Morgunblaðið - 06.07.1944, Blaðsíða 10

10
MORQUNBLAÐIÐ
Fimtudaginn 6. júlí 1944
Elliott Temington.
'IÁ/. Shmieróet wlaoiqh
iam:
í leit að
lífshamingju
— 36. dagur —
Mig langaði til þess að spyrja
hann, hvert væri takmark hans,
en var hræddur um, að hann
myndi aðeins hlæja, ypta öxl-
um og segja, að það kæmi ekk-
ert málinu við.
„En hvers vegna fórstu sem
háseti?“ spurði jeg hann í þess
stað. „Þú hafðir nóga peninga“_.
„Jeg vildi fá reynsluna. í
hvert sinn, sem jeg hefi orðið
andlega kalkaður, — í hvert
sinn, sem jeg hefi drukkið í mig
eins mikla þekkingu og jeg hefi
getað í bili, hefir mjer fundist
gott að vinna erfiðisvinnu.
Veturinn eftir, að við Isabel
slitum trúlofun okkar, vann
ieg í sex rnánuði í kolanámu,
rjett hjá Lens“.
„Sárnaði þjer, þegar Isabel
sleit trúlofun ykkar?“
Áður en hann svaraði, horfði
hann dálitla stund á mig, dökk
um, magnþrungnum augum.
„Já. Jeg var mjög ungur. Jeg
hafði ákveðið, að við skyldum
verða hjón. Jeg hafði gert á-
ætlun um, hvernig líf okkar
yrði. Jeg bjóst við, að það yrði
dásamlegt“. Hann brosti dálít-
ið raunalega. „En það þarf tvö
til þess að gifting geti farið
fram, eins og tvo þarf til þess
að framleiða rifrildi. Mjer datt
aldrei í hug, að líf það, sem jeg
bauð Isabel, myndi fylla hana
skelfingu. Ef jeg hefði haft
nokkra skynsemisglóru, hefði
jeg aldrei stungið upp á því
við hana. Hún var of ung og
áköf. Jeg gat ekki áfelst hana.
Og gat ekki látið undan“.
„Þegar jeg hætti í kolanám-
unni fór jeg til Bonn. Þar
dvaldi jeg eitt ár. Jeg fjekk
herbergi hjá ekkju eins af pró-
íessorunum við háskólann, sem
háfði nokkra menn í kosti. Hún
og tvær miðaldra dætur henn-
ar bjuggu til matinn og sáu
um húsverkin“.
„Jeg komst að því, að einn
þeirra, sem leigði þarna með
mjer, var Frakki, og varð jeg
fyrst fyrir vonbrigðum, því að
jeg hafði eingöngu ætlað að
taía þýsku. En hann var frá
Elsass og talaði þýsku betur en
frönsku. Jeg komst að því eftir
nokkra daga, að hann var
Benedikta-munkur. Hann var
íeiminn og fálátur, og virtist
ekki kæra sig um að hafa neitt
saman við mig að sælda. Hann
var mjög kurteis og tók altaf
nokkurn þátt í samræðunum
við borðið“.
„Jeg varð undrandi, þegar
hann spurði mig dag einn, þeg-
ar jeg hafði verið þar mánað-
artíma, hvort jeg kærði mig
um að fá mjer skemtigöngu
með sjer. Hann ætlaði að sýna
mjer nokkra staði í nágrenn-
inu, sem ósennilegt væri, að
jeg gæti fundið af eigin ramm-
leik. Jeg hjelt sjálfur, að jeg
væri mikill göngugarpur, en
jeg hafði þó ekki nærri við hon
um. Við höfum farið rúmar
fimtán mílur í þessari fyrstu
göngu okkar. Hann spurði mig,
hvað jeg væri að gera í Bonn,
og sagðist jeg vera kominn
þangað til þess að læra þýsku
og kynna mjer þýskar bók*
mentir. Hann talaði mjög skyn
samlega“.
„Dag einn, þegar við höfð-
um farið yfir Rín og sátum á
veitingahúsi og drukkum glas
af bjór, spurði hann mig, hvort
jeg væri mótmælendatrúar.
„Jeg býst við því“, svaraði
jeg.
„Hann leit snögt á mig, og
jeg hjelt, að jeg hefði sjeð bros
blika í augum hans.
„Trúið þjer á guð?“ spurði
hann.
„Jeg kæri mig ekki um nær-
göngular spurningar og datt
því fyrst í hug að svara, að hon
um kæmi það ekkert við. En
það var svo mikil gæska í svip
hans, að mjer fanst ógjörning-
ur að svara honum skætingi.
Jeg sagði honum af sjálfum
mjer“.
★
Larry hikaði andartak. Þeg-
ar hann hjelt aftur áfram, vissi
jeg, að hann var ekki að tala
við mig, heldur Benedikta-
munkinn. Hann hafði gleymt
mjer. Jeg veit ekki, hvað það
var, sem kom honum til þess
að tala nú — án þess að jeg
i hvetti hann til þess — um það,
sem þögn hans hafði dulið svo
lengi.
„Bob Nedley frændi minn
var mjög lýðræðissinnaður, og
hann sendi mig á mentaskóla
í Marvin. Það var aðeins vegna
þess, að Louisa Bradley fjekk
hann til þess, að hann sendi
mig á einkaskóla, austur á bóg-
inn, þegar jeg var fjórtán
vetra. Jeg skaraði hvorki fram
úr við nám eða íþróttir, en
kunni þó vel við mig þar. Jeg
hygg, að jeg hafi verið algjör-
lega heilbrigður drengur. Jeg
hafði brennandi áhuga á flugi.
Þetta var, þegar flugið var að
brjóta sjer braut, og Bob
frændi var jafn vitlaus í það
og jeg. Hann þekti nokkra af
flugmönnunum, og þegar jeg
sagðist vilja læra að fljúga,
sagðist hann skyldi hjálpa mjer
til þess. Jeg var stór eftir aldri
og þegar jeg *var sextán ára,
gat jeg vel verið átján ára. Bob
frændi ljet mig lofa sjer því, að
halda þessu leyndu, því að
hann vissi, að ráðist yrði á sig
með skömmum fyrir að leyfa
mjer að fara, ef það kæmist
upp. En sannleikurinn var sá,
að það var hann, sem hjálpaði
mjer til þess að komast til
Kanada og gaf mjer meðmæla-
brjef til einhvers, sem hann
þekti þar. Árangurinn var sá,
að seytján vetra var jeg flug-
maður í Frakklandi“.
Larry þagnaði. Hann starði
á mig, en jeg veit ekki, hvort
hann sá mig.
„Jeg vissi, að menn höfðu
verið drepnir í þúsundatali, en
jeg hafði ekki sjeð þá drepna.
Það hafði ekki mikla þýðingu
fyrir mig. En svo sá jeg dauð-
an mann með eigin augum. Við
’þá sjón fann jeg til blygðun-
ar“.
„Blygðunar?“ hrópaði jeg ó-
sjálfrátt.
„Blygðunar vegna þess, að
þessi piltur — hann var að-
eins einu eða tveim árum eldri
en jeg, — sem hafði verið svo
hraustur og djarfur, sem rjett
áður hafði verið svo fullur af
lífsfjöri, sem hafði verið svo
góður — hann var nú sundur-
tætt hold, sem virtist aldrei
hafa verið lifandi".
Jeg þagði. Jeg hafði sjeð
dána menn, þegar jeg var
læknanemi, og enn fleiri í stríð
inu.
„Jeg svaf ekki þá nótt. Jeg
grjet. Jeg var ekki hræddur
um sjálfan mig. Jeg var sár-
reiður. Það var ilskan 1 þessu
öllu, sem gerði útaf við mig“.
„Stríðinu lauk, og jeg fór
heim. Jeg hefi altaf verið lag-
inn við vjelar, og ef jeg fengi
ekkert að gera sem flugmaður,
ætlaði jeg að vinna á bifreiða-
verkstæði. Jeg særðist lítið eitt
og þurfti því að hvíla mig um
stund. Þá vildu þau, að jeg
færi að vinna. Jeg gat ekki
unnið það, sem þau vildu. Sú
vinna var fánýt í mínum aug-
um. Jeg hafði góðan tíma til
þess að hugsa. Jeg hjelt áfram
að spyrja sjálfan mig, hver
væri tilgangur lífsins. Þegar
öllu var á botninn hvolft, var
það aðeins tilviljun, að jeg var
á lífi. Jeg vildi fá eitthvað út
úr lífi mínu, en jeg vissi ekki
hvað. Jeg hafði aldrei hugsað
mikið um guð. Jeg fór nú að
hugsa um hann. Jeg gat ekki
skilið, hvers vegna hið illa væri
á jörðunni. Jeg vissi, að jeg var
mjög fáfróður. Jeg vissi ekki
um neinn, sem jeg gæti leitað
til, og^eg vildi fræðast. Jeg fór
því að lesa — upp á von og
óvon“.
„Þegar jeg sagði Föður Ens-
heim þetta, spurði hann mig:
„Þjer hafið þá verið að lesa í
fjögur ár? Hvert hafið þjer
komist?“
„Jeg hefi ekkert komist“,
sagði jeg.
„Hann horfði á mig, og svip-
ur hans ljómaði af svo mikilli
góðsemi, að mjer varð hverft
við. Jeg vissi ekki, hvernig jeg
hafði farið að því að vekja slík-
ar tilfinningar hjá honum“.
„Okkar gamla, vitra kirkja“,
sagði hann„ „hefir komist að
því, að ef þú breytir eins og
þú trúir, mun þjer verða að trú
þinni. Ef þú biðst fyrir nieð
efa — en einlægni, — mun ef-
inn hverfa. Ef þú vilt gefa sjálf
an þig á vald fegurðar guðs-
þjónustunnar, en vald 'hennar
yfir mannlegum anda hefir ver
ið sannað með margra alda
reynslu, munt þú finna frið. —
Jeg mun hverfa aftur til klaust-
urs míns eftir nokkra daga.
Hvers vegna komið þjer ekki
með mjer og dveljið nokkrar
vikur hjá okkur?“
„Hvers vegna bjóðið þjer
mjer það?“ spurði jeg.
„Jeg hefi gefið gaum að yð-
ur“, sagði hann. „Ef til vill
þekki jeg yður betur en þjer
gerið sjálfur. Fjarlægðin, sem
skilur yður frá trúnni, er svo
örmjó, að hún sjeSt varla“.
4 Matti vitgranni
Æfintýri eftir P. Chr. Asbjörnsen.
11.
unum af fiskunum, sem átti að borða í veitslunni, sat svo
og sneri baki að brúði sinni en kastaði til hennar fisk-
auga við og við. Eggin át hann öll einn, en ljet konuna
hafa nokkuð af baunum. Og svo kórónaði hann allt saman
með því að setja ekki aðeins beinin á borðið, heldur og
lagði hann bífurnar upp á diskinn.
Um kvöldið, þegar háttatími kom, var brúðurin í held-
ur slæmu skapi eftir öll axarsköft brúðgumans og var far-
ið að finnast það heldur lítil framtíðarvon að eiga svona
aula fyrir mann. Svo sagði hún honum, að hún hefði
gleymt dálitlu og þyrfti snöggvast út. En Matti vildi endi-
lega fara með, annars fengi hún ekki að fara fet, því hann
var hálf smeykur um að hún myndi ekki koma inn aftur.
,,Nei, vertu kyrr“, 'sagði brúðurin. „Hjer er langt snæri,
það bind jeg utan um mig og skal svo láta dyrnar standa
opnar og svo getur þú haldið í endann. Og ef þjer finst
svo jeg verða of lengi, þá geturðu bara togað í spottann,
þá dregurðu mig inn aftur“.
Já, þetta var Matti ánægður með, en þegar Salvör kom
út á hlaðið, mætti hún geithafri, leysti af sjer snærið og
batt það utan um hafurinn.
Þegar Matta fannst frúin vera of lengi í burtu, togaði
hann í snærið af öllum kröftum og þar sem hann var hátt-
aður, endaði það með því, að hann dró hafurinn upp í
rúmið til sín. Eftir nokkra stund kallaði hann:
„Mamma, mamma, konan mín er með horn“.
„Hvaða þvættingur er í þjer strákur“, svaraði móðir
hans. „Það eru auðvitað fljetturnar hennar, sem þú held-
ur í“.
Allt í einu æpti Matti upp aftur:
„Mamma, mamma, konan mín er loðin eins og geit“.
„Vertu ekki að þessu bulli strákur“, svaraði móðir hans.
En það varð enginn friður, því Matti stagaðist alltaf á
að konan sín væri eins og geithafur. Þegar leið að morgni,
sagði móðir hans:
„Komstu nú upp sonur minn og kveiktu upp eldinn“.
Matti klifraði þá alveg upp undir þak og kveikti þar í
hálmi, sem stóð niður úr þekjunni, en þá kom svo mikill
reykur að hann þoldi ekki við inni og varð að hraða sjer út
og eins fór fyrir móður hans, en hafurinn kom kumrandi
á eftir. Og þpgar hersingin var komin út, logaði upp úr
þekjunni.
Þegar Matti sá að bærinn brann, hrópaði hann: „Til
hamingju, til hamingju“; honum fannst þetta besta brúð-
kaupsskemmtunin.
Endir.
Yfirlögregluþjónn í litlu,
ensku þorpi var jafnframt
dýralæknir. Einhverja nótt er
hringt og frúin fer í símann.
— Er Blonk heima? er spurt
af miklum móði.
— Já, er það viðvíkjandi
dýralækningum eða lögreglu-
málum?
— Hvorttveggja. Við getum
ekki opnað kjaftinn á bolabítn-
um okkar, en það situr inn-
brotsþjófur fastur í honum.
★
Frænka: -— Þú ert meiri
trassinn, Júlla mín. Þegar við
vorum saman fyrir viku,
varstu með stórt gat á sokkn-
um, og nú ertu aftur með gat
á sokknum.
Júlla: — Það er sama gatið.
★
— Sonur yðar er kærður fyr
ir þjófnað. Hafið þfer nokkuð
i að bera honum til máls-
— Jæja, er hann nú byrjað-
ur að sjá fyrir sjer sjálfur?
— Hvernig líður ykkur í
nýja bústaðnum?
— Okkur líður ágætlega.
’Það er aðeins verst, að rjett hjá
okkur búa ung hjón, sem rífast
: eins og hundur og köttur.
— Það er óskemtilegt.
— Já, og svo eru þau frönsk,
svo jeg skil ekki eitt einasta
orð, sem þau segja.
★
— Þjer segið, að ef jeg borga
yður núna, þá munuð þjer lána
mjer aftur.
— Já, sjálfsagt.
— Þá höfum við það þann-
ig, að jeg borga yður ekkert og
þjer lánið mjer aldrei framar.
★
— Hepnin hefir altaf verið
með þjer, þegar þú hefir lent í
skipbroti.
Gamall sjómaður: — Já, það
má nú segja. Einu sinni rak
mig upp á eyðiey ásamt viský-
kassa og einum fjelaga — og
hann var bindindismaður.