 smá-
lést, frá Vestmannaeyjum, í
fiskiróðri. Skipverjar 5 að tölu
björguðust allir ómeiddir um
borð í m.b...........er flutti
þá á land í Vestmannaeyjum.
Hinn 2. febrúar sökk e.s.
„Huginn“ R. E. 83, 208 smá-
lesta, frá Reykjavik, þar sem
skipið lá á Kleppsvik. Ókunn-
ugt er um orsakir. Skipið náð-
ist upp nokkru síðar og var
gert við það.
Hinn 13. febrúar strandaði
m.b. „Júlíus Bjömsson“ G. K.
125, 22 smálestir, frá Keflavík,
nálægt Hábæ í Vogum. Sæ-
björg var fengin til aðstoðar,
en áður en hún kom á vett-
vang, hafði báturinn losnað,
lítið eða ekkert brotinn og
komst af eigin rammleik heim
til sín.
Hinn 17. febrúar strandaði
m.b. „Víðir“, G. K. 510, 29
smálesta, frá Garði, í Sand-
gerði. Skipverja sakaði ekki og
báturinn náðist út nokkru síð-
ar.
Hinn 2. mars óskaði m.b. „Ó1
afur Magnússon“, G. K. 520,
22 smálesta, frá Keflavík, eftir
aðstoð vegna vjelarbilunar. Eft
ir nokkra erfiðleika fjekst m.
b. „Keflvíkingur“ frá Keflavík
„Ólafi Magnússyni“ til aðstoð-
ar og fór hann með hann til
Keflavíkur. Sæbjörg var þá á
ferð til Borgarness og gat ekki
veitt bátnum aðstoð.
Hinn 4. mars fórst m.b. „Ár-
sæll“, G. K. 527, 22 smálesta,
frá -Ytri-Njarðvík. 4 menn fór-
ust, en 1 varð bjargað.
Hinn 15. mars sírandaði m.s.
„,Aretic“, 388 smálesta, við
Stakkahamarsnes á Snæfells-
nesi. Skipverjar 11 að tölu
l'jörguðust allir í Jand, en
skipið eyðilagðist.
Hinn 1. apríl fjell Einar
Magnússon, 11 ára gamall
drengur, út af bryggju í Stykk-
ishólmi. Var kastað bjarghring
til drengsins af e.s. ,,Horsa“, er
lá við bryggjuna. Náoi dreng-
urinn í bjarghringinn og rak
svo upp í Milluhöfða, þar sem
fólk var fyrir og gat bjargað
drengnum.
Hinn 25. apríl strandaði ensk
ur togari.
Hinn 21. maí fórst togarinn
„Garðar“, G. IC. 25, 462 smá-
lesta, frá Hafnarfirði, eftir.
ásiglingu undan ströndum
Englands, og með honum 3
menn, en 10 menn björguðust.
Hinn 16. júní varð póst- og
farþegaskipið „Súðín“ fyrir
skotárás þýskrar flugvjelar,
þar sem skipið var á siglingu
á Skjálfandaflóa. Kviknaði eld
ur i skipinu og brann það
mjög, 2 menn biðu bana af
skotárásum, og 4 særðust hættu
lega. Skipið var þó di'egið að
landi og eldurinn slöktur í því.
Síðar var farið með það til
Reykjavíkur, þar sem það
fjekk fullnaðar aðgerð.
Hinn 9. júlí varð færeyska
skipið „Mitlotion“ fyrir skot-
árás þýskrar flugvjelar, suð-
austur af Papey. 2 menn fórust
í árásinni, en 5 skipverjar og
farþegi björguðust.
Hinn 12. október kl. 12VÍ
síðdegis barst Slysavarna'fje-
laginu tilkynning um að m.b.
„Geir“ S. I. 55, 58 smálesta,
hefði brotið skrúfuna, á leið
frá Norðurlandi til Ólafsvík-
ur. Náð var til Ólafsvíkur og
bátar fengnir til aðstoðar.
Þetta var þó árangurslaust, þar
eð bátarnir fundu ekki „Geir“.
Daginn eftir fann b.v. „Geir“
R. E. 241, bátinn út af Vestur-
landi og fór með hann til Þing-
eyrar.
Hinn 5. nóvember strandaði
m.b. „Bjorn austræni“, S. I. 8,
73 smálestir, utai'lega við aust-
anverðan Eyjafjörð. Skipverj-
ar, 7 að tölu, björguðust allir
ómeiddir í land, en skipið hefir
ekki ennþá náðst út.
Hinn 2. desember strandaði
m.b. „Sæborg“, í. S. 698, 12
smálesta, frá Súgandafirði, við
Fjallaskaga í Dýrafirði. Skip-
verjar, 5 að tölu, björguðust
allir ómeiddir í land, en skipið
hefir ekki náðst út.
Skýrsla varðskipsins
Óðinn.
16. mars. M.b. Víkingur S.
U. 412 með bilaða vjel. Di’eginn
inn til Djúpavogs.
22. mars. M.b. Bryngeir N.
K. 87 með bilaða vjel í Lónu-
bugt. Dreginn til Seyðisfjarðar.
2. apríl. M.b. Skxxli Fógeti
N. K. 6 með bilaða vjel út af
Hvanney. Dreginn til Horna-
fjarðar.
4. apríl. M.b, Bjöi'gvin N. K.
65 með bilaða vjel á Papós.
Drcginn til Norðfjarðar.
18. api'íl. M.b. Alda N. S. 202
með bilaða vjel fyi'ir utan Borg
eyjarboða. Di'eginn til Hoi’na-
fjai'ðar.
1. sept. M.b. Alden G. K. 247,
staddur í neyð út af Kolbeins-
vík. Di-eginn inn á Reykja-
fjörð.
13. okt. M.b. Jóakim Pálsson
á Hestfirði með bilaða vjel.
Fylgt til ísafjarðar, eftir að
vjel hans kómst í lag.
13. des. M.b. Sævar V. E.
328, með bilaða vjel norður af
Garðskaga. Dreginn til Kefla-
víkur.
Fellibylur yfir Mauri-
tius.
London í gærkveldi: — Felli-
bylur mikill gekk nýlega yfir
eyna Mauritius, sem er næi'ri
Madagaskar, og olli allmiklu
tjóni, einkum á uppskeru, t. d.
maís og sykuri-eýr. Ekki varð
teljandi tjón á húsum og
manntjón ekki. — Reuter.
Vísindin og tóm-
fræðin
Dr. Guðmundur Finnbogason
á þökk skilið fyrir að hafa þýtt
— og vitanlega snildarvel — j
þessi erindi eftir próf. Jessop, j
sem heita „Vísindin og andinn“.
Þarna er svo ágætt sýnishorn ;
af því sem jeg kalla tómfræði,
kenologi. Aðalgallinn á þessu
riti, einsog öðrum sömu tegund i
ar, er sá, að eftir að vjer höfum
lesið það, með þó nokkurri fyr-
irhöfn, og án nokkurrar ánægju
svo talið verði, erum vjer jafn-
nær. Vjer höfum ekki færst svo
neinu nemi, nær hinum þráða
skilningi á tilverunni. Aðal-
undirstaða rits þessa má heita
fullkomin vanþekking á und-
irstöðuati’iðum manneðlisins.
Enginn skilningur á því hvern-
ig hugsjónir eru tilkomnar. Og
það er jafnvel einsog höfund-
inum sje í nöp við vísindin, og
hann vilji a. m. k. að einhverju
leyti, kenna þeim það hx-yllilega
ástand sem nú er. En hitt er
í'jettara, að skortur á vísindum,
vanþekking, eigi þar aðalsök-
ina. Fullkomnari og víðsýnni
náttúrufræði er það sem vjer
þöi'fnumst mest. Uppgötvun
náttúrufræðinganna á skyld-
leika mannlífsins við annað líf
hjer á jörðinni, sem próf. Jess-
op virðist hafa skömm á, er
einmitt svo afarmikils virði
fyrir skilning og traust á fram-
faramöguleikum jarðlífsins.
Þar er engin þörf neinna yfir-
náttúrlegra „hugsjóna“. Hinn
afar þýðingarmikli skilningur
á hinum tveim stefnum fram-
vindunnar, er fullkomlega vís-
indalegs eðlis. Til að skifta um
stefnu þarf þekkingar. Nægi-
lega fullkomin siðfræði — eða
svo að betra orð sje haft —
lífernisfræði, verður að byggj-
ast á vísindum. Það er þi'aut-
reynt, að engin tómfræði dug-
ar til þess, og engin trú, ekki
heldur kristna trúin. Aldrei hef
ir mannúðlegt hugarfar — en
það er aðalatriði — komist á
lægra stig, en meðan kristin trú
var einvöld, og kirkjan gat lát-
ið brenna þá lifandi, sem voru
að reyna til að bregða upp
einhverju Ijósi skilnings, í
myrkri vanþekkingar og tóm-
fi'æði.
Það er aftui'halds- en ekki
framfaraandi í þessari „hug-
sjónaheimspeki'' próf. Jessops,
og það hefði vérið gaman að
sjá annan eins gáfumann og
dr. Guðmundur Finnbogason
er, taka það fram, að hann
hefði þýtt þessi erindi, sem
sýnishoi’n þeiri'ar „heimspeki“
sem er dysexeliktisk, ekki fram
farahæf nje miðandi til að
skapa fraþnfarir, og á enga
framtíð fyrir höndum hjá
mannkyni, sem ennþá er ekki
vonlaust um að geti kom-
ist á leio sannra framfai'a. Ef
svo hefði verið, mundi jeg hafa
litið á það sem vott um, að
dr. Guðmundur mundi vilja
verða í tölu þeirra, sem sanna
spá Rutherfords um Ijósið frá
Islandi. Að hann hefir hæfi-
leika til þess, og dugnað, þótt
kominn sje á elliár, er jeg ek'ki
í vafa um. Hann þarf aðeins
að losa sig úr viðjum tóm-
fræðinnar og íslenska hugsun
sína nokki'u betur en orðið cr.
5. apríl.
Ilelgi Pjeturss.
I
eoi \
e9
t
óitmar:
!
SMIPAI
nt mi

eoLiecýt óiunar1
!

lt
!
eotte^i óutnar.
Þökk fvrir veturinn.
JLi v p rp a a L

MótJEora
V í
óskar öllum viðskiftavinum sínum
/
eOitecjó óumaró:
eoti
e9
t
!

óumar:
f
Sjóklæðagerð íslands. %
f
V
</
<t>
eóUeot Manar 1
!
Jón Loftsson h.f.
Vikurfjelagið h.f.

eou
e9
t
óumar!
!
Litla blómabúðin.

ie
ileat íuniar.‘
/
Ásbjörn Ólafsson,
Heildverslun, Grettisgötu 2.
<9
!
leoiieqt óttmar 1
GSSLI HALLDÓRSSON
u
F
VERKFRÆOINGAR & VJEtASALAR