Morgunblaðið - 11.07.1944, Blaðsíða 10

10
iIORI UNBLAÐIB
Þriðjudagur 11. júlí 1944
LARRY DERFORD
1ÁJ. Someróet nu^k i
iam:
í leit að
lífshamingju
— 40. dagur —
fáfræðinnar og veit með vissu,
að maður hefir ómótmælanlega
sameinast því Algjöra“.
„Og Þá?“
„Og þá, ef það, sem þeir
sem þeir segja, er satt, er öllu
lokið. Sálin hefir runnið á enda
skeið sitt á jörðunni dg hún
mun aldrei koma aftur“.
„Og er Shri Ganesht dáinn?“
„Ekki veit jeg til þess“.
Um leið og hann sagði þetta,
sá hann, hvað fólst í spurningu
minni, og hló við. Síðan hjelt
hann áfram, eftir að hafa hik-
að andartak. En það var eitt-
hvað í svip hans, sem kom mjer
til þess að halda, að hann vildi
helst komast hjá að svara
spurningu þeirri, sem hann
vissi að komin var fram á var-
ir mjer, spurningunni um,
hvort hann hefði náð þessu á-
standi“.
„Jeg dvaldi ekki stöðugt í
sambýliskofanum. Jeg var svo
heppinn að kynnast innfædd-
um skógyrkjufræðingi, sem
hafði aðsetur sitt í útjaðri þorps
eins, sem var við rætur fjall-
anna. Hann var ákafur aðdá-
andi Shri Ganesha, og þegar
'hann gat því við komið, dvaldi
hann tvo eða þrjá daga hjá
okkur. Það var mjög viðfeldinn
náungi, og við töluðum oft lengi
saman. Hann var feginn að fá
tækifæri til þess að æfa sig í
ensku. Þegar jeg hafði þekt
hann um nokkurt skeið, sagði
hann mjer, að skógyrkjustöðin
ætti ofurlítinn kofa upp í fjöll-
unum, og ef jeg kærði mig ein-
hverntíma um að fara þangað
til þess að vera einn, skyldi
hann lána mjer lykilinn.Jeg fór
þangað nokkrum sinnum. Það
var tveggja daga ferðalag þang
að upp eftir. Fyrst varð að fara
með vagni að þorpinu, þar sem
skógyrkjufræðingurinn var, og
síðan að ganga þaðan. En þeg-
ar upp eftir kom, var lands-
lagið stórfenglegt, í tign sinni
og einveru".
„Þegar jeg hafði dvalið
þarna í tvö ár, fór jeg einu
sinni upp eftir af ástæðu, sem
mun koma þjer til þess að
brosa. Jeg vildi vera þar á af-
mælisdaginn minn. Jeg kom
þangað daginn áður. Morgun-
inn eftir vaknaði jeg fyrir dög-
un og datt í hug að fara og
horfa á sólaruppkomuna frá
sjerstökum stað. Jeg hafði rat-
að þangað blindandi. Jeg sett-
ist undir trje, og beið. Það var
ennþá nótt, en stjörnur him-
insins voru fölar og dagurinn
var í nánd. Jeg fann til undar-
legs kvíða. Smátt og smátt, svo
að jeg tók varla eftir því, tók
ljósið að síast í gegnum myrkr
ið, hægt, eins og dularfullar
verur, sem læðast á milli
trjánna.. Hjarta mitt barðist
eins og einhver hætta væri í
nánd. Sólin kom upp“.
» ★
Larry þagnaði, og raunalegt
bros ljek um varir hans.
„Jeg er ekki gæddur neinni
frásagnargáfu. Jeg veit ekki,
hvaða orð á að nota, til þess,
að draga upp mynd. Jeg get
ekki sagt þjer, svo að þú sjáir
það fyrir þjer, hversu stórfeng
leg sýn það var, þegar dagur-
inn rann upp, í öllum sínum
ljóma. Þessi fjöll, með þjettu
skógarkjarrinu og þokan loddi
enn við trjátoppana Og stöðu-
vatnið langt fyrir neðan mig.
Sólin skein á það í gegnum
klettasprungu og það ljómaði
eins og gljáfægt stál. Jeg var
gagntekinn af fegurð heimsins.
Jeg hefi aldrei fundið slíka
ofsagleði.
„Jeg fjekk undarlega aðkenn
ingu, sviðaverk, seín byrjaði í
fótunum og fór upp eftir líkam
anum, upp í höfuðið, og mjer
fanst alt í einu jeg vera laus
við líkama minn og taka þátt
í fegurð, sem mig hafði aldrei
dreymt um, sem hreinn andi.
Mjer fanst jeg hafa meira en
mannlega þekkingu, svo að alt,
sem áður hafði verið ruglings-
legt, varð nú greinilegt og alt,
sem jeg hafði verið í vandræð-
um með, skýrðist. Jag fann til
svo mikillar hamingju, að það
nálgaðist sársauka, og jeg
reyndi að losa mig úr þessu á-
standi því að jeg fann, að ef
það varaði andartaki lengur,
mundi jeg deyja. Og samt var
það slík ofsakæti, að jeg vildi
fremur deyja, en missa af því.
Hvernig get jeg lýst fyrir þjer
tilfinningum mínum? Þegar
jeg kom aftur til sjálfs míns,
var jeg máttvana og skjálfandi.
Jeg fjell í svefn.
„Það var komið fram yfir há
degi þegar jeg vaknaði. Jeg fór
aftur heim að kofanum, og
mjer var svo ljett um hjarta-
ræturnar, að mjer fanst jeg
vart koma við jörðina. Jeg bjó
til handa mjer mat — drottinn
minn, hvað jeg var svangur —
og kveikti mjer í pípu.
★
Hann kveikti sjer í pípu.
„Jeg dirfðist ekki að halda,
að þetta væri innsýn, sem mjer,
Larry Derford frá Marvis,
Illinois, hefði veittst, meðan
aðrir, sem beðið höfðu slíks ár-
um saman, vonsviknir og þjáð-
ir á sál, biðu enn“.
„Hvað kemur þjer til að
halda, að þetta hafi verið eitt-
hvað annað en dáleiðsluástand,
sem þú hefir komist í vegna
hugarástands þíns, einveru og
töfra dagrenningarinnar?“
„Það var svo raunverulegt.
Þegar á alt var litið, þá er þetta
í líkingu við dulspeki Brahma-
trúarmanna í Indlandi, Sufis-
anna í Persíu, mótmælendanna
í Nýja-Englandi o. s. frv. Þeg-
þá hefir skort orð til þess að
lýsa fyrirbærunum, þá hafa
þeir hagað sjer líkt og jeg. Það
er ómögulegt að neyta því, að
staðreyndin hafi gerst, en það
er erfitt að skýra hana“.
„Jeg fann til nýs styrkleika.
Jeg fann með sjálfum mjer
orku, sem krafðist útrásar. Það
hæfði mjer ekki að draga mig
út úr skarkala heimsins og
ganga í klaustur, heldur að lifa
áfram í heiminum og elska það,
sem þar væri að finna, ekki
vegna þess sjálfs, heldur vegna
óendanleikans, sem í því býr“.
„Morguninn eftir lagði jeg af
stað niður fjallið og kom til
Ashram. Shri Ganesha varð
undrandi að sjá mig klæddan
evrópskum fötum. Jeg hafði
farið í þau hjá skógarverðinum,
þegar jeg var á leið upp fjallið,
því að það var kaldara þar uppi
en jeg hafði gert ráð fyrir, og
mjer hafði ekki hugsast að
hafa fataskipti“.
„Jeg er kominn til að kveðja
yður, herra“, sagði jeg. „Jeg
er á förum heim til minnar
eigin þjóðar“.
„Hann sagði ekkert. Hann
sat með krosslagða fætur á tígr
isdýrsskinninu eins og hann
var vanur. Revkelsi sendi frá
sjer sætan ilm.
Hann var aleinn eins og dag-
inn, serri jeg sá hann fyrst.
Augnaráð hans var svo níst-
andi, að mjer fanst hann sjá
inn í leyndustu fylgsni sálar
minnar. Jeg vissi, að hann
myndi vita, hvað gerst hafði.
„Það er gott“, sagði hann.
„Þú ert búinn að vera burtu
nógu lengi“.
„Jeg fjell á knje, og hann
veitti mjer blessun sína. Þegar
jeg stóð upp, voru augu mín
full tárum. Þessi maður átti
göfuga helga skapgerð. Mjer
mun ávalt finnast það sjerlega
mikilsvert að hafa kynst hon-
um. Jeg kvaddi lærisveinana.
Sumir höfðu verið þarna í
mörg ár, en nokkrir höfðu
verið þarna í mörg ár, en nokkr
ir höfðu komið á eftir mjer. Jeg
skildi eftir föggur mínar og
bækur, því að mjer datt í hug,
að einhver gæti haft gagn af
þeim. Síðan lagði jeg af stað
til borgarinnar. Viku síðar fór
jeg um borð í skip í Bombay og
steig af því í Marseilles".
Það varð þögn, því að við
vorum báðir niðursokknir í
hugsanir’okkar. En þó að jeg
væri þreyttur, þá var samt eitt
atriði, sem mig langaði til að
minnast á við hann. Og jeg rauf
þögnina.
„Larry, gamli seigur“, sagði
jeg. „Þú byrjaðir þessa löngu
leit þína til þess að kryfja til
mergjar leyndardóm hins illa.
Það var það, sem knúði þig á-
fram. Þú hefir hingað til ekki
sagt neitt, sem gefur til kynna,
að þjer hafi tekist að finna
jafnvel ófullkomna lausn á
þessum leyndardómi“.
„Það getur verið, að ekki sje
til nein lausn á honum. Og það
getur líka verið, að jeg sje ekki
nógu skarpur til þess að finna
hana. Ramakrishna leit á heim
inn setn leik Guðs. „Hann er
eins og leikur“, sagði hann. „í
þessum leig skiptast á gleði og
sorg, dyggðir og lestir, þekking
og fáfræði, gott og illt. Leikur-
inn getur ekki haldið áfram, ef
syndinni og þjáningunni er al-
gerlega útrýmt úr sköpunar-
verkinur‘.
Ef Loftur getur það ekki
— þá hver?
Valemon konungur hvítabjörn
Æfintýri eftir P. Chr. Asbjörnsen.
4.
um að fá að gefa ókunnu konunni skærin, og leyfði gamla
konan henni það.
Aftur lagði konungsdóttir af stað út í skóginn, það v^r
eins og hann ætlaði aldrei að taka enda, hún gekk allan
daginn og nóttina líka og morguninn eftir kom hún að
öðrum kofa. Þar sátu líka tvær konur, önnur gömul, en
hin ung telpa.
„Góðan daginn“, sagði konungsdóttir, „hafið þið sjeð
nokkuð til ferða Valemons konungs hvítábjarnar?“
„Varst það kanske þú, sem áttir að giftast honum?“
spurði kerlingin. — „Já, hann fór hjer fram hjá í gær og
var þvílík ferð á honum, að þú nærð honum aldrei aftur“.
Litla telpan ljek sjer á gólfinu að flösku, sem var þann-
ig, að maður gat fengið úr henni hvern þann drykk, sem
maður vildi.
„Aumingja konan, sem verður að fara svona langar
leiðir á svo vondum vegum, ósköp held jeg að hún eigi
bágt“, sagði litla telpan. „Hún hefir miklu meiri þörf
fyrir þessa flösku en jeg“, og svo bað hún fóstru sína um
að lofa sjer'að gefa henni flöskuna, og það var henni
leyft.
Síðan tók konungsdóttir við flöskunni, þakkaði fyrir
sig og hjelt enn áfram gegnum dimma skóga. Hún hjelt
áfram allan daginn og alla nóttina líka. Og þriðja morg-
uninn kom hún að koti einu; þar bjó einnig gömul kona
og lítil telpa.
„Góðan daginn“, sagði konungsdóttir.
„Góðan daginn“, svöruðu þær á móti“.
„Hafið þið sjeð nokkuð til Valemon konungs Hvíta-
bjarnar?" spurði konungsdóttir.
„Ojá, hann fór hjer framhjá í fyrradag, en svo hratt
fór hann, að aldrei munt þú ná honum“, sagði gamla kon-
an.
Litla telpan var að leika sjer að dúk, sem hafði þá nátt-
úru, að þegar sagt var við hann: „Breiddu úr þjer dúk-
urinn góði!“ þá breiddi hann þegar úr sjer og komu á hann
allir hugsanlegir ágætis rjettir, og þar sem hann var, var
aldrei skortur á besta mat.
„En jeg kenni svo í brjósti um aumingja konuna, sem
þarf að fara svona langar leiðir. Jeg vil gefa henni dúk-
inn, ef jeg má það. Hún hefir miklu meiri þörf fyrir hann
en jeg“.
Og fóstra hennar leyfði henni að gefa konungsdóttur
dúkinn. ‘
„Þegar jeg var að dorga dag
nokkurn“, sagði gamall fiski-
maður, „varð jeg beitulaus og
vissi ekkert, hvað til bragðs
skyldi taka. En þegar jeg leit
í kringum mig, varð jeg þess
áskynja, að við fætur mínar
var lítill snákur, sem hjelt á
frosk í munninum. Jeg rændi
frá honum froskinum, skar
hann í smáhluta og notaði fyr-
ir beitu, glaður yfir því að hafa
komið auga á hann.
Samt fjekk je| nokkuð sam-
viskubit af því að hafa stolið
matnum frá aumingja snákn-
um, og til þess að bæta honum
það að nokkru tók jeg hann
upp og helti nokkrum dropum
af viskí í munn hans. Til allr-
ar hamingju,, samvisku minn-
ar vegria, virtist snákurinn
mjög ánægður með hlutskipti
sitt og jeg hjelt áfram að veiða.
Nú leið nokkur tími, þar til
jeg alt í einu finn eitthvað
strjúkast við fætur mínár. Jeg
leit niður og sá að snákurinn
var þar; hann var kominn með
þrjá froska í viðbót“.
Dr. Walter Adams, stjörnu-
fræðingur við Mount Wilson
Observatory, sagði eitt sinn eft
irfarandi sögu:
„Frumskógaveiðimaður varð
eitt sinn var við fíl, sem gekk
haltur. Hann fylgdi honum eft-
ir. Það kom að því að aumingja
fíllinn gat ekki lengur haldið
jafnvæginu og fjell á hliðina.
Veiðimaðurinn gekk að honum
og athugaði, hvað að honum
væri. Hafði stór flís stungist
upp í einn fót hans og sat þar
Veiðimaðurinn náði flísinni úr
fæti fílsins.
Nokkur ár liðu og var þá
þessi sami veiðimaður staddur
í „circus“. Sat hann neðarlega
í almennum sætum. Þegar
nokkrir fílar komu fram á
leiksviðið, tók einn þeirra sig
út úr hópnum, vatt rananum
utan um manninn og lyfti hon-
um upp í stúkusæti“.
Augun jeg hvíll T l P
með gleraugum 11/11
frá * J1*