Morgunblaðið - 13.05.1944, Blaðsíða 7

Laugardagmr 13. maí 1944.
MORGUNBLAÐIÐ
1
FLÓTTIIMIN FRÁ EYJU SKELFINGAIMNA
EINN morguninn komu
matarpóstar okkar með
slæmar frjettir, — Frjettir
höfðu borist um þorp, sem
höfðu verið brend til ösku,
vegna þess að íbúamir höfðu
hýst og hjáipað strokuföng-
■ um. Þegar við komum niður
í þorpið um kvöldið fengum
við ótta okkar staðfestan. —
Þorpsbúarnir sögðu með
vandræðasvip, að við yrð-
um að hverfa á brott. Þeir
voru skelfdir. Þýsku ógn-
irnar voru á næstu grösum.
Við fórum ekki strax, því
að við gátum ekkert farið.
En morguninn eftir komu
nsendimenn okkar aftur
matarlausir og færðu þau
boð, að annað hvort yrðum
við að hypja okkur burt eða
svelta. Aftur snerum við
allir til þorpsins, en þorp í
tíu mílna fjarlægð hafði þá
um daginn verið brent til
ösku og fimmtíu og þrír
menn teknir af lífi. — Einn
þorpsbúanna okkar hafði
sjeð rjúkandi rústirnar, og
á kofavegg hafði hann les-
ið þessa áletrun: „Þessari
refsingu er beitt vegna þess,
að grískir borgarar hafa
drepið þýska. fallhlifarher-
ménn og hjálpað enskum
föngum“.
Nú vissum við, að við
yrðum að hverfa á braut. —
Þorpsbúarnir höfðu safnað
saman brauði, víni, olíu-
berjum, kartöflum, eggjum,
vindlingum og peningum og
gáfu þeir okkur allar þessar
birgðir. Sögðu þeir okkur,
að við gætum farið upp til
fjallanna eftir þröngum
asnastíg, og myndum við
þar rekast á annað þorp, þar
sem ættingjar þeirra
hvggju
Snemma næsta morgun
þrömmuoum við svo af stað
með hafurtask okkar á bak-
inu. Jafnvel hið hressandi
fjallaloft megnaði ekki að
blása á brott döprum hugs-
unum okkar. Fjöllin á Krít
eru furðuleg. Hinn mikli
mismunur á sólböðuðum
tindunum og dimmum gilj-
unum, sem sólarljósið nær
ekki að skína niður í, gefur
fjöllunum einkennilegt og
draugalegt útlit. Það er ekki
að furða, þótt eyland þetta
væri eitt sinn hið fræga
heimkynni grísku gyðjanna.
Fjöldi flóttamanna hafðist
við í f jöllunum.
VIÐ rákumst á tvo Ástral-
íumenn, sem skýrðu okkur
frá því, að í fjöllunum væri
f jöldi breskra herfanga, sem
sloppið hefðu úr greipum
Þjóðverja. Við vorum ekki
einir, og það var strax
skárra, en þetta leiddi aftur
á móti það af sjer, að hætt-
an var enn meiri en við höfð
um gert okkur í hugarlund.
Þjóðverjarnir gátu ekki lát-
ið hundruð manns afskifta-
lausa.
Þegar myrkrið skall á,
höfðum við skift okkur í
smáflokka. Jeg og Nýsjálend
ingur nokkur vorum orðnir
einir, er við komum til þorps
ins. Við drápum á dyr fyrsta
Eftir Sidney Robinson
— 2. grein —
Morgunblaðið birtir hjer annan kafla frá-
sagnar Sidney Robinson urn flótta hans frá
Þjóðverjum eftir hernám Krítar. í þessum
hluta greinarinnar er sagt frá hörmungum
strokumannanna á eynni, hvernig þeir sífellt
áttu á hættu að falla Þjóðverjum í hendur, og
hvernig hungur og skortur þjáði þá.
hússins, sem við komum að,
og lítil stúlka fvlgdi okkur
niður veginn að heimili ætt-
ingja fyrri gestgjafa minna.
Vonin glæddist aftur, þegar
sterklega bygður roskinn
maður með úfirin harlubba
opnaði dyrnar.
Hann sagði, að enginn
Þjóðverji gæti skotið sjer
skelk í bringu og bauð okk-
ur með miklu handapati að
ganga inn. Hann gaf okkur
þegar í stað kjúklinga og
vín. Síðan skýrði hann okk-
ur frá því, að sonur sinn
hefði barist með gríska hern
um í Albaníu og væri nú
stríðsfangi. Væri það meg-
inástæðan til þess, að hann
væri okkur hliðhollur.
Á heimili hans voru auk
hans kona hans, ungur son-
ur, tvær dætur og Englend-
ingur, sem hafði levnst
þarna um nokkurt skeið. —
Hann hjet Kent ag var ein-
mitt úr sömu herdeild og
jegi Hann sagði okkur frá
því að fólk þetta væri prýði-
legt í alla staði.
í nokkra mánuði lifðum
við þarna í ótrúlega góðu
yfirlæti, því að allir voru
okkur sjerstaklega góðir. —
Þjóðverjarnir, sem voru
önnum kafnir við að treysta
aðstöðu sína, virtust með
öllu hafa glevmt þorpinu
okkar. Við Kent unnum í
víngarðinum með gamla
manninum, sem við kölluð-
um „pabba“ og syni hans. —
Pabbi vitdi þó ekki lóta okk
ur vinna, því^að hann sagði,
að við værum gestir hans,
en við heimtuðum að fá að
vinna og glöddumst yfir að
geta gert eitthvað gagn. —
Kvöld nokkurt í desember-
mánuði kom jeg heim og
rakst þá á griskan kunn-
ingja pabba, sem hafði kom-
ið að heimsækja hann. —
Hann var látinn sofa í her-
bergi mínu um nóttina, en
jeg flutti í hús neðar í þorp-
inu, og var það hús einnig
eign pabba. Klukkan eitt
um nóttina hrökk jeg skyndi
lega upp við vjelbyssuskot-
hríð. Óp og köll heyrðust
hvaðanæfa að. Jeg stökk
fram úr rúminu oe skreið
út um bakdyrnar í nærföt-
unum einum og með ytri föt
mín og stígvjel undir hend-
inni. Allt var í uppnámi í
þorpinu. — Hundar geltu,
konuhljóð bárust gegnum
náttmyrkrið, vjelbyssuskot-
hríð heyrðist öðru hverju og
hurðum var skellt. Á götun-
um heyrðist hrópað: „Njósn
arar í þorpinu“.
Mjer var vísað á bug í næsta
þorpi.
NÓTTIN var dimm og í
ótta og óvissu og alveg
hjálparvana skreið jeg upp
í trje í garðinum. Þar hjelt
jeg kyrru fyrir í um það
bil háifa klukkustund. Aft-
ur virtist nú kornin kyrð á,
en allt í einu skreið einhver
undir trjákrónunni, sem jeg
hjekk uppi í. — Jeg þorði
hvorki að draga andann
nje bæra hið minsta á mjer.
Án efa var ekki öll hætta
liðin hjá í þorpinu. ■— Jeg
gerði mjer það ljóst, að það
gat ekki haft nema illt í för
með sjer, ef jeg dveldi þar
lengur og ákvað því að halda
til næsta þorps.
Þangað kom jeg, en fólk
var þar allt skeífingu lostið
og bað mig að fara. Jeg hjelt
því áfram göngu minni eft-
ir ósljettum stígum miíli
gróðurlausra kletta. Þegar
jeg loks rakst á helli. lagðist
jeg fyrir til hvíldar. Vikum
saman reikaði jeg um snævi
þaktar hæðirnar og hafðist
á daginn við í hellum, þar
sem fjárhirðarnir hýstu
hjarðir sínar á næturna. —
Jeg slóst í hóp með nokkr-
um Ástralíumönnum og
Nýsjálendingum. Var Kent
einnig í hópnum. Við 'föld-
um okkur í hellum og reynd
um að halda okkur fjarri
þorpunum. Við spiiuðum til
þess að stytta okkur stund-
ir.
En fæðuvandamálið varð
brátt alvarlevt. Eitt sinn
stálum við kind úr sauða-
hjörð, en fjárhirðirinn varð
svo ofsavondur, að nærri lá
að harm segði Þjóðverjun-
um til okkar. Öðru hverju
náðum við í svolítinn bita
í útjaðri þorpanna, en íbú-
arnir sjálfir höfðu mat af
skornum skamti. Verst af
öllu var þó það, en engin
von virtist til undankomu,
og sumir tóku því að r.æða
um það sín á milli, hvort
ekki myndi betra að gefa sig
bara Þjóðverjum á vald.
Ástandið versnaði stöðugt
og að lokurn ákvað jeg að
freista gæfumar á nýjan
leik í einliverju þorpanna í
ViSureip á Eyjahafi

■ .............

'V' .Vv-yýý
fe u w I w.,______x ^ J2
Eftir aft bandamenn mistn ejar þær í Eyjahafi, er þeim hepnaðist að ná, þegar ítalir gáf-
ust upp, liafa þeir haldið þar uppi loftsókn á hendur Þjóðverjum og gengið á ýmsu. Myndin
sýnir breskar BeauíighterflugvjeJar í viðureign við þýska hraðbáta nærri eynni Samos.
grendínnl Það var helhrtgu
ing, þegar jeg kom að fyrsta
húsinu. Ejölskyldan sat uffl
hverfis eldinn. Viðræðut
fólksins hættu skyndilega,
og það horfði á mig án þess
að hreyfa legg nje lið. Þáö
var mjer augsýnilega fjand-
samlegt, því að það áleit,
að jeg væri njósnari. Jeg
víssi ekki hvað jeg átti til
bragðs að taka. Hundvotur
gekk jeg inn í annað hús.
Eftir sömu kuldalegu mót-
t.ökurnar spurði heimilis-
fólkið hver jeg væri.
Englendingur, sagði jeg:
En jeg heyrði fólkið ræða
nm það. sín á milli, að'
tryði mjer ekki. Jeg væri á-
reiðanlega þýskur njósnari.
Það eina, sem hægt var a«T
bjóða mjer rnatarkyns,, voru
sníglar og fíflar. Þetta var
í fyrsta skifti en ekki það
síðasta, sem jeg lagði snígla
mjer til munns. Jeg ætla
enn að kasta upp, þegar jeg
hugsa um það. Það er ekki
hægt að tyggja þá, heldur
verður að gleypa þá, en
maður hefir þó að minsta
kosti eiíthvað. í maganum
Jeg læsí vera Þjóðverjí.
FÓLKIÐsagðist ekki hafa
sjálft neitt annað til mata.v,
■og það hefði ekki neitt autt
rúm handa mjer. Aftur vafð
jeg að fara út í rigninguna
í riínum fatagörmum og
fullur örvæntingar. Þá. datt
mjer snjallræði í hug. Þeg-
ar maður er örvinglaður,
reynir máður öll brögð. Et
Þjóðverjar þóttust vera Eng
lendingar -— því gat jeg ekki
alveg eins þóttst vera Þjóð-
verji? í fyrsta skifti notaði
jeg nú skammbyssuna, sem
enskumælandi stúlkan i
Canea hafði gefið mjer fyr-
ir mánuðum síðan. — Méð
skammbyssuna í hendinnt
gekk jeg inn í húsið.
„Verið ekki hrædd“ sagi5i
jeg við skelfda fjölskylduna
sem saf umhverfis eldinn,
og stældi hinn þýska radd-
blæ. „Jeg er aðeins að leita
að Englendingum".
„Við vitum ekki einu
sinni, hvernig þeir liía úfý
sagði sá elsti i hópnum. —
„Hjer hafa aldrei verið nein
ir Englendingar ' ‘
„Jeg'þarf að fá rúna yfir
nóttina" bætti jeg við, og
eftir að fólkið hafði horft
óttaslegið hvort á annað, gaf
það mjer dálitla mjólk og
brauðt en enginn talaði við
mig.
Þegar jeg hafði stungið
byssú minni undir koddann
og var að leggjast fyrir,
heyrði jeg einhvern segja;
„Það var meiri mildin, að
Englendingarnir skyldu fara
i f yrrinótVý
Daginn eftir hjelt jeg lek3
ar minnar. Matur var að
verða af skornum skamti
hjá fólkinu, og frjettir urn
hermdarverk Þjóðverja bár
ust sem eldur i sinu um
eyna. Jeg fór í gegnum þoj p
þar sem Þjóðverjar höfu
rænt öllu verohiætu. Öli-
um buþeningi, húsbúnaði,
Framhald á-8. sí-ðti