Morgunblaðið - 25.07.1944, Blaðsíða 7

Þriðjudagur 25.' júlí 1944
MORGUNBLAÐIi)
I
FRJETTASTOFA
REUTERS
Eftir Graham Milier
Lesendur Morgunblaðsins kannast vei við nafnið
Reuter. Flestar erlendar frjettir, sem blaðið flytur,
eru frá þessari heimsfrægu frjettastofu, er nýtur
svo mikils álits fyrir áreiðanlegan og fljótan frjetta-
flutning. Víða í heiminum er nafnið „Reuter” trygg
heimild. 1 dag birtir Morgunblaðið greig uin upphaf
og vöxt Reuter frjettastofunnar. Á morgun birtist
síðari hluti greinarinnar.
Fyrri grein
PAUL JULIUS de REUTER BARÓN stofnaði Reuterfrjetta-
stofuna. Hann var fæddur í Þýskalandi, en fluttist ti! Bretlands;
bjó þar í- 39 ár og gerðist breskur þegn. Reuter hóf frjettastarf-
semi sína með brjefdúfuþjónustu milli Aachen og VervierSj
48 km leið. Nú sendir Reuter frjettir til allra heimsálfna.
INN á milli sprengjulask-
aðra bygginga í miðhluta
Lundúnaborgar stendur stór
fenglegt hús. í þessu húsi
hefir Reuters-frjettastofan
aðsetur. Var hún stofnuð fyr
ir um það bil 92 árum af ung
um Þjóðverja, sem gerði sjer
það ljóst, að heimurinn var
hröðum skrefum að minka
í augum mannanna og fólk
hafði nú meiri áhuga en
nokkru sinni áður á því, sem
nábúar þess höfðu fyrir
stafni.
Árið 1849 var allróstu-
samt á meginlandi Evrópu.
Uppreisnir og minni háttar
uppþot voru í sífellu að brjót
ast út. Sjá mátti götuvirki í
borgum hinna þriggja miklu
einveldisríkja á meginland-
inu og víða gat að hevra
sundurlausa skothríð. Ríkis-
stjórnirnar í París, Vín og
Berlín voru harðsvíraðar
einræðisstjómir, en þær
voru lítt leiknar í því að
brjóta á bak aftur almenna
uppreisnarhreyfingu og höfð
ust því lítið að sjer til varn-
ar.
Það var á þessum umbrota
tímum, sem Reuter hóf starf
semi sína.
Búfurnar brúuðu fyrsta
sundið.
REUTER hafði lengi haft
áhuga á 'ritsímatæki, og
fylgdist hann af mikilli eft-
irtekt með því, þegar fyrsta
almenna ritsímalínan í
Þýskalandi — milli borg-
anna Achen og Berlín — var
tekin í notkun. En hinn
skarpi hugur hans veitti því
þegar athygli, að það var
óbrúað sund milli endastöðv
ar þýska kerfisins í Achen
og endastöðvar franska rit-
símakerfisins í Verviers.
Þetta var ekki breitt sund
— rjett um það bil 30 mílur
eða 48 kílómetrar — en það
átti eftir að hafa mikið gildi
fyrir Julius Reuter og raun-
ar allan heiminn fyrir hans
tilverknað. Hann sá, að ef
auðið myndi að brúa þetta
sund, hlyti það að færa hlut-
aðeigandi mikinn hagnað.
Þýskaland hafði mikinn
áhuga á að fylgjast með þró-
un hins nýja franska lýð-
veldis — horfunum í við-
skiftamálunum og breyting-
um á verði lífsnauðsynja.
Julius Reuter setti á stofn
frjettastofur bæði í Achen
og Verviers, og brúaði þetta
48 kílómetra sund með dúf-
um sínum. Dúfurnar, sem
bárust á vængjum sínum
fram og aftur yfir sundið,
færðu honum góðar tekjur.
En þær færðu honum ekki
hvað síst nokkuð, sem hafði
ómetanlegt gildi — álit. í
kauphöllunum í Þýskalandi
og Frakklandi var tekið að
líta á frjettaskeyti Reuters
sem áreiðanlegar heimildir.
Á þessum fyrstu dögum
starfsemi Reuters beindist
frjettaþjónusta hans ein-
göngu að fjármálum og við-
skiftalífinu. En þegar tímar
liðu, tók hann að gera sjer
það Ijóst, að heimurinn var
ekki einungis bygður af
kaupsýslumönnum,
fór hann að beina meir at-
hygli sinni að hinum fróð-
leiksþvrsta almenningi.
Ritsímafjelögin voru
honum andstæð.
EN nú komst hann að
raun um það, að ritsímafje-
lögin á meginlandi Evrópu
voru treg' á að greiða fyrir
honum, eða jafnvel viður-
kenna það, að frjettaskeyti
hans og markaðstíðindi
'væru það mikilvæg, að þau
ættu að skipa háan sess í
starfsemi ritsímans. Hann
tók því að renna löngunar-
augum til Bretlands, eins og
svo margar þúsundir manna,
bæði fyrir og eftir hans
daga, hafa gert.
Hann öðlaðist bresk þegn-
rjettindi, og þegar fvrsta rit
símalínan var lögð milli
Dover og Calais árið 1851,
flutti hann til London með
starfsemi sína.
Hinn víðsýni hugur Julius
ar Reuters var þegar farinn
að beinast að möguleikunum
á því, að ritsími vrði lagður
yfir Atlantshafið. Hann
hugsaði sem svo, að vegna
legu sinnar hlytu Bretlands-
eyjar að verða vesturenda-
slíkrar símalínu, og
hann sá, að Bretland mvndi
þá verða ein mesta ritsíma-
miðstöð heimsins.
höllinni skrifstofu, sem gekk
undir nafninu „skrifstofa
Reuters”. Var hún txpphaf
hinnar miklu frjettastofnun-
ar, sem nú teygir arma sína
um víða veröld.
Enn sem komið var, ein-
skorðaði Reuter sig við
frjettir úr viðskiptalífinu.
Hið nýja aðsetur hans í kon-
unglegu kauphöllinni var í
hjarta viðskiftahverfis Lund
únaborgar. Árið 1851 var
starfslið hans aðeins einn
skrifstofudrengur, en hon-
um hafði þegar tekist að
tryggja sjer trúverðuga um-
boðsmenn í öllum höfuð-
borgum Evrópu, og þessir
umboðsmenn voru öðru
hvoru beðnir að láta fljóta
með einhverjar upplýsingar
um stjórnmálaástandið í
heimalandi sínu.
Blöðin voru tortryggin.
REUTER taldi. að bresku
blöðin myndu hæglega geta
haft gagn af stjórnmála-
frjettum þeim, sem honum
bárust með Markaðsfrjett-
unum. Lagði hann því morg
un nokkurn af stað frá skrif-
stofu sinni í konunglegu
kauphöllinni niður Ludgate
Hill og inn í Fleet Str^et og
tók að bjóða fram varning
sinn.
í Fleet Street var nafn
hans óþekkt og Lundúna-
blöðin fengu um þessar
mundir hinar erlendu frjett
ir sínar á þann óhandhæga
hátt að þýða frjettirnar úr
blöðum meginlandsins, þeg-
ar þau bárust til London.
Öll Lundúnablöðn höfðu að-
gang að sömu meginlands-
blöðunum og urðu því fregn
ir þeirra ömurlega tilbreyt-
ingarlausar.
Reuter hafði óbifanlega
trú á hugmynd sinni. Hann
eyddi löngum tíma í að út-
skýra fyrir hinum tortrygnu
ritstjórum hversu dýrmætt
það myndi verða þeim, er
þeir gætu náð í frjettir á
undan hinum blöðunum. —
ýits*jórr.rnir voru að nokkru
leyti sammála þessum þrá-
kelknisfulla litla manni, en
í októbermánuði 1851 opn
aði knvin í VrmnnfflpíJn ,koUO
í FRJETTASKRIFSTOFU REUTERS. Þessi mynd er tckin í
einni af frjettaskrifstofum Reuters í London. í þessari skrif-
stofu cru allar fregnir sem inn koma, hugsaðar af gaumgæfni,
áður en þær eru scndar út til blaða um ailan heim. Reuter
hcfir orð fyrir áreiðanleik í frjettaflutningi. I þessari skrifstofu
er unnið' dag og nótt alian ársins hring.
og þástöð
án þess að sýna honum
nokkra ókurteisi, ljetu þeir
honum skiljast það, að þeir
bæru ekki tráust til hans.
Árangurslaust reyndi hann
að sýna þeim fram á það, að
hann væri heiðvirður og á-
reiðanlegur maður, Qg að
hann sæti ekki í skrifstofu
sinni í konunglegu kauphöll
inni og setti þar saman fals-
skeyti frá útlöndum með að-
stoð skrifstofudrengs síns.
En ritstjórarnir hristu höf-
uðið.
Búisf við að þýski
herinn gefist fyrst
uppá áusfurvíg-
stöðvunuin
Eftir JOHN KIHME,
hernaðarsjerfræðing Reuters.
London í gær.
ÞAÐ ER enn ekki hægt að
gera sjer neina grein fyrir af-
leiðingunum af uppreisn þýsku
hershöfðingjanna gegn Hitler
og nasistaflokknum þýska, en
það getur margt óvenjulegt
komið á daginn enn, sem menn
hafa ekki búist við.
Það er viíað, að leynilögregla
Hitlers — Gestapo — er mjög
sterk heima fyrir og í Vestur-
Evrópu. Það eru öll líkindi til,
að Himmler takist að bæla nið-
ur sjálfa uppreisnina innan
týskalands, að minsta kosti í
bili. íyóðverjar hafa það mik-
ið af SS-hermönnum meðal
þýska hersins í Vestur-Evrópu,
að það takist að koma í veg fyr
ir, að þý.skir hermenn gefist
upp.
Oðru máli er að gegna á Rúss
landsvígstöðvunum. Það eru til
tölulega fáar S.S.-sveitir, néma
sem skipaðar eru erlendum nas
stum, sem gengið hafa í lið með
Hitler. og það eru ekki líkindi
til, að þessir erlendu hermenn
hafi neinn kjark til að standa
gegn herforingjum og þýskum
hermönnum, sem vilja hætta að
berjast. Það eru því öll líkindi
til, að gefist þýski herinn upp,
þá verði það fyrst og fremst á
austurvígstöðvunum.
Rússar nota tækifærið.
Rússar hafa líká notað tæki-
færið og spara ekki áróður sinn
gegn þýsku hersveitunum á
austurvígstöðvunum. Auk áróð
urs með hátölurum og útvarpi
hafa Rússar breitt út fregnmiða
meðal þýskra hermanna á Rúss
landsvígstöðvunum.
Þýskir herforingjar, sem gef
ist hafa upp fyrir Rússum, að-
stoða í þessum áróðri.
munauiimimumiiiniumimiimiiiimimiimmiiMi
I Laufskála-1
I Café 1
= 2
= Tökum alls konar veislur. 3
= Upplýsingar í síma 5346. 3
= S
iimiiimiiimmiiiimiiimiiiiiiimiiiimiiiiiiiiiiimiiimi
4ugun jeg hvili T | P
neð gleraugum S Ú|1 |1 T
Irá *