Morgunblaðið - 13.07.1944, Blaðsíða 5

Fiintndagui' 3d. júlí 1944
MOEGUNBLABIB

Skriðdrekafyrirsál
í Normandi
London: Breskur hermaður
hefir sagt frá einkennilegu at-
viki. sem átti sjer stað fyrir
skömmu nokkru fyrir norðan
Villiers Bohage. Voru Bretar
þar í framsókn og fóru 10 skrið
drekar fyrir, en síðan allmörg
fararlæki önnur, bifreiðar hlaðn
ar hermönnum, birgðavagnar o.
s. frv.
Hermaðurinn, sem frá skýrir,
var í einni flutningabifreiðinni
og hafði hann tekið eftir, að eitt
hvað var á hreyfingu bak við
trje við veginn,og þegar bresku
skriðdrekarnir voru komnir
framhjá, kom þarna þýskur
,,Panther‘,-skriðdreki fram
milli trjánna og tók að skjóta
á bifreiðarnar með sinni löngu
fallbyssu- á aðeins 25—50'
metra færi.
Fyrst hitti hann stóran her-
flutningavagn, fullan af her-
mönnum, og vorum við hinir
þá ekki seinir á okkur að
hlaupa út úr bifreiðunum, en
það voru ekki nema sumir, sem
voru nógu fljótir, því skrið-
drekinn skaut og hitti vel. —
Hann eyðilagði alla vagnalest-
ina, eins og hún lagði sig, og
þegar það var búið, kom foringi
skriðdrekans upp úr honum til
hálfs, hneygði sig fyrir okkur,
sem lágum í skurðunum við
veginn, síðan sneri hann skrið-
drekanum við, veifaði til okk-
ar með húfunni og skriðdrekinn
hvarf bak við trjen. — ,,Þetta
var alt saman ótrúlegt“, sagði
sögumaður að lokum.
nálgast
ÁTTRÆÐUR
Magnús Jóhannsson, frá Svefneyjum
Bandantenn
Livorno
London í gærkveldi.
FIMTA HERNUM hefir tek-
ist að sækja fram um rúma þrjá
gm. í áttina til Livorno og eru
nú um 24 km. frá þeirri borg,
en bardagar eru þar hinir hörð
ustu og er mikið barist um hæð
ir nokkrar og lítið þorp eitt.
Hafa Þjóðverjar þarna harðar
varnir.
Attundi herinn á enn í mikl-
um bardögum fyrir sunnan
Arezzo, en hefir lítið orðið á-
gengt. Stórskotalið Þjóðverja
er mjög öflugt á þessum slóð-
um og veldur andstæðingunum
erfiðleikum, enda hafa Þjóð-
verjar þarna mjög hagkvæm-
ar stöðvar.
Lausafregnir hei’ma, að
bandamenn hafi nú byrjað fall-
byssuskothríð á Ancona, hina
mikilvægu hafnarborg á Adria
hafsströndinni, en þær hafa
enn sem komið er, ekki fengið
staðfestingu. — Mótspyrna
Þjóðverja er yfirleitt mjög
hörð um allar Italíuvígstöðv-
arnar. — Reuter.
unrferSaslys
London í gærkveldi.
UMFERÐARSLYS hafa ver-
ið með allra mesta móti í Bret-
landi í maímánuði síðastliðn-
um. Fórust í þeim mánuði 662
menn af völdum slysa þessara„
en 11.600 meiddust. Flest voru
þetta bifreiðaslys, er þetta
manntjón orsökuðu. — Reuter.
ÞVÍ MEIR, sem æfiárum
fjölgar, þeim mun kærara
fang hugans, verða minningar
liðinna ára, einkum frá æsku-
dögunum.
Þegar jeg lít um öxl í dag og
renni huganum aftur til liðins
tíma, staðnæmist hann við at-
vik, nær fjörutíu ára gömul
sem ennþá bjarmar af. Þau
eru tengij komu gests eins á
heimili foreldra minna. Gestur
sá var að vísu tíður gestur og
heimilisvinur vegna frændsemi
og nábýlis, en hann flutti á-
valt með sjer ferska strauma
og hressandi blæ inn í einangr
að hversdagslíf eyjabarnsins.
Honum fylgdu glaðir hlátrar,
gamansögur og kýmni og kapp
ræður við fullorðna fólkið um
málefni, er efst voru á baugi
innan hrepps, og um alt mögu
legt milli himins og jarðar.
Þessi góði gestur var Magn
ús Jóhannsson bóndi í Svefn-
eyjum, sem í dag skipar heið-
urssess áttræðs manns á heimili
dóttur sinnar og tengdasonar
á Svarfhóli í Stafholtstungum.
Hann er áttræður í dag, —
fæddur að Tindum í Geiradals
hreppi. Þar bjuggu foreldrar
hans, Jóhann Jónsson og Anna
Guðmundsdóttir. Þau fluttu
síðar að Höllustöðum í Reyk-
hólasveit og bjuggu þar lengi,
velmetnir og dugandi búend-
ur. Þar ólst Magnús upp.
Á uppvaxtarárum Magnúsar
hóf Torfi í Ólafsdal hið þjóð-
merka skólastarf sitt og hneigð
ust þangað hugir margra
bændasona, sem námfúsir voru,
en áttu ekki kost langrar
skólagöngu. — Magnús var
einn þeirra er þangað leitaði.
Lauk hann búfræðinámi í Ól-
afsdal, rösklega tvítugur að
aldri.
Árið 1892 kvænlist Magnús
Guðnýju Jóhannsdóttur Eyj-
ólfssonar í Flatey. Var Jóhann
sonur Eyjólfs Einarssonar —
„eyjajarls“ í Svefneyjum.
Fyrstu þrjú hjúskaparár sín
dvöldu ungu hjónin í Flatey
hjá Jóhanni, tengdaföður
Magnúsar, en 1895 hófu þau bú
skap í Svefneyjum og bjuggu
þar samfleytt í 30 ár.
Þegar búskapnum lauk í Svefn
eyjum fluttist Magnús með
konu sína að Reykhólum, til
Jóns Hákonarsonar, bónda þar
og konu hans, Hólmfríðar Evj-
ólfsdóttur fósturdóttur sinnar
og bróðurdóttir Guðnýjar. Þar
dvöldu þau næstu fimm árin
og höfðu til ábúðar jörðina
Grund, sem er hjáleiga hjá
Reykhólum. Árið 1930 seltust
þau j helgan stein hjá dóttur
sinni Jóhönnu, húsfreyju á
Svarfhóli og Jósefi Björnssyni,
manni hennar. Þar hafa þau
dvalio síðan.
Magnús og Guðný eignuðust
6 börn. Eru þrjú þeirra látin.
Önnur 6 börn ólu þau upp.
Auk þess tóku þau nokkur
vandalaus börn og ungmenni
á heimili silt og gengu þeim í
foreldrastað.
Þegar Magnús fluttist „út í
eyjar“, voru 'aðeins að hefjast
ar. Þessi hvörf, er báru með
sjer nýja lífsstrauma og gróð-
ur, áttu upphöf sín í Ólafsdal.
Magnús kom því til eyjanna á
heppilegum tíma sem nýbak-
aður búfræðingur, til þess að
miðla öðrum af þekkingu sinni
og glæða þann neista, er upp-
haf varð að jarðabótum og
búnaðarframförum þar í eyj-
um.
Það mun hafa þólt í mikið
ráðisl hjá Magnúsi, fátækum
að fjármunum og óvönum
eyjabúskap, að taka lil ábúð-
ar stórbýlið Svefneyjar. En
það kom brátt í ljós, að hann
var vandanum vaxinn. Með
tilstyrk konu sinnar, sem vön
var eyjabúskap, harðdugleg,
hagsýn og honum samhent í
öllu, og með aðstoð góðra hjúa
svo og með reynslu og aðferð
ir nágranna fyrir augum,
náði hann brátt föstum tökum
á sjergreinum eyjabúskapar-
ins. I hinum almennari Iand-
búnaðaraðferðum þurfti hann
ekki leiðsögn annara. Var þess
því heldur ekki langt að bíða,
að Magnús yrði gildur bóndi,
þrátt fyrir mikla ómegð er á
heimilið hlóost.
Hinni fyrri risnu Svefnevja
var þvi vel borgið í höndum
Magnúsar og Guðnýjar.
Á öndverðum búskaparár-
um sínum hóf Magnús jarðar-
bætur og tók fyrstur eyja-
bænda í notkun hestplóg og
herfi. Öll hús jarðarinnar end
urreisti hann með fniklum
myndarbrag. , .
Fjelagsmál sveitarinnar voru
Magnýsi hugðarefni og voru
honum því falin ýms frúnað-
arstörf, er hann rækti með
skörungsskap.
Það. sem mjer er einna minn
isstæðast frá háttum Svefn-
evjabóndans, bæöi af sögn
annara og minni eigin vit-
neskju, er í fyrsta lagi, lipurð
hans í umgengni við hjú sín
og glaðlegt viðmót. Mun hann
aldrei hafa notaá slrembinn
húsbóndarjett til þess að sveigja
vilja hjúa sinna. sem ávalt
voru mörg og á ýmsa lund
gerð, svo sem við er að búast.
I öðru lagi hin frábæra gest-
risni og myndarbragur er
ríkti á heimilinu. En á því
sviði voru ítök góðrar hús-
freyju auðsæ. Það er því ekki
að undra, þótt sjófarendum
þætti gott að leita lendingar í
Svefneyjum.
Loks er svo einn þátlur, er
brugðinn þeirra tíðar mönnum,
er, sém hann, stríddu við þrot
lausa önn daganna. allan árs-
ins hring. Það var skilningur
hans á þörf æskunnar til leikja
og hvíldar.
Það var ekki aðeins fyrir um
burðarlyndi hans, heldur fvrir
hvöt frá honum, að stóra gesta
stofan í Svefneyjum dunaði
margt kvöldið undan gáskafull
um danssporum æskulýðsins,
einkum ef gesti bar að garði.
Og það kom fyrir, að húsbónd
anum fanst þörf á að setja
sty-rktarstoðir undir gólfbita
stofunnar, til þess að forða frá
tjóni lífi og limum dansend-
anna og þeirra, er leið áttu um
kjallarann. — En þá var hon-
um skemt. —
í Svefneyjum á Magnús
lengstan þátt lífssögu sinnar.
Starfstími hans þar, við hlið
mætrar konu, var góður og
giftudrjúgur.
En hugstæðastar eru mjer
minningarnar um samleið hans
með æskunni. Og mjer dettur
í hug, að sú samleið muni hafa
styrkt hann gegn ásókn dapurra
lífsatburða, sjúkdóma og loks
elli, sem enn hefir ekki komið
honum á knje.
í dag mun fjölmennur vina
hópur senda honum áttræðum
heillakveðjur og hlý hugskeyti
með þakklæti fyrir samfylgd-
ina. ,
Lifðu sæll, frændi og gamli
sveitungi í íogrum aftanroða
æfi þinnar. G. Jóh.
SvHSjrfengjur
skemma Ásiralíu-
ný straumhvörf í landbúnaðar sjerstaklega einkendi Magnús
háltum þar, eins og annarsstað j og gerði hann nýstárlega frá-
London í gærkveldi.
SÍÐASTLIÐNA nótt var til-
tölulega fátt um svifsprengjur,
sem fjellu á London og venju
fremur rólegt í borginni. En er
leið á daginn í dag tók þeim
mjög" að fjölga og hefir skot-
hríð þessi farið harðnandi með
kvöldinu. Tjón hefir orðið mik
ið og fólk beðið bang. eða
særst. -— Margar hafa svif-
sprengjurnar verið skotnar nið
ur sem áður.
Ástralíuhöllin svonefnda i
London, þar sem bækistöð hafa
allar skrifstofur varðandi
Ástrálíu, skemdist allmikið. er
svifsprengja eða sprengjur
fjellu rjett hjá henni. Brotnuðu
allir gluggar þessarar miklu
byggingar og fleira tjón varð.
Sumt af starfsmönnunum saerð
ist af glerbrotum. en enginn
beið bana. — Reuter.
Minning: ,
Sigurþór Ólafsson
HINN 30. maí síðastl. and-
aðist á heimili dóttur sinnar a<5
Lambhagá, Sigurþór Ólafsson,
þjóðhagasmiður á Gaddstöðum
á Rangárvöllum. ,
Hann var fæddur í Viðey
1860, sonur Ólafs Ólafssonar sið
ar bæjarfulltrúa og konu hans
Ragnheiðar Þorsteinsdóttur, al
bróðir Ólafs fríkirkjuprests og
þeirra systkina.
Sigurþór var að ýmsu leyti sjer
stæður maður og öllum minn-
isstæður er þektu hann- Hann.
var skurðhagur vel og eiga
ýmsir fagra muni eftir hann.
Hann var smiður mikill bæði
á járn og tfje, þótti mörgum
gaman að koma í smiðju til
hans að sjá handbrögð hans og
sjá, hversu vinnan gekk bæci
fljótt og vel. Hann var afkasta
maður mikiil og frábær fjöi-
maður.
Sigurþór lifði aðallega á snúð
um sínum, smíðaði ýmist heima
hjá sjer, eða fór um íil smiða
og nutu Rangæingar þess. —
Síðastlioið haust fór hann viða
t
um til að sjóða niður fyrir hús
mæður þá 83 ára gamall. Var
starfsáhuginn sá sami og fjfcið
svipað. Taldi hann sjálfur að
Ijett lund hefði skapað sjer
ljettbæra elli.
Sigurþór er sífelt glaður
sístarfandi er sá maður.
Á Blesa sínum brunar þrátt.
Hann er mörgum hjálparhraður
hagur vel og bráðgáfaður
hölda lætur hlæja dátt.
Þannig kvað Guðrún Guð-
mundsdóttir bókbindara á
Minna-Hofi og mun flestum
þykja þetta rjett lýsing á Sig-
urþór.
Sigurþór eignaðist góða konu
og mannvænleg börn, er öll
vildu hafa hann hjá sjer eítir
lát konu hans og eftir að þau
höfðu myndað sjer sjálfstæð
heimili- En hann kaus sjer eiu
véruna, hann gat ekki yfirgefið-
gamla bæinn sinn.
En einveran gerði hann ekki
einrænan steingerfing, því á-
valt var hann allra manna
glaðastur, jafnvel þó eitfhvað
bljesi á móti.
Og einveran gaf honum sfyrlc
og næði til að mynda sjer sjálf
stæðar.skoðanir á lífinu.
Við Rangæingar þökkum
Sigurþór störf hans og marg-
ar glaðar stundir, og við þökk
um honum og öðrum þeim, er
taka trygð við sveit okkar og
vilja lifa þar og'Starfa.
RangVellingur.
Leiðin heim var löng.
Sprenging í Bedö
blaðafull-

Frá norska
trúanum :
FRÁ NOREGl hefír
ír.jett ’jress efnis, að sunnu-
daginn 2. júní hafi orðið jnikil
.sprenging í vörugeyinshinv
London í gærkveldi: — Þýska ffíjoðverja fy.'ir snnnan.hafnar
frjettastofan tilkynti, að ný- 1 garðinn , Rodii-höfn.
komnir væru heim til Þýska- 1 Eldiir kotn upp í einni vörn
lands um 100 Þjóðverjar, sem geymslunni. og slökkviliðið
átt hefðu heima í Austur- \ kora á vettvariT- en varð ai’í
Afríku, en skift var á þeim ,leita skjóls fyrir hrakiuu. sem
fyrir breska þegna. Fór fólk jreyttist frá húsinu vegna.
þetta um Tyrkland, Búlgaríu, (sprenginga.
Serbíu og Ungverjaland. | Ilúsið var fult af alskonar
•— Reuter. skotfæ’rum, og sprengingin.