Morgunblaðið - 31.05.1944, Blaðsíða 6

6
MORGUNBLAÐIÐ
Miðvikudaguv 31. maí 1944
AF SJÓNARHÖLI SVEITAMANNS
I SIÐASTA RABBI ræddi
jeg um ræktunina. Komst jeg
að þeirri niðurstöðu, að skil-
yrðið fyrir aukinni og bættri
ræktun í landinu væri innlend
áburðarverksmiðja. Nú ætla
jeg að ræða um samgöngurn-
ar, og vil segja það strax, að
skilyrðið fyrir betri samgöng-
um er stóraukin vjelanotkun
við vegagerðina.
★
HINGAÐ TIL hefir sú að-
ferð tíðkast við vegalagningar,
sem nefnd hefir verið „snyddu-
menska“, og er það rjettnefni.
Hún er í því fólgin, að þar sem
gera þarf upphleypta vegi, eru
stungnir kekkir beggja megin
við vegarstæðið, hver kökkur
nokkrir rúmsentimetrar að
stærð, og þeim kastað með
kvíslum upp í veginn. Þar sem
jarðvegurinn er ekki sniddu-
tækur, er hún flutt að eða þá
grjót í hennar stað til að hlaða
úr vegkantana og aur eða mold
mokað upp í. veginn. Við ofaní-
burðinn ríkir ,,sniddumenskan“
líka, því alstaðar er mölinni
mokað á kerrurnar og bifreið-
arnar með skóflum.
i«r
ÞAB GETUR hver maður
sagt sjer sjálfur, að með þessu
verklagi hlýtur vegalagningin
að vera afardýr og torsótt. Með
an ekki þcktist annað, urðu
menn að saétta sig við þessar
frumstæðu og seinvirku aðferð
ir. Alment munu menn hafa
treyst vegaverkfræðingum okk
ar, sem mentast hafa erlendis,
til að fyigjast það vel með á
sínu sviði, sð þeir útveguðu
sjer þau tæki hingað til lands,
sem hjer henta staðháttum
jafnótt og þau kæmu fram á
sjónarsviðið. Nú hefir það sýnt
sig, að þetta var oftraust. Með
hernáminu hafa augu menna
opnast fyrir því, hve afar langt
við stöndum að baki öðrum
þjóðum í vegagerðinni. Er
sannarlega hörmulegt til þess
að vita, að við skulum ekki enn
hafa tekið stórvirk og afkasta-
mikil tæki í þjónustu vegalagn
inganna í okkar strjálbýla og
vegafreka landi. Það er ilt af-
spurnar, að heila heimsstyrjöld
og tvö hernám landsins skuli
við þurfa, til að knýja forustu-
menn þjóðarinnar til svo sjálf-
sagðra aðgerða.
★
EN ÞAÐ ER á fleiri sviðum
heldur en vegalagningunni,
sem líkra aðgerða er þörf. Ný-
lega las jeg í Mbl. lýsingu á
því, hvernig farið væri að því
að grafa djúpan skurð í opiri-
berri vinnu í sjálíum höfuð-
Etaðnum. Yfir skurðinn var
reistur gálgi mikill, í hann fest
talía með stórri dollu í endan-
um. Nú var dollan látin síga
hátíðlega ofan í skarðinn. Þar
voru fyrir nokkrir menn, sem
mokuðu mold og aur úr skurð-
botninum upp í dolluna. Uppi
á barmi skurðsins yar staddur
annar hópur manna, sem hafði
það hlutverk að hala dolluna
með innihaldinu upp úr skurð-
inum og steypa úr henni á
bakkanum. Við vinnu þessa
hafa sjálfsagt verið 6—8 menn
með 5—6 kr. kaupi á klst., svo
að tímakaup þeirra hefir ver-
ið kringum 40 kr. Þó hafa af-
köst þeirra verið margfalt
Eftir Gáin
>000000000000000
minni heldur en eftir einn
mann með skurðgröfu. Það
væri synd að segja, að þeir
menn, sem stjórna slíkum
framkvæmdum, sjeu gæddir
þeim hyggindum, sem í hag
koma.
★
ÞAÐ ER ENGIN furða, þó
opinberar framkvæmdir reynist
yfirleitt afardýrar, þegar slík-
ar vinnuaðferðir eru notaðar.
Þar fer alt saman: hátt kaup-
gjald, lítil afköst, stuttur vinnu
tími, slælegt eftirlit, enginn
hugur á að koma verkinu á-
fram. Alt kapp virðist á það
lagt, að fá sem mesta peninga
fyrir sem minsta vinnu, enda
er óspart alið á þeim hugsun-
arhætti meðal verkamanna af
forkólfum samtaka þeirra.
★
SJALDAN eða aldrei heyrir
maður ræður alþýðubroddanna
svo nefndu, eða les greinar eft-
ir þá, að ekki sje lögð áhersla
á kröfur verkalýðsins og rjett-
indi. En hvenær er minst á
skyldur hans? Aldrei, nema þá
þær skyldur að gera frekari
kröfur um styttri vinnutíma,
hærra kaupí meira frí með
fullu kaupi o. s. frv. Jeg hitti
fyrir skömmu gamlan mann,
sem hafði verið að lesa „Vinn-
una“, tímarit Alþýðusambands
Islands. Hann sagðist hvergi
hafa sjeð vinnu nefnda á nafn
í öllu ritinu, nema á titilblað-
inu(!) Það e'r engu líkara held-
ur en þessir menn telji vinn-
una vera bölvun og kvöl, sem
maðurinn er undir seldur af
illri nauðsyn, aðeins lil þess að
fá laun sjer til lífsframdráttar,
án þess að það sje hugsanlegt,
að hann geti notið nokkurrar
gleði eða ánægju af starfinu.
★
ÞESSI hugsunarháttur virð-
ist vera orðinn ótrúlega út-
breiddur. Það er jafnvel svo
komið, að þegar ríkið borgar
mönnum mjög hátt kaup fyrir
að leggja vegi og byggja brýr
í þeirra eigin sveit, segjast þeir
vera arðrændir af ríkisauðvald
inu! Samt fá þeir betra kaup
fyrir ljettari vinnu heldur en
bændur, sem stunda bú sín.
Ilatrið og fyrirlitningin á allri
vinnu er orðið svo mikið hjá
þessum alþýðuforkólfum, að til
hreinna öfga eða jafnvel brjál-
æðis má telja. Sem dæmi þess-
ara öfga má nefna það, að ekki
alls fyrir löngu taldi fyrnefnt
tímar|/;, „Vinnan“, það hina
mestu óhæfu, að einn listamað-
ur í Reykjavík hafi neyðst til
að vinna eitthvað að byggingu
síns eigin húss. I sömu grein
var aumkvast yfir Kiljan fyr-
ir það, að hann skyldi þurfa að
leggja það á sig að þýða bæk-
ur(!) Hefir Kiljan þó ekki lagt
sig niður við neitt andleysi eða
reyfararusl, heldur „öndvegis-
verk nútímabókmentanna“, að
því er hann sjálfur segir í for-
mála fyrir „Vopnin kvödd“.
★
ER EKKI VON, að vel fari,
þegar forvígismenn stjettar-
samtakanna líta slíkum lítils-
virðingaraugum á alt það, sem
vinna getur kallast. Þeir virð-
ast vera átrúendur Jahve Gyð-
inganna, sem hegndi mannin-
um með vínnunni, af því að
hann át af skilningstrjenu, og
mælti við hann: „í sveita þíns
andlitis skaltu þíns brauðs
neyta“.
Erfiðar samgöngur
í V.-Skaffafelbsýslu
BJÖRN hreppstjóri Runólfs-
son í Holti á Síðu er staddur
hjer í bænúm um þessar mund
ir. Blaðið spurði hann tíðinda að
austan.
Hann sagði fjenaðahöld yfir-
leitt góð í Skaftafellssýslu, en
ekki myndu mikil hey afgangs
hjá bændum alment, því að vet
urinn var gjafafrekur, en hey
með minna móti hjá flestum og
ljett til fóðurs (hrakin). Keyptu
bændur óvenju mikinn fóður-
bætir s. 1. haust og bjargaði
það. Margir urðu einnig að
minka bústofninn til þess að
verða öruggir með hinn litla
heyfeng.
— Það eru torfærurnar á
samgönguleiðinni austur, sem
mestum áhyggjum valda hjá
okkur Skaftfellingurn, sem bú-
um austan og sunnan Eld-
hrauns, segir Björn. Síðan brú-
in á Tungúfljóti fjell niður, má
segja að leiðin hafi verið lokuð.
En þetta er vitanlega mjög baga
legt, ekki síst á þessum tíma,
þegar flytja þarf mikið af á-
burði austur, og svo- eru mikl-
ar birgðir af frystu kjöti á
Kirkjubæjarklaustri, sem flytja
þarf suður. Er nú hafinn und-
irbúningur að endurbyggingu
brúarinnar, en það tekur vafa-
laust all-langan tíma.
Við, sem búum á Út-Síðunni,
höfum einnig við að stríða aðra
torfæru, Skaftá, sem er svo erf
ið viðureignar, að ekki er ann-
að sjáanlegt, en að all@r jarðir
leggist í náinni framtíð í eyði
á þessum annars ágætu bú-
jörðum, ef ekki fæst brú á Skaft
á, nálægt Heiði. En hjer er alt
eríiðara við að fást, vegna þess
að brú þessi er ekki á almennri
þjóðleið. Því að þótt brúin sje
ekki stór, verður hún ekki bygð,
nema fyrir atbeina ríkisins að
mestu leyti. Við búendur á Út-
£ íðu væntum þess, að þessi nauð
synlega samgöngubót fáist
strax að stríðinu loknu.
11!l!l!lllllll|lll|ll|||l||||il||llllllllllllllllllllil|llllllllll!l£
§ vantar á Kleppsspítalann. §j
1 Uppl. hjá yfirhjúkrunar- 1
H konunni í síma 2319. =
ii;in'iinmmmiii!(miiiií!í!ii!iii!Viiiniiiiiiii!iiiiiiiiiil
,llllll!llllllllllll!llllllllllllllllllllllllllllllllli:illllllllll!l!l
= litið notuð til sölu. Upþ- 1
H lýsingar í síma 5179 frá jjf
kl. 7—8 í kvöld.
ÍltUlUlUIUlUliUIÍUUllUlUlUlllUJUUlllUUIUUiiIIillllT
Blómieg bygð að
rísa upp í Grund-
arfirðl
í GRUNDARFIRÐI á Snæ-
fellsnesi er að rísa upp blómleg
bygð og er þar nú þegar orðin
lalsverð útgerð. — Hefir hrað-
fryslihús það, sem hreppsmenn
bygðu fyrir þremur árum mjög
bætt atvinnuskilyrði manna. í
sveitinni búa nú um 400 manns.
Við Grafarnes hefir myndast
þorp og hafa s.l. tvö ár verið
bygð þar 13—14 íbúðarhús. —
Þorpið er bygt eftir skipulags-
uppdrætti, sem Hörður Bjarna-
son hefir gert og mun vera eitt
af fyrstu þorpum á landinu,
sem algerlega er bygt upp eftir
fyrir fram gerðum skipulags-
uppdrætti.
Oddur Kristjánsson frá
Grundarfirði kom inn á skrif-
stofu Morgunblaðsins fyrir
skömmu, og sagði blaðinu frjett
ir þessar frá Grundarfirði.
Of stutt hafskipabryggja.
EITT aðalmál Grundfirðinga,
sagði Oddur, er að koma npp
hafskipabryggjunni. Síðastliðið
sumar voru bygðir um 60 m. af
henni, en það þyrfli nauðsyn-
lega að bæta 20 metrum við
hana, sem fyrst, til þess að haf-
skip geti lagst að henni.
Myndi það gjörbreyta við-
borfinu í höfninni. Pjárveit-
ing' er fyrir hendi til stækkun-
arinnar og hefir þingniaður-
inn okkar unnið vel að þessu
áhugamáli okkar og Alþingi
tekið vel í málið.
Góð fiskimið.
Piskimið okkar Grundfirð-
inga eru góð og svo góð, að
útilegubátar frá Isafirði og
Reykjavík sækja iðulega á
]>essi mið á vertíðinni og hef-
ir gcfist það vel. Pjórir bátar
10—15 smálestir, voru gerðir
út frá Grundarfirðr í vetur.
Ofluðu þeir vel á vertíðinni.
alt nð 14 smálestum á 80 lil
90 lóðir, eða meira en beir
K'átu borið. Iíæsji báturinn
ífflaði um 900 smáiestir á ver-
tíðinni.
Nýtt skólahús.
Nýtt skólahús verður Iiygt
í Grundarfirði í sumar og
mikill áhugi er fyrir ræktun-
armálum staðarins.
Grundarfjörður á ábvggi-
lega góða framtíð fyrir sjer,
góð fiskimið, góð ræktunar-
skilyrði og nóg fossafl. Sam-
göngur við Grundafjörð ent
nú að komast í sæmilegt horf.
15 skipum Japana
sökkt
Washingtoh í gærkveldi:
Flotamálaráðuneyti Banda-
ríkjanna tilkynti í dag, að kaf-
bátar Bandaríkjamanna hefðu
að undanförnu sökt 15 skipum
fyrir Japönurp á Kyrrahafi og
víðar. Var eitt þessara skipa
tundurspillir, en hitt olíuskip
og flutningaskip. Hafa kafbát-
ar Bandaríkjamanna sig mjög
í frammi á Austurhöfum.
— Reuter.
iiiiiiiiiiiii:iiiiiiiiiiiii!iiiiii!iiiiiiiiiniiiii!iiiiiiiiiiiimiii
g Til leigu
Itvær stof ur |
Ií nýju húsi, fyrir einhleypa 1
Fyrirframgreiðsla óskast. i
Sá, sem getur lánað afnot 1
af síma, situr fyrir. Tilboð I
leggist inn á afgreiðslu §j
g blaðsins fyrir föstudags- %
S kvöld, merkt „1313 — 892“ ^
Hii!iiiiiiiimiiiiiiiii!iiiiiiiiimiiiiii:iiimiiiii!iiiiiiiiiiiii
miiiimimmmmmmimmmimmmmmmmmiiiiir
a Ungur, reglusamur M E 1IIM
1 171 O XI 11 óskar eftir herbergi sem j
§ næst Miðbænum. — Þeir, i
1 sem vildu sinna þessu, geri —
= svo vel og leggi tilboð inn
= á afgreiðslu Morgunblaðs- =
£ ins fyrir hádegi á föstu-
dag, merkt „Sjómaður —
= 902“. hÍ iMnMimiimimiiMmMnMiMiiiiuiiimMmmiiimimirB iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimmiimiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimiitmimiii æ = = Tapast hefir Ivnimiiv nnninvi
= fremur lítill. Mark: Blað- =
= stýft vinstra. — Sá, sem s
verður hestsins var, er =
1 vinsamlega beðinn að gera —
aðvart um Brúarland, til =
Kjartans Magnússonar, =
Hraðastöðum, Mosfells- H
sveit. =
iiimimiiiimiiiiiimmimmiiimmimiimiiiimmimiti
SM>
vsrju^
Bryvv8‘T-arin>Ta
SsT 9
tsje
austur um land til Siglufjarðar
og Akureyrar kringum næstu
helgi. Tekið á móti flutningi til
hafna frá Húsavík til Reyðar-
fjarðar á fimtudag og flutningi
til hafna sunnan Reyðarfjarð-
ar ártlegis á föstudag.
Hugsast getur, að Þór verði
látinn íaka þær vörur, sem fyr-
iv kunna að liggja til Vopna-
fjarðar, Borgarfjarðar og hafna
sunnan Fáskrúðsfjarðar, ef of
mikið berst að í Esju. Eru send-
entlur vinsamlega beðnir að
fylgjast með þessu og haga vá-
tryggingu samkvæmt því.
Pantaðir farseðlar óskast
sóttir í dag.
„Æcps**6
fer kl. 8 í kvöld til Bíldudals og
Þingeyrar, tekur póst og far-
þega.
„Huginn"
til Plateyrar, Súgandafjarðar,
Bolungarvíkur, Súðavíkur og
Isafjarðar.
Fluíningi veitt móttaka ár-
degis í dag.
BÓNAÐIR OG
SMURÐIR BÍLAR
H.f. STILLIR, Lauííaveg
168. — Sími 5347.
BEST AÐ AUGLÝSA I
MORGU NBLAÐINU.